درخت حوزه‌های تخصصی

هدف: پژوهش حاضر تلاشی است به منظور ارائه مدل تکمیلی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش بر اساس نسل آلفا تا سال 1418 مبتنی بر استمرار روندهای کنونی در آینده(آینده محتمل) با توجه به نزدیک شدن به افق 1404 سند تحول بنیادین آ.پ. روش: این پژوهش از منظر هدف کاربردی، و در زمره پژوهشهای کیفی قلمداد میشود. مقاله حاضر دارای دو گام جهت تحقق هدف پژوهش است: گام نخست CLA و گام دوم تحلیل میک مک. یافته ها: در این مدل با توجه به پژوهش های انجام شده حوزه سند تحول بنیادین و نظر خبرگان در مصاحبه لایه ای، یک مدل سه وجهی جهت تکمیلی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش بر اساس نسل آلفا مشخص و تبیین شده است. نتیجه گیری: ساختار فعلی سند تحول بنیادین، به دلیل عدم انعطاف پذیری، ضعف در رویکردهای یادگیری ترکیبی، عدم تناسب با سبک های یادگیری دیجیتال محور، و عدم برخورداری از زیرساخت های لازم برای تحقق عدالت آموزشی، با چالش های متعددی مواجه است. نسل آلفا، به عنوان نسلی که در بستر فناوری های هوشمند رشد یافته است، نیازمند روش های آموزشی نوین مبتنی بر تعامل، شخصی سازی یادگیری و بهره گیری از فناوری های نوظهور است. بسیاری از سیاست های موجود در سند تحول بنیادین، همچنان بر رویکردهای سنتی انتقال دانش تأکید داشته و نتوانسته است همگام با الزامات آموزشی این نسل حرکت کند.

هدف پژوهش حاضر ارائه تحلیلی دقیق و نظام مند از چرایی و چگونگی وقوع انقلاب اسلامی به واسطه درک و تبیین چگونگی هژمونیک شدن گفتمان، هویت و معنای انقلاب اسلامی ایران از طریق تقابل و منازعات سامانه های ارزش ساز یا آپاراتوس های قدرت برای تثبیت معنا ، مفصل بندی و طرد و برجسته سازی هویت های گفتمانی خود می باشد. سؤال اصلی نوشتار پیش رو به این صورت است که چگونه آپاراتوس های قدرت در دوران سلطنت پهلوی با بحران معنایی مواجه شده و گفتمان انقلاب اسلامی با بازتولید معانی خود سوژه و وضعیت انقلابی را در ایران به وجود آورد؟ در این نوشتار با به کارگیری چارچوب نظری-روشی از رویکردهای گفتمانی و نظریه های بازتولید قدرت در اندیشه سیاسی معاصر تلاش شده است به این سؤال پرداخته شود . وقوع شرایط انقلابی در ایران را می توان از خلال ماهیت امر سیاسی ، منازعات معنایی - گفتمانی آپاراتوس های قدرت و بکارگیری تکنولوژی های نرم افزاری در فرایند انقلاب اسلامی و ساختارشکنی از نظم معنایی گفتمان رسمی قدرت تبیین کرد. به نظر می رسد که سامانه های ارزش ساز ،کانون های ابژ ه ساز و معنابخش نوپدید در گفتمان انقلاب اسلامی از طریق اخلال در روند بازتولید قدرت و عملکرد آپاراتوس های قدرت در عصر پهلوی و با استفاده از تکنیک های برجسته سازی قابلیت دسترسی و اعتبار، طرد ،غیریت سازی ، حاشیه راندن و با زوال کشیدن و سایش در سامانه ها و آپاراتوس های معناساز رژیم پهلوی در کنار زبان سیاسی و سوژگی امام خمینی (ره) نظم نمادین جدیدی را برساخته کرد که نظم نمادین قبلی و مبانی مشروعیت بخش نظام پهلوی با بحران مواجه شد، موجبات شکل گیری وضعیت انقلابی ، تثبیت معنای گفتمان انقلاب را ایجاد نمودند. همچنین این نظم نمادین توانست گفتمان انقلابی را با انباشت سرمایه اجتماعی همراه کرده، اننقادات سیستماتیک از نظام سیاسی را سامان دهی کند، ارزش ها ، نظم نمادین و اپیستمه جدیدی را بازتولید کند، بین ساختار حکومت پهلوی، پندار و زیست جهان فکری جامعه ایرانی شکاف ایجاد کرده، سوژه های انقلابی را در دل بی قراری های گفتمانی دهه 50 در ساختن نظم سیاسی- اجتماعی جدید به حرکت در آورد.

