درخت حوزه‌های تخصصی

منطقه ماوراءالنهر که در گذشته بخشی از حوزه جغرافیایی و فرهنگی ایران به شمار می رفت، از دوره صفویه به بعد به واسطه استقرار ازبکان و خانات محلی، به کانونی از منازعات سیاسی و نظامی با ایران تبدیل شد. در عصر قاجار، روابط ایران با خانات بخارا و خوارزم بیش از پیش در قالب درگیری های مرزی، یورش های نظامی، غارت و اسارت شیعیان جلوه گر شد. پرسش اصلی این پژوهش آن است که مناسبات ایران و خانات ماوراءالنهر درآن عصر بیشتر بر پایه چه شیوه هایی استوار بود؟ بررسی منابع تاریخی نشان می دهد که رویکرد قاجارها عمدتاً بر اقدامات مقطعی و بازدارنده اعم از لشکرکشی های محدود و اعزام سفرا متمرکز بود و از پشتوانه نظامی و دیپلماسی منسجم برخوردار نبود. در مقابل، خانات منطقه با تکیه بر اختلافات مذهبی و منافع اقتصادی، سیاستی خصمانه در پیش گرفتند که به یورش های مکرر به خراسان و ویرانی شهرهایی چون مرو انجامید. نتیجه این رویارویی ها نشان می دهد که ضعف ساختاری دولت قاجار و ناتوانی در بهره گیری مؤثر از ابزارهای سیاسی و نظامی، همراه با مداخلات روس و انگلیس، سرانجام به جدایی کامل این مناطق از ایران و الحاق اجباری آنها به قلمرو روسیه انجامید.

هدف: پژوهش حاضر، با هدف بررسی حکمت های قرآنی براساس ساحت های بینشی، گرایشی و کنشی در محتوای کتب درسی هدیه های آسمانی دوره ابتدایی انجام شد. روش: این تحقیق، توصیفی، از نوع تحلیل محتوا، با رویکرد کمی بود. جامعه آماری، شامل 5 کتاب هدیه های آسمانی پایه دوم تا ششم چاپ1403 و روش نمونه گیری سرشماری بود، بنابراین کل جامعه آماری بررسی شد. بدین ترتیب که علاوه بر متن، آیات، احادیث و تصاویر با استفاده از آمار توصیفی و الگوی آنتروپی شانون تحلیل شد. واحد تجزیه و تحلیل، متون نوشتاری زیرعنوان های هر درس تحت قالب : بدانیم، فکر می کنم، دوست دارم، بازی و نمایش و فعالیت های دانش آموز، تعیین شد و برای بررسی تصاویر از تحلیل مضمون استفاده گردید. ابزار جمع آوری اطلاعات، سیاهه محقق ساخته مولفه های حکمی قرآنی در کتب مذکور بود که به تأیید سه نفر از اساتید و صاحب نظران تعلیم و تربیت رسید. روایی پژوهش، براساس دیدگاه پنج صاحب نظر دانشگاهی شامل، اساتید معارف اسلامی، کارشناسان سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی و یکی از مولفین کتب مزبور، مشخص شد و پایایی آن از طریق ضریب پایایی پی اسکات 89/0 به دست آمد. یافته ها: مطابق یافته ها، از مجموع 704 واحد ثبت در پنج کتاب درسی مذکور، بیشترین میزان توجه متعلق به مقوله های بینشی با فراوانی401 یا 96/56 درصد بود که ضریب اهمیت آن 3368/0 به دست آمد. مقوله های کنشی با فراوانی223 یا 67/31 درصد رتبه دوم را داشت که ضریب اهمیت آن 3351/0 بود و مقوله های گرایشی با فراوانی80 یا 36/11 درصد، دارای پایین ترین میزان توجه بود و ضریب اهمیت آن 3280/0 شد. نتیجه گیری: براساس نتیجه تحقیق، در تدوین محتوای هدیه های آسمانی، توجه به ساحت بینش ها، گرایش ها و کنش های حکمی قرآن، متناسب نیست.

