رویش روان شناسی

رویش روان شناسی

رویش روان شناسی سال هفتم فروردین 1397 شماره 1 (پیاپی 22)

مقالات

۱.

روان درمانی در ایران: موانع و افقها

تعداد بازدید : ۲ تعداد دانلود : ۲
آموزش عملی روان درمانی از طریق سوپرویژن (نظارت) صورت می گیرد. این آموزش به سه شکل سنتی، زنده، و ویدئویی و در قالب مدل های نظریه محور، تحولی، و انسجامی اِعمال می شود. به طور معمول این آموزش هم در دانشگاه ها و هم در مراکز خصوصی ارائه می گردد. در ایران به لحاظ تاریخی می توان خدمات و آموزش روان درمانی را پیش و پس از تشکیل سازمان نظام روان شناسی وارسی نمود. رقابت های صنفی بین روان شناسان و روان پزشکان و همچنین میان روان شناسان وزارت علوم و بهداشت، فقدان ضوابط روشن و استانداردهای مناسب سازمان نظام روان شناسی جهت ارزیابی کیفیت آموزش و صلاحیت افراد، محدودیت های آموزشی دانشگاه ها، و آموزش های غیر نظام دار در مراکز خصوصی از معضلات آموزش روان درمانی است. طرح پرسش مناسب درباره ضوابط و نه مکان آموزش روان درمانی، تعیین سازمان های غیر دانشگاهی جهت اعتبارسنجی آموزش روان درمانی، و گسترش مراکز خصوصی وابسته به نهادهای بین المللی آموزشی مواردی اند که به ارتقای کیفیت و رشد علم و فن روان درمانی در ایران کمک می کنند.
۲.

باور به جهان عادل در مبتلایان به اختلال هویت جنسیتی؛ نقش جراحی تغییر جنسیت

تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۲
هدف پژوهش حاضر بررسی میزان باور به جهان عادل قبل و بعد از جراحی تغییر جنسیت در مبتلایان به اختلال هویت جنسیتی بود. بدین منظور 140 فرد مبتلا به اختلال هویت جنسیتی مراجعه کننده به دو مطب جراح عمومی در تهران، به صورت در دسترس انتخاب شدند. مشارکت کنندگان در پژوهش شامل افرادی بود که برای انجام عمل جراحی تغییر جنسیت با مجوز از طریق پزشکی قانونی به مطب جراحان عمومی در تهران مراجعه می کردند، یا اینکه قبلاً تحت عمل جراحی تغییر جنسیت قرار گرفته و اکنون برای معاینات تکمیلی و اعمال جراحی ترمیمی و زیبایی مراجعه کرده بودند. بنابراین برخی از شرکت کنندگان پرسشنامه باورهای دنیای عادلانه را پیش از جراحی و برخی پس از جراحی تکمیل نمودند. بررسی داده ها با استفاده از t تک نمونه ای و t گروه های مستقل نشان داد که باور به جهان عادل در بین افراد مبتلا به اختلال هویت جنسیتی پیش از جراحی وجود نداشته است و جراحی تغییر جنسیت به عنوان درمان مؤثر، هیچ تأثیری بر باور افرادی که تحت عمل جراحی قرار گرفته اند، نداشته است (01/0> p ). با توجه به نتایج پژوهش حاضر و عوارض جسمانی و روانی جراحی بی بازگشت تغییر جنسیت و با در نظر داشتن این امر که باور افراد دارای اختلال هویت جنسیتی نسبت به هویت و جنسیتشان دارای مشکل است، با تقویت باور به عادلانه بودن دنیا در این افراد می توان زندگی فردی و اجتماعی آنها را به لحاظ کمّی و کیفی ارتقاء بخشید.
۳.

بررسی نقش سرسختی روانشناختی و سبک زندگی اسلامی در پیش بینی میزان افسردگی پس از زایمان زنان

تعداد بازدید : ۲ تعداد دانلود : ۲
هدف پژوهش حاضر بررسی نقش سرسختی روانشناختی و سبک زندگی اسلامی در پیش بینی میزان افسردگی پس از زایمان بود. پژوهش توصیفی- همبستگی بود. جامعه ی آماری پژوهش شامل کلیه زنان مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر اردبیل در سال 1394 بودند که به روش نمونه گیری در دسترس تعداد 70 نفر انتخاب شدند. نمونه تحقیق پرسشنامه های افسردگی پس از زایمان (1987) ، سرسختی روانشناختی (2003) و سبک زندگی اسلامی (1390) تکمیل کردند. جهت تجزیه و تحلیل داده ها، روش ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده شد. نتایج نشان داد بین سرسختی روانشناختی و سبک زندگی اسلامی با افسردگی پس از زایمان رابطه معنی داری وجود دارد. همچنین متغیرهای سرسختی روانشناختی و سبک زندگی اسلامی 38 و 69 درصد واریانس افسردگی پس از زایمان را تبیین می کنند. بنابراین این متغییرها می توانند نرخ افسردگی پس از زایمان را در زنان پیش بینی کنند.
۴.