حمله نظامی اسرائیل و سپس آمریکا به ایران، که با تهدید رسمی ایران به بستن تنگه هرمز به عنوان حیاتی ترین گذرگاه انرژی جهان و تصویب طرح آن در مجلس همراه شد، یک بار دیگر موضوع توجیه پذیری انسداد این تنگه به عنوان اهرمی راهبردی برای ایران را مطرح کرد. این پژوهش با اتکا به نظریه بازدارندگی در قالب رویکرد کیفی و با استفاده از داده های اسنادی-آماری، انسداد این گذرگاه را بر اساس سه مؤلفه عقلانیت، باورپذیری و قابلیت اجرا از منظر منافع ملی ایران بررسی می کند. پرسش پژوهش چنین صورت بندی می شود: تأثیر انسداد تنگه هرمز بر تحقق منافع ملی ایران از منظر نظریه بازدارندگی چگونه قابل ارزیابی است؟ فرضیه تحقیق بر این مبناست که بر اساس منطق بازدارندگی، حفظ یک تهدید معتبر و باورپذیر به بستن تنگه، بدون اقدام عملی به آن، به مراتب کارآمدتر و کم هزینه تر از اجرای واقعی این اقدام است. یافته ها نشان می دهد که انسداد عملی تنگه هرمز، هزینه های اقتصادی و دیپلماتیک گسترده ای را بر ایران و متحدانش تحمیل می کند؛ بنابراین، در چارچوب منطق بازدارندگی، بستن تنگه هرمز از منظر هزینه-فایده یک «ریسک راهبردی» محسوب می شود و تنها در شرایط اضطرار وجودی می تواند به عنوان گزینه ای قابل توجیه مطرح گردد.

صنعت توریسم یکی از بزرگ ترین صنعت خدماتی جهان از نظر درآمدزایی می باشد و تاثیر زیادی بر تولید ناخالص داخلی و اشتغال کشورها دارد. کشورهایی که دارای جاذبه های گردشگری تاریخی، طبیعی و زیر ساخت های مناسب هستند، سهم بیشتری از جهانگردی به خود اختصاص داده اند. ایران نیز در زمره کشورهایی است که قابلیت و ظرفیت های خوبی جهت جذب گردشگران خارجی دارد اما به دلیل برخی موانع و کاستی ها نتوانسته است در این امر موفق باشد. حال پرسش این است که چرا ایران علیرغم توانمندی های چشمگیر در حوزه گردشگری نتوانسته است در جذب گردشگران خارجی موفق عمل کند. هدف پژوهش حاضر بررسی موانع سیاسی ورود گردشگران خارجی به ایران است. روش تحقیق در مقاله حاضر توصیفی-تحلیلی بر پایه منابع کتابخانه ای است. یافته های تحقیق حاکی از آن است که به دلیل سختگیری های مذهبی، سوء ظن نسبت به ورود گردشگران خارجی، کمبود امکانات رفاهی و حمل و نقل و تبلیغات ایران هراسی توسط کشورهای غربی گردشگران خارجی چندان مایل به بازدید از ایران نیستند.

در ادامه توسعه فناوری های نوظهور، نوع جدیدی از دیپلماسی عمومی تحت عنوان «دیپلماسی دیجیتال» پدید آمده است که به استفاده حاکمیت ها از بسترهای ارتباطی برخط برای برندسازی ملی، روایت سازی و تعامل مستقیم با افکار عمومی جهانی اطلاق می گردد. این بررسی، با هدف مطالعه تطبیقی روندهای دیپلماسی دیجیتال کشور چین در منطقه شرق آسیا و استخراج درس آموخته هایی برای ارتقای قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در غرب آسیا صورت گرفته است. پژوهش در پی پاسخ به این سوال است که «روندهای دیپلماسی دیجیتال چین در شرق آسیا کدام هستند و چه درس آموخته هایی برای تقویت قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در غرب آسیا می توان از آن ها استنباط کرد؟» روش پژوهش، مبتنی بر تحلیل محتوای اسناد است که با بررسی مضامین و الگوهای تکرارشونده دیپلماسی دیجیتال چین در منطقه شرق آسیا، به شناسایی روندهای آن منتج شده است. سپس در چارچوب مطالعه ای تطبیقی، دیپلماسی عمومی جهوری اسلامی ایران در غرب آسیا مورد بررسی قرار گرفته و درس آموخته هایی از تجربه دیپلماسی دیجیتال چین مطرح شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که روایت سازی دیجیتال هدفمند، شبکه سازی علمی-نخبگانی، توسعه نهادهای فرهنگی-آموزشی دیجیتال، و نقش آفرینی فزاینده شرکت های فناوری در سیاست خارجی چهار روند کلیدی دیپلماسی دیجیتال چین هستند و تصور می شود که مطالعه الگوی دیپلماسی دیجیتال چین و روندپژوهی آن، می تواند به ارتقای قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در غرب آسیا یاری رساند.

