بررسی مفهوم، مؤلفه ها و لوازم کرامت ذاتی انسان از منظر قرآن کریم با نگاهی تطبیقی به دیدگاه اومانیسم؛ مقایسه و ارزیابی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
قرآن، فرهنگ و تمدن سال ۶ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴ (پیاپی ۲۲)
107 - 125
حوزههای تخصصی:
این پژوهش دیدگاه قرآن کریم پیرامون مفهوم کرامت ذاتی انسان، مؤلفه ها و لوازم آن را تبیین می کند و سپس به مقایسه و ارزیابی آن با مکتب اومانیسم می پردازد. این مقاله رویکردی تطبیقی داشته و به شیوه مطالعه کتابخانه ای و روش توصیفی-تحلیلی اقدام کرده است. یافته های پژوهش نشان می دهد مؤلفه های کرامت ذاتی انسان در قرآن کریم، شامل برخورداری انسان از عقل و روح، اختیار و اراده انسان، حمل امانت و برخورداری از فطرت است. آیات، لازمه چنین کرامتی را برخورداری از خلافت، استعداد تعلم اسماء، شایستگی مسجود ملائکه بودن، تسخیر جهان هستی، برخورداری از حق حیات، برخورداری از حق آزادی، برخورداری از امتیازات اجتماعی عادلانه، وجوب حفظ آبرو و حرمت اهانت به انسان ها می شمارد. اگرچه قرآن کریم و اومانیست ها در اصل وجود کرامت ذاتی برای انسان اتفاق نظر دارند، تحدید گستره کرامت ذاتی و آزادی انسان، محور نبودن مطلق انسان، اصالت جنبه روحی در کرامت، ناتوانی عقل برای شناخت مسیر سعادت انسان، نبود تبعیض بین انسان ها و تشریح لذات و شئون فراحیوانی برای انسان، از جمله آموزه های قرآن کریم در باب کرامت ذاتی است که محل اختلاف نظر جدی با اومانیست ها است.