اعتباریابی ویژگی های روان سنجی نسخه کوتاه پرسش نامه اعتیاد به اینترنت یانگ

تعداد بازدید : ۲ تعداد دانلود : ۲
اختلال اعتیاد به اینترنت به واسطه استفاده بیش از حد اینترنت همراه با فقدان کنترل، اشتیاق یا رفتارهایی مشخص می گردد که منجر به آَشفتگی می شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی و ارزیابی ویژگی های روان سنجی نسخه کوتاه پرسش نامه اعتیاد به اینترنت یانگ در جامعه دانشجویی بود. به منظور بررسی ویژگی های پرسش نامه مذکور ابتدا پرسش نامه اعتیاد به اینترنت با تکنیک ترجمه مضاعف ترجمه شده و سپس به منظور بررسی شاخص های روان سنجی آن، این پر سش نامه همراه با مقیاس تکانشگری بارت، نسخه کوتاه پنج عامل بزرگ شخصیت و فرم اصلی 20 سوالی پرسش نامه اعتیاد به اینترنت یانگ اجرا گردید. تحلیل داده های گردآوری شده نشان داد که این پرسش نامه از نظر اعتبار دارای ضرایب آلفای 87/0 و 88/0 به ترتیب برای دو زیر مقیاس فقدان کنترل/مدیریت زمان و اشتیاق/مشکلات اجتماعی است، همچنین روایی همزمان آن با فرم بلند اعتیاد به اینترنت یانگ 89/. ( 01 . 0 P< ) ، با خرده مقیاس های مقیاس تکانشگری بارت دارای همبستگی مثبت معنادار (01 . 0 P< ) و با زیرمقیاس های گشودگی به تجربه و توافق پذیری پنج عامل بزرگ شخصیتی همبستگی منفی معنادری بدست داد ( 01 . 0 P< ) . نتایج تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی از از ساختار عاملی پرسش نامه حمایت کرده و اینکه پرسش نامه فرم کوتاه اعتیاد به اینترنت یانگ دارای ویژگی های روان سنجی مطلوبی در جامعه ایرانی است.
۵.

نقش تعهد شخصی، اخلاقی و ساختاری به ازدواج در پیشبینی توافق، رضایت و انسجام زناشویی

تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۲
تعهد زناشویی به معنای جهت گیری بلندمدت نسبت به رابطه مشترک پیش بینی کننده برآیندهای زناشویی به شمار می رود. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش ابعاد سه گانه تعهد زناشویی (شخصی، اخلاقی و ساختاری) در پیش بینی توافق، رضایت و انسجام زناشویی است. روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود. نمونه پژوهش شامل 286 نفر از زنان و مردان متاهل ساکن شهر قزوین بودند که به شیوه تصادفی از نقاط پنج گانه شهر انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل مقیاس توافق، رضایت و انسجام زناشویی، پرسشنامه تعهد زناشویی کلی و پرسشنامه ابعاد سه گانه تعهد زناشویی است. نتایج نشان داد که بین تعهد زناشویی کلی، تعهد شخصی و تعهد اخلاقی با توافق زناشویی، رضایت زناشویی و انسجام زناشویی رابطۀ مثبت و معنادار و بین تعهد ساختاری با توافق زناشویی، رضایت زناشویی و انسجام زناشویی رابطۀ منفیِ معناداری وجود دارد. نتایج همچنین نشان داد که تعهد زناشویی کلی و تعهد شخصی قادرند به میزان متوسطی متغیر رضایت، توافق و انسجام زناشویی را پیش بینی کنند. تعهد شخصی عاری از اجبار و محدودیّت های محیطی و ناشی از تمایلات زوجین به وفادارماندن به رابطه زوجی نقش تعیین کننده ای در انسجام زناشویی و افزایش رضایت و توافق بر موضوعات مشترک زناشویی دارد.
۶.

