درخت حوزه‌های تخصصی

رقابت استراتژیک ایالات متحده و جمهوری خلق چین از دهه دوم هزاره جدید میلادی وارد مرحله جدیدی شده است. این رقابت استراتژیک که در دستور کار همه رؤسای جمهور ایالات متحده از سال 2010 به بعد قرار داشته، بر تحولات منطقه خاورمیانه و زیرمنطقه آن یعنی خلیج فارس تأثیرهای زیادی بر جای گذاشته و افزایش تنش و درگیری بین قدرت های منطقه ای به صورت نیابتی و یا مستقیم را در پی داشته است. زیرا قدرت های منطقه ای رقابت چین و آمریکا را فرصتی برای حاکم نمودن نظم دلخواه خویش بر منطقه می دانند. مسئله اصلی این مقاله بررسی تأثیر رقابت استراتژیک ایالات متحده و چین بر تنش های موجود بین جمهوری اسلامی ایران و رژیم اسرائیل است. مقاله در پی پاسخ به این سؤال است که رقابت استراتژیک ایالات متحده آمریکا و جمهوری خلق چین چه تأثیری بر تنش های موجود بین ایران و رژیم اسرائیل دارد؟ تغییر وضعیت درگیری های غیرمستقیم و نیابتی به درگیری های مستقیم و نظامی، گسترش و افزایش دامنه تنش و درگیری بین جمهوری اسلامی ایران و رژیم اسرائیل، ایجاد شکاف بین تهران و پایتخت های عربی و شتاب مقامات آمریکایی برای حل وفصل نهایی مسائل و بحران های خاورمیانه و درنتیجه ورود مستقیم به درگیری بین تهران و تل آویو، ازجمله مهم ترین تأثیرهای رقابت استراتژیک ایالات متحده آمریکا و چین بر تنش بین جمهوری اسلامی ایران و رژیم اسرائیل است.

ظهور و گسترش هوش مصنوعی، ابعاد نوینی از توسعه را پیش روی دولت ها قرار داده است. در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، این فناوری نه تنها به عنوان ابزاری برای ارتقاء بهره وری اقتصادی و کارآمدی نهادی مورد توجه قرار گرفته، بلکه به مثابه عنصری نمادین در بازنمایی آینده گرایی، مدرنیته و رمانتیسم توسعه نیز ایفای نقش می کند. مسئله اصلی این پژوهش آن است که هوش مصنوعی در این کشورها صرفاً به عنوان فناوری کاربردی تلقی نمی شود، بلکه به گفتمانی هویتی،مشروعیت ساز و فرهنگی بدل شده است که مشروعیت سیاسی و چشم اندازهای توسعه ای را تقویت می کند. حال باتوجه به موارد مذکور می توان،پرسش پژوهش را هوش مصنوعی چگونه در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به ابزاری برای بازنمایی رمانتیسم توسعه و ایجاد تصویری ایده آل از آینده پیش رو بدل شده است؟در نظرگرفت،همچنین فرضیه پژوهش این است که بهره گیری از هوش مصنوعی در این کشورها علاوه بر نتایج اقتصادی و فناورانه، کارکردی فزاینده و نمادین در القا روایت پیشرفت و آرمان های توسعه گرایانه دارد. بررسی اسناد سیاستی، گفتمان های رسمی و پروژه های فناورانه نشان می دهد که هوش مصنوعی نه تنها موتور محرک در حوزه هایی چون انرژی، آموزش و بهداشت محسوب می شود، بلکه نقشی مهم در ساخت هویت توسعه ای و تقویت سرمایه نمادین دولت ها ایفا می کند. نتیجه آنکه، هوش مصنوعی در فضای خلیج فارس، بیش از یک فناوری، به یک استعاره توسعه ای و ابزاری برای مشروعیت بخشی به چشم اندازهای آینده محور تبدیل شده است. در پایان این پژوهش قابل درک است که هوش مصنوعی در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به مثابه پلی میان فناوری، سیاست و فرهنگ بازتعریف می شود.

جمهوری اسلامی ایران از ابتدای انقلاب در مقاطع مختلف، پذیرای مهاجرت های گسترده بوده که مدیریت سیاست در این حوزه را با چالش های جدی مواجه ساخته است. تشدید فرایندهای مهاجرتی در سطح بین المللی به ویژه در مجاورت مرزهای کشور و چالش های حضور گسترده مهاجران، ضرورت آسیب شناسی و بازنگری در نحوه مدیریت سیاسی اتباع خارجی را دو چندان کرده است. پرسش اصلی ناظر بر این است که بایسته های مدیریت سیاسی مطلوب در حوزه اتباع خارجی چیست؟ در همین راستا این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و بر مبنای رویکرد های ملی و بین المللی، در پی استخراج بایسته های مدیریت سیاسی مطلوب در حوزه اتباع خارجی با عنایت به آسیب شناسی روندهای سیاسی اتخاذ شده در چهار دهه اخیر و همچنین تهدیدات و فرصتهای ناشی از حضور اتباع خارجی در کشور است. نتایج حاصله از این نوشتار بیان می دارد که حرکت بهسمت رویکردهای جامع، ایجاد انسجام در سیاست گذاری های نهادی، کارکردی و فراملی، تقویت زیرساختهای قانونی و ارتقای بازدارندگی، مدیریت مبتنی بر اطلاعات، پیگیری ادغام اجتماعی، به کارگیری ظرفیتهای علمی و کانالیزه کردن ورود و جذب اتباع خارجی مولفه ها و ضرورت های اساسی هستند که در عرصه قلمرو ملی باید مورد توجه و پیگیری قرار گیرند. در کنار مولفه های مذکور، توسعه ارتباطات فراسرزمینی با کشورهای مبدا مهاجران و سازمانهای بین المللی فعال در حوزه مهاجرت، از جمله مهمترین بایسته های مدیریت سیاسی در عرصه فراملی هستند.