تشكل الهيمنه الذكوريه، نظاماً إجتماعياً وثقافياً يكرس سلطه الرجل وإمتيازاته على حساب المرأه، وهي تتجلى في مختلف جوانب الحياه اليوميه والمؤسسات الإجتماعيه. على الرغم من التطورات المجتمعيه التي تشهدها العديد من الثقافات، لا تزال مظاهر الهيمنه الذكوريه تتسرب إلى الخطاب الأدبي والفني، مما يعكس استمرار هذه البنى المهيمنه في الوعي الجمعي والفردي. يتناول هذا البحث مفهوم الهيمنه البنيويه في السياق الإجتماعي والثقافي، مستنداً إلى نظريه «الهيمنه الذکوريه» لبورديو. تبرز روايات بیطار كنموذج غني لدراسه هذه الظاهره، حيث تتناول بعمق قضايا المرأه، علاقات القوه، والصراعات النفسيه والإجتماعيه التي تنشأ عن هذه الهيمنه. تكمن المشكله البحثيه في كيفيه تجلي هذه الهيمنه البنيويه في أعمال بيطار الروائيه، وما هي الآليات التي تستخدمها السرديات لتصوير أو تحدي هذه الهياكل. يقدم البحث رؤى جديده حول كيفيه تشكيل الهيمنه الذكوريه للتجارب الأنثويه والشخصيات النسائيه في الروايه. كما يسهم في فهم أعمق للواقع الإجتماعي، يهدف البحث بمنهجٍ وصفي‑تحليلي، إلى: تحليل آليات تجسيد الهيمنه الذكوريه في روايات هيفاء بيطار والكشف عن تأثير البنى الإجتماعيه والثقافيه على تشكيل هويه وشخصيات النساء. ودراسه أشكال الخضوع لهذه الهيمنه، مما يعزز الفهم النقدي للأدب وعلاقته بالمجتمع. تشير بيطار، من خلال تناولها للمواقع الإجتماعيه الجندريه للنساء، إلى أن هويتهن الجندريه والتابعه نابعه من مجمل النظام الإجتماعي المؤنث ومن الرؤيه الذكوريه التي تتحكم بجميع العلاقات. كما تعتبر أن تشرب التعاليم الذكوريه في جميع المؤسسات الحاكمه لعمليه التنشئه الإجتماعيه هو العامل الأساس في إضفاء الشرعيه على علاقه الهيمنه الذكوريه وتفوق الرجال. وتشير أيضاً إلى أن التنشئه الإجتماعيه الجندريه للرجال ومشاركتهم القسريه في الأفعال التي تفرضها هذه العمليه تؤدي إلى بروز مختلف أشكال العنف الرمزي.

تُعدّ اضطرابات الكينونه من أبرز التحديات التي تواجه الإنسان المعاصر في ظلّ التحوّلات الثقافيه، وانهيار المرجعيات التقليديه، وتزايد الشعور بالقلق، والعبث، والوحده. يطرح هذا البحث إشكاليه مركزيه مفادها: كيف يمكن للفكرين الغربي والإسلامي أن يقدّما مقاربتين مختلفتين وربما متكاملتين لفهم هذه الاضطرابات؟ انطلاقاً من نظريه إروين يالوم حول الهموم الوجوديه الأربع (الموت، الحريه، الوحده، وفقدان المعنى)، ومن رؤى جعفري المستنده إلى أنطولوجيا عقلانيه-إيمانيه. يعتمد البحث على المنهج الوصفي – التحليلي ذي المقاربه المقارنه، حيث يتم مقارنه الأفكار بين يالوم وجعفري عبر نص روايه «أرني أنظر إليك»، بهدف إبراز أوجه الاتفاق والاختلاف في فهمهما للأزمات الوجوديه وآليات مواجهتها. تشير النتائج إلى أن «مالك» -الشخصيه الرئيسه- يواجه اضطرابات الكينونه الأربعه من خلال صراع داخلي بين يأسه وأمله. يتأرجح بين خوف الموت وفق مفهوم يالوم واعتباره مرحله روحيه عند جعفري، ويعاني من توتر الحريه التي تضعه مسؤولاً وحيداً، في حين يسعى للإيمان كسبيل للوعي الحقيقي. يعزل نفسه في عزله تأمليه تعكس وحده إيجابيه للنمو الروحي، ويسعى لإعاده بناء معنى حياته عبر الاتصال بالحقيقه العليا. بذلك، تمثل تجربه مالك رحله معقده للتحول النفسي والروحي تجمع بين الفكر الغربي والرؤيه الإسلاميه.