مدیریت جهادی یعنی : فرا گرد به کارگیری منابع مادی و انسانی با نگاه، احساس، روحیه و حرکت جهادی با نیت الهی و مبتنی بر علم و درایت بر مبنای نظام ارزشی اسلامی(مقام معظم رهبری) (مدظله العالی ) هدف این پژوهش ارائه الگوی مدیریت جهادی است. این پژوهش ازنظر هدف توسعه ای- کاربردی بوده و از نظر نحوه گرد آوری داده ها از نوع توصیفی- تحلیلی واز نظر روش اجرای تحقیق کیفی می باشد. روش نمونه گیری، غیر تصادفی هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری است. جمع آوری اطلاعات مورد نیاز به صورت بررسی کتابخانه ای و میدانی است و از ابزار مصاحبه با فرماندهان و صاحب نظران دوران دفاع مقدس استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل یافته ها از تحلیل محتوا و تحلیل مضمون و از نظام مقوله بندی مضامین فراگیر، سازماندهنده و پایه استخراج شد. اعتبار سنجی (روایی وپایایی) آن از طریق خبرگی و از طریق محاسبه ضریب توافق کاپا کوهن بدست آمد ، پس ازحذف، تعدیل و دسته بندی کردن، 4مضامین فراگیر با عنوان اعتقادی دارای دو سازمان دهنده (خدا محوری و ولایت مداری) وبا 15 مضمون پایه، فرگیر دوم با عنوان رفتاری دارای دو سازمان دهنده( رفتار فردی و ویژگی های شخصیتی) و با 12 مضمون پایه، فراگیر سوم با عنوان ساختاری دارای دو سازمان دهنده(تخصصی فنی و مهارتی، سازمانی مدیریتی) با 48 مضمون پایه و فراگیر چهارم با عنوان زمینه ای دارای 3 سازمان دهنده(مخاطبین (پیروان)، نیازها و منابع و شرایط و اقتضائات) با 27 مضمون پایه حاصل شد. در نهایت الگو نیز ترسیم گردید.

مقدمه و اهداف عرصه سیاست را نمی توان فارغ از منازعاتی تصور نمود که دشمنی در بستر آنها ایجاد گردیده، و حضور دشمن را در این عرصه استمرار می بخشد. ارتباط درونی سیاست با دشمنی در اندیشه کارل اشمیت بسیار برجسته بوده، و بررسی چگونگی ظهور کلیدواژه دشمن در اندیشه او اهمیت زیادی پیدا می نماید. این اهمیت مرهون قرار گرفتن مفهوم دشمن در ساحت کانونی اندیشه اشمیت، و موضوعاتی است که او در ارتباط با این مفهوم مطرح می کند. مقاله حاضر با تمرکز بر مبانی زمینه ای و فرامتنی به بازخوانی تفکرات اشمیت می پردازد تا به فهمی از اندیشه اشمیت در بستر آثار او و در ذیل مفهوم دشمن دست یابد. این سوال که چه فرایندهایی باعث قرار گرفتن مفهوم دشمن در ساحت کانونی اندیشه اشمیت گردیده، و او چه اهدافی را دنبال می نموده است، محور مباحثی است که با بهره گیری از روش اسکینر به آن پرداخته می شود.روشروش هرمنوتیک قصدگرای اسکینر، متن را به مثابه کنش گفتاری نویسنده با مقصودی معین در نظر گرفته، و فهم آن را نیازمند توجه به متن و زمینه شکل گیری آن در دو حوزه جغرافیای سیاسی و فکری می داند. اسکینر پیوندی بین متن، زمینه و نویسنده برقرار ساخته، و بر نقش کنشگری نویسنده، و وجه ارتباطی متن تاکید دارد. او متن ها را علاوه بر معنایی که منتقل می سازند دارای نیروی نهفته ای می داند که کنش های گفتاری را شکل داده، و درک آنها مسیر دستیابی به مقصود نویسنده را هموار می سازد. کاربست این روش با قراردادن آثار اشمیت در بستر جغرافیای سیاسی و فکری پیرامون او، و درک کنش های گفتاری دنبال می گردد. یافته ها تفکرات لیبرالی و جمهوری وایمار، مهمترین متغیرهای فرامتنی موثر بر اندیشه اشمیت در دو حوزه جغرافیای فکری و سیاسی محسوب می شوند. اشمیت بحران های جمهوری وایمار و دولت های فاقد اقتدار این دوره را معلول پیروی از تفکرات لیبرالی و اندیشه رومانتیسم سیاسی می داند که از منظر سیاسی خنثی و در موضع گیری منفعل است، در حالی که به باور او مهم ترین منبع حیات سیاسی مبتنی بر این اصل است که چه چیزی بهنجار و بر حق می باشد. او با تعریف مرزی مفهوم حاکمیت در وضعیت استثنا، ناب ترین وضعیت استثنا را در مواجهه با دشمن، و لحظات چشمگیر سیاست را مقارن با لحظاتی می داند که دشمن با وضوحی عینی به عنوان دشمن شناسایی می شود. وضعیت استثنا همچنین شرایطی را فراهم می آورد که دولت در جایگاه بالاتر از قانون قرار گرفته، و هدف اشمیت در راستای اقتدار دولت محقق شود. تمایز دوست و دشمن به عنوان معیار امر سیاسی اوج ظهور مفهوم دشمن در اندیشه اشمیت محسوب می گردد. اشمیت در تقابلی صریح با لیبرالیسم، جستجوی ساحتی خنثی و فارغ ازمنازعات که بتوان به وسیله گفتگو به تفاهم و اجماع عقلانی دست یافت را به دلیل تضاد با منطق امرسیاسی نفی می نماید، و پیامد روند فوق را مصالحه هایی موقت می بیند. نتیجه گیریسیاست عرصه تضادهایی است که دشمنی ها در بستر آنها ایجادگردیده، رشد نموده و استمرار می یابند. فهم و چرایی وقوع طیف گسترده ای از رویدادهای سیاسی تنها در ذیل مفهوم دشمن و روابط دشمنی و دوستی امکان پذیر است. تمایز بخشی میان دوستان و دشمنان مبنایی است که به رفتارهای کنشگران سیاسی شکل داده و به آنها معنا می بخشد. امکان همیشگی نبرد به عنوان حد نهایی دشمنی سیاسی وابسته به مفهوم دشمن است، و این واقعیت برای شناخت سیاست، حیاتی می باشد.

