پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی

پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی

پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی سال هجدهم مهر 1397 شماره 7 (پیاپی 59)

مقالات

۱.

آیا روح مطلق همان خداست؟ نقدی بر کتاب مفهوم خدا از نظر هگل

تعداد بازدید : ۵۹ تعداد دانلود : ۱۳۲
جایگاه و نقش خداوند در فلسفه هگل به یکی از مناقشه برانگیزترین مسائل فلسفی و تفسیری در دو قرن گذشته بدل شده است. شیوه پاسخ به این پرسش یکی از عناصر اصلی تمایزبخش میان دو جریان هگلیان راست گرا و چپ گراست. هگل، برخلاف روند حاکم بر فلسفه مدرن که رفته رفته به دنبال کمرنگ کردن جایگاه و نقش هستی شناسانه خداوند در تبیین عالم بود، دوباره پای خداوند را به فلسفه باز کرد، براهین اثبات وجود خدا را احیا کرد و خدا را با عنوانی تازه در صدر نشاند: روح مطلق. حال پرسش اصلی این است که روح مطلق هگلی چه نسبتی به خدای مسیحی دارد؟ آیا هگل فلسفه را الهی کرد یا الهیات را فلسفی؟ آیا هگل خدا را به جایگاه والایش بازگرداند، یا برعکس، با تغییر دادن معنایش، خدای عرفی-کلامی ادیان ابراهیمی را به کلی نفی کرد؟ کوئنتین لویر در کتاب مفهوم خدا از نظر هگل می کوشد تا به این پرسش ها بپردازد. اگرچه مخاطب کتاب نیز نهایتاً پاسخ سرراستی به نفع یکی از طرفین این مسئله دریافت نمی کند، اما همراه با نویسنده با تحلیل هگلیِ مفهوم خداوند و در نتیجه، به طور کلی، با طرحی کلی از متافیزیک هگلی آشنا می شود که از قضا به لحاظ فرم بیان و شیوه استدلال ها نیز بی شباهت به خودِ سبک استدلالیِ هگل نیست.
۲.

نیچه روح القدس فلسفه ژیل دلوز نقدی بر کتاب Nietzsche and philosophy

نویسنده:
تعداد بازدید : ۳۶ تعداد دانلود : ۴۹
این مقاله به معرفی و ارزیابی کتاب نیچه و فلسفه ( Nietzsche and philosophy ) نوشته ژیل دلوز می پردازد. کتاب نیچه و فلسفه دلوز که اولین بار در فرانسه در سال 1962 منتشر شد بعدها در 1983 به انگلیسی ترجمه شد. این کتاب در دهه 60 میلادی واکنشی علیه هگل گرایی غالب کوژوی وژان هیپولیتی فرانسه است و دلوز در این اثر سعی دارد نیچه را در مقابل هگل قرار دهد تا نشان دهد که فلسفه هگل نافی فلسفه تفاوت، کثرت و نیرو و سرزندگی زندگی است. این کتاب همانند مقدمه ای است که مضامین کتاب های بعدی دلوز ریشه در آن دارند. سه متفکر در اندیشه دلوز نقش محوری دارند: اسپینوزا، برگسون و نیچه. اگر اسپینوزا پدر است، برگسون پسر، بی شک نیچه روح القدس خواهد بود. اما این مقاله در عین حال که به ارزیابی فلسفه دلوز در این کتاب پرداخته ولی می خواهد نشان دهد که دلوز شکل دیگری از دیالکتیک هگلی را با رنگ و لعاب نیچه ای روایت می کند و لذا دلوز گریز و گزیری از تفکر دیالکتیکی هگلی ندارد.
۳.

نقدی بر کتاب History: What and Why?