إن الجرجاني والسامرائي من العلماء اللغويین كان یعیش الأول في القرن الخامس والثاني یعیش في العصر الراهن، فاختصا بحوثهما بالمنهج اللغوي مستعینَینِ بعناصر ومناهج استندت إلیها المناهج الحدیثه. فكلاهما ذوا اشتراكات في مباحثهما اللغویه، حیث استند السامرائي إلی الجرجاني في بحوثه كثیرا، رغم اختلافات في دراساتهما، بسبب اختلاف عصرهما وتطور العلوم في عصر السامرائي. تدرس المقاله منهج الجرجاني والسامرائي السائد من خلال كتبهما الشهیره بالمنهج الوصفي التحلیلي لتسنتنتج أنهما استندا في بحوثهما إلی المناهج اللغویه، ولكن المنهج السائد للجرجاني هو الشكلانیه، حیث درس الألفاظ نفسها من حیث البلاغیه ومعنی المعنی، دراسه شكلانیه جمالیه انزیاحیه في بنیه الجمله التي وقع فیها اللفظ، أكثر من دراسه علاقات الألفاظ بعضها ببعض، دون المراجعه إلی مصادیق العالم خارج اللغویه، فجعل اللفظ أصلا وبنیه نفس الجمله فرعا ووسیلهً لدراسه اللفظ وكشف معناه. ومنهج السامرائي السائد هو البنیویه، حیث درس الألفاظ في بنیه النص أو السوره كله أو بنیه الجمل الأخری إضافه إلی بنیه الجمله التي وقع فیها اللفظ في سیاق الكلام، أكثر من دراسه الألفاظ نفسها، فدرس الشمول المعنوي للفظ وتوسعه المعنوي ویراجع إلی مصادیق العالم خارج اللغویه كالعلاقات الثقافیه وإلی نصوص أخری كالأحادیث النبویه لكشف مقصود كلمه قرآنیه في بعض الأحیان، فجعل بنیه النص العامه، أصلا لكشف مقصود الألفاظ. وتكون بحوث السامرائي نحویه متكئا بالسیاق عامّه، أكثر من أن بحوثه بلاغیه، فاستند إلی كتاب «شرح الرضي علی الكافیه» للرضي وكتاب «مغني اللبیب» لابن هشام وكتب التفسیر النحویه والبلاغیه ك «البحر المحیط» للأندلسي و«روح المعاني» للآلوسي. فمنهج الجرجاني أقرب من المنهج الشكلاني، في حین أن منهج السامرائي أقرب من المنهج البنیوي، رغم أن الشكلاني والبنیوي یتواجدان في منهجیهما.

مساله عقل و دین از اساسی ترین موضوعات فلسفه و کلام بوده و هست. یکی از راههایی که در حل این تعارض پیشنهاد شده است نظریه اسطوره زدایی رودلف بولتمان است. بنا بر نظر وی، بسیاری از مطالب مطرح شده در کتاب مقدس مبتنی بر دید اسطوره ای به جهان است که قابل پذیرش نبوده و باید با زدودن پرده اسطوره ها به لب و مغز پیام وجودی نهفته در آن دست یابیم. این مقاله با روش وصفی تحلیلی و کتابخانه ای به بررسی و شرح نظریه اسطوره زدایی بولتمان پرداخته، و کارآمدی آن را در رسیدن به هدف خود ارزیابی میکند.با بررسی استدلالهای بولتمان مشخص می شود که مقصود وی از اسطوره زدایی نمیتواند راه حلی برای تعارض دین و عقل باشد و حتی ممکن است به قربانی شدن ابعاد قدسی دین بیانجامد.

روایات أهل سنت در موضوع جمع آوری قرآن به پنج قسم کلی تقسیم می شوند و هر کدام از این اقسام دسته و گروه های مختلفی را شامل می شود. اختلاف های موجود در مضمون این روایات باعث ایجاد تعارض و تناقض بین این أخبار شده است. از سوی دیگر، تمام این روایات خبر واحد می باشند، امّا محفوف به قرائن قطعی هستند. این نوشتار بر آن است تا این مسأله را مورد واکاوی تحلیلی انتقادی قرار دهد. بر اساس مهم ترین یافته های این نوشتار، پیامبر اکرمO علاوه بر ترغیب مسلمانان به نگاشتن آیات قرآنی، خود نیز هر آنچه از آیه های قرآن نازل می شد، توسط کاتب شخصی خود بر روی قطعه هایی از کاغذ، پوست، حریر و.. در نسخه ی خاصی ثبت کرده و نزد خویش نگه داری می کرد، امّا از آنجا که رسول خداO در حال حیاتبود هر لحظه احتمال نزول آیه های قرآنی می رفت، بنابراین تدوین این آیه ها در یک مصحف که ابتدا و انتهای مشخصی داشته باشد تا هنگام پایان یافتن نزول قرآن امکان نداشت؛ به همین جهت پیامبر گرامیO این وظیفه ی مهم را به جانشین معصوم خود که حافظ و مبیّن کتاب الهی بود، سپردند و أمیرمؤمنانQ نیز پس از رحلت پیامبرO به این مهم پرداخت، امّا مصحف ایشان به دلایلی پذیرفته نشد. از سوی دیگر، چون قرآن نخستین مرجع تشریع دین اسلام است، ضرورت داشت دستگاه خلافت وقت از دیگر حافظان و کاتبان وحی استفاده کنند تا با جمع آوری آیه های قرآن از روی قطعات سنگ، چوب، کاغذ، استخوان و آنچه را که در سینه ها به صورت متواتر حفظ شده بود، قرآن را ضبط نمایند و خلأ از دست رفتن حافظان قرآن را جبران کنند.