پژوهش حاضر درصدد تبیین راهبرد «انفعال سیاسی» در مهندسی افکار عمومی جوامع از سوی مخالفان یک نظام سیاسی است. انفعال سیاسی در مقابل کنش و مشارکت سیاسی، به معنای عدم فعالیت یا واکنش مؤثر در برابر چالش ها و بحران هاست که می تواند به کاهش مشارکت اجتماعی و اعتماد عمومی منجر شود. از این رو، سوال پژوهش حاضر آن است که راهبرد انفعال سیاسی چگونه می تواند بر تغییر، مهندسی افکار عمومی یک جامعه موثر باشد؟. هدف این مقاله ارائه یک چارچوب تحلیلی برای درک بهتر انفعال سیاسی و تأثیرات آن بر جامعه است تا بتوان با اتخاذ تدابیری مؤثر، از این خطرات جلوگیری کرد. پژوهش حاضر از روش توصیفی-تحلیلی بهره می برد که در نهایت به شیوه اسنادی و کتابخانه ای به جمع آوری اطلاعات پرداخته است و از منظر تحلیلی به بررسی موضوع می پردازد. در واقع یافته های پژوهش حاضر درصدد تبیین و ترسیم چگونگی استفاده از این راهبرد و سپس ارائه راهبرد مقابله ای «کنش سیاسی» در سه سطوح حاکمیت، نخبگان و مردم است. پیامدهای انفعال سیاسی در عرصه حاکمیتی منجر به کاهش مشروعیت و افزایش نارضایتی اجتماعی؛ در عرصه نخبگان منجر به کاهش مقبولیت و اعتبار آنان و در سطوح مردمی منجر به افزایش ناامیدی، بی اعتمادی و یأس عمومی که نتیجه آن «واگرایی» در جامعه می شود. در بخش پایانی مقاله، راهکارهای مقابله با انفعال سیاسی برای حاکمیت، نخبگان و مردم ارائه می گردد. این راهکارها شامل تقویت ارتباطات میان دولت و مردم، آگاهی بخشی نخبگان درباره خطرات انفعال، و تشویق مردم به مشارکت فعال در فرآیندهای سیاسی و در نهایت رسیدن به نتیجه «همگرایی» است.