بازار تهران در دهه اول انقلاب با حضور درصحنه و پشتیبانی های خود به تثبیت و استقرار نظام تازه تأسیس جمهوری اسلامی کمک زیادی کرد. بازاریان همچنین نیروها و جریان های انقلابی را برای فعالیت های سیاسی و بصیرت افزایی و مقابله با توطئه ها و تهدیدهای دشمنان و گروهک های ضدانقلاب پشتیبانی نمودند. این پژوهش می تواند از ضعف پشتیبانی اجتماعی مسئولان کشور جلوگیری نماید. هدف تحقیق و به تبع آن سؤال اصلی این است که نقش بازار تهران در سیاست در دهه اول انقلاب اسلامی ایران چه بوده است؟ در این تحقیق از روش توصیفی تحلیلی استفاده شده. یافته های تحقیق نشان می دهد بازار تهران در دهه اول انقلاب با حمایت از پیروزی انقلاب اسلامی و تثبیت نظام اسلامی، از طریق مشارکت در سیاست و حکمرانی، حضور پرشور در انتخابات و اجتماعات طرفداری از انقلاب و ارزش های آن، مشارکت فعال در پشتیبانی از رزمندگان در دفاع مقدس و کمک به دستگاه های حاکمیتی در نقش حامی و هدایتگری و کنشگری فعال عمل کرده است. بازار تهران همواره در ارتباط مستقیم با رهبر کبیر انقلاب و جریان انقلابی بوده و در بسیج عمومی و تأمین پشتیبانی موردنیاز اجتماعات مردمی و رونق بخشیدن به اقدامات دستگاه های حاکمیتی مؤثر بوده است.

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش کارگزاران رژیم پهلوی در فرایند سقوط آن، به این پرسش محوری پاسخ می دهد که چگونه پیش بینی سقوط رژیم از سوی این کارگزاران، به تحقق پیروزی انقلاب اسلامی ایران کمک کرد. تمرکز ویژه پژوهش بر تحلیل تأثیر نطق محمدرضا پهلوی در آبان ۱۳۵۷ است که با عبارت کلیدی «صدای انقلاب شما را شنیدم»، نه تنها ضعف رژیم در کنترل اعتراض ها را عیان ساخت، بلکه واکنش هایی در میان کارگزاران حکومت برانگیخت که به تشدید بی ثباتی و فروپاشی آن انجامید. بر اساس چهارچوب نظری «پیشگویی خودتحقق بخش»، یافته های پژوهش نشان می دهد که باور فزاینده مقامات به شکست قریب الوقوع رژیم، موجب بروز رفتارهایی همچون فرار از کشور، خروج سرمایه ها، اطرافیان و کاهش وفاداری شد که این عوامل به نوبه خود شتاب دهنده روند انقلاب گردید. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل اسنادی و استدلال منطقی حاکی از آن است که علاوه بر سیاست ها و سیاست گذاری های نادرست، نطق آبان ۱۳۵۷ شاه و پذیرش اشتباهات از سوی او، در نظرکارگزاران رژیم به عنوان نشانه ای قطعی از ضعف رژیم تفسیر شده است. نتایج پژوهش تأکید می کند که پیش بینی های این کارگزاران درباره سقوط رژیم، از طریق ایجاد چرخه ای از رفتارها، به صورت غیرمستقیم به محقق شدن همان پیش بینی ها انجامید. به عبارت دیگر، انتظار جمعی از فروپاشی، کنش های کارگزاران را به سمتی سوق داد که خود زمینه ساز تحقق آن شد.