نور در عالم ماده مظهر درخشندگی و ظهور اشیاء است. دلیل اسناد نور به خداوند متعال در سوره نور، و تعارض مفهومی آن در سایر آیات از جمله سوالاتی است که پژوهشگر به آن پاسخ داده است. این پژوهش با هدف پیشگیری از تأویلات ناصواب در تبیین آیه 35 سوره نور و کشف مراد متکلم از کلام معصومین (ع) به روش اکتشافی- تحلیلی با استناد به ابزار کتابخانه ای تدوین شده است. پس از بررسی و کاوش در برخی از منابع روائی و غیر روائی، همچنین تطبیق نظرات برخی از علمای دین به نتایج ذیل دست یافته ایم:الف) آیه 35 سوره نور در جهت هدایت مؤمنان نازل شده است.ب) تضاد و تناقضی در اسناد نور به خداوند متعال در آیه 35 سوره نور با سایر آیات مرتبط از جمله آیات سوره های مائده، اعراف، بقره، انعام، احزاب و توبه یافت نشد. آنچه مشهود است تفاوت در وجه ظاهری و استنباط مفسران از آیات مورد بحث می باشد. در کلام اهل بیت (ع) اسناد نور در تمام آیات مذکور به خداوند باز می گردد.ج) بنا بر قرائن متصل و منفصل، تأویل معصومین (ع) از آیات مذکور با استناد به سایر آیات کریمه و به روش قرآن به قرآن و توجه به مورد نزول آیات بوده است.

درک معرفت شناسی از «حقیقت نور» در آیات قرآن کریم،نقشی بنیادین در تبیین سازوکار هدایت انسان ایفا می کند و با تمرکز بر امام معصوم(ع) به عنوان مظهر کامل تجلی نور الهی، زمینه ساز تعالی معنوی می گردد. این پژوهش با هدف تبیین جایگاه امامت در هندسه معرفتی قرآن، تعمیق شناخت نسبت به اهل بیت(ع) و صیانت از تفسیر صحیح آیات در برابر انحرافات معناشناختی، سامان یافته است. روش تحقیق، اکتشافی- تحلیلی و مبتنی بر رویکرد «تفسیرقرآن به قرآن»، بهره گیری از روایات معصومان(ع)، تفاسیر معتبر روایی،منابع کتابخانه ای و قاعده تأویلی «جری و تطبیق» است. در این چارچوب،39 آیه حاوی واژه «نور» و مشتقات آن مورد تحلیل قرار گرفته و سه ساحت مفعومی «امامت»، «علم لدنی» و «هدایت» شناسایی شده اند. یافته های پژوهش حاکی از آن است که امام(ع)، مصداق تام آیه «فالتمسوا نورا»(حدید،13) است و ایمان به «نور» به عنوان قانون الهی و مجرای هدایت ربانی، نقش محوری در نظام هستی ایفا می کند. همچنین، تقابل نور و ظلمات، بیانگر آن است که فاصله گیری از ولایت امیرالمؤمنین(ع)، سقوط در تاریکی جهل و نفاق تلقی می شود.

