انجمن های زنان

دستیابی به توسعه پایدار اقتصادی در مناطق روستایی در گرو بهره مندی از تمامی ظرفیت های موجود می باشد. زنان روستایی به دلیل توانمندهای مختلف در حوزه کشاورزی،صنایع دستی و خانه داری جایگاه بسزایی در اقتصاد خانه به خود اختصاص داده اند و باید در همه امور خانه و اقتصاد بومی مشارکت داشته باشند. با وجود نقش فعال زنان در جوامع روستایی، کمتر شاهد توجه کافی به این قشر زحمتکش در فرایند برنامه ریزی و امور اجرایی بوده ایم.در نگاه کلی هدف این مطالعه بررسی تحلیل گونانه حضور و اشتغال زنان روستایی در فعالیت های اقتصادی می باشد و سعی شده با استناد به مطالعات و آمارهای منتشر شده در مناطق مختلف، رویکردها و ظرفیت های بالقوه موجود در حضور زنان مشخص و با ارائه راهکار عملیاتی نماید.نتایج تجزیه و تحلیل و بررسی مطالعات نشان داد حضور بالفعل زنان، مستلزم رفع موانع فردی و استفاده ملموس از زنان و انجمن های زنان در برنامه ریزی های مشارکتی می باشد.در نگاه کلی باید گفت لازمه حضور و اشتغال زنان، توجه به خواسته های اصلی، پرهیز لز استفاده ابزاری و حمایت های مداوم از ایده های اقتصادی و صنایع مرتبط با حوزه زنان روستایی می باد تا بتواند موجب تقویت اقتصاد بومی بشود.

پژوهش حاضر به دنبال روایت فعالان زن از نقش و جایگاه زنان در تغییر ساختار اجتماعی اقلیم کردستان است. با استفاده از نظریات فمینیست های سوسیالیست و شرابی به تشریح وضعیت تغییرات ساختاری در اقلیم کردستان و نقش و جایگاه زنان در این تغییرات پرداخته شده است. این پژوهش در سنت روش کیفی قرار دارد و در آن از تحلیل روایت استفاده شده است. بدین منظور راهبرد مصاحبه نیمه ساختاریافته و نمونه گیری هدفمند و همگن است. مصاحبه با هجده نفر از فعالان در انجمن ها صورت گرفت. داده ها در قالب ۱۲ مضمون اولیه و ۶ مضمون ثانویه تفسیر و تحلیل شدند. نتایج نشان داد تغییرات ساختار اجتماعی بعد از سال ۱۹۹۱، یعنی زمان تشکیل اقلیم کردستان به وقوع پیوسته که درنتیجه آن، نقش و جایگاه زنان نیز دستخوش تغییر شده است. از آن زمان تاکنون، احزاب سیاسی به خواسته ها و انجمن های زنانه شکل داده اند و در چارچوب اهداف حزبی به مسائل زنان نگریسته اند. با وجود این، زنان با مشارکت و تصاحب پست های مدیریتی و سیاسی توانسته اند جایگاه خود را در این ساختار به دست آورند. در این میان نقش آموزش، رسانه ها و انجمن ها مهم و تأثیرگذار بوده است. انجمن های زنان به عنوان یکی از مهم ترین تغییردهندگان ساختار و خود زنان فعال به عنوان عامل تغییر، اقدام به تصویب قوانین عادلانه، ریشه کنی الگوهای کهن اجتماعی فرهنگی و گسترش آگاهی، حمایت و بازنمایی مشکلات و چالش های زنان کرده اند.

شکل گیری حرکت مشروطه خواهی در ایران، انجمن های زیادی به وجود آمد. انجمن های زنان به صورت آشکار و پنهان در جنبش مشروطه فعالیت داشتند. این انجمن ها نه تنها در تهران، بلکه در دیگر شهرهای ایران، تلاش داشتند با فرصت بدست آمده از شرایط سیاسی، تحولاتی را در وضعیت زندگی زنان ایجاد کنند. غالب این انجمن ها با بهره گیری از روزنامه، مجله، تأسیس مدارس دخترانه ... ضمن مقایسه وضعیت زنان در ایران، به نقد شرایط موجود می پرداختند. در رشت نیز، جمعی از زنان روشنفکر و فرهنگ دوست، به منظور پیگیری مطالبات سیاسی و اجتماعی زنان، جمعیت پیک سعادت نسوان را تأسیس کردند و به فعالیت هایی چون، تأسیس مدرسه دخترانه، کتابخانه، سخنرانی، کلاس های آموزش صنایع دستی و انتشار مجله می پرداختند. یکی از اعضای این جمعیت و از جمله زنان پیشرو در آموزش زنان، روشنک نوعدوست است. او در کنار تأسیس مدرسه سعادت نسوان، نشریه ای با نام پیک سعادت نسوان در خلال سال های 1307-1306 چاپ و منتشر می کرد. نوشتار حاضر با استفاده از روش تحلیل مضمون و بررسی 6 شماره بر جای مانده از این نشریه در صدد است به این پرسش ها پاسخ دهد که دیدگاه نویسندگان مجله درباره زنان و مسائل مربوط به آنان چه بوده است؟ از وضعیت زنان در ایران چه گزارشی می دهد؟ مخاطب مطالب آن چه کسانی هستند؟ به کدام دسته از زنان می پردازد؟ نویسندگان مقالات با درنظر گرفتن حقوق سیاسی و اجتماعی زنان به نقش و اهمیت زن در خانواده و جامعه، تحصیل زنان و جامعه پذیری آنان، سهم زنان در پیشرفت و ترقی جامعه ایرانی و ... توجه می کردند.