مقدمه: پس از فروپاشی شوروی، نقش ایران در سیاست خارجی روسیه محدود شد. با بازگشت پوتین در سال 2012-2013 و تحولات قابل توجه در خاورمیانه، روابط دو طرف تا زمان جنگ اوکراین در سال 2022 تقویت شد. پس از این بحران، این همکاری بر روی موضوعات مرتبط با این صحنه متمرکز شد. با سقوط اسد جدی ترین موضوع همکاری دو کشور در زمینه مسائل ژئوپلیتیک منطقه به پایان رسیده و درک صحیح از موقعیت ژئوپلیتیکی ایران در سیاست روسیه در سطح منطقه و جهان به موضوعی مهم تبدیل شده است. سوال اصلی این است که چگونه نگرش روسیه در جریان بحران اوکراین نسبت به ایران تغییر کرده است؟ فرضیه این است که از دیدگاه کرملین، ایران پیرو مسکو در معادلات بین المللی، شریک در قلمرو اوراسیا، حاشیه در روسکی میر و عامل متعادل کننده در خاورمیانه است. روش: روش شناسی تحلیل کیفی متغیرهای فرضیه اصلی است. تحولات روابط ایران و روسیه و سیاست خارجی روسیه در دهه گذشته پس از بحران سوریه در 2011 و بحران اوکراین در 2014 با استفاده از متغیرهای برگرفته از مبانی نظری و مقایسه آن ها با متغیرهای فرضیه اصلی بررسی شده است. چهار موضع سیاسی این کشور شامل نظام بین الملل، نظام اوراسیا، نظام روسکی میر و نظام منطقه ای غرب آسیا از مواضع اصلی سیاست روسیه خواهد بود. با استفاده از این چهار سطح، جایگاه ایران در هر یک از آن ها را از منظر روسیه مورد بحث قرار می دهیم و دلایل لازم برای تحلیل فرضیه اصلی را ارائه می کنیم. یافته های مکتب تحلیل سیاست خارجی به عنوان چارچوبی نظری برای بحث های آن ها مورد استفاده قرار گرفته است. از این رو، عوامل تعیین کننده موقعیت ژئوپلیتیکی کشورها بیشتر به سطح داخلی مربوط می شود و موضوعاتی مانند فرآیند تصمیم گیری، نخبگان سیاسی، احزاب و تحولات کشور و نیز نهادها، ساختارها، ایدئولوژی، فرهنگ سیاسی و استراتژیک به شناخت جایگاه بازیگران خارجی کمک می کنند. یافته ها: از سال 2014، بازنگری قابل توجهی در سیاست بین المللی و منطقه ای روسیه صورت گرفته است که در چهار سطح بین المللی، منطقه ای، اوراسیا، جهان روسیه و خاورمیانه قابل درک است. این تحول در بازتعریف موقعیت ایران نیز تاثیر بسزایی داشته است. از این رو ایران در چارچوب مفاهیمی چون اکثریت جهانی، جنوب جهانی و بریکس اهمیت ویژه ای یافته است. بحث اصلی این است که چگونگی درک موقعیت ایران در هر یک از این چهار موقعیت ژئوپلیتیکی روسیه بر اساس اولویت های روسیه و با توجه به تحولات سیاست منطقه ای و جهانی آن تعیین شده است. نتیجه گیری: ایران با توجه به قدرتی که در معادلات بین المللی دارد، پیرو مسکو است و نمی توان اهمیت این کشور را در سطح یا فراتر از همتایان بزرگ جهانی خود تصور کرد. روسیه در خصوص موقعیت ایران در اوراسیا، موضع کم و بیش برابری برای ایران قائل است. در معادلات روسکی میر نقش ایران اهمیت حاشیه ای دارد، اما در غرب آسیا با توجه به عملکرد روسیه، ایران در ایجاد تعادل در چارچوب بازی ژئوپلیتیک روسیه اهمیت دارد. بر اساس این واقعیت های ژئوپلیتیکی است که در درک توافق جامع بیست ساله همکاری راهبردی ایران و روسیه در ژانویه 2025 نه افراط و نه تفریط کرد و واقعیت های این روابط را بر اساس منطق و اولویت های موقعیت ژئوپلیتیکی روسیه در نظر گرفت، زیرا هر سندی فراتر از متن توافق نامه، بر اساس موقعیت ژئوپلیتیکی شکل می گیرد که این موقعیت کمتر متاثر از تحولات جاری تغییر می یابد.

هدف مقاله حاضر، تحلیل رقابت فزاینده ایالات متحده آمریکا به عنوان «رهبر نظم بین المللی حاکم» و جمهوری خلق چین به مثابه «قدرت نوظهور» است. این مقاله با طرح این پرسش که چه عاملی از سال 2010 به بعد، به تقویت استراتژی مهار در برابر استراتژی مشارکت در سیاست خارجی آمریکا نسبت به چین کمک کرده است؟ با تکیه بر روش تبیینی و بهره گیری از نظریه موازنه تهدید، معتقد است که تلقی چین به عنوان یک تهدید نوظهور موجب تقویت مکتب مهار در سیاست خارجی آمریکا در برابر چین شده است. این مقاله نشان می دهد که افزایش قدرت اقتصادی، نظامی، سیاسی و فرهنگی چین در چارچوب ابتکارها و اقدام های مختلف، منافع و سلطه ایالات متحده در نظم لیبرال حاکم را با چالش مواجه ساخته است؛ لذا درک نخبگان آمریکایی از چین به مثابه یک کشور ذی نفع در نظم حاکم به درک از چین به عنوان یک تهدید علیه نظم و منافع آمریکایی تغییر یافته است؛ بنابراین سیاست های آمریکا پس از سال 2010، معطوف به مهار چین با هدف موازنه سازی در برابر تهدیدهای این کشور بوده است.

در سال های اخیر، ظهور جنگ ترکیبی به عنوان الگویی نوین در راهبردهای امنیتی، ماهیت منازعات بین المللی را با پیچیدگی های تازه ای مواجه کرده است. جنگ ترکیبی، راهبردی چندلایه و تلفیقی است که با بهره گیری هم زمان از ابزارهای نظامی، اطلاعاتی، سایبری، اقتصادی، دیپلماتیک و تبلیغاتی، ساختارهای سیاسی و امنیتی کشور هدف را بدون ورود به جنگ تمام عیار تضعیف می کند. این الگو به ویژه در سیاست خارجی روسیه پس از فروپاشی شوروی، جایگاه ویژه ای یافته است. با این ملاحظه، سوال اصلی پژوهش حاضر این است که جنگ ترکیبی به عنوان الگویی نوین در منازعات معاصر، چه ویژگی هایی دارد و راهبردها و پیامدهای کاربست آن توسط روسیه چه تأثیری بر امنیت ملی و وضعیت سیاسی گرجستان داشته است؟ پژوهش حاضر با بهره گیری از روش بررسی تاریخی مورد بررسی واقع شده و داده ها از منابع مکتوب و برخط گردآوری شده اند. بر اساس یافته ها، جنگ ترکیبی به عنوان الگویی نوین در منازعات معاصر، رویکردی چندبعدی و هم افزا دارد که با تلفیق ابزارهای نظامی و غیرنظامی، متعارف و نامتعارف، در پی تحقق اهداف ژئوپلیتیکی است. روسیه از جنگ ترکیبی به عنوان ابزاری چندوجهی برای اعمال فشارهای سیاسی، نظامی و روانی بر کشورهایی استفاده می کند که به سمت نهادهای غربی گرایش یافته اند. در این چارچوب، گرجستان به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی خاص و تلاش برای پیوستن به ناتو و اتحادیه اروپا، به یکی از اهداف اصلی راهبرد جنگ ترکیبی روسیه تبدیل شده است. استفاده از منازعات حل نشده در اوستیای جنوبی و آبخازیا، عملیات روانی، نفوذ اطلاعاتی، مداخلات انتخاباتی و حملات سایبری، از جمله ابزارهایی است که روسیه برای بی ثبات سازی دولت گرجستان به کار برده است.

