درخت حوزه‌های تخصصی

درباب نکاح کودک توسط ولی، درخصوص حق فسخ کودک پس ازبلوغ، روایات، متعارض بوده وبه تبعِ روش های گوناگون درجمع آن ها، اقوال نیز مختلف است. به نظر می رسد، باعنایت به تعارض یادشده وتبرّعی دانستن گونه های مختلف جمع، و نیز لزوم احتیاط در مسائل مربوط به فروج، علاوه بر امکان استناد به مجموع ادله نفی ضرر، باید به مخصص لبّی موجود در مسأله پیش رو توجه کرده و آن را به چند مثال بسیط درکتب اصولی، محدود نکرده و در جریان استنباط فقهی، از آن، بهره گرفت. نوشته پیش رو، به روش توصیفی تحلیلی، با واکاوی در اقوال و نقد و بررسی مستندات هر یک، حکم قطعی عقل به قبح مسلّمِ لازم دانستن نکاح کودک و تحمیل همسر ناخواسته و نیز لزوم پرهیز از آسیب های روانی، عاطفی، اجتماعی و... آن را بمنزله مخصص لبّیِ لزوم عقد دانسته و براین اساس، برای کودک، پس از بلوغ، قول به حق فسخ را پذیرفته است. مبنای مخصص عقلی یادشده نیز پژوهش های عدیده ای است که در جوامع مختلف، مبنی بر این که اجبار به نکاح و تحمیل همسر ناخواسته، منشأ بسیاری از انحرافات و ناهنجاری ها بوده و امروزه، این مطلب، مورد تصدیق عقلای عالم است و کم تر کسی در آن تردید می کند؛ بحدّی که از مسلّمات به شمار می آید. ضمن آن که به شهادت پژوهش های صورت گرفته در تحلیل رویه قضائی، با وجود لزوم تحصیل اجازه برای نکاح پیش از بلوغ از دادگاه، در بسیاری موارد، آسیب ها کماکان باقی است و اساساً تشخیص دادگاه را می توان محدود به دوران صغَر دانست. ۲.مدلول روایات وارد شده در باب امکان فسخ، با روایات دالّ بر عدم امکان فسخ، متعارض بوده، پس از تساقط، به ادله دیگر رجوع می شود. از این رو پس ازپذیرش اصل لزوم به عنوان قاعده ای عام در عقد نکاح، به مخصص لبّی دال بر قبح لزوم عقد نکاح کودک، استناد کرده و چنین نکاحی را پس ازبلوغ، ازسوی وی، قابل فسخ می دانیم. استناد به مخصص لبّی در این مسئله نیز حسب جست وجوی انجام شده، مسبوق به سابقه نبوده است.

عفت، نیرویی درونی کنترل نفس از امور ناشایست، همواره مورد توجه اسلام بوده است. خداوند متعال با طرح تدریجی سیاست های کلان خویش زیست عفیفانه را در جامعه اسلامی تقویت، تثبیت و نهادینه سازی کرده است. بدین شیوه که علی رغم طرح مباحث مرتبط با عفت در ابعاد گوناگون آن، در سور مکی، تقویت و تثبیت احکام عفت جنسی را به مدینه و در اوضاعى که جامعه اى با حاکمیت اسلام برپا شود، واگذار نمود. تحقیق پیش رو درصدد پاسخگویی به این سؤال است که سوره مدنی نور چه راهکارهایی را جهت نهادینه سازی عفت جنسی در جامعه ایمانی پیش گرفته است. بررسی توصیفی تحلیلی سوره نور، بر اساس منابع کتابخانه ای نشان می دهد پروردگار در شرایط استقرار جامعه اسلامی مدنی، به منظور تقویت عفت جنسی در قلوب مؤمنان، ابتدا با طرح احکام پیشگیرانه از انحرافات جنسى، مانند تنبیه شدید زناکاران و شرایط سنگین اثبات قضایى آن، نهى از نگاه ها حرام، امر به ازدواج، لزوم عفت ورزى جوانان و... موضوع حجاب در جامعه ایمانی را پیش کشیده، تربیت روح عفاف را مطرح کرده است. سپس به منظور تثبیت احکام عفت جنسی در دو ساحت خانوادگی و اجتماعی، پایبندی به احکام عفاف الهى، رعایت آداب حریم خصوصی والدین، گذشتن از خواهش هاى نفسانى، تقویت خوف و خشیت از خدا، نفوذ نور احکام در دل مؤمنان، تبعیت محض از خدا و رسول ، و... را در راستای نهادینه سازی عفت جنسی در قلوب مؤمنان طرح داشته است که جز از طریق حفظ حریم های محرم و نامحرم، خانواده، والدین، رسول الله، میسر نخواهد بود.