بررسی رابطه مهارت های ارتباطی و مولفه های آن با دلزدگی زناشویی در کارکنان متاهل شرکت ملی حفاری استان خوزستان

تعداد بازدید : ۶ تعداد دانلود : ۴
هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه میان مهارت های ارتباطی (توانایی دریافت و ارسال پیام، کنترل عواطف، گوش دادن، بینش نسبت به فرآیند ارتباط و ارتباط توأم با قاطعیت) با دلزدگی زناشویی در کارکنان متأهل شرکت ملی حفاری خوزستان بود. پژوهش حاضر از نوع همبستگی بود، جامعه آماری این پژوهش کلیه کارکنان متأهل شرکت ملی حفاری خوزستان و نمونه پژوهش 353 نفر که به روش نمونه گیری ساده انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه های دلزدگی زناشویی پایینز و نانز (CBM-2004) و مهارت های ارتباطی کوئین دام (SCTR-2004) جمع آوری شد. علاوه بر روش های توصیفی برای بررسی فرضیه های پژوهش از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیری استفاده شد. ( p> 0/0001 ) نتایج نشان داد که بین مهارت های ارتباطی و مؤلفه های (کنترل عواطف، گوش دادن، بینش نسبت به فرآیند ارتباط و ارتباط توأم با قاطعیت) با دلزدگی زناشویی رابطه منفی و معنادار و بین مؤلفه توانایی ارسال و دریافت پیام با دلزدگی زناشویی رابطه ای وجود ندارد. نهایتاً نتایج تحلیل رگرسیون چند متغیری نشان داد که مهارت های ارتباطی، کنترل عواطف و گوش دادن بهترین پیش بینی کننده های دلزدگی زناشویی کارکنان متأهل می باشند.
۷.

اثربخشی آموزش مهارت های ارتباطی بر پرخاشگری کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی-نارسایی توجه

تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۲
هدف ازپژوهش حاضربررسی اثربخشی آموزش مهارت های ارتباطی بر پرخاشگری کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی-نارسایی توجه می باشد،جامعه آماری پژوهش شامل تمامی کودکان 9تا12 سال بیش فعال – نارسایی توجه مراجعه کننده به مرکزتوانبخشی امید عصردرسال 93 است که باروش نمونه گیری درسترس 24 کودک بیش فعال – نارسایی توجه با اختلال همراه پرخاشگری به عنوان گروه نمونه انتخاب شدند و به صورت تصادفی 12 کودک درگروه آزمایش و 12 کودک درگروه کنترل جایگزین شدند.طرح پژوهش حاضرنیمه آزمایشی ازنوع پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل می باشد که دراین طرح به گروه آزمایش مهارت های ارتباطی در10جلسه آموزش داده شد و گروه کنترل آموزشی را دراین زمینه دریافت نکردند. جهت تشخیص اختلال بیش فعالی-نارسایی توجه ازپرسشنامه CSI.4 وتشخیص پرخاشگری ازمقیاس سنجش پرخاشگری آخنباخ فرم والدین ( CBCL ) استفاده شد.یافته های پژوهش نشان داد که آموزش مهارت های ارتباطی درکاهش پرخاشگری کودکان ADHD موثراست. بنابراین، آموزش مهارت های ارتباطی می تواند مداخله مناسبی برای کاهش مشکلات همبود با نارسایی توجه/بیش فعالی باشد.
۸.

مقایسه اثربخشی دو رویکرد طرحواره درمانی و روان درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر طرحواره های ناسازگار اولیه در بیماران وابسته به مت آمفتامین