نویسنده:
تعداد بازدید : ۲۷ تعداد دانلود : ۱۹
نوشتار حاضر به نقد و بررسی کتاب تاریخ: چیستی و چرایی آن ، نوشته بِوِرلی ساوث گیت اختصاص دارد. در این مقاله نشان داده ایم که این اثر نه یک کتاب اجتهادی و نوآورانه، که صرفاً یک متن درسی تألیفی است در باب یکی از مهم ترین پرسش های فلسفه تاریخ، یعنی این پرسش که آیا تاریخ از عینیت برخوردار است یا نه؟ مولف به خوبی توانسته است دیدگاه متقدمان و متأخران، یعنی متفکران باستان و متفکران بعد از عصر روشنگری را تبیین و توصیف نماید. همچنین توانسته است به خوبی نشان بدهد که تاریخ چگونه از سایر حوزه های علوم انسانی تأثیر می پذیرد. سادگی و استواری بیان و نظم منطقی کتاب از نقاط قوت آن است. موضع نسبی گرایانه و سوبژکتویستی نویسنده، که به نفی عینت تاریخ منجر می شود، امری است که همچنان در فضای فکری ایران جز موضوعات چالش برانگیز به شمار می آید. اما از سوی دیگر، نگارنده این مقاله کهنگی اثر و محدود بودن موضوعات بحث را از نقاط ضعف اثر می داند.
۴.

نقش فلسفی دلوز و اسپینوزا در فمینیسم گیلیان هووی نقد کتاب دلوزواسپینوزا: رایحه ی مسأله ی بیان

تعداد بازدید : ۹۵ تعداد دانلود : ۵۳
نقد فلسفی دلوز بر اسپینوزا که در کتاب اسپینوزا و مسأله ی بیان آمده است، اثر بسیار مهمی است زیرا نتایجی که در آن کتاب به دست آمده اند بنیادهایی فراهم می اوردند برای تأملات مابعدالطبیعی بعدی دلوز درباب طبیعت قدرت، بدن، تفاوت و شباهت. دلوز و اسپینوزا ، نخستین کتابی است که به بررسی نظرات فلسفی دلوز می پردازد در جاهایی که تلاش می کند فلسفه اسپینوزا را ارزیابی کند و استدلال های وی را درباب مسائلی مانند امر مطلق، فلسفه ی ذهن، معرفت شناسی و فلسفه ی اخلاق و سیاست به چالش بکشد. نویسنده اگرچه دلوز را تحسین می کند، با او سر مخالفت دارد و بر آن است که استدلال های وی نه تنها به ماتریالیسم حذفی و گونه ای سیاست هابزی می انجامند، بلکه مبهم گویی و مبهم کردن را رواج می دهند. وی ضمن مخالفت با نظریه پردازان فمینیست که مفاهیم دلوز را راهی برای نجات نظریه های فمینیستی می دانند، پیشنهاد می کند چرخش به سوی مارکسیسم و نظریه ی انتقادی بهترین راهگشای فمینیسم خواهد بود.
۵.

نقدی بر کتاب «ویتگنشتاین و غایت فلسفه: نه نظریه و نه درمان»

نویسنده:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۳۱
هر علمی از طریق مبانی آن شناخته می شود. یکی از مبانی علم که در شناخت آن بسیار اثرگذار است «غایت» علم است. در فلسفه نیز فلاسفه بر اساس تعریفی که از آن دارند غایتی برای فلسفه در نظر می گیرند. در این مقاله بر نظر ویتگنشتاین در مورد غایت فلسفه تمرکز شده است. محور اصلی برای وصول به این مقصد، کتاب ویتگنشتاین و غایت فلسفه: نه نظریه و نه درمان، اثر دنیل هوتو است که وی در آن به بیان «غایت فلسفه» از نظر ویتگنشتاین می پردازد. هوتو بحث خود را از منطق آغاز می کند. سپس تفاسیر قدیمی تر در خصوص غایت فلسفه درنظر ویتگنشتاین را مطرح کرده و آنها را به چالش می کشد. وی، ابتدا، تفسیر نظریه ای و مابعدالطبیعی وسپس تفسیر درمانی را که بنابر آن بسیاری از ملاحظات رساله بی معناست، نفی می کند و در پایان، تفسیری نو از غایت فلسفه در نظر ویتگنشتاین ارائه می کند که مبتنی بر توصیف، و براساس عمل گرایی در زندگی روزمره است. البته به این تفسیر هوتو نیز انتقاداتی وارد است ولازم است تا برخی مؤلفه های آن مورد بازبینی قرار گیرد.
۶.