قرآن کریم در شش آیه اکه با «لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ» شروع می شوند تاکید می کند اگر از منکران دعوت نبوی بپرسید چه کسی شما ویا آسمان و زمین را خلق کرده بدون هیچ درنگی می گویند «الله»خالق ما و خالق تمامی عالم است. از این آیات دو تفسیر بیان شده است. تفسیر اول که مشرکان را در الوهیت و ربوبیت موحد و تنها ایشان را در عبودیت مشرک می داند و مشرکان را خداشناسانی می داند که تنها بتان در نظرشان واسطه بین خدا و انسان بوده است. اما تفسیر دوم که ائمه اطهار مخاطب این آیات را فطرت توحیدی بشریت دانسته که اگر از خالق آسمان و زمین پرسش شود فطرت آدمی به وجود الله اقرار می کند و این به سبب فطرت توحیدی است که خداوند آن را در سرشت آدمی نهادینه کرده است.در این نوشتار با اعتبار سنجی این دو تفسیر، تفسیر دوم را قوت بخشیده و پیامدهای ناخوشایند تفسیر اول روشن می گردد.

در مورد عبارت «إلَهی مَا عَبَدْتُکَ خَوفاً مِنْ نَارِکَ وَ لا شَوقاً إلی جَنَّتِکَ بَل وَجَدْتُکَ أهْلاً لِلْعِبَادَهِ فَعَبَدْتُکَ» و انتسابش به امیرمومنان علی† و اینکه این عبارت حدیث است یا سخنی عارفانه، و نیز در مورد میزان دلالت این گزاره، چندین نظریه در بین حدیث پژوهان دیده می شود یافته های این نوشتار به روش مسأله محور و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و روش توصیفی- تحلیلی، نشان می دهد اول اینکه این عبارت در کتب فقهی و حدیثی به صورت مرسل بیان شده است و اولین کسی که این عبارت را ذکر کرده است، ابن میثم بحرانی است و این گزاره، مصداقی از ضرب المثل «ربّ مشهور لا اصل له» می باشد. دوم اینکه از نظر محتوایی با کنار هم قرار دادن آیات، روایات و حکم عقل می توان به این نتیجه رسید قصد ثواب، منافات با اخلاص ندارد و اعمالی که به طمع رسیدن به ثواب و عباداتی که از ترس عذاب انجام می پذیرد، می تواند از صفت صحت برخوردار باشد وهیچ مانعی برای پذیرش و قبول این چنین عباداتی وجود ندارد و انگیزه های مختلف غیر الهی به حکم عقل در طول انگیزه الهی است و کسانی که تمام عبادات خود را کاملاً برای رضای خدا انجام داده و هیچ حاجتی از خدا ندارند، کمیابند.

یکی از شبهات مطرح در رابطه با گزاره های اخلاقی آیات قرآن کریم، مسئله بی نظمی و پراکندگی است به گونه ای که نمی توان از آنها الگوی منسجمی جهت طراحی یک نظام اخلاقی ترسیم نمود.این مسئله به صورت ویژه در رابطه با سوره لقمان که مملو از آموزه های اخلاقی است، بسیار مطرح بوده و به همین دلیل مفسران تلاش کرده اند تا از منظر خود، الگویی برای مباحث اخلاقی بیان شده در این سوره مطرح کنند. در این پژوهش با استفاده از روش تحلیل مضمون به عنوان یک روش تحقیق میان رشته ای و متن محور تلاش شده گزاره های اخلاقی این سوره مستند به تفاسیر جمع آوری و احصا گردیده و در نهایت، مضامین پایه و سازمان دهنده آنها کشف شوند. نتایج تحقیق نشان می دهداز تعداد 34 آیه سوره لقمان، تعداد 175 گزاره اخلاقی استخراج شده که پس از دسته بندی، به عنوان 108 مضمون پایه و اصلی اخلاقی قابل استناد هستند. در مراحل بعدی اجرای روش تحلیل مضمون، مضامین پایه در دو جهت گیری فردی و اجتماعی به تفکیک ذیل چهار رکن هر نظام اخلاقی شامل: اصول و مبانی، مقدمات، الزامات و موانع طبقه بندی شده و الگوی نظام اخلاق فردی و اجتماعی مبتنی بر سوره لقمان را شکل می دهند.