تعداد بازدید : ۲ تعداد دانلود : ۲
پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی دو رویکرد طرحواره درمانی و روان درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد ( ACT ) بر طرحواره های ناسازگار اولیه در بیماران وابسته به مت آمفتامین انجام شد. این پژوهش از نوع کارآزمایی بالینی با پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری (سه ماهه) با گروه کنترل است. جامعه آماری شامل تمامی بیماران وابسته به مت آمفتامین شهرستان های تکاب و شاهین دژ در سال 1393 بود که از بین آنها تعداد 60 نفر به روش نمونه گیری گلوله برفی انتخاب و به صورت نمونه گیری تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل قرار گرفتند. گروه اول آموزش طرحواره درمانی و گروه دوم روان درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد دریافت کرده و گروه کنترل هیچ نوع آموزشی دریافت نکردند. افراد هردو گروه آزمایش تحت 12 جلسه مداخلات درمانی به صورت جداگانه و هرهفته دوجلسه به مدت یک و نیم ساعت قرار گرفتند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه اطلاعات جمعیت شناختی و فرم کوتاه پرسشنامه طرحواره های ناسازگار اولیه یانگ ( YSQ- SF ) بود. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها علاوه بر آماره های توصیفی از تحلیل واریانس با اندازه گیری های مکرر استفاده شد. نتایج به دست آمده نشان داد که طرحواره درمانی و روان درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد ( ACT ) در مقایسه با گروه کنترل به طور معناداری در تعدیل طرحواره های ناسازگار اولیه در بیماران وابسته به مت آمفتامین مؤثر است ( P<0/001 ). با توجه به این که طرحواره های ناسازگار اولیه در سبب شناسی سوء مصرف مواد در بیماران وابسته به مت آمفتامین نقش عمده ای دارد، پیشنهاد می شود در مراکز پیشگیری و درمان وابستگی به مواد، طرحواره های ناسازگار اولیه مورد توجه قرار گرفته و مداخلاتی بر اساس آن انجام گیرد.
۹.

مقایسه باورهای خودکارآمدی، راهبردهای تنظیم هیجان و تحمل ابهام در دانش آموزان دختر و پسر دارای اضطراب امتحان

تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۲
پژوهش حاضر با هدف مقایسه باورهای خودکارآمدی، راهبردهای تنظیم هیجان و تحمل ابهام در دانش آموزان دختر و پسر دارای اضطراب امتحان انجام گرفت. این مطالعه به روش علی-مقایسه ای می باشد. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دختر و پسر مقطع راهنمایی شهر اردبیل در سال تحصیلی 92-1391 می باشد. آزمودنی های پژوهش شامل 150 دانش آموز (75 دختر و 75 پسر) دارای اضطراب امتحان می باشد که به شیوه تصادفی خوشه ای چند مرحله ای انتخاب و در پژوهش شرکت کردند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه اضطراب امتحان، خودکارآمدی، تنظیم هیجان و تحمل ابهام استفاده شد. داده های بدست آمده نیز با استفاده از تحلیل واریانس چند متغیره MANOVA با استفاده از نرم افزار SPSS 18 تحلیل شد. نتایج نشان داد که بین دو گروه از دانش آموزان دختر و پسر دارای اضطراب امتحان تفاوت معنی داری وجود دارد. همچنین نتایج نشان داد که بین دانش آموزان دختر و پسر دارای اضطراب امتحان در زمینه تنظیم هیجان و تحمل ابهام تفاوت معنی داری وجود دارد. این در حالی است که این تفاوت در خودکارآمدی معنی دار نبود. نتایج نشان می دهد تنظیم هیجان و تحمل ابهام در دانش آموزان دختر دارای اضطراب امتحان بیشتر از پسر می باشد. لذا برای پیشگیری از اضطراب امتحان می توان راهبردهای تنظیم هیجان را به دانش آموزان دختر یاد داد و با آموزش های لازم تحمل ابهام را در آنها افزایش داد.
۱۰.

ساخت و اعتباریابی پرسش نامه مهارت های ارتباطی بر اساس دیدگاه مولوی

تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۳
انسان موجودی اجتماعی است که خواه ناخواه با دیگران در ارتباط است و با استفاده از مهارت های ارتباطی می تواند عملکرد مؤثرتری در اجتماع داشته باشد. اگرچه تاکنون در این زمینه، ابزارهای خارجی و ایرانی گوناگونی ساخته شده ولی سنجش مهارت های ارتباطی بر اساس منابع ادبی غنی ایران نادیده گرفته شده است؛ با توجّه به این که مولوی از جمله شاعران توانایی است که در اثار خود به جنبه های مختلف ارتباط توجّه نموده هدف پژوهش حاضر؛ ساخت و اعتباریابی مقیاسی برای سنجش مهارت های ارتباطی بر اساس دیدگاه مولوی (MCSS) با استفاده از نرم افزار SPSS 20 <span style="font-family:;" major-bidi;="" new="" fa;="" 12pt;="" lotus";="" b="" roman";"="" "times="" roman";="" lang="FA"> از هشت عامل تأثیرگذاری، غیرکلامی، کلامی، ابراز هیجان، پذیرا بودن، آگاهی کلامی و انگیختگی مثبت درونی و گرایش درونی که با استفاده از روش تحلیل مؤلّفه های اصلی و چرخش واریماکس استخراج شدند، حمایت می کند. برای سنجش روایی پرسش نامه از روایی محتوا و ملاک استفاده شد که در سطح مطلوبی هستند و پایایی آن، از طریق محاسبۀ ضریب الفای کرونباخ 64/0 به دست آمد؛ بنابراین می توان به نتایج به دست آمده از این ابزار برای سنجش جنبه های مختلف مهارت های ارتباطی اعتماد کرد و با توجّه به کمبود ابزارهای روان سنجی ساخته شده بر اساس منابع ادبی ایران، می توان از ان به عنوان ابزاری مناسب برای سنجش این مهارت ها در افراد ایرانی استفاده کرد.
۱۱.