نقدی بر کتاب فلسفه اشراقِ

نویسنده:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۲۰
فلسفه ی اشراق به مثابه حدفاصل فلسفه ی ابن سینا و ملاصدرا، از اهمیت به سزایی برخوردار است. از این رو هر کتابی که بخواهد تلاش خود را معطوف به معرفی و تحلیل آن سازد، در خور بررسی و نقد است. نویسنده در کتاب پیش روپس از تبیین زمینه ی پیدایش فلسفه ی اشراقی – استدلالیِ شیخ اشراق، با زندگی نامه، آثار و روش فلسفی وی آغاز کرده است. آنگاه به نقدهای شیخ اشراق بر فلسفه ی مشاء پرداخته و سپس به دو حوزه ی معرفت شناسی و هستی شناسی در حکمت اشراق ورود پیدا کرده است. ویدر این کتاب مبنای کار خود را آثار شیخ اشراق قرار داده و ضمن معرفی خلاصه وار آثار وی، به توصیف موجز فلسفه ی اشراق بر اساس کتاب اصلی او – حکمه الاشراق- پرداخته است.در این مقاله - به درخواست شورای بررسی متون و کتب علوم انسانی –برآنیم با معرفی کلی اثر و ارائه ی خلاصه ای از محتوای آن، نقاط قوت و ضعف آن را در ابعاد صوری و محتوایی نشان دهیم و با طرح پیشنهادهایی به بهبود آن – در صورت چاپ بعدی - یاری رسانیم.
۷.

نقد کتاب Descartes Embodied: Reading Cartesian Philosophy through Cartesian Science

تعداد بازدید : ۲۸ تعداد دانلود : ۲۰
مقالة پیش رو به نقد و بررسی کتاب Descartes Embodied : Reading Cartesian Philosophy through Cartesian Science نوشتة دَنیِل گَربِر اختصاص دارد. گربر از برجسته ترین پژوهش گران فلسفة دوران مدرن و دکارت شناس معاصر، کتاب را به سال 1980 نوشته و دانشگاه کمبریج آن را منتشر کرده است. این اثر به زبان فرانسوی نیز به چاپ رسیده اما ترجمة فارسی از آن در دست نیست. اثر مجموعه مقالاتی است که نویسنده پیش از این جدا جدا نوشته و آن ها را در نشریات معتبر فلسفی منتشر کرده است. موضوع اتحاد بخش مقالات، پیوند میان علایق فلسفی و علمی دکارت می باشد. در این مقاله می کوشیم نخست معرفی اجمالی از نویسنده کتاب به دست دهیم و در ادامه، به ادبیات مربوط به موضوع در زبان انگلیسی بپردازیم و جایگاه کتاب حاضر را در این ادبیات نشان دهیم. در بخش اصلی مقاله، به معرفی، نقد و بررسی خود کتاب می پردازیم. این بخش را در دو بخش فرعی تر صوری و محتوایی تنظیم کرده ایم که نخست از جنبة صوری و شکلی، و سپس از منظر محتوایی و تخصصی به نقد و ارزیابی اثر می پردازیم.
۸.