پژوهش حاضر با استفاده از راهبرد بینارشته ای و از طریق بارگذاری اسنادیِ داده های تاریخی در نظریه ماکس وبر، کنش های عقلانی زنان عصرصفوی را به مثابه عنصر کلیدیِ خانواده، مورد بررسی قرار داده و نسبت های احتمالی این کنش با پیشران های حکمرانی وقت را به صورت توصیفی-تحلیلی مطرح نموده است. فرضیه اصلی، وجود نسبت هایی میان کنش های زنان با پیشران های حکمرانی صفویه است. سؤال اصلی پژوهش آن است که آیا کنش های زنان عصرصفوی یکدست بوده است یا متنوع؟ و آیا نسبتی احتمالی میان این کنش ها با پیشران های حکمرانی صفویه وجود داشته است؟ نتایج پژوهش گویای وجود کنش زنانِ عصرصفوی به رغم برخی کلیشه های محدودکننده خانواده است. کنش عقلانی معطوف به ارزش شامل وقف، علم آموزی و برخی از مهارت ها همانند تألیف کتاب و جنگ آوری بوده است. این کنش ها متأثر از پیشران هایی چون تعیین مناصبی جهت اداره امور مربوط به وقف، چرخش از تشیع صوفیانه به تشیع فقاهتی و عدم تفکیک جنسیتی درباره کنش های عقلانی یادشده می باشد. کنش های عقلانی معطوف به هدف در میان زنان عصرصفوی نیز شامل مبادله کالا، سفر، طلاق و دریافت مهریه و تدبیر در اداره کشور توسط برخی زنان دربار بوده اند که خود، پیامدی از پیشران هایی چون نظام حقوقیِ فقه مبنای صفویه، چرخش صفویه از غالیه به امامیه، گسست صفویه از پایگاه قومی سلطنت و عدم اعمال محدودیت های حکومتی درباره برخی کنش های عقلانی بوده است.

ازدواج مجدد یکی از پیامدهای متداول پس از طلاق است که می تواند دگرگونی های عمیقی را در ساختار خانواده و تجربه زیسته فرزندان رقم بزند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجربه زیسته فرزندان زنان مطلقه در مواجهه با احتمال ازدواج مجدد مادرانشان انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و با بهره گیری از روش تحلیل تماتیک براون و کلارک (2006) به اجرا درآمد. جامعه پژوهش شامل نوجوانان ۱۲ تا ۱۸ ساله ساکن شهر قم بود که دست کم یک سال از طلاق والدینشان گذشته بود. مشارکت کنندگان به شیوه نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و فرایند نمونه گیری و تحلیل داده ها تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت که در مجموع با ۱۴ نفر مصاحبه انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و سپس با استفاده از مراحل تحلیل تماتیک مورد بررسی قرار گرفتند. تحلیل داده ها منجر به استخراج هشت تم اصلی شد که به شرح زیر است: درونی سازی کلیشه های منفی درباره ناپدری؛ مقاومت در برابر تغییر نقش ها و ساختار خانواده؛ تجربه تعارضات هیجانی و اخلاقی در مواجهه با ازدواج مجدد مادر؛ ترس عمیق از بی پناهی و آسیب پذیری در خانواده جدید؛ احساس تنهایی، بی هویتی و طردشدگی؛ تمایل به بازگشت به خانواده اولیه؛ نیاز به محبت، امنیت و حضور مؤثر والدین؛ و در نهایت، امیدی مشروط به وقوع ازدواجی سالم و ترمیم کننده. یافته های این پژوهش بر ضرورت شناخت عمیق تر نسبت به نگرش ها، هیجانات و نیازهای روانی-اجتماعی فرزندان در خانواده هایی که در آستانه یا درگیر فرآیند ازدواج مجدد هستند تأکید دارد

صاحب نظران حوزه جمعیت، همواره دلایل مختلفی را برای اثبات دیدگاه مطلوب خود به کار بسته اند. ماحصل این ادله، گرایش ایشان به یکی از رویکردهای موافق «افزایش»، «کاهش»، «تناسب» و «ثبات» بوده است. فقدان عناصر لازم برای یک استدلال صحیح در میان برخی ادله، زمینه ساز استنتاج نادرست، شکل گیری نگرش اشتباه و به تبع آن، تجویز سیاست جمعیتی غلط خواهد شد. مبتنی بودن برخی ادله به تخمین های ناصحیح به جای مقدمات یقینی را می توان مصداق روشنی از خطاهای ذکرشده برشمرد. مسئله اصلی این پژوهش را می توان چگونگی کشف دیدگاه صحیح جمعیتی، متکی بر تحلیل رویکردهای عمده آن و مسائل منطقی پیرامونی شان دانست. پژوهش حاضر که روش تحلیلی و به شیوه اسنادی تدوین یافته، تلاشی باهدف تقریب و تصحیح دیدگاه های جمعیتی است. با تحلیل این دیدگاه ها، برخی از اصول، ازجمله اصل «مطلوبیت اولیه رشد جمعیت» به عنوان اصول مورد اتفاق میان دیدگاه های جمعیتی، اثبات خواهد شد. اثبات این اصول را می توان ازجمله یافته های تحلیلی این پژوهش دانست که درنتیجه اثبات آن، اصل فوق در کنار سایر اصول، به سان مبنایی مهم تلقی می شود و خروج از آن صرفاً به شکلی ضابطه مند و متکی به دلیلی قطعی ممکن خواهد بود. ازاین رو، مستند به ادله غیریقینی و صرف جزء العله بودن «رشد جمعیت» در معضلات و بحران های موجود، نمی توان کاهش گرایی را تجویز نمود.