در سال های اخیر تشدید تنش های تجاری میان ایالات متحده آمریکا و چین، پیامدهای اقتصادی و سیاسی گسترده ای را در نظام بین الملل و به ویژه برای ایران به همراه داشته است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که جنگ تجاری آمریکا–چین چه پیامدهایی برای ایران در پی داشته است و ایران چگونه می تواند با اتخاذ راهبردهای مناسب، منافع خود را به حداکثر رساند. مقاله حاضر با رویکرد توصیفی - تحلیلی و در چارچوب نظریه واقع گرایی نوین، نظریه اقتصاد سیاسی بین الملل و مفهوم قدرت ساختاری، ابعاد مختلف این تقابل را موردبررسی قرار داده و آثار آن را بر منافع راهبردی و اقتصاد ایران تحلیل می کند. نتایج پژوهش نشان می دهد که افزایش فشارهای اقتصادی آمریکا علیه چین، ضمن متزلزل ساختن برخی زنجیره های تأمین جهانی، پکن را به ادامه تعامل محتاطانه با ایران در راستای تأمین منابع انرژی ترغیب کرده است. بر اساس یافته ها، اتخاذ سیاست های چندجانبه گرایانه اقتصادی و توسعه تعاملات تجاری با چین، روسیه و سایر قدرت های نوظهور برای ایران ضروری است. همچنین کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی، تنوع بخشی به بازارهای صادراتی غیرنفتی و تقویت زیرساخت های تجارت منطقه ای مورد تأکید قرار گرفته است.

امنیت قضایی یکی از مهم ترین شقوق امنیت است که پایداری و توسعه آن نیازمند بهره بردن از ابزارهای امنیت ساز است. نهادهای مدنی اعم از سمن ها، نهاد وکالت و هیئت منصفه از جمله ابزارهایی اند که قادرند امنیت قضایی را توسعه دهند. چنانچه بهره بردن از ابزارهای امنیت ساز فروگذارده شود یا با موانعی روبه رو شود، امنیت قضایی متزلزل خواهد شد؛ بنابراین ضرورت دارد که ضمن بهره گیری از نهادهای مدنی، موانع و چالش هایی بررسی شوند که عملکرد امنیت سازی این نهادها را مختل می کند. این موانع ممکن است درون زا و ناشی از رویکرد خود نهادها باشد یا عارضی و ناشی از تصمیمات سیاست گذار باشد؛ به هر ترتیب شناسایی این عوامل و ارائه راهکاری برای حل آن ها، نهادهای مدنی را در تعامل با نظام قضایی پویاتر می کند. نوشتار حاضر موانع اصلی پیش روی نهادهای مدنی را محدویت در اختیارات سمن ها در تعامل با نظام قضایی، بی اعتمادی به نهاد وکالت و الزام آورنبودن رأی هیئت منصفه برای دادگاه شناسایی می کند و پیشنهاد می دهد که اولاً بستر مشارکت سمن ها در فرایندهای پیش از دادرسی و در حین دادرسی گسترش داده شود؛ دوم، رویکردهای سنتی در نهاد وکالت کنار گذاشته شود و از راه حل های به روز استفاده شود و سوم، هیئت منصفه ترکیبی جایگزین هیئت منصفه حاضر شود.

مسئله فلسطین، موضوعی پیچیده و در عین حال اصلی ترین مسئله جهان اسلام و از مهم ترین مسائل سیاسی – امنیتی و اجتماعی حل نشده در جهانِ معاصر است. مردم فلسطین به واسطه طرح های استعماری و دخالت قدرت های جهانی و ضعف راهبردی جهان اسلام و عرب، علی رغم پایداری و مقاومت، متحمل اشغالِ سرزمین، غارت، آزار و اذیت و نقض مداوم حقوق انسانی و طبیعی خود شده اند و بسیاری از آن ها اکنون پناهنده، آواره و بی تابعیت هستند. تشکیل دولت اسرائیل، فلسفه اشغال گری، خشونت و بحران آفرینی را به امری مستمر در سرزمین فلسطین تبدیل کرده است. از این رو دستیابی به صلح و آرامش، عدالت و آینده ای شایسته برای مردم فلسطین بر پایه هویت ملی، مستلزم ارائه راه حلی است که در برگیرنده حقوق اساسی و مسلم آحاد فلسطینی ها باشد. درک صحیحِ آرمان فلسطین - به عنوان نمادِ هویت ملی و بین المللی فلسطینیان – و شناخت مبانی معرفتی و سیر تحول در مفاهیم و مصادیق آن، سرآغازی لازم و ضروری برای ترسیم راه حلِ عادلانه و شرافتمندانه مسئله فلسطین است. این پژوهش بر آن است با خوانش درونی و بیرونی و بررسی تحولِ معنایی آرمان فلسطین در سه سطح محلی، منطقه ای و بین المللی، چگونگی پیوند گذشته با وضعیت حاضر و امتداد آن با آینده را با بهره گیری از روش تحلیل انتقادی استعاره مشخص کند.