تحلیل و نقد کتاب Ethics: A Pluralistic Approach to Moral theory

تعداد بازدید : ۲۹ تعداد دانلود : ۳۰
در عصر ارتباط فرهنگ های متکثر با یکدیگر یکی از مسئولیت های فیلسوفان اخلاق، جلوگیری از نزاع های اخلاقی است تا فرهنگ های مختلف با به رسمیت شناختن یکدیگر، و با تکیه بر اشتراکات بشری، روابطی اخلاقی و عدالت محورانه را در سراسر جهان نظریه پردازی کنند. در مراودات فرهنگیِ فراگیر از طریق فضای مجازی، تبعیض های نژادی، قومی، و جنسیتی امنیت جهانی را به خطر خواهد انداخت از این رو باید به نگرش های وحدت بخش اخلاقی اعم از دینی و غیر دینی اندیشید که مداراگر، بردبار، و اهل تعامل با دیگران هستند. در این مقاله، کتاب فلسفه اخلاق:یک رویکرد تکثرگرا به نظریه اخلاقی اثر «لارنس ام. هینمان» در سه بخش جداگانه، تبیین، تحلیل، و نقادی شده است. دیدگاه علمی و غیرجانبدارانه نویسنده، روش منطقی وی در پاسخ به مسائل مورد بحث، و نظام سوالاتی که در پایان هر فصل، اطلاعات خوانندگان را ارزیابی می کند از جمله مزایایی است که نگارنده مقاله، این کتاب را منبعی مناسب برای واحدهای دانشگاهیِ فلسفه اخلاق معرفی می کند و ترجمه این اثر را به فارسی پیشنهاد می نماید
۹.

نقد کتاب تاریخ فلسفه راتلج: از آغاز تا افلاطون

نویسنده:
تعداد بازدید : ۲۳۲ تعداد دانلود : ۶۲
نوشته پیش رو بدنبال معرفی کوتاه جلد نخست تاریخ فلسفه راتلج: از آغاز تا افلاطون ، می کوشد تا ترجمه فارسی اثر به قلم آقای حسن مرتضوی را از دو چشم انداز صوری و محتوایی، بررسی نماید. شایان ذکر است که علاوه بر بررسی قسمت های مقدماتی و پایانی کتاب، بندهایی را از هر دوازده فصل متن اصلی، بطور کورکورانه گزینش کرده و سپس ترجمه را با آنها، تطبیق داده ایم. در بررسی صوری به مواردی مانند عنوان کتاب، ترتیب مطالب و کم و کاستی در ترجمه ، نگریسته ایم. در بررسی محتوائی هم، به جنبه هایی مانند غلط های چاپی، ضبط اعلام، رسایی یا مفهوم بودن و اعتبار ترجمه توجه کرده ایم. از توصیه های این بررسی با توجه به برخی آسیبهای تشخیص داده شده، عبارت است از عنایت بیشتر مترجم محترم به تعالیم فلسفی حوزه یونان باستان، بازنگری متن ترجمه از سوی خود ایشان و بهره گیری از ویراستار متخصص. وجود سهوهای قلمی در کار ترجمه، امری است ناخواسته و کم یا بیش، هر متنی که ترجمه شود، دچار آنها خواهد بود. همانطوریکه خود نوشته اصلی به عنوان کار بشری، از چنان سهوهائی پیراسته نخواهد بود. اما هر گونه کوشش برای برطرف ساختن آن سهوها و رساندن آنها به کمترین میزان ممکن، احساس وظیفه اخلاقی و فکری مترجمان در قبال نویسندگان و خوانندگان متن ترجمه شده را نشان می دهد.
۱۰.