نوجوانی، دوره بازیابی خویشتن در بافت زندگی و شناخت هویت است. این برهه فرصت تجربه باورها، نقش ها، وظایف و تعهدات مختلف را برای نوجوان فراهم می کند. به نظر می رسد در دوران اخیر فضای مجازی نقشی پر رنگ در شکل گیری هویت نوجوانان داشته است. هدف پژوهش حاضر، با رویکردی روان شناختی به بررسی تجربه زیسته دختران نوجوان از هویت فردی و خانوادگی متأثر از حضور در فضای مجازی در شهر کرج پرداخته است. در این راستا، با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی، با 19 نفر از دختران نوجوان در سنین 13 تا 16 سال مصاحبه صورت پذیرفت. از تحلیل محتوای مصاحبه ها، 3 مقوله اصلی «مناسبات هویت»، «سکوی هویت» و «سیالیت هویت» استخراج گردید. درون مایه استخراج شده از این مقولات تحت عنوان «ارزش های فردی و خانوادگی متأثر از دوگانه زیست جهان واقعی و مجازی» بود؛ چرا که اشخاصی که دارای پراکندگی هویت بودند، میزان استفاده از فضای مجازی آن ها، کمتر از 4 ساعت بود و اشخاصی که در مرحله وقفه و ضبط هویت قرار داشتند، بیشتر از 4 ساعت در شبانه روز از فضای مجازی استفاده می کردند. هم چنین، افراد دارای پراکندگی هویت، از فضای مجازی به مثابه ابزاری جهت پیشرفت، افزایش آگاهی و به روز کردن اطلاعات عمومی استفاده می کردند؛ اما افرادی که وقفه هویتی داشتند، فضای مجازی را جهت درونی کردن عقاید دیگران به کار می بردند. هم چنین بیشترین برنامه مورد استفاده دختران نوجوان، اپلیکیشن شاد و کمترین آن، اسنپ چت و پینترست است.

هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی و تبیین فرآیند نهادینه سازی مشارکت اجتماعی زنان بر اسا س سنت نبوی است. بررسی فرآیند نهادینه سازی، صرفنظر از تفاوت هایی که در تعریف آن به چشم می خورد، مستلزم توجه به سه رکن وضعیت موجود، وضعیت مطلوب و اصول و روش های گذار میان این دو وضعیت است. به منظور تفکیک اقدامات رسول اکرم نسبت به سه رکن مذکور، به عمل و سیره پیامبر در مقام حکومت و در مقام تبیین وحی توضیح داده ایم. بدین ترتیب، مقام حکومت پیامبر را ناظر بر فرآیندهای نهادینه سازی در بعد عمل فرض کرده ایم و نهادینه سازی در بعد نظر را با تلاش پیامبر در جهت تبیین وحی مرتبط دانسته ایم. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که پیامبر عظیم الشأن اسلام اصول و روش هایی را به منظور تضمین ثبات و استقرار هنجارها و رفتارهای مطلوب با زنان گسستی اساسی با نوع نگاه به زنان در عصر جاهلیت رقم می زند که از نتایج آن مشارکت زنان در جامعه ضمن رعایت شئونات اخلاقی و رفتاری است. در این پژوهش از روش توصیفی-تحلیلی-تاریخی بهره گرفته شده است.

هدف مقاله حاضر، مطالعه و بررسی زندگی مادران محصل در دوره کرونا از منظر انسان شناسی فرهنگی است و ابعاد مختلف فرهنگی مادران محصل طلبه و دانشجو با ملیت های مختلف در شهر قم را تبیین می کند. پرسش های محوری پژوهش حاضر این است که مادران محصل در این دوران با چه چالش هایی روبه رو هستند، چه تغییری در روحیه و انگیزه مادران محصل به وجود آمده است، ارتباط عاطفی آنها با فرزند محصلشان چه تفاوتی کرده است، روحیه فرزندان نسبت به تحصیل مادران و خودشان درمقایسه با قبل چه تغییری کرده است، مزایا و معایب این شیوه از تحصیل (مجازی) برای مادران محصل چیست. پژوهش حاضر به روش مردم نگاری انجام و داده های آن با مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که انگیزه تحصیلی مادران محصل در این دوره کاهش پیدا کرده، اما همدلی و همراهی بین زوجین بیشتر شده است. مادرانی که نوزاد دارند از شیوه تحصیل مجازی استقبال کرده، ولی دیگر افراد نسبت به آن رضایت نشان نداده اند. نکته مهم در تحقیقات این است که مهمترین اصل برای مصاحبه شوندگان، مادری است و تحصیل در درجه بعدی قرار دارد. بااین وجود، رشد و تعالی مادران محصل نیازمند همکاری و سازگاری سیستم آموزش عالی با زندگی این قشر از جامعه است.