بر اساس دیدگاه های حضرت امام خمینی و بخصوص رهبر معظم انقلاب اسلامی، آیت الله خامنه ای، نظریه ای که مبنای کلان و تعیین ماهیت حکمرانی در جمهوری اسلامی را شکل می دهد، "نظریه نظام انقلابی" می باشد. نظریه ای که ویژگی ها، بایدها و نبایدها، شاخصه ها و ملزومات حکمرانی صحیح در کشور انقلابی ایران را تعیین می کند و مضمون آن در گفتمان امام خمینی به وفور پیدا شده و عین عبارت آن نیز در کلام رهبر انقلاب اسلامی، آیت الله خامنه ای بخصوص در دهه ی اخیر به چشم می خورد. در این پژوهش، سئوال و مسئله ی اصلی، تعیین شاخصه های الگوی حکمرانی بر اساس نظریه ی نظام انقلابی است. لذا با کمک روش تحقیق اسنادی به تدوین اولیه شاخص های نظام انقلابی در حوزه های مختلف حکمرانی پرداخته شده است و در ادامه نیز با مصاحبه عمیق با تعدادی از نخبگان حاکمیتی-دانشگاهی، در دو دسته بندی «الگو و راهبرد پیاده سازی نظام انقلابی» و «شاخصه های عملکردی نظام انقلابی» در راستای الگوی حکمرانی بر اساس نظام انقلابی، راهکارها و شاخصه هایی ارائه شده است. از آنجائیکه محدودیت حجم پژوهش امکان درج بسیاری از مطالب و سرفصل ها را نمی دهد، لذا این سوژه و موضوع می تواند مبنای بسیاری پژوهشهای کاربردی در حوزه ی حکمرانی در نظام اسلامی شود.

مفهوم خیر و مصلحت عمومی از اهمیت والایی برخورداراست،بطوریکه که در بیان ویژگی ها و شاخص های دولت مدرن، میزان تحقق آن را بیانگر میزان کارآمدی و کارایی نظام سیاسی درنظر می گیرند. نوع دیدگاه جریان ها و مکاتب سیاسی و منطق فهم سیاستگذار از خیرات و مصالح عامه، هادی چارچوب سیاستگذاری است. تحقق خیر و مصلحت عمومی در منطقه خاورمیانه نیز درگرو همبستگی تمامی گروه های قومی و مذهبی و تقویت حاکمیت قانون است.مفهوم مصلحت عمومی در اسلام، با وجود تمایزات مبنایی، در برخی ابعاد کاربردی و اخلاقی، با برخی از اندیشه های مدرن غربی هم پوشانی دارد و می تواند زمینه ساز گفت وگو و تطبیق نظری میان نظام های فکری اسلام و غرب گردد. این پژوهش با بهره گیری از روش فراتحلیل کیفی به بررسی مفهوم مصلحت عمومی در ۳2 مقاله منتخب از میان ۳۷ مقاله علمی منتشرشده در بازه زمانی ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳پرداخته است.هدف، کشف الگوها، مبانی و چالش های مفهومی مصلحت در گفتمان اسلامی و مقایسه ی آن با برخی نگرش های غربی بوده است. یافته ها نشان می دهد که اگرچه مفهوم مصلحت در سنت اسلامی ریشه در شریعت، مقاصد احکام و عقل دارد، اما در برخی ساحت هامانند چالش با لیبرالیسم فردگرا و اهمیت دادن به جامعه و سنت ها و ارزشهای آن، هم پوشانی مفهومی قابل توجهی با برداشت های غربی از مصلحت عمومی (نظیر نظریه های راولز، هابرماس و جماعت گرایان) دارد. همچنین نتایج نشان می دهد که یکی از چالش های اصلی در هر دو سنت، تعیین حدود مصلحت و نسبت آن با آزادی فردی و حاکمیت قانون است. در عین حال، ظرفیت های موجود در اندیشه اسلامی برای بازخوانی مفهوم مصلحت در پرتو تحولات اجتماعی معاصر و نقد جدی مدرنیته و لیبرالیسم فردگرا، فرصت مناسبی برای همگرایی مفهومی و کاربست نظری در عرصه سیاست گذاری عمومی فراهم می سازد