نقد کتاب Phenomenology and Mysticism

نویسنده:
تعداد بازدید : ۲۳ تعداد دانلود : ۲۱
این جستار، به نقد و بررسی کتاب پدیدارشناسی و عرفان اثر آنتونی. جی. استاین باک (Steinbock.Anthony j) می پردازد. نویسنده در این کتاب سعی نموده تا بر اساس روش پدیدارشناسانه و با کمک گرفتن از مفاهیمی همچون: «بداهت»، «تأویل پدیدارشناسی» و «قصدیّت»، به تبیین تجارب دینی (religious experiences)، و تجارب عرفانی (mystical experiences)، بپردازد. دغدغه ی اصلی استاین باک، بررسی تعامل و کنُش متقابل بین پدیدارشناسی و الهیات است تا بر این اساس، بین طیف گسترده ای از باورهای دینی و مسائل فلسفی، همچون: «بداهت» (Evidence)، «فردیّت» (selfhood)، و «غیریّت» (otherness)، پیوند و ارتباط برقرار نماید. این در حالی است که تذبذب دیدگاه فکری استاین باک، عدم قدرت تحلیل کافی، تناقض گویی و... موضع گیری وی را در این کتاب سست نموده است. علاوه بر این، کتاب، دارای اشکالات محتوایی و نگارشی بوده که این عدم انسجام، به عنوان نقطه ضعف جدّی تلقّی می گردد
۱۱.

نقد کتاب تأثیر ابن سینا بر فلسفه ی دُنس اسکوتوس

نویسنده:
تعداد بازدید : ۱۹ تعداد دانلود : ۲۸
فلسفه ی اسلامی در پیدایش اولیه ی خودش در سده های نخست هجری از جهات گوناگونی تحت تأثیر فلسفه ی مسیحی بوده است. اوضاع امور علمی در دو جهان مسیحیت و اسلام به گونه ای پیش رفته است که جهان اسلام در سده ها سوّم تا هفتم هجری (نهم تا سیزدهم میلادی) در برتری آشکار بر جهان مسیحیت قرار گرفته و محافل علمی و سپس فلسفی به اصطلاح دوره ی مدرسی را سخت تحت تأثیر قرار داده است. در میان چهره های مسلمان تأثیرگذار بر جهان مسیحیت ابن سینا جایگاه ویژه ای دارد. کتاب تأثیر ابن سینا بر فلسفه ی دُنس اسکوتوس به قلم دکتر مهدی عباس زاده در صدد است، به عنوان مطالعه ای موردی، تأثیر ابن سینا را بر روی یکی از فیلسوفان مدرسی نیمه ی دوّم سده ی سیزدهم نشان دهد. کتاب جامعیت صوری خوبی دارد؛ به قلم روان نوشته شده است؛ خواننده می تواند چیزهای زیادی از آن یاد بگیرد. با استفاده از همه ی آثار دُنس اسکوتوس، و با پرهیز از اندکی پیش داوری و مبالغه درباره ی عمق و گستردگی تأثیر ابن سینا بر دُنس اسکوتوس (که در سرتاسر اثر به چشم می خورد) می توان ارزش و اصالت اثر را ارتقا بخشید.
۱۲.

نقدی بر کتاب عرفان و فلسفه

تعداد بازدید : ۴۴ تعداد دانلود : ۲۶
هدف از بررسی کتاب عرفان و فلسفه اثر والتر ترنس استیس (1967)، نقد و تحلیل پیش فرض ها، خاستگاه و نظریه کتاب در حل تناقض آمیز بودن تجربه عرفانی در منطق و ذهنی یا عینی بودن آن است. کتاب حاضر تجربه عرفانی و عرفان را با دیدگاه تجربه گرایی فلسفی و مسائل آن پیوند داده است. تجربه عرفانی در این اثر، تجربه ای فراعینی و حتا فراذهنی و ورای منطق است؛ حال آن که با طرح نظریه منطق فازی پس از استیس امکان بازنگری در این نتیجه وجود دارد. مغایرت پیش فرض های استیس در امکان درک حقایق توسط عرفان و بنای او بر داشتن نگرش فلسفی نسبت به موضوع و همچنین توجه نامتوازن کتاب در پردازش عمده به سنتهای عرفانی مسیحی و بودایی در مقایسه با عرفان های یهودی و اسلامی با توجه به نگرش ذات گرایانه استیس و در عین حال تأثیرگذاری متغیرهای دیگر بر تجربه عرفانی از دیگر نقدهای وارد بر کتاب پیش رو است.
۱۳.