این پژوهش با هدف تبیین نقش و جایگاه رژیم صهیونیستی در ایجاد بسترهای خشونت مذهبی در گستره وسیعی از حوزه جغرافیای سیاسی جهان اسلام صورت گرفته است. عامل اصلی ظهور و گسترش گروه تروریستی تکفیری داعش، دخالت های مستقیم سرویس های جاسوسی رژیم صهیونیستی می باشد که سبب مخاطرات ژئوپلیتیکی گسترده نیز شده است؛ پدیده ای شوم که تمامی تحولات این مناطق را تحت تأثیر قرار داده و تبدیل به موضوعی اساسی در بررسی ها و مطالعات کارشناسان حوزه های مختلف سیاسی و امنیتی شده است. رژیم صهیونیستی با حمایت های تسلیحاتی و داده های اطلاعاتی از مناطق و کشورهای حساسِ مورد هجوم داعش، با این گروه تکفیری تروریستی همکاری می نمود تا به اهداف خود مبنی بر ایجاد ناامنی در کشورهایی که رژیم صهیونیستی را به رسمیت نمی شناسند و با آن درگیر هستند برسد. مسأله اصلی مقاله این می باشد که چگونه رژیم صهیونیستی از بدو تأسیس خود، به دنبال گسترش قلمرو و سلطه گری بوده و برای تحقق آن به انجام حملات وحشیانه، قتل عام فلسطینیان و حمایت از تروریسم دولتی دست زده است. ره آورد مقاله پاسخ به این سؤال اصلی است که چگونه رژیم صهیونیستی در پرورش و گسترش تروریسم نقش عمده ای را ایفا کرده و به واسطه آن بسترهای گسترده ناامنی و اقدامات جنایتکارانه را در منطقه خاورمیانه رقم زده است.

دوران فتحعلی شاه قاجار با درگیری های خاندانی آغاز شد و با دو جنگ فرساینده با روس ها ادامه یافت. شاه که همزمان مورد توجه روسیه، انگلیس و فرانسه قرار گرفته بود، دریافت که برای استقرار و تداوم حکمرانی نیازمند رابطه فعال با این دولت ها است. خرد سیاسی لازم برای آگاهی از این روابط و واکنش مناسب به آن در گرو داشتن تشخیص موقعیت و امکانات داخلی، رویکرد حاکمیتی بلندمدت، عرق ملی-میهنی و تعریف اولویت ها بر آن پایه بود. درحالی که قدرت فتحعلی شاه مبتنی بر منافع زودگذر اتحادیه ایلی بود، و نه تعلقات سرزمینی که پیش شرط تعامل سیاسی است. پرسش اینجا است که قاجاریه تا چه حد با پیچیدگی های روابط خارجی آشنا بود و چگونه و به چه میزان موفق به تامین و تقویت پشتوانه داخلی شد؟ برپایه یافته های این پژوهش، شیوه حکمرانی جزیره ای در دوره فتحعلی شاه و نگاه تیول دارانه به ایران، ذاتا مانع ایجاد همگرایی ملی و تقویت تعلقات سرزمینی می شد. نگاه کوتاه مدت و سودجویانه به قلمرو تحت حکمرانی مانع شایسته سالاری و مایه ناکارآمدی دستگاه دیوانی بود، و این همه میزان و تاثیر خرد سیاسی در مناسبات خارجی را تنزل می داد. روش تحقیق این مقاله، تاریخی، در حوزه مطالعات کتابخانه ای و مبتنی بر رویکرد تحلیلی- توصیفی است.