هدف: این پژوهش با رویکردی ترکیبی (کمی-کیفی) و با هدف تدوین سناریوهای ژئوپلیتیک روابط ایران و افغانستان در عصر طالبان انجام شد. روش: داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان و پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شدند. برای تحلیل داده ها از نرم افزارهای Micmac و Scenario Wizard استفاده گردید. یافته ها: با شناسایی ۲۴ وضعیت احتمالی مرتبط با ۶ عامل کلیدی (مهاجرت، به رسمیت شناختن طالبان، تنش های مرزی، حقآبه رودخانه های مرزی، امنیت ترانزیت چابهار، و نقش قدرت های بزرگ)، بیش از ۴۵۱۰ سناریوی تلفیقی استخراج شد. نتایج نهایی نشان داد چهار سناریو با «سازگاری قوی» از جمله وضعیت بحرانی (۳۳.۳۳ درصد)، نیمه بحرانی (۲۸.۱۴ درصد)، ایستا (۲۸.۵۷ درصد)، و مطلوب (۲۳.۸۰ درصد) محتمل ترین مسیرهای آینده هستند.در سناریوی بحرانی، ترکیب عواملِ مهاجرت غیرقانونی، جنگ آب هیرمند، رقابت قدرت های خارجی، و ناامنی مرزی، افغانستان را به «سیاه چاله امنیتی» تبدیل می کند و ایران را با بحران های اجتماعی-اقتصادی مواجه می سازد. سناریوی ایستا، با حفظ «ثبات شکننده»، تنش هایی مانند اختلافات آبی و مرزی را عادی سازی می کند. در مقابل، سناریوی مطلوب، با تکیه بر دیپلماسی چندجانبه، به رسمیت شناختن مشروط طالبان، و اتصال چابهار به افغانستان، همگرایی منطقه ای را ممکن می داند. نتیجه گیری: نتایج نشان می دهند که غلبه روندهای بحرانی، جایگاه راهبردی ایران به عنوان «دروازه آسیای میانه» را تضعیف و امنیت مرزها را به مخاطره می اندازد. با این حال، سناریوی مطلوب نشان میدهد که همکاری های اقتصادی-امنیتی و میانجیگری نهادهای بین المللی می تواند افغانستان را از میدان نبرد نیابتی به پُل ارتباطی تبدیل کند. این پژوهش بر ضرورت خروج از چرخه تنش و اولویت دهی به منافع بلندمدت تأکید دارد.

اوضاع علمی ایران در قرون نخستین اسلامی یکی از مسائل مهم است. این امر که ایران با پشت سرگذاردن دوران باستان و ورود به دوره اسلامی به لحاظ علمی چه وضعیتی یافت مسأله ای اساسی و مهم است. پژوهش حاضر نیز بر آن است تا به این سوال مهم پاسخ دهد که «آیا فرهنگ اسلامی بر اوضاع علمی ایران قرون اولیه اسلامی تأثیر گذارد؟» اگر پاسخ این سوال مثبت است، «این تأثیرپذیری چگونه بود و از چه راه هایی ممکن شد؟ ». رجوع به منابع متعدد اعم از دست اول و تحقیقات جدید، حاکی از آن است که فرهنگ اسلامی(قرآن و سنت) توانست بر رشد علم در ایران قرون اولیه تأثیرگذار ظاهر شود. اسلام و فرهنگ اسلامی با تأکیدهای بسیار بر علم و علم آموزی، هم چنین تلاش در جهت از میان برداشتن مرزهای طبقاتی و...، بر جریان علم و علم آموزی در این میدان تأثیر مستقیم داشت. این تأثیرگذاری از راه های مستقیم(بیشتر به وسیله مهاجران مسلمان) و غیر مستقیم (تحت تأیر سیاست های خلفای مسلمان) ممکن شد. در روش مستقیم، تأثیرگذاری سریع تر و با ورود مهاجران عرب به ایران اتفاق افتاد و در روش غیرمستقیم، خلفا و حاکمان مسلمان با بسترسازی و فراهم کردن شرایط در این امر سهیم شدند. روش تحقیق در این پژوهش، به شیوه غالب پژوهش های تاریخی، توصیفی- تحلیلی است؛ با این توضیح که با گردآوری اطلاعات به شیوه کتاب خانه ای و نقد و تحلیل محتوای داده های آن به روش توصیفی_تحلیلی، در قالب پایان نامه سازماندهی گردید. در این پژوهش تلاش شد تا به منظور بهره گیری از نظرات و دیدگاه های مختلف، بهترین منابع(اعم از دست اول و تحقیقات جدیده) شناسایی شود و مورد استفاده قرارگیرد.

