ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱٬۲۴۱ تا ۱٬۲۶۰ مورد از کل ۸۳٬۰۳۰ مورد.
۱۲۴۱.

نسبت سنجی رابطه فقه و اخلاق با تأکید بر آموزه زکات در پرتوآیات و روایات(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۱ تعداد دانلود : ۹۲
دین اسلام با دارا بودن آموزه هایی در حوزه عقاید، فقه واخلاق، رشد و سعادت انسان را رقم زده است. سازگاری میان این آموزه ها سبب فراهم نمودن زمینه ای برای تربیت انسان شده است. بنابراین در پیوند میان اخلاق و فقه، زمینه مناسبی برای اجرای تکالیف فقهی با زیربنای اخلاقی برای مسلمانان فراهم می آید. در این مقاله نگارنده به هدف پاسخ به این سؤال است که «رابطه فقه و اخلاق با تأکید بر آموزه زکات چگونه است؟»، و با استفاده از آیات و روایات معصومین(علیهم السّلام)، به تبیین این رابطه با محوریت زکات پرداخته است. یافته های این تحقیق در دو سطح مبانی و فضیلت های اخلاقی آموزه زکات بیان شده است. این پژوهش از نظر هدف، پژوهش کاربردی و از نظر جمع آوری داده ها، یک پژوهش کیفی مبتنی بر منابع کتابخانه ای است. از نظر روش پژوهش نیز توصیفی، تحلیلی می باشد
۱۲۴۲.

آیه 34 سوره نساء: تفسیر تطبیقی فضل الرحمن و خامنه ای(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱۶ تعداد دانلود : ۹۷
 آیه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ» (نساء: 3۴) از مهم ترین آیات اجتماعی حقوقی در تبیین نقش و مسئولیت زنان و مردان در خانواده است که با ظهور چالش های جدید، نیاز به بازنگری در تفسیر آن افزایش یافته است. فضل الرحمان، با روش تاریخی اجتماعی و نظریه دوحرکتی، قوامیت را در چارچوب زمانه نزول تفسیر می کند. خامنه ای، با رویکرد اجتهادی و عقلانیت اسلامی، سعی دارد از قوامیت فهم متناسب با شرایط اجتماعی امروز ارائه دهد. هدف این مقاله بررسی مبانی روش شناختی این دو اندیشمند در فهم و تفسیر آیه 3۴ سوره نساء است. یافته های این مطالعه نشان می دهد که هر دو دانشور، با وجود تفاوت در مبانی و روش ها، اتفاق نظر دارند که زن و مرد نسبت به یکدیگر برتری ذاتی ندارند. اختلاف نظرشان این است که فضل الرحمان بر نقش اقتصادی مردان تأکید دارد و بر این باور است که با شرکت زن در تأمین هزینه زندگی، برتری مرد کاهش می یابد. خامنه ای قوامیت را ناشی از تفاوت های طبیعی و مکمل بودن زن و مرد می داند و اعتقاد دارد که مردان، بدون برتری ذاتی، مسئولیت تأمین معیشت خانواده را بر عهده دارند.  
۱۲۴۳.

تفسیر تطبیقی آیات 11-13 سوره طارق(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۲ تعداد دانلود : ۱۰۷
 در آیات 11-12 سوره طارق، از «رَجع» و «صَدع» سخن رفته است: «وَ السَّماءِ ذاتِ الرَّجْعِ * وَ الْأَرْضِ ذاتِ الصَّدْعِ»؛ و در آیه 13 آمده است: «إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْل». مفسران در تبیین معانی رجع و صدع در این آیات و مرجع ضمیر در آیه 13 دیدگاه های مختلفی مطرح کرده اند. این پژوهش، پس از استخراج و دسته بندی اظهارنظرهای مفسران و نقد و تحلیل آرای موجود، سعی در روشن کردن ارتباط سوگندها با یکدیگر و نیز ارتباط سوگندها با پاسخ آنها برآمده است. از پژوهش حاضر این نتیجه به دست می آید که افزون بر پذیرش معانی و مصادیق ابتدایی در ارتباط با سوگندها، معنای برگشت اجرام سماوی در مدار خود برای رجع و مفهوم قابلیت شکاف برداری و تجزیه پذیری زمین و تبدیل ماده به انرژی هسته ای برای صدع، به عنوان دو اعجاز علمی و در قالب معنایی عمیق تر، قابل مشاهده است. با اتخاذ معانی امروزی و برقراری تناسب بین سوگندها ضمیر در آیه 13 به قرآن بازمی گردد. درستی این پیش بینی قرآن درباره رجع آسمان و صدع زمین حقانیت قرآن را ثابت می کند و پیش بینی رجع حتمی نفس انسان را در قیامت مستدل می سازد.
۱۲۴۴.