نقد و ارزیابی کتاب تفسیر یازده سوره از قرآن کریم

تعداد بازدید : ۲۷ تعداد دانلود : ۴۶
قرآن کریم کتابی معرفت بخش و واقع نما است که حسب آیات قرآن، روایات و عقل، نیاز به شرح و تفسیر دارد. در طول تاریخ مفسران بسیاری بر اساس روش ها، گرایش و مکاتب مختلف تفسیری، به شرح و تفسیر این کتاب آسمانی روی آورده اند. بر همین اساس تفسیر قرآن سیر تکاملی به خود گرفت و تا عصر حاضر که تفاسیر کامل یا برخی از اجزاء قرآن به نگارش در آمده، تفسیر نویسی ادامه یافته است. در این میان کتاب تفسیر یازده سوره از قرآن کریم اثر آقای قدرت الله مشایخی از سوی انتشارات سمت برای درس تفسیر ترتیبی گرایش علوم قرآن و حدیث رشته الهیات به تألیف در آمده است. در این مقاله محاسن و معایب کتاب مذکور از جنبه شکلی و محتوایی مورد نقد و ارزیابی قرار می گیرد و با توجه به نواقص موجود، پیشنهاد می شود پس از اعمال ویرایش علمی به عنوان منبع درس تفسیر ترتیبی در مقطع کارشناسی مورد استفاده گیرد.
۱۴.

نقدی بر کتاب «زندگی خوب: یکپارچه سازی فلسفه و روانشناسی بهروزی»

تعداد بازدید : ۲۸ تعداد دانلود : ۳۴
فیلسوفان همواره نظریه هایی درباره ی چیستی بهروزی به دست داده اند اما از روانشناسی غافل بوده اند و روانشناسان نیز در بحث های خود از بهروزی، هیچ نظریه ای درباره ی چیستی آن در اختیار نداشته اند. مایکل بیشاپ در کتاب زندگی خوب: یکپارچه سازی فلسفه و روانشناسی بهروزی می کوشد تا این دو حوزه ی ظاهراً از هم جدا را با یکدیگر و تحت رویکردی جامع متصل سازد و حاصل نیز تقریر چارچوب نویی برای فهم زندگی خوب و بهروزی است. این چارچوب، نظریه ی شبکه ای است، شبکه ای خودکفا و خودبسنده از احساسات و عواطف مثبت، نگرش های مثبت، ویژگی های مثبت، دستاوردهای مثبت و تعامل سازنده و کامیاب با جهان که چارچوبی علی و معلولی فراهم می آورد. مقاله ی کنونی به طور خاص با تأکید بر رویکرد جامع نویسنده و نظریه ای شبکه ای علی، کتاب را معرفی می کند. در انتها نیز به طور خاص نکاتی انتقادی را در خصوص روش شناسی نویسنده و نیز محتوای نظریه ی شبکه ای وارد می سازد که بیشتر به مسأله ی اعتبار هنجارگذارانه ی این نظریه در قیاس با سایر نظریه های درباره ی بهروزی مربوط می شود.
۱۵.

باور عقلانی؛ نقد کتاب ایمان و عقل

نویسنده:
تعداد بازدید : ۵۴ تعداد دانلود : ۴۰
نظریه عقلانیت یکی از رهیافت های مهم و بنیادین در تاریخ فلسفه دین شمرده می شود. مناقشه عقل و ایمان، تاریخ طولانی دارد، اما دفاع از عقلانیت در دوره سلطه ایمان گرایی در مسیحیت در وضع جدید، رویکردی مؤثر و پر اهمیت است. سویین برن با تدوین اثری نیرومند با عنوان ایمان و عقل کوشید تا اهمیت رهیافت عقلانی به باورها و گزاره های دینی را جان تازه ای بخشد. سویین برن در ایمان و عقل تلاش کرد تا از نظریه عقلانیت باور، تبیین دوباره ای فراهم سازد و الهیات طبیعی را مورد بازخوانی قرار دهد. این اثر که سومین نوشته سویین برن در مجموعه سه گانه خداباوری است، اهمیت عقلانی باور دینی را به نحوی خاص نشان داده است و نقش بنیادین عقل در توجیه معرفتی باورهای دینی را مورد التفات قرار می دهد. پرسش اصلی سویین برن در این اثر این است که ایمان و باور دینی را چگونه باید توجیه کرد و با چه سنخی از ادله عقلی می توان باور را مدلل ساخت؟ در این نوشتار ضمن بررسی ویژگی های کتاب ایمان و عقل ، کوشش خواهد شد تا اهمیت توجیه عقلی باورهای دینی نزد سویین برن مورد بررسی و نقد قرار گیرد
۱۶.