تاب آوری نقش مهمی در مقابله با چالش های شغلی و زناشویی دارد، لذا تقویت این ویژگی می تواند به بهبود وضعیت روانی و عملکرد شغلی افراد نقش بسزایی داشته یاشد. ازاین رو، شناسایی عوامل پیش بینی کننده تاب آوری ضروری به نظر می رسد. هدف این پژوهش بررسی تأثیر انعطاف پذیری شناختی بر تاب آوری با نقش میانجی گری سازگاری زناشویی در پرستاران زن متأهل است. این پژوهش از نوع بنیادی با رویکرد توصیفی-تحلیلی و روش همبستگی مبتنی بر مدل معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل 400 پرستار زن متأهل شاغل در مراکز درمانی و بیمارستان های دولتی استان البرز بود که به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تاب آوری کانر و دیویدسون، پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی دنیس و وندر وال، و مقیاس سازگاری زناشویی لاک-والاس بود. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS نسخه 26 و AMOS نسخه 24 تحلیل شدند. این پژوهش با شناسه IR.ABZUMS.REC.1401.297 به تصویب کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی البرز رسید. مشارکت کنندگان پس از ارائه رضایت آگاهانه در پژوهش شرکت کردند و محرمانگی داده های آنان تضمین شد. نتایج نشان داد که انعطاف پذیری شناختی (r=0/762) و سازگاری زناشویی (r=0/796) در سطح اطمینان 01/0 با تاب آوری رابطه مثبت و معناداری دارند. همچنین نقش میانجی سازگاری زناشویی در ارتباط بین انعطاف پذیری شناختی و تاب آوری تأیید شد. برازش مناسب داده ها با مدل مفهومی پژوهش تأیید شد. یافته ها نشان دادند که برای ارتقای تاب آوری پرستاران زن متأهل، توجه به عوامل شناختی، عاطفی و هیجانی ضروری است. بر این اساس، پیشنهاد می شود سیاست گذاران و مدیران حوزه سلامت برنامه هایی در جهت بهبود این عوامل طراحی و اجرا کنند.

نابرابری های جنسیتی در دسترسی به فضاهای شهری و ورزشی، از چالش های اساسی توسعه پایدار شهری و ارتقای سلامت زنان محسوب می شود. هدف پژوهش حاضر، ارائه الگوی شهر سالم و دوستدار فعالیت بدنی زنان در تعاملات برنامه ریزی شهری است تا زمینه مشارکت فعال تر زنان در فضاهای عمومی فراهم شود. این مطالعه با رویکرد کیفی و مبتنی بر پارادایم تفسیری-برساختی، با بهره گیری از روش داده بنیاد گلیزر انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۵ نفر از زنان، کارشناسان و برنامه ریزان شهری و ورزشی به صورت هدفمند و تا اشباع نظری گردآوری شد. تحلیل داده ها با کدگذاری باز و محوری صورت گرفت و مدل مفهومی پژوهش استخراج شد. نتایج نشان داد تحقق شهر سالم و دوستدار فعالیت بدنی زنان، مستلزم توجه به ابعاد اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، زیست محیطی، اعتقادی، تاریخی و فناوری است. عوامل کلیدی شامل دسترس پذیری فضاهای ورزشی، تأمین امنیت، طراحی زیرساخت های شهری مناسب و حمایت های اجتماعی و فرهنگی شناسایی شد. این عوامل، مشارکت زنان در فعالیت های بدنی را افزایش می دهد و پیامدهایی مانند ارتقای سلامت جسمی و روانی، تقویت تعاملات اجتماعی، افزایش هویت فردی و بهبود کیفیت زندگی شهری را به همراه دارد؛ بنابراین برنامه ریزی جامع شهری با محوریت عدالت جنسیتی، امنیت و دسترس پذیری می تواند مشارکت زنان در فعالیت های بدنی را ارتقا دهد و گامی مؤثر در جهت توسعه پایدار شهری باشد.

امروزه بسیاری از کشورهای جهان با چالش های جمعیت شناختی کاهش نرخ زاد و ولد و تأخیر ازدواج مواجه هستند که می تواند منجر به پیری جمعیت و کمبود نیروی کار شود. ایران یکی از کشورهایی است که تحت تأثیر این روندها قرار گرفته است. هدف از این مطالعه شناسایی و بررسی سیاست های مؤثری است که باعث ترویج ازدواج و افزایش نرخ تولد در سطح جهانی می شود. یافته ها و تحلیل های به دست آمده می تواند به عنوان منبع ارزشمندی برای تشویق ازدواج در میان نسل جوان و افزایش نرخ زاد و ولد در کشور ما باشد. گردآوری این داده ها شامل بررسی سیستماتیک تحقیقات دانشگاهی معتبر، انتشارات دولتی و پایگاه های آماری کشورهای موفق در این چالش جهانی است که در دهه گذشته به این موضوع پرداخته اند. بر اساس اطلاعات جمع آوری شده، می توان گفت که مشوق های مالی مانند افزایش حقوق، تخفیف مالیاتی برای خانواده ها، مراقبت از کودکان با والدین شاغل و برنامه های حمایت اجتماعی مانند مرخصی سخاوتمندانه برای والدین و اولویت مسکن برای زوج ها از جمله سیاست های مؤثر هستند. همچنین، ترویج ازدواج با کمک ابتکاراتی مانند کمپین های آشنایی اجتماعی و استفاده از رسانه ها، آزادسازی رایگان دانش نامه برای متأهلین در دانشگاه های دولتی نام برد. این پژوهش گزینه های سیاست گذاری امیدوارکننده ای را برای ایران نشان می دهد و تطبیق این یافته ها با شرایط فرهنگی و مذهبی ایران و اجرای طرح های آزمایشی قبل از مقیاس بندی ملی، می تواند به معکوس کردن روند فعلی کمک کند.