ورود بایدن به کاخ سفید موجی از اشتیاق و امید را در اروپا پدید آورده است؛ به گونه ای که انتظارات در مورد بهبود و بازسازی روابط ترانس آتلانتیک پس از چهار سال تحقیر روابط طرفین توسط ترامپ بالا رفته است. از نظر تاریخی، ایالات متحده و اتحادیه اروپا ارزش های مشترکی دارند که مورد تأکید و تقویت دولت بایدن قرار داد. بایدن در تلاش است تا از نزدیک با متحدان و نهادهای بین المللی همکاری به عمل آورد. با وجود پیشرفت هایی که در روابط فراآتلانتیک در دوران بایدن پدید آمده است؛ امّا بنا بر یک سری عوامل و متغیرهای سیستمی و داخلی، روابط دو سوی اقیانوس اطلس با بی-اعتمادی و عدم اطمینان همراه است. لذا سؤال اصلی پژوهش این است که روابط آمریکا و اروپا در دوران بایدن چگونه است؟ فرضیه پژوهش این است که اگرچه روابط فراآتلانتیک در دوران ترامپ با چالش ها و تنش های زیادی همراه بوده است؛ امّا با به قدرت رسیدن بایدن در آمریکا، واشنگتن به دنبال افزایش همکاری ها و بهبود روابط در دو سوی اقیانوس اطلس است.

دو کشور فنلاند و سوئد به ترتیب در آوریل 2023 و مارس 2024 به ناتو پیوستند. این رویداد تأثیرات زیادی بر وضعیت بازدارندگی اروپا و غرب در مقابل روسیه دارد که تحلیل این موضوع را ضروری می نماید. این امر در پی رقابت ژئوپلیتیک بین ناتو و روسیه که سالیان متمادی از مهم ترین مسائل بین المللی بوده رخ داد. بنابراین، سؤال این پژوهش این است که پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو چگونه بر بازدارندگی در برابر روسیه تأثیر می گذارد؟ سؤال مذکور بر اساس این فرضیه بررسی می شود که پیوستن فنلاند و سوئد شرایطی را به وجود می آورد که در آن به دلیل ضمانت های امنیتی ناتو از جمله بند 5 مربوط به دفاع جمعی، افزایش ظرفیت های نظامی ناتو، ایجاد دسترسی ژئوپلیتیک بهتر برای آن و هشداردهی به روسیه توان بازدارندگی بازیگران غربی در برابر این کشور را افزایش می دهد. روش پژوهش از نوع کیفی و مطالعه موردی است و پژوهشگران موضوع تحقیق خود را با استفاده از نظریه بازدارندگی مشروط بر اساس دیدگاه الکساندر جورج و ریچارد اسموک تحلیل می کنند. در این چارچوب، برای ارزیابی بازدارندگی اعمال شده از عناصر ظرفیت نظامی، دسترسی ژئوپلیتیک، ارتباط ، ادراک رقیب (روسیه) و زمینه های تاریخی استفاده می شود تا تحلیلی نظام مند از پدیده مورد بررسی ارائه شود. یافته های این پژوهش نشان می دهد که واقعیت های مربوط به زمینه های تاریخی و ادراک روسیه از اقدامات غرب می تواند تا حدودی بازدارندگی غرب علیه روسیه را تعدیل کند.

منافع متقابل اقتصادی ایران و ترکیه بارها مورد توجه قرار گرفته است اما ایجاد «دالان تورانی» در مرزهای ایران با منطقه قفقاز جنوبی، و شرایط جدید ناشی از آن، ضرورت تبیین موضوع را بار دیگر ایجاب می کند. پرسش این است که ایجاد دالانی در مرزهای ایران و ارمنستان و تغییرات ژئوپلیتیکی ناشی از آن، چگونه بر منافع ژئواکونومیکی دو کشور تاثیرگذار خواهد بود؟ فرضیه این است که تلاش کنونی ترکیه برای ایجاد دالان تورانی، اوضاع ژئواکونومیکی را از طریق افزایش ترانزیت کالا و انرژی در سطوح مختلف داخلی، منطقه ای و بین المللی، به نفع این کشور شکل داده، منجر به زیان ها و تهدیدهایی علیه جمهوری اسلامی ایران در این سطوح خواهد شد. برای تبیین مساله، از ژئوپلیتیک به عنوان محور بحث نظری و مولفه های زئوانرژی و ژئواکونومی وابسته به آن بهره گرفته شده است. این پژوهش از حیث نوع تحقیق، کاربردی و از حیث روش، توصیفی تحلیلی و از حیث تکنیک جمع آوری داده ها، کتابخانه ای و اسنادی است.