ارزیابی و نقد «Encyclopedia of New Religious Movements »

نویسنده:
تعداد بازدید : ۳۳ تعداد دانلود : ۴۲
دایره المعارف جنبش های دینی نوظهور ویراست پیتر بی. کلارک به ارائه ی یک دیدگاه به راستی جذاب و معتبر از جنبش های دینی نوظهور در یک پس زمینه ی جهانی می پردازد. این دایره المعارف، حاوی 428 مقاله از دانشگاهیان برجسته است که به بررسی نمونه هایی قابل توجه از جنبش های دینی نوظهور در هر یک از قاره می پردازند. کلارک به عنوان ویراستار، یک درآمد عالی با عنوان «ادیان جدید به عنوان پدیده ای جهانی»، یک «راهنمای منابع مطالعات جُدِن» و مقاله ای مفید با عنوان «گونه شناسی ادیان جدید» در این دایره المعارف گنجانده است. این دایره المعارف، یک مرجع برجسته، تحقیقی، روزآمد، مهم و ارزشمند برای کتابخانه های دانشگاهی به شمار می رود. با این حال، این دایره المعارف از اشکالات و معایبی رنج می برد. از جمله این معایب، وجود تناقضات آشکار در نمایه ها، بروز اغلاط تاریخی، چاپی و غیره در متن آن و یکی دانستن جُدِن ها با فرقه ها، گروهک ها و گروه های ضدّ فرهنگ را می توان نام برد.
۱۷.

نقدی بر کتاب فرهنگ اصطلاحات علم کلام

تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۱۰
هر علمی اصطلاحات و زبان فنی مخصوص خود را دارد که ابزار درک متون آن علم به شمار می رود. در این میان فرهنگ نامه ها ابزاری کاربردی برای محققان و طالبان علم هستند تا هم به فهم صحیح و سریع این اصطلاحات و مطالب برای هماهنگی با جامعه علمی کمک نمایند و هم یاری رسان آنها در جستجو و پژوهش بعدی باشند. موضوع این مقاله نقد و بررسی کتاب فرهنگ اصطلاحات علم کلام؛ کلام اسلامی، کلام جدید، ادیان و مذاهب اثر مسلم محمدی دانش آموختة رشته کلام و فلسفه است. بنابراین ضمن معرفی کلی کتاب، به برخی از ویژگی های ساختاری و محتوایی و جنبه های مثبت و منفی آن اشاره می شود. در نگاهی نقادانه، مقالات کتاب از جهت اتقان متن، صحت و قوت مستندات و میزان بهره گیری از منابع و مآخذ معتبر وارسی شدند، حاصل آن که در کتاب از نظر شکل، محتوا و هم چنین رعایت اصول روش تحقیق برخی اشکالات یافت شد؛ در نتیجه نتوانسته است رسالت خود را در تبیین و توصیف برخی ازاصطلاحات علم کلام به خوبی به انجام برساند و کلیت آن نمی تواند منبعی مورد اعتماد برای گزینش دانش پژوهان باشد. در پایان، پیشنهادهایی برای رفع کاستی هاو اعتلای اثر مذکور ارائه شده است.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۵۴