هدف پژوهش حاضر بررسی و نقد دیدگاه های برخی نویسندگان انقلاب در خصوص نقش و جایگاه امام خمینی در رهبری و وقوع انقلاب اسلامی در ایران است. یافته های پژوهش نشان می دهد، این نویسندگان چه ساختارگرایان و چه باورمندان به اهمیت ایدئولوژی با طرح ادعاهایی غیر مستند، سعی داشتند نقش امام خمینی را کم رنگ و بیانات ایشان را خطاب به مردم ایران در خصوص تشکیل و نحوه اداره حکومت اسلامی طرح شده، به عنوان جایگزین نظام سلطنتی مبهم و غیر شفاف جلوه دهند. آنان معتقدند اگرچه توسعه نامتوازن، انسداد سیاسی، ضعف شاه در مواجهه با ناآرامی ها و بی عملی آمریکا در حمایت از شاه در پیروزی انقلاب اسلامی ایران موثر بوده است، اما سازش ناپذیری، هوش سیاسی و از همه مهم تر استفاده امام از ایدئولوژی شیعه به عنوان ایدئولوژی بسیج گر موجب شد راه برای رهبری ایشان و در نهایت پیروزی انقلاب هموار شود. این پژوهش به روش تاریخی و شیوه توصیفی تحلیلی به نگارش درآمده است.

جنگ شناختی از پدیده های نوظهوری است که حقیقتاً حیات انسان عصر حاضر را به شدت در معرض تکانه هایی ویرانگر قرار داده که در عین حال نادیده و عمدتاً درنیافتنی در ساحت شناختی و سیاسی است. اراده این نوع جنگ به ستاندن استواری و پابرجایی کنش های اجتماعی انسان عصر مدرن پیش از رسیدن هر ابزارآلاتی از جنگ سخت به مرزهای سرزمینی تعلق گرفته است. مقاله حاضر، تاریخ را به عنوان یک اصل پیشا شناختی می شناساند که در صورت حصول همه ابعاد شناختی آن، جنگ ادراکی یا شناختی هرگز به فرجامی نمی رسد. از همین روی نوشتار حاضر در مقام بررسی کارآمدی تاریخ دوره متوسطه دوم از نظرگاه جنگ شناختی برآمده است که بنابر هفت دلیل نظری و بنیادین شناختی که عبارتند از فقدان جهانبینی تاریخی، عدم پیوستگی هویت تاریخی، توقف تاریخی، غلبه نقل حوادث تاریخی بر بیان جریان های تاریخی، عدم امتداد زمانی نیروهای موثر تاریخ، فقدان فلسفه تاریخ، بی فردایی تاریخ، درس تاریخ دوره متوسطه دوم را فاقد عناصر تعیین کننده بسان ایجاد عقلانیت تاریخی کلان نگر در برابر نبرد شناختی دانسته است.

جریان بریلوی یکی از مهم ترین جریان های تقریبی و معتدل فعال در جنوب آسیا و دیگر مناطق جهان اسلام است که جمعیت قابل توجهی از مسلمانان را جذب کرده است. این جریان در قامت بازیگر عقیدتی و مذهبی، توانسته در تولید عقیده تقریبی میان شیعه و اهل سنت در بسیاری از مناطق و رشد و گسترش فرهنگ صوفیانه مؤثر باشد و فضای تعاملات مذهبی را با کمترین حساسیت در مناطق رشد دهد. بر این اساس در مقاله حاضر با شناخت ظرفیت ها، امکانات و قوت های جریان حاضر، برخی از سطوح بالقوه راهبردی تعاملات بین فرهنگی دستگاه دیپلماسی فرهنگی با جریان بریلوی، موردبحث قرار می گیرد. در این پژوهش از الگوی متاسوات بهره گیری می شود. ظرفیت ها به نحو دقیقی شناخته شده و زمینه های تعامل پیشنهاد داده می شود. الگوی جمع آوری داده بر مبنای مطالعات کتابخانه ای و همچنین برگزاری پنل نخبگانی برای تبیین سطوح راهبردی این جریان است. روش این پژوهش توصیفی و تحلیلی است و نتایج این پژوهش نشان می دهد که ظرفیت های بر زمین مانده مهمی در راستای تعاملات بین فرهنگی ایران و جریان بریلوی در قامت دیپلماسی عمومی و فرهنگی وجود خواهد داشت. هدف تدوین این مقاله در گام اول توسعه ای و افزایش علم و آگاهی به روز در موضوع توانمندی های جریان حاضر و همچنین کاربردی در قالب ارائه راهبردها و راهکارهای عملیاتی و قابل بهره برداری است.

پژوهش حاضر از حیث تیپولوژی یا نوع شناسی تحقیق، در زمره پژوهش های بنیادی-کاربردی قرار می گیرد.در واقع این اثر "مبنای علم حقوق " را هدف قرار می دهد واز این حیث، با نشکیک در اندیشه دیرپای جقوقی در کشور ما به مثابه تز یا "نهاده"، در پی ارایه یک انتی تز یا "برنهاده"است تا از حیث سنتز یا "هم نهاده" تحول بنیادینی را به لحاظ نظری در مبنای علم حقوق رقم زده ،دستاوردهای متفاوتی را در عمل به ارمغان اورد. بحث از رابطه حقوق و دولت به مفهوم اخذ شده یعنی حکومت یا سه قوه مقننه، قضائیه و مجریه . بحث متدولوژی و روش ها را مطرح می سازد. به باور ما بررسی سیستمی پدیده ها ،کشف واقعیت هایی را در بر دارد که به هر دلیلی مغفول مانده یا به حاشیه رانده شده اند.بنابراین در این مطالعه بنیادی-کاربردی، به کمک "تئوری سیستمی سلسله مراتب"در پی آنیم تا به رابطه دوشاخه عمده علم حقوق با بکارگیری روش تحقیق تطبیقی حول محور جایگاه و نقش دولت نسبت به آنها ، پرداخته سرانجام -و از جمله - دستاورد متفاوت و مغفول اما اجتناب ناپذیر رابطه حقوق و قدرت را اشکارسازیم.