موج چهارم رفتار درمانی: روند شکل گیری درمان های رفتاری و چالش های آن

تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۳
سه موج رفتار درمانی با اهداف و روش های مختلف منتشر شده اند که در شکل گیری هر یک از آنها عوامل متعددی نقش داشته اند. این پژوهش با نگاهی به این عوامل و توجه بر چالش های کنونی موج سوم رفتار درمانی، به چگونگی ظهور موج چهارم رفتار درمانی اشاره می کند. از جمله چالش های موج سوم رفتار درمانی می توان به تاکید بر تحلیل کارکرد و بی توجهی به محدودیت های آن، ازدیاد درمان ها و نبود درمان متمرکز بر شفقت اشاره کرد. همین عوامل ظهور موج چهارم رفتار درمانی را به همراه خواهد داشت . موجی
۱۲.

تعیین رابطه ی بین هوش معنوی و امیدواری با کیفیت زندگی دانشجویان دختر و پسر رشته های علوم انسانی و علوم ریاضی دانشگاه پیام نور شهر اردل

تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۴
در این پژوهش، رابطه ی بین هوش معنوی و امیدواری با کیفیت زندگی دانشجویان مورد بررسی قرار گرفت. متغیر های هوش معنوی وامیدواری به عنوان متغیر های پیش بین ومتغیر کیفیت زندگی به عنوان متغیر ملاک در نظر گرفته شده است.هوش معنوی به عنوان زیر بنای باورهای فرد، نقش اساسی در زمینه های گوناگون به ویژه در ارتقاء میزان کیفیت زندگی افراد دارد. همچنین داشتن امید به آینده باعث می شودکه افراد بتوانند در بالا بردن کیفیت زندگیشان در تمامی ابعاد آن موفق تر باشند.روش مورد استفاده در این پژوهش، توصیفی و از نوع همبستگی می باشد. جامعه ی آماری شامل کلیه ی دانشجویان دانشگاه پیام نور شهر اردل بود که به نسبت جمعیت دانشگاه وبا در نظر گرفتن نسبت جنسیت، تعداد 240 نفر (64 پسر و 176 دختر) از بین رشته های مختلف علوم انسانی، علوم ریاضی و فنی به عنوان نمونه ی این پژوهش و به صورت نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای انتخاب شدند.نمونه ی منتخب از بین دانشجویان مقطع کارشناسی و افراد زیر 25 سال برای انجام پژوهش انتخاب گردیدند.جهت انجام این پژوهش از پرسش نامه های هوش معنوی ساخته ی کینگ، پرسش نامه امیدواری اشنایدر و پرسش نامه ی کیفیت زندگی ساخته ی فتاح استفاده شده است. نتایج این پژوهش حاکی از ارتباط بین متغیر های هوش معنوی و امیدواری با کیفیت زندگی بوده است. ضریب همبستگی بین هوش معنوی و امیدواری برابر 41/0 r= بوده که این همبستگی در سطح 0001/0 p< بوده است. همچنین بین هر دو متغیر های پیش بین پژوهش یعنی هوش معنوی وامید واری نیز رابطه ی معناداری وجود داشته است که ضریب همبستگی بین این دو متغیر برابر با 38/0 r= بوده و در سطح 0001/0 p< معنادار بوده است. نتایج حاصل از این پژوهش همچنین از ارتباط بین هوش معنوی و کیفیت زندگی حکایت دارد و این که تفاوت معناداری بین دانشجویان دختر و پسر در رشته های علوم انسانی و علوم ریاضی(پایه) از نظر میزان این 3 متغیر وجود دارد

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۲۷