هدف پژوهش حاضر تحلیل روایت تجربه سوگ مادرانی است که فرزندان خود را بر اثر ابتلای به سرطان، از دست داده اند. روش : این پژوهش با روش تحلیل روایت و با نمونه آماری 14 نفر از مادرانی که فرزندان خود را در طی سه سال اخیر بدلیل ابتلای به سرطان از دست داده اند در سال 1402 در خمینی شهر اصفهان انجام شده است.یافته :با استفاده از روش تحلیل روایت هفت طبقه و سه تم اصلی شامل احساسات معطوف به فرزند، احساسات معطوف به دیگران و ادراک متناقض از معنویت بدست آمد. تحلیل کدهای استخراج شده نشانی می دهد که مادران از زمان بیماری تا بعد از فوت کودک دچار احساسات فزاینده غم ، ناامیدی و گاهی ترس و خشم می شوند. حمایت و همدلی خوب همسر و خانواده شوهر و بستگان، امید بخشی پزشکان و ارتباط داشتن و ادای دین و کمکهای مالی به موسسات درمانی(محک و بیمارستان سرطان) به کاهش احساسات ناخوشایند سوگ کمک می کند. کدهای تحلیل تحقیق نشان می دهند که ناصبوری پرستاران و فرایند طولانی و دردناک شیمی درمانی بر غم و اندوه مادران می افزاید. در این دوران سخت، احساس معنویت به صورت احساسات متناقض از خشم و رضایتمندی درک می شود. درک و همدلی با تجربیات مادر سوگ دیده می تواند تاب آوری مادر سوگ دیده را در تحمل غم و رنج سوگ افزایش دهد