تاثیر سرمایه اجتماعی بر تروریسم در غرب آسیا (2007 تا 2020)(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۳ تعداد دانلود : ۵۷
تصویر بین المللی غرب آسیا به ویژه پس از حادثه یازدهم سپتامبر به شدت با تروریسم پیوند خورده است. این امر با ظهور داعش و حملات بی شمار آن در اقصی نقاط جهان و بهره گیری از خشونت بی حد و مرز تشدید شده است. تلاش های بسیاری برای تبیین تروریسم انجام شده است، اما اکثر آن ها سرمایه اجتماعی را به عنوان مفهومی میان رشته ای در این زمینه مورد توجه قرار نداده اند. بر این اساس، پرسش اصلی مقاله این است که سرمایه اجتماعی چه تاثیری بر تروریسم در غرب آسیا در سال های 2007 تا 2020 داشته است؟ برای پاسخ به پرسش مذکور از روش کمّی بهره برده شده و روش جمع آوری داده ها نیز اسنادی و مبتنی بر استفاده از بانک های اطلاعاتی (تحلیل ثانویه) موجود بوده است. همچنین نرم افزار SPSS نسخه 22 نیز برای تحلیل داده ها استفاده شده است. تحلیل داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندمتغیره از نوع گام به گام حاکی از آن است که سرمایه اجتماعی بین المللی 50 درصد از تغییرات تعداد گروه های تروریستی را تبیین می کند، در حالی که اعتماد بین المللی تقریبا 83 درصد از تغییرات تعداد حملات گروه های تروریستی را توضیح می دهد. در نهایت، مشارکت نهادی تقریبا 37 درصد از شدت خشونت اعمالی توسط گروه های تروریستی را تبیین می کند. با توجه به مقادیر بتا، می توان استدلال کرد سرمایه اجتماعی بر تعداد گروه های تروریستی تاثیر مثبتی داشته است. مشارکت نهادی و اعتماد بین المللی نیز به ترتیب بر شدت خشونت و تعداد حملات گروه های تروریستی تاثیر منفی و مثبتی بر جای نهاده است.  
۱۲۴۵.

نقد و بررسی نظرات تفسیری- فقهی پیرامون آیه وضو در مذاهب خمسه(مقاله ترویجی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۱ تعداد دانلود : ۴۲
یکی از آیاتی که به خوبی نقش حروف و قرائت در تفسیر و نیز اعجاز بیانی قرآن را نشان می دهد؛ آیه 6 سوره ی مائده است به طوری که اختلاف در معانی حروف و نیز اعراب واژگان، اختلاف فتاوا را موجب گردیده که از قرون اولیه اسلام تا کنون بر جای مانده است. از آنجا که بررسی تطبیقی مذاهب باعث تقریب مذاهب و روشن شده نقات قوت و ضعف می گردد، بررسی تطبیقی این آیه دارای جایگاه مهمی است. این مقاله با روش کتابخانه ای و شیوه توصیفی- تحلیلی و تطبیقی بین مذاهب خمسه به بررسی این آیه از دو جنبه ی تفسیری و فقهی پرداخته است. این مقاله، ابتدا به بررسی لغوی و نیز اعرابی آیه پرداخته است. سپس از طریق بررسی سیاق آیه و با استفاده از ادله و نقدهای پیشینیان به نقد آراء و گزینش نظر صحیح پرداخته است. درباره معنای «الی» در «الی المرافق» دو نظر کلی وجود دارد یکی معنای غایت و دیگری معنای «مع» است. قاطبه ی مفسران شیعی در مورد معنای «الی» مفهوم غایت مغسول و اکثریت مفسران اهل تسنن معنای غایت برای غسل را پذیرفته اند. درباره معنای «باء» در «برؤوسکم» نظرات زائده بودن، الصاق، بعضیت و استعانت وجود دارد. در فقه امامیه «باء» مفهوم تبعیض، و در فقه اهل سنت معنای زائده و الصاق پذیرفته شده است. درباره معنا و اعراب «ارجلَکم» شش نظر وجود دارد که مهم ترین آن ها منصوب بودن بنا بر عطف به «ایدیکم» و منصوب بودن بنا بر عطف به محل «رؤوسکم» است. مشهور شیعه در مورد اعراب «ارجلَکم»، اعراب نصب بنا بر عطف به محل «رؤوسکم»، را پذیرفته است و اهل سنت «ارجلَکم» نیز نصب بنا بر عطف به «ایدیکم» را پذیرفته و بر اساس آن در فقه فتوا داده اند.
۱۲۴۶.