دگرگونی های پُرشتاب کنونی جهان و کوتاه شدن مسیر رسیدن به دوران تثبیت ساختار آینده نظام بین الملل باعث شده تا توجه به نگرش های کوآنتومی بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد. دوران جدیدی که در آن نظم های منطقه ای حرف اول را می زنند. تمام شواهد نشان می دهد که ساختار تک-چندقطبی نظام جهانی در حال حرکت به سوی ساختار چندقطبی-چندمحور است. اگرچه هنوز تا زمان تکوین و تثبیت این ساختار نوین فاصله داریم، اما درباره اینکه در نظم جدید جهانی سویه های هنجاری پُررنگ تر از قبل است، اتفاق نظر وجود دارد. در چنین دورانی که اصلی ترین نمود آن «پراکندگی قدرت» است، بخشی از کم توانی های مادی ایران برای نقش آفرینی موثر در محدوده های منطقه ای با بهره مندی از ظرفیت بالای معنایی ایران اسلامی قابل ترمیم است. البته تحقق اینها در صورتی است که سیاست خارجی کشور با انتخاب صحیح ترجیحات و اولویت های منطقه ای بتواند از این شرایط بهره برداری حداکثری نماید. هدفی که با سپری کردن تجربه جنگ 12روزه به عنوان گرانیگاه تحولات آتی منطقه، نسبت به قبل در دسترس تر است. در همین پیوند کنکاش برای یافتن اولویت های منطقه ای سیاست خارجی ج.ا.ایران در نظام بین الملل آینده آنهم از زاویه دید سازه انگاری مسئله اصلی این نوشتار را تشکیل داده است. یافته های مقاله حکایت از آن دارد که در نظام بین الملل آینده به حسب پویایی های نوین نظم های منطقه ای ضروری است تا سیاستگذاران دستگاه سیاست خارجی به دنبال برقراری توازن میان دو منطقه اصلی و موثر «حوزه تمدنی ایران/ایران فرهنگی» و «خاورمیانه عربی-آسیایی» باشند، امری که در سال های قبل چندان مورد توجه قرار نگرفته و باعث شده تا با غفلت از ظرفیت های موجود در منطقه ایران فرهنگی، فرصت های زیادی از بین برود. ادعایی که در این مقاله با بررسی نوع واکنش کشورهای این دو منطقه در قبال جنگ 12روزه ایران با اسرائیل هم راستی آزمایی شد و مشخص شد که تداوم قصور در توجه به این منطقه در نظام بین الملل آینده حتما خُسران آفرین خواهد بود.

رضایتمندی شهروندان و اهمیت آن در تثبیت و توجیه اقتدارهای سیاسی از دیرباز از موضوعات مهم در فلسفه سیاسی بوده است. در این پژوهش تلاش شده است تا از منظر آیت الله خامنه ای به محورهای اصلی این نظریه پرداخته شود. پرسش اصلی این پژوهش عبارت است از اینکه: محورهای اصلی نظریه رضایتمندی شهروندان در حکومت اسلامی از دیدگاه آیت الله خامنه ای چگونه است؟ برای حصول پاسخ، از روش تحلیل مضمون استفاده شده و نتیجه این پژوهش نشان می دهد که می توان نظریه رضایتمندی شهروندان را به سه محور اصلی «جایگاه و اهمیت»، «حیطه » و «شروط و لوازم» رضایتمندی شهروندان تقسیم کرد که آیت الله خامنه ای در باب جایگاه و اهمیت رضایتمندی، اجرالهی درپی داشتن، معیار بودن حق، لزوم تطبیق رضایتمندی شهروندان با تکلیف و رضایت الهی، تقدم رضایت الهی بر رضایتمندی شهروندان، از اصول نظام اسلامی بودن، معیار سنجش عملکرد و کارویژه مسئولان بودن را بیان می کنند. درخصوص حیطه رضایتمندی شهروندان نیز ایشان رضایت عموم را بیان می دارند که بر رضایت خواص ترجیح دارد. شروط رضایتمندی شهروندان نیز از منظر ایشان عبارت اند از: احترام به مردم و اُنس با آنان، استمرار تلاش جهادی در برطرف کردن مشکلات مردم، احساس شدن خدمتگزاری به مردم، دخالت دادن به مردم و کمک خواستن از آنان.