رابطه مادر شوهر و عروس یکی از پیچیده ترین روابط سببی است که بر وضعیت روابط زناشویی تأثیرات مختلفی دارد. هدف پژوهش حاضر، پیش بینی کیفیت رابطه مادرشوهر و عروس بر اساس تمایزیافتگی، همدلی زناشویی، کیفیت رابطه زناشویی، خانواده اصلی، راهبردهای مقابله ای، توافق پذیری و سن بود. طرح پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه زنان متأهل استان خوزستان بودند که 405 زن متأهل ساکن در 6 شهر استان خوزستان به عنوان نمونه پژوهش به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. مشارکت کنندگان مقیاس کیفیت رابطه مادرشوهر وعروس، مقیاس تمایزیافتگی، مقیاس صفات همدلی زناشویی، مقیاس کیفیت روابط زناشویی، مقیاس خانواده اصلی، مقیاس راهبردهای مقابله ای و خرده مقیاس توافق پذیری را تکمیل کردند. داده های پژوهش از طریق ضریب همبستگی ساده پیرسون، رگرسیون گام به گام تحلیل شدند. نتایج این پژوهش نشان داد همه متغیرهای پیش بین (به جز سن فعلی و سن ازدواج) با کیفیت رابطه مادرشوهر و عروس رابطه معناداری دارند. نتایج تحلیل رگرسیون به شیوه گام به گام نشان داد که کیفیت رابطه زناشویی (21/0=β)، همدلی زناشویی (29/0=β) و راهبردهای هیجان مدار (19/0-=β) بهترین پیش بینی کننده کیفیت رابطه مادرشوهر و عروس هستند و 28 درصد واریانس آن را تبیین می کنند. بنابراین تعاملات زناشویی بیشترین نقش را در اثرگذاری بر کیفیت رابطه مادرشوهر و عروس دارند و پیشنهاد همکاری و تعارض، عناصر اصلی روابط سببی هستند (آیرس و همکاران، 2022؛ دالی و پری[1]، 2022). بنابراین رابطه مادرشوهر و عروس گاهی می تواند برای هر دو نفر پراسترس باشد (علی-صالح و همکاران[2]، 2022؛ آپتر[3]، 2010) و تاثیرات منفی بر شوهر داشته باشد. مادرشوهر انتظار دارد که پسرش در چنین تعارضاتی طرف او را بگیرد و وقتی پسر به همسرش وفادار می ماند، مادر آسیب می بیند (ریتنور و سولیز، 2009). درحالی که هم دلی در روابط عاطفی زوجین باعث می شود توانایی زوجین برای درک هر چه بیشتر احساسات و دنیای یکدیگر افزایش یابد. در نتیجه آن ها رویکرد آرام تری برای حل مشکل در پیش می گیرند (آلووا[4] و همکاران، ۲۰۱۷). از آن جایی که نتایج این پژوهش نشان می دهد پیچیدگی رابطه مادرشوهر و عروس به گونه ای است که راهبردهای مسئله مدار رابطه کمی با تعارض دارند (12/0=r)، همد لی شوهر با تجربه های درونی همسرش می تواند مانع شدت مواجهه و تعارض عروس با مادرشوهر باشد. علی رغم این که گاهی تلاش میانجی کننده برای ترمیم آسیب وارد شده به عروس از جانب مادرشوهر باعث آسیب مجدد می شود، اما تلاش شوهر برای توجیه رفتار آسیب رسان مادرش می تواند تعدیل کننده این آسیب نیز باشد (ژائو و ران[5]، 2022). کیفیت رابطه زناشویی در واقع ارزیابی ابعاد مهم رابطه زناشویی از جمله رضایت، شادکامی و ثبات زناشویی است. عناصر اصلی کیفیت رابطه زناشویی به اندازه ای گسترده و چندبعدی هستند که سطوح بالای آن می تواند پیش بینی کننده تعارضات عروس با مادرشوهرش باشد. به عبارت دیگر، در صورتی که عروس از سایر ابعاد زندگی زناشویی خود رضایت داشته باشد، ازدواج خود را پایدار بداند و از این چشم انداز راضی باشد، احتمالاً چالش های او با مادرشوهرش تحت تأثیر این عوامل بزرگ قرار خواهد گرفت.می شود درمانگران و مشاوران حوزه خانواده در تعارضات مادرشوهر و عروس به این عوامل توجه بیشتری داشته باشند. هر چند آسیب دیدن عروس از رفتارهای مادرشوهر می تواند یک فرایند تفسیری باشد (ژائو و ران، 2022)، برخی از رفتارهای مشکل ساز مادرشوهر عبارتند از: نصیحت بیجا، عدم حمایت از عروس، عدم شریک کردن عروس در داستان ها یا رازهای خانواده، نادیده گرفتن یا تمسخر ابعادی از خانواده عروس مثل رفتارهای مذهبی و رسوم خانوادگی آنان (ریتنور و سولیز، 2009). با این حال، پژوهش ها نشان داده است که وقتی شوهر اسنادهایی[6] مشابه اسنادهای همسرش در مورد پیام ها و رفتارهای مادرشوهر مطرح می کند، رضایت زناشویی در زنان به طورمثبتی افزایش می یابد (سان لیانگ و جوهری، 2021). به عبارت دیگر، زمانی که چالش های عروس با مادرشوهرش باعث رنجش و جراحت عاطفی شود، پاسخ های عاطفی همسر و انعکاس تجربیات درونی او باعث برون ریزی و آرامش او می شود. طرفداری از مادر یا معنادهی مثبت به رفتارهای مادر در موقعیتی که هیجانات همسرش برانگیخته شده است، احتمالأ پیامدهای مثبتی نخواهد داشت. این الگوی حمایتی شوهر می تواند باعث افزایش کیفیت زناشویی شود که به نوعی پیش بینی کننده تعارض رابطه مادرشوهر و عروس است. اگر شوهر بتواند روابط مطلوبی با مادر خود نیز داشته باشد، تعارض مادرشوهر با عروس کمتر نیز خواهد شد. وقتی مادرشوهر با پسرش رابطه صمیمانه ای دارد و پسرش نشان دهد که از کیفیت رابطه مادر و همسرش رضایت دارد، مادرشوهر رابطه صمیمانه تری با عروسش خواهد داشت (وولی و گریف[7]، 2019).

هدف: یکی از دغدغه های اصلی پژوهشگران از دیرباز، اندازه گیری و ارزیابی تعاملات زناشویی بوده است. قصه عشق یکی از مهمترین سازه هایی است که همواره مورد توجه مشاوران حوزه خانواده جهت ارزیابی رفتارهای زناشویی زوجین و هدایت و راهنمایی آنها می باشد. این پژوهش به منظور انطباق، استانداردسازی و ویژگی های روان سنجی پرسش نامه قصه عشق استرنبرگ انجام شد. روش شناسی: این پژوهش از نوع توسعه ای بوده و جامعه آماری آن شامل کلیه زنان متاهل کمتر از 50 سال شهر تهران در سال 1400 بود. با استفاده از نمونه گیری در دسترس، 556 نفر انتخاب شدند. علاوه بر پرسش نامه بومی سازی شده قصه عشق استرنبرگ، از پرسش نامه رضایت زناشویی انریچ نیز استفاده شد. داده ها با نرم افزار R نسخه 4.3.1 و با رویکرد نظریه سوال پاسخ با کاربرد مدل چند بعدی پاسخ مدرج نظریه تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که پرسش نامه بومی سازی شده قصه عشق استرنبرگ شامل 26 بعد در جامعه ایرانی است. همچنین، همبستگی مثبت و معنی داری بین ابعاد پرسش نامه قصه عشق استرنبرگ و پرسش نامه رضایت زناشویی انریچ مشاهده شد که نشان دهنده روایی ملاکی مناسب ابزار است. اعتبار ابزار از طریق آلفای کرونباخ برای تمامی ابعاد 26 گانه عامل بالاتر از 0.6 محاسبه شد که حاکی از قابلیت اعتماد مطلوب ابزار است. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان می دهد که پرسش نامه بومی قصه عشق استرنبرگ از روایی و اعتبار کافی برخوردار بوده و می تواند به عنوان یک ابزار مناسب برای ارزیابی ابعاد 26 گانه قصه عشق در زنان متاهل کمتر از 50 سال مورد استفاده قرار گیرد.