تبیین نحوه وجود سنّت های الهی براساس مبانی حکمت متعالیه(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۴ تعداد دانلود : ۳۵
سنت های الهی به معنای قوانین افعال الهی، از دیرباز مورد توجه مفسّرین اسلامی و در دوران متأخر مورد توجه متکلمین قرار گرفته است؛ اما مطالعات فلسفی در این حوزه به ندرت یافت می شود. یکی از مسائل کلان در حوزه هستی شناختی فلسفی سنت های الهی، بررسی نحوه وجود این سنت ها است. این تحقیق با روش عقلی- تحلیلی و مبتنی بر مبانی حکمت متعالیه، امتداد این نظام فلسفی را در تبیین نحوه وجود سنت های الهی مورد بررسی قرار داده است. به طور خاص، سوالات این پژوهش بر محور نحوه وجود سنت های الهی، تعلق آن ها به وجود یا ماهیت، وجود خارجی داشتن یا نداشتن و اعتبار ذهنی یا عینی آن ها متمرکز است. در این میان هستی شناختی سنت های الهی بر مبنای علل اربعه آن و همچنین تبیین برخی از ویژگی ها و خصوصیات سنت های الهی مورد بحث قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که سنت های الهی اموری ماهوی نیستند؛ بلکه از احکام وجود و امری واقعی اند که به عین وجود موجودات در خارج تحقق دارند و مفهوم سنت و مفاهیم حاکی از سنت های الهی از سنخ معقولات ثانی فلسفی هستند. همه سنت های الهی تحت سنت عام علیت قرار دارند و این امر سبب عمومیت، تغییرناپذیری و نظام مندی و ترتیب و ترتّب میان سنت های الهی می شود.
۱۲۴۷.

تبیینی از کارکرد تربیتی توبه و عفو محکوم از دیدگاه روایات اسلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۲ تعداد دانلود : ۱۳۲
توبه یکی از عوامل سقوط مجازات است که مجرم بوسیله آن می تواند از اعمال خود پشیمان شده و در اصلاح خویش بکوشد. به اتفاق تمام مذاهب اسلامی، توبه موجب سقوط مجازات اخروی است، اما در مورد سقوط مجازات دنیوی بواسطه توبه اختلاف دارند.به عقیده فقهای امامیه، توبه رافع مسئولیت کیفری در جرایم حق الله بوده و توبه قبل از اثبات جرم را موجب سقوط مجازات می دانند. ایشان توبه بعد از اثبات جرم توسط بینه را موجب سقوط مجازات نمی دانند و در مورد توبه بعد از اقرار بر این عقیده هستند که قاضی، میان إعمال مجازات و تقاضای عفو از ولی امر مخیر است. فقهای اهل سنت به استناد آیه 34 سوره مائده، توبه محارب قبل از دستگیری را موجب سقوط مجازات می دانند، موارد جواز عفو در حق الله محدود به چهار موردی که قانون مجازات اسلامی تصریح کرده است اعم از: حد زنا، لواط، مساحقه و شرب خمر نیست، بلکه نسبت به همه ی حدود جاری است. در مورد حد سرقت، تا قبل از مرافعه نزد حاکم، حق مطالبه حد یا عفو از آن با صاحبان حق است، اما پس از آن حکم سایر حدود را دارد. در حدودی که حق الله هستند برای جواز عفو امام توبه مرتکب معتبر نیست، بلکه در غیر مورد توبه نیز چنانچه عفو مرتکب به مصلحت بوده یا مفسده ای بر آن مترتب نگردد امام حق عفو دارد. در مواردی که مقذوف ورثه ای جز امام ندارد، امام حق استیفای حد یا عفو از آنرا دارد.
۱۲۴۸.