مقدمه و اهداف: با وقوع انقلاب اسلامی ایران در سال 1979، مواجهه جامعه بین المللی با ایران در وضعیت متفاوتی از گذشته قرار گرفت که می توان آن را ناسازگاریِ نهادین تلقی کرد. در این چهارچوب، جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک دولت حاکمیت دار، در معرض مداخلات و کنشگری های غیرسازنده و ناسازگار جامعه بین المللی قرار گرفت. این مسئله که از تحولات پیرامونِ تهاجم نظامی رژیم بعث عراق به ایران و نوع مواجهه بازیگران و نهادهای بین المللی با این تهاجمِ آشکار آغاز شده بود، به تدریج و با روندهایی مانند اعمال تحریم های گسترده اقتصادی و انزوای سیاسی، تلاش جامعه بین المللی برای حمایت از بازیگران رقیب ایران در منطقه غرب آسیا به ویژه در جنوب خلیج فارس و اِعمال رویکردهای دوگانه در قبال برنامه هسته ای جمهوری اسلامی که درنهایت به حمله نظامی اسرائیل به ایران در ژوئن 2025 منتهی شد، گسترش یافت. هدف نوشتار حاضر پاسخ به این پرسش است که خاستگاه نهادینِ ناسازگاریِ جامعه بین المللی با جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر نظریه جامعه بین المللی چیست. روش ها: در پژوهش پیش رو، نظریه جامعه بین المللی به عنوان چهارچوب نظری انتخاب شده تا بتوان از ظرفیت های این رویکرد در مفهوم پردازی جامعه بین المللی و نهادهای آن و تأثیر این نهادها بر جمهوری اسلامی ایران استفاده کرد. براین اساس، پس از بررسی پیشینه پژوهش، مباحثی نظری درباره نظریه جامعه بین المللی ارائه می شود و ذیل آن، برای ایضاح مفهومیِ جامعه بین المللی، نهادهای جامعه بین المللی و کارکرد این نهاد در این رویکرد، تلاش هایی صورت می گیرد. پس از این مرحله، با کاربست روش تبیین کارکردی، تلاش می گردد تا ناسازگاریِ نهادهای پنج گانه جامعه بین المللی با جمهوری اسلامی ایران واکاوی و ارزیابی شود. تبیین کارکردی با تأکید بر منطق سودمندی، اجزاء را از منظر کارکردی که برای کل نظام دارند، تبیین می کند. سپس در مرحله بعد، مصادیق و نمونه هایی از کارکردهای غیرسازنده و غیرنظم سازِ نهادهای جامعه بین المللی در مواجهه با جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک عضو جامعه بین المللی مورد بررسی قرار می گیرد. یافته ها: به نظر می رسد کارکرد نهادهای پنجگانه جامعه بین المللی، یعنی، موازنه قدرت، جنگ، حقوق بین الملل، دیپلماسی و مدیریت قدرت های بزرگ، در مواجهه با جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از اعضای جامعه بین المللی، غیرسازنده و برخلاف کارکردهای اصلی و نظم ساز این نهادها بوده که در نظریه جامعه بین المللی به آنها اشاره شده است. براین اساس، ایران در معرض طیف موضوعیِ گسترده ای از کارکرد نهادهای جامعه بین المللی جهان گستر قرار داشته که معطوف به شکل گیری ناسازگاری با جامعه بین المللی بوده و عملاً هیچ گونه نقش آفرینیِ نهادهای جامعه بین المللی بر غرب آسیا قابل طرح نیست که ایران را در معرض اثرگذاری خود قرار نداده باشد، و به بیان بهتر، ایران با آن موضوع درگیر نشده باشد. تجاوز نظامی عراق به ایران، حمله اسرائیل به خاک ایران و مواجهه دوگانه جامعه بین المللی با موضوع هسته ای ایران، بخشی از مصادیق کارکرد غیرسازنده و برهم زننده نظمِ نهادهای جامعه بین المللی با جمهوری اسلامی ایران بوده است. نتیجه گیری: تأثیرپذیری ایران از نهادهای جامعه بین المللی جهان گستر طی سال ها و دهه های پس از انقلاب اسلامی سال 1979 هم به صورت مستقیم و هم به صورت غیر مستقیم بوده است. به عبارت دیگر، تجربه مواجهه ایران با نقش آفرینی نهادهای جامعه بین المللی جهان گستر در غرب آسیا به نحوی عمیق و مانا بوده که ایران به هر دو صورت مستقیم و غیرمستقیم در معرض نقش آفرینی این نهادها معطوف به ناسازگاری محیطی با جامعه بین المللی قرار داشته است.