هدف پژوهش حاضر با واکاوی داده های تجربی حاصل از مصاحبه با زنان جوان، به بررسی راه هایی می پردازد که از طریق آن فعالیت های زنان به تحقق «رویای شهری» کمک و یک پارچگی اجتماعی آن ها را ارتقا دهند. از روش کیفی برای بررسی تجربه کافه نشینی و زنانه شدن شهر استفاده شده است. 35 شرکت کننده به وسیله نمونه گیری هدفمند و با راهبرد نمونه گیری معیار انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از مصاحبه نیمه ساختاریافته و برای تحلیل داده های حاصل از مصاحبه های پدیدارشناسی از روش تحلیل مضمون استفاده شد. یافته ها در چهار کلان مضمون صحنه عمومی، عملکرد جمعی و هویت شخصی (نیازهای فضایی)، تجربه زنانگی جدید در فضا و شکل گیری حقیقت زنانه (فرصت حضور و کاهش چالش ها)، ساخت فضای اجتماعی زنان از طریق کالبدی و تغییر نگاه تهدیدنگر به نگرش فرصت یاب قابل طبقه بندی است. طبق یافته ها، فعالیت های فیزیکی تأثیر خود را اعمال و ادغام اجتماعی زنان جوان را در شهرها از طریق چهار بعد «فضا»، «شبکه»، «هویت» و «تصویر» تسهیل می کنند. حضور در کافه ها، مقیاس فضاهای زندگی زنان را گسترش می دهد و به ایجاد شبکه های اجتماعی و شناسایی خود کمک می کند. هم چنین، ارزش های فردگرایانه زنان را برخلاف ارزش های خانواده محور تقویت می نماید. این ارزش های جدید به آن ها امکان می دهد تا از زندگی تفریحی لذت ببرند و تصویر کلیشه ای زنان روستایی- شهری را تغییر دهند.

هدف مقاله حاضر ساخت و اعتبارسنجی الگوی رفاه ذهنی خانواده بود. روش تحقیق ترکیبی، شامل دو مرحله کیفی و کمّی بود. جامعه آماری در مرحله کیفی شامل خبرگان در حوزه ی خانواده و رفاه اجتماعی شهر تهران در سال1401 و در مرحله کمّی شامل اساتید جامعه شناسی خانواده دانشگاه های شهر تهران در سال 1402 بود. حجم نمونه در مرحله کیفی 15 نفر تا رسیدن به اشباع نظری به روش گلوله برفی و در مرحله کمّی 100 نفر به روش تصادفی در دسترس بود. برای گردآوری داده های بخش کیفی از مصاحبه نیمه ساختاریافته و برای بخش کمّی از پرسشنامه ی محقق ساخته استفاده شد. جهت سنجش اعتبار پرسشنامه بخش کیفی از اعتبار درونی و برای سنجش پایایی از پایایی بازآزمون و جهت سنجش اعتبار پرسشنامه بخش کمّی از اعتبار محتوایی و سازه ای و برای پایایی از آلفای کرون باخ استفاده شد. برای تحلیل داده های کیفی از روش «تحلیل مضمون» و برای تحلیل داده های کمّی از «تحلیل عاملی اکتشافی» استفاده شد. یافته ها در بخش کیفی از بین236 کد اولیه، 70 کد طبقه بندی شده، 14 مضمون فرعی و 4 مضمون اصلی برای رفاه ذهنی شامل: 1- احساس نشاط و شادی فردی 2- احساس نشاط و شادی جمعی 3- کیفیت زندگی ذهنی فردی 4- کیفیت زندگی ذهنی جمعی شناسایی و الگوی مورد نظر طراحی شد. در بخش کمّی نیز اعتبار سازه ای و عامل بندی گویه های عوامل شناسایی شده با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی انجام و در نهایت الگوی رفاه ذهنی خانواده اعتبارسنجی و تایید شد.

تعیین جنسیت فرزند که باهدف پیشگیری از بیماری های وابسته به جنس و علاقه والدین به فرزندی خاص صورت می گیرد به والدین شانس شروع بارداری با علم به سالم بودن جنین و عاری بودن از هرگونه اختلال ژنتیکی و ناهنجاری را می دهد. هدف از پژوهش حاضر که در محدوده فقه و به روش توصیفی- تحلیلی بااستفاده از منابع معتبر کتابخانه ای گردآوری شده است بررسی فقهی تعیین جنسیت فرزند از نظر فقهای امامیه است. نتایج نشان داد که فقهای امامیه بااستناد به قواعد فقهی مانند قاعده لاضرر، لاحرج و اصاله البرائه به جواز تعیین جنسیت فرزند، البته در مواردی که منجر به فساد و خطری برای جامعه و فرد نشود، حکم داده اند.