وضعیت حقوقی اشتغال و استخدام معلولین و تاثیر آن در بهبود معیشت آنها

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۶ تعداد دانلود : ۵۴
حقوق معلولان یکی از مسائل اساسی می باشد که تمامی کشورها با آن روبرو هستند و مسائلی که در طول تاریخ معلولان با آن روبرو بودند سیر چندان خوشایندی ندارد و در این خصوص نوع نگاه ما باید عوض شود، تا زمانی که نوع نگاه ها به معلولین تغییر نکند، توفیقی حاصل نخواهد شد معلولان به عنوان یکی از بزرگترین اقلیت ها که جمعیتی بالغ بر یک دهم جمعیت جهان را تشکیل می دهد در اکثر موارد از روی ناچاری به فقر، بیکاری و انزوای اجتماعی تن در داده اند. این افراد که بیش از دو سوم آنان در کشورهای در حال توسعه زندگی می کنند، در معرض اشکال مختلف تبعیض و محرومیت های اجتماعی قرار دارند. مسلم است که آنها به مانند سایر افراد انسانی، از کلیه حقوق و آزادی های اساسی که در اسناد بین المللی و داخلی به آنها اشاره شده، بهره مند هستند، در پژوهش حاضر وضعیت استخدام و اشتغال معلولین از منظر حقوق بشر و همچنین مبانی حقوقی مورد بررسی قرار گرفته شده است.
۱۲۴۹.

مفهوم شناسی، مصداق یابی و کارکرد های فرهنگی قرایظاهره در روایات امامیه(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۲ تعداد دانلود : ۷۱
کلید واژه «قُرًی ظَاهِرَهً» تنها یک بار در قرآن، در آیه 18سوره سبا، به کار رفته و به مجموعه ای از شهرها و روستاهای نزدیک به هم که از یکدیگر نمایان اند، اشاره دارد. اما بر پایه ی فرمایش امام باقر (ع) به افرادی گفته می شود که فقه را از امام دریافت کرده و به عنوان امینان جامعه در گسترش دین مداری جامعه پویا هستند. عنوان قرای ظاهره، یادکرد از افراد خاصی است که هیچ نام و نشانی از آنها در متون نیامده اما مصداق این عبارت برای امام معلوم و مشخص است. پیوست به اینکه بدون مفهوم شناسی این عبارت، امکان برداشت های دگرگون وجود دارد، ضرورت این پژوهش را نمایان می کند. مکتوبی که پیش رو دارید تلاشی است برای ارائه ی منظومه ای سامان یافته پیرامون مفهوم، مصداق و کارکردهای قرای ظاهره که باشیوه ی ردیابی فرایند، مورد بازشناسی قرار گرفته است. با نظر به رفتار فرهنگی تعلیمی امام باقر (ع) و با استناد به تعداد روایات نقل شده از ایشان که بالاترین آن مربوط به اصحاب ایشان است، می توان به عنوان مصادیق قرای ظاهره، راویان دین شناس و پُرکار ایشان که به دلیل برخورداری حداکثری از آموزه های دینی در رفع نیاز و اصلاح فرهنگ جامعه نقش آفریدند از جمله زراره، محمد بن مسلم، برید بن معاویه و... را نام برد. توجه نهاد امامت به این جایگاه حقوقی ایجاب می کند که در مقاله پیش رو کارکرد های فرهنگی این اصحاب از جمله: اهتمام به حفظ امانت و انتقال صحیح میراث حدیثی، زدودن دین از پیرایه های ناصواب فرهنگی و... در بستر تاریخ حدیث شیعه مورد واکاوی قرار گیرد.
۱۲۵۰.

نظریه محقق نائینی در تحلیل عقلایی پدیده توریث(مقاله پژوهشی حوزه)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۰ تعداد دانلود : ۳۱
محقق نائینی در پژوهش های فقهی خویش، در تحلیل های عرفیِ دقیقِ مسائل تشریعی، ممتاز است. ازجمله این موارد، تحلیل ایشان از «ملکیت» و تصویر عرفی آن، تبیین سطوح و مراتب ملکیت و نیز بررسی علل آن به صورت کلی و به طور خاص در مسئله «