سیاست بین الملل عرصه ای است که به عنوان برآیند سیاست خارجی تک تک دولت ها شکل می گیرد. در این میان، سیاست خارجی دولت ها نیز برحسب راهبرد یا راهبردهایی که برای پیشبرد آن تجویز می شوند شکل می گیرد. سیر تکاملی ادبیات روابط بین الملل و واقعیت متحول سیاست جهانی و بالطبع، نحوه واکنش دولت ها بدان باعث برآمدن روند جدیدی در عرصه بین المللی شده است که گفته می شود، متأثر از راهبرد بدیع و نوظهوری به نام «حفاظ بندی» در سیاست خارجی بسیاری از دولت ها در نظام بین الملل کنونی است، به گونه ای که در طی بیش از دو دهه اخیر در محافل علمی و سیاست گذاری بیش ازپیش مطرح شده است. بر همین اساس، نوشتار حاضر این سؤال را مطرح می کند که حفاظ بندی به عنوان راهبردی نوظهور در سیاست خارجی دولت ها چه تفاوت ها و مشابهت هایی با سایر راهبردهای سنتی دولت ها که در طول تاریخ روابط بین الملل پی گرفته شده اند دارد؟ پاسخ به این سؤال در گروِ ارائه تحلیل مقایسه ای میان حفاظ بندی از یک سو و سایر راهبردهای سنتی دولت ها از سوی دیگر است. برای انجام این کار، نحوه گردآوری داده ها، به روش کتابخانه ای و جستجوی اینترنتی بر پایه بهره گیری از داده های ثانویه، البته با تمرکز بر مباحث نظری و مفهومیِ آن هاست و تلاش می شود با بهره گیری از روش مقایسه ای بر پایه تحلیل محتوای داده های کیفیِ مندرج در متون تحلیل سیاست خارجی، مشابهت ها و تفاوت ها میان آن ها نشان داده شود تا بتوان به ارزیابی مناسبی درباره جایگاه حفاظ بندی در تحلیل سیاست خارجی دست یافت. مهم ترین یافته مقاله این است که حفاظ بندی لاجرم نوعی صلح جویی فعال در عرصه بین المللی است، خصلتی که در هیچ یک از راهبردهای دیگر دیده نمی شود.

پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که چالش های تأثیرگذار بر امنیت سیاسی– نظامی در جنوب استان کرمان چه ساختاری دارد و متغیرهای کلیدی آن کدام اند؟ هدف اصلی پژوهش، تحلیل ساختاری نظام چالش های امنیتی در بُعد سیاسی– نظامی در مناطق جنوبی استان کرمان است. روش پژوهش، ترکیبی (کیفی–ساختاری) است و ابزار انجام کار استفاده از تحلیل ساختاری میک مک است. داده ها از طریق مصاحبه های عمیق با ۵۰ نفر از نخبگان محلی (فرمانداران، قضات، فعالان سیاسی و رسانه ای) گردآوری و ۳۰ متغیر مؤثر شناسایی شد. ماتریس تأثیرات متقاطع با پرشدگی ۸۸درصد نشان دهنده نظام ناپایدار با روابط غیرخطی است که تغییر در هر متغیر، اثرات زنجیره ای غیرقابل پیش بینی ایجاد می کند. یافته ها سه پیشران اصلی بحران را آشکار می کند: نفوذ گروه های سیاسی در اقتصاد قاچاق، استفاده ابزاری از نیروهای بومی در شبکه های امنیتی و عادی سازی خشونت به عنوان ابزار قدرت مافیایی (با اتکا به حجم گسترده سلاح های غیرمجاز). همچنین شکست نهادهای رسمی در قالب کارکرد دوگانه نیروهای نظامی و نفوذ اطلاعاتی در پوشش فساد، تشدیدکننده چرخه معیوب ناامنی است. راهکار بنیادین، گذار به «حکمرانی یکپارچه» از طریق نوسازی نهادی، شفاف سازی ساختار قدرت و تقویت احزاب بومی به عنوان پل ارتباطی جامعه با حکومت است. غفلت از این تحول، تداوم چرخه مهاجرت نخبگان، جذب جوانان در شبکه های غیررسمی و تشدید خشونت در این مناطق را اجتناب ناپذیر می کند.

الگوی سیاست گذاری اقتصادی در جمهوری اسلامی ایران طی چند دهه گذشته با چالشهای قابل توجهی مواجه بوده است. اقتصاد ایران در معرض رویدادهای مهمی مانند انقلاب 1357، جنگ هشت ساله با عراق، نوسانات قیمت جهانی نفت، ،تحریمها و کنترل دولت بر بخش های عمده ای از اقتصاد، سیاستهای متغیر کلیدی اقتصاد کلان را به طور قابل توجهی تغییر داده است. هدف مقاله حاضر تحلیل الگوی سیاستگذاری اقتصادی ایران میباشد. سیاستگذاری اقتصادی ماهیت هنجاری اکتشافی و مبتنی بر برنامه ریزی دارد. هر یک از مولفه های یاد شده چگونگی فهم ساختاری در وقوع پدیدهها و نحوه ارتباط آنها با یکدیگر را امکان پذیر می سازد. سوال اصلی پژوهش این است که الگوی سیاستگذاری اقتصادی در جمهوری اسلامی ایران چگونه قابل تببین است؟ این پژوهش از یک رویکرد تحقیق کیفی برای تحلیل و ارزیابی الگوی سیتاستگذاری اقتصادی در ج ا ایران استفاده می کند. فرضیه حاضر بیان گر آن است که سیاستگذاری اقتصادی در جمهوری اسلامی ایران بر مبنای رویکرد مدل تک مرحله ای واکنشی مبتنی بر خط مشی دستوری تصاعدی ، فقدان راهبرد همه جانبه و بی توجهی به چشم انداز سازمانی از منظر آموزههای سیاستگذاری عمومی قابل تحلیل و ارزیابی می باشد.