هدف از انجام این پژوهش بررسی رابطه بین زیست عفیفانه و تعالی سازمانی با نقش واسطه ای جهت گیری ارزشی مدیران زن مدارس ابتدایی شیراز بود. این تحقیق از نوع کاربردی و روش پژوهش از نوع توصیفی همبستگی بود. جامعه آماری این تحقیق کلیه مدیران زن مدارس ابتدایی شیراز در سال تحصیلی 1403-1404 به تعداد 810 نفر بود. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران و روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی260 نفر انتخاب شد. ابزار گردآوری اطلاعات در این تحقیق، پرسشنامه نظام ارزشی شوارتز (1994)، پرسشنامه زیست عفیفانه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در موضوع عفاف و حجاب (1401)، و پرسشنامه استاندارد تعالی سازمانی توسط دمینگ (2012)، بود. روایی صوری و پایایی ابزار پرسشنامه با ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. که ضریب آلفای کرونباخ هر سه پرسشنامه به ترتیب 91%، 87% و 85% بدست آمد. به منظور آزمون فرضیه ها از مدل معادلات ساختاری و نرم افزا PLS Smart و 27 SPSS استفاده شد. نتایج تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که جهت گیری ارزشی در ارتباط بین زیست عفیفانه و تعالی سازمانی مدیران زن مدارس ابتدایی شیراز نقش واسطه دارد. بین زیست عفیفانه و تعالی سازمانی مدیران زن مدارس ابتدایی شیراز ارتباط مثبت و معنی دار وجود دارد. بین زیست عفیفانه و جهت گیری ارزشی مدیران زن مدارس ابتدایی شیراز ارتباط مثبت و معنی دار وجود دارد. بین جهت گیری ارزشی با تعالی سازمانی مدیران زن مدارس ابتدایی شیراز ارتباط مثبت و معنی دار وجود دارد. نتایج به دست آمده به مدیران زن مدارس کمک می کند تا با افزایش پایبندی به اصول اخلاقی، محیط آموزشی بهتری ایجاد کنند.

آثار زنانه و مردانه و سبک این آثار در پاره ای موارد به علل تفاوت های روانشناختی، فیزیولوژیک، جامعه شناختی و زبان شناختی، متفاوت از هم اند. نمود این تفاوت ها در زبان،موضوعات، تصاویر شعری و در کلّ جمیع عناصر ژرف ساختی و روساختی دیده می شود. تفاوت های زبانی و محتوایی آثار نویسندگان و شاعران معاصر زن ایرانی تا حدودی مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته است ولی «تصویر» که یکی از اصلی ترین عناصر بلاغی در شعر شاعران است و نمود زنانگی شاعران زن در قالب این عنصر بلاغی، مورد بررسی نبوده است. هدف پژوهش حاضر واکاوی زنانگی در تصاویر شعری سیمین بهبهانی است. این پژوهش با روشی توصیفی-تحلیلی زنانگی و مظاهر زنانگی را در تصاویر شعری سیمین بهبهانی بازکاویده تا ضمن صحّه گذاشتن بر زنانگی و سبک زنانه، تمایز و تفاوت نوشتار زنانه و مردانه را در هیأت این عنصر بلاغی نشان دهد. نتیجه پژوهش حاضر نشان از این دارد که جنسیّت خالق اثر در بسیاری موارد در آیینه تصاویرش نمایان شده است و سیمین با رویکرد زن مدارانه خود تصاویری مرتبط با عالم زنانگی خلق کرده است. اشیاء زنانه، مشاغل زنانه،اندیشه زن مداری و فمنیسم، زیورآلات زنانه ماده اولیّه تصاویر شاعرانه اوست که با زنانگی و عالم زنانه او پیوند خورده اند

در بررسی سفرنامه های زنان و مردان دوره قاجار از منظر بینامتنی، تفاوت های زبان شناختی و جنسیتی برجسته شده و با تحلیل تفاوت های زبانی، به درک عمیق تری از تحول و تغییرات زبانی در دوره قاجار می پردازد. موارد مطالعاتی این پژوهش، سفرنامه عالیه خانم شیرازی، سکینه سلطان وقارالدوله، میرزا نصرالله طباطبایی دیبا، سلطان محمدمیرزا قاجار خواهد بود؛ این پژوهش که به روش توصیفی تحلیلی و با تاکید بر رویکرد بینامتنی صورت پذیرفته بدین نتایج دست یافته است که سفرنامه های مردان بیشتر از زبان رسمی، پیچیده و تحلیلی بهره می برد، با استفاده از واژگان دقیق و فنی که به توصیف و تحلیل مفصل رویدادها و موقعیت ها می پردازند. در مقابل، سفرنامه های زنان از زبان ساده تر و روان تری برخوردارند و بیشتر بر روی بیان تجربیات شخصی و احساسات فردی متمرکز هستند. جملات زنان کوتاه تر و مستقیم تر است، در حالی که مردان برای ارائه تحلیل های دقیق تر، از جملات پیچیده تری استفاده می کنند. همچنین، در سفرنامه های زنان، تأملات درونی و بازتاب احساسات شخصی به وضوح دیده می شود و سفر به عنوان فرصتی برای جست وجوی خود و بازاندیشی در مورد نقش های اجتماعی و شخصی تلقی می شود. در مقابل، سفرنامه های مردان بیشتر بر ثبت مشاهدات عینی و گزارش های خارجی متمرکز هستند، با تأکید بر واقع گرایی و تحلیل های بیرونی.