پژوهش حاضر به تحلیل تطبیقی و ریشه یابی اختلافات و اشتراکات در رویکردهای تفسیری شیعه و اهل سنت نسبت به آیات الاحکام قصاص در قرآن کریم می پردازد. آیات قصاص به دلیل نقش بنیادین در نظام کیفری اسلام و تأثیر مستقیم بر حقوق و حیات افراد، همواره کانون بحث ها و تحلیل های تفسیری گسترده میان مذاهب اسلامی بوده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که با وجود اتفاق نظر هر دو مذهب بر اصل قرآنی قصاص، نحوه تفسیر و اجرای آن تحت تأثیر مبانی معرفت شناختی و اصول هرمنوتیکی متمایز، به نتایج متفاوتی انجامیده است. مفسران شیعه، با تکیه بر قرآن، سنت معصومان؟عهم؟ و عقل، در مسائلی همچون «تساوی در قصاص» از جمله قصاص مرد در برابر زن با پرداخت تفاضل دیه و نیز مسئله نسخ برخی احکام، دیدگاه های ویژه ای را مطرح می کنند. در مقابل، مفسران اهل سنت با استناد به قرآن، سنت نبوی، اقوال صحابه و بهره گیری از ابزارهایی چون قیاس و مصالح مرسله، در موضوعاتی نظیر گستره قصاص آزاد و برده، و نیز اعتبار قتل شبه عمد (به جز نزد مالکیه)، رویکردهای متنوعی ارائه کرده اند. این پژوهش نشان می دهد که تفاوت در منابع استنباط و روش های تفسیری، عامل اصلی واگرایی در فهم قلمرو قصاص، شرایط اجرا و تعادل میان عدالت کیفری و رحمت الهی است. این اختلافات تنها به سطح تفاوت های فقهی محدود نبوده، بلکه بازتابی از نظام های فکری عمیق تر در هر یک از این دو مذهب است.

این پژوهش به تفسیر آیه شریفه «ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ» با تاکید بر شبکه معنایی دعا در قرآن کریم می پردازد. طرح مسئله بر پراکندگی مطالعات پیشین در تحلیل اصطلاحات مرتبط با دعا و عدم تبیین نگاه نظام مند به روابط بین این مفاهیم است. ضرورت تحقیق با توجه به جایگاه محوری دعا در منظومه معارف دینی و نیاز به درکی جامع از ابعاد مختلف آن تبیین می شود. در این مقاله به روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از روش شبکه ای معناشناسی و تحلیل ریشه شناختی مصطلحات در منابع لغوی و تفسیری به تفسیر آیه شریفه «ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ» بر پایه شبکه معنایی دعا می پذیرد. یافته های پژوهش نشان می دهد که مصطلحات دعا در قرآن در یک ساختار سلسله مراتبی سازمان می یابند که در آن «ذکر» به عنوان پایه شناختی، «دعا» به عنوان هسته مرکزی و «عبادت» به عنوان غایت نهایی است. همچنین، آیه «ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ» به عنوان محور شبکه دعا اشت که سایر مفاهیم؛ مانند: ندا، استغاثه و ابتهال حول آن معنا می یابند. این پژوهش الگویی نظام مند برای درک روابط بینامتنی مفاهیم دعا ارائه می دهد که می تواند در حوزه تفسیر موضوعی و تربیت دینی مورد توجه و بهره برداری قرار گیرد.

در خصوص معنای (ماینطق) در آیه 4 سوره نجم چند دیدگاه تفسیری وجود دارد منظور از آن سخن گفتن، قول و کلام است یا شأن و شخصیت، یا اینکه همه ساحت های وجودی اعم از ظاهر و باطن آن حضرت را شامل می شود براساس دیدگاه اخیر هر سکوت و کلام، فعل و تقریر پیامبر اکرم (ص) صادره از منطق آن حضرت است و منطق ایشان چیزی جز وحیی که بر آن حضرت وحی شده است، نیست. یعنی هر کار و عمل جزئی آن حضرت، ذیل کلیات و چارچوب وحیانی قرار داشته و قابل فهم است. پس منطق آن حضرت وحیانی است. پرسش اصلی این پژوهش این که آیا این دیدگاه در خصوص سایر انسان ها نیز قابل تسری و تعمیم است؟ فرضیه تحقیق این است که اخلاق وحیانی از مقوله تشکیکی است. پیامبر اکرم(ص)، صاحب اخلاق وحیانی است و هر کسی، به قدر بهره و اُنسی که با قرآن دارد، منطق وحیانی در او نیز ایجاد می شود. این پژوهش به روش توصیفی – تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای تدوین شده و هدف از آن ارائه دیدگاهی جدید در توصیف منطق وحیانی پیامبر اکرم(ص) است که حاکم بر همه اخلاق، رفتار، منش ایشان در همه سطوح فردی، اجتماعی، سیاسی و حکومتی است.

هدف: این پژوهش با هدفِ شناسایی نقطه تمایز گفتمان مثبت اندیشی نئولیبرال از اندیشه های تربیتی مولوی انجام شده است. روش: روش پژوهش تحلیلی-تطبیقی بوده و به لحاظ هدف از آن جهت که گامی در راستای شکوفایی هدف غایی تربیت اسلامی می باشد، کاربردی محسوب می گردد. جامعه مورد مطالعه، گفتمان مثو دستیابی به آن را برای مسئولان قابل برنامه ریزی می نماید.؛ چرا که انطباقِ تعاریف قرآنی حاصل از این مفهوم با اشعار تربیتی مولوی نشان می دهد که بارور شدنِ فکر قلب، همان رسیدن به حیات طیبه قرب است. بت اندیشی آکادمیک و غیرآکادمیکی است که بر قدرت ذهن در خلق واقعیت بیرونی تاکید می کند. کلیدواژه های نمونه، شادی و ذهن هستند که به مقایسه دو دیدگاه در باب این کلیدواژه ها پرداخته شد. یافته ها: تمایز اصلی مثبت اندیشی نئولیبرال و آموزه های مولوی، تفاوت در دو دستگاه ادارکی ذهن و قلب است. مولوی از ذهن با عنوان ظلمت یاد می کند و معتقد است که ماندن در ظلمات ذهن و متولد نشدن از آن، عامل اصلی تیره روزی و غم در عالم است. او به دو نوع فکر، یعنی فکر تن و فکر قلب اشاره کرده و معتقد است برای رسیدن به شادی غیرآمیخته با غم، لازم است با صبر بر درد هوشیارانه پرهیز از دستورات فکر تن(ذهن) به شرح صدر یا فکر قلب مجهز شد. نتیجه گیری: آموزه های مولوی در باب توجه به قلب و پروش فکر آن، فارغ از آنکه راهکاری بدیع و جدی در رسیدنِ به شادی اصیل می باشد، ایهام مفهومی حیاتِ طیبه به عنوانِ هدف غایی تربیت اسلامی را نیز از بین برده

هدف: پژوهش با هدف بررسی نقش میانجی تربیت شهروندی در رابطه بین فعالیت های پرورشی با تربیت دینی و اجتماعی دانش آموزان دوره متوسطه اول شهرستان شهریار در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ انجام شد. روش: پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش اجرا، توصیفی همبستگی و مبتنی بر مدل معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل مدیران، دبیران و دانش آموزان بود که بر اساس جدول کرجسی و مورگان و با روش نمونه گیری تصادفی ساده، ۱۱۴ مدیر، ۲۹۷ دبیر و ۳۸۴ دانش آموز به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه های محقق ساخته فعالیت های پرورشی، تربیت دینی، تربیت اجتماعی و تربیت شهروندی بود که روایی محتوایی آنها با شاخص های CVR و CVI و پایایی با آلفای کرونباخ تأیید شد. تحلیل داده ها با آمار توصیفی و استنباطی و نرم افزارهای SPSS و SmartPLS انجام گرفت. یافته ها: براساس یافته ها، میان فعالیت های پرورشی با تربیت دینی (530/0r=)، تربیت اجتماعی (408/0 r=) و تربیت شهروندی (524/0r=) در سطح 01/0 p= رابطه مثبت، مستقیم و معناداری وجود دارد. همچنین، تأثیر غیرمستقیم فعالیت های پرورشی بر تربیت اجتماعی(501/0r=) از طریق تربیت شهروندی بیش از تأثیر مستقیم آن بود؛ درحالی که تأثیر غیرمستقیم فعالیت های پرورشی بر تربیت دینی از طریق تربیت شهروندی کمتر از تأثیر مستقیم آن بر تربیت دینی گزارش شد (353/0r=). نتیجه گیری: فعالیت های پرورشی مدارس نقش مؤثری در تقویت تربیت دینی و اجتماعی دانش آموزان دارند؛ با این حال، تربیت شهروندی به عنوان متغیر میانجی، تأثیر برجسته تری بر ارتقای تربیت اجتماعی ایفا می کند. ازاین رو، توجه هدفمند به تربیت شهروندی در برنامه های پرورشی مدارس ضروری است.

ابرهه شناخته ترین پادشاه حِمْیَر است که بیشتر با روایات لشکرکشی اش به مکه با هدف تخریب کعبه با لشکری فیل سوار مشهور است. این رویداد به «عام الفیل» شهرت یافته، طبق برخی روایات پیامبر اسلام(ص) در همین سال به دنیا آمده است و افزون بر مورخان مسلمان، مفسران قرآن ذیل سوره الفیل بدان پرداخته اند. با توجه به متأخربودن منابع اسلامی از دوران ابرهه و به ویژه «عام الفیل»، در تاریخی بودن این رویداد تردیدهایی در دوران معاصر بوده است؛ ازجمله اینکه چگونه فیل آفریقایی می توانسته مسیر حدود 800کیلومتری یمن به مکه را در بیابان خشک و سوزان بپیماید، یا چرا منابع غیراسلامی همدوره شهر مکه یا این رویداد مهم را یادنکرده اند. با وجود همه شبهه ها، ابرهه در منابع تاریخی همدوره اش نیز یادشده و در نتیجه کاوش های باستان شناختی 10کتیبه منسوب به وی کشف شده اند، که در این میان چهارکتیبه به دستور شخص پادشاه نوشته شده اند؛ به گونه ای که برای هیچ شخصیت دیگری در عربستان پیشااسلامی چنین منابع متنوع و دقیقی در دست نیست. مسأله پژوهش این است که حکومت ابرهه تا کجا را دربرمی گرفته، دیدگاه های دینی اش چه بوده، و آیا لشکرکشی اش به مکه تاریخی است. برای پاسخ، پس از مرور منابع تاریخی همدوره، شواهد کتیبه شناختی و باستان شناختی بررسی می شوند و با ارائه مهم ترین داده های برآمده از این شواهد، زمینه بازخوانی منابع سنتی فراهم می شود.

کتاب تحفه البرره فی مسائل العشره اثر مجدالدین بغدادی (554 606 ق) یکی از مهم ترین آثار در میان عارفان پس از قرن ششم هجری بوده است. این کتاب نوشته مجدالدین بغدادی از عارفان برجسته ای ست که بعدها نام وی را در زمره پیران طریقت کبرویه جای دادند. تحفه البرره در متون عرفانی پس از خود بسیار تأثیرگذار بوده و سالکانِ طریق به طریقتِ آن اقتدا کرده اند و مطالب آن را در کتاب های خود آورده اند. در این پژوهش به اهمیت این کتاب نزد شمس الدین محمد بن احمد الحلبی البسطامی الاطعانی (748 807 ق) از عارفان برجسته قرن هشتم توجه می شود و بخش های منقول از کتاب تحفه البرره در دو کتاب تذکره المرید لطلب المزید و روضه الحبور و معدن السرور وی مورد بحث و بررسی قرار می گیرند. نقل از تحفه البرره در حدود دویست سال پس از نگارش آن در نواحی غربی، اهمیت و ارج آن را نزد عارفان این نواحی گواهی می دهد. جز ابن الاطعانی، تأثیر این کتاب را می توان در آثاردیگر عارفان از شرق سرزمین های اسلامی در کتاب خیرالمجالس حمید قلندر تا منارات السائرین نجم رازی و در بغداد در مجالس عبدالرحمن بن محمد بن عبدالرحمن اسفراینی مشاهده کرد.

فرایند تکامل و پیشرفت اجتماعی و سرعت این تکامل بستگی به متغیرهای بسیاری دارد که یکی از آن ها تکنولوژی است. تحقیق در این زمینه امری ضروری خواهد بود لذا هدف از این تحقیق بررسی تاثیر ورود تکولوژی بر بروکراسی های اداری میباشد . جامعه آماری در مرحله کمی، شامل کلیه کارکنان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هستند که که تعداد آنها 800 نفر هستند.شیوه نمونه گیری در این پژوهش به صورت در دسترس می باشد. که با استفاده از فرمول کوکران 260 نفر هستند.همچنین برای ارزیابی متغیرها و سنجش آن ها به صورت میدانی از طریق پرسشنامه محقق ساخته اقدام شده است. نتایج تحقیق نشان داد که شرایط علی پژوهش بر ورود تکنولوژی در کارکنان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با آماره آزمون 48.866 و ضریب مسیر 0.91تاثیر معناداری دارد و ورود تکنولوژی بر راهبردهای پژوهش در کارکنان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با آماره آزمون 2.933 و ضریب مسیر 0.408تاثیر معناداری دارد و عوامل مداخله ای پژوهش بر راهبردهای پژوهش در کارکنان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با آماره آزمون 3.596 و ضریب مسیر 0.470تاثیر معناداری دارد و عوامل زمینه ای پژوهش بر راهبردهای پژوهش در کارکنان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با آماره آزمن 4.253 و ضریب مسیر 0.556تاثیر معناداری داردو در نهایت ورود تکنولوژی بر بروکراسی اداری در کارکنان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با آماره آزمون 26.655 و ضریب مسیر 0.843 تاثیر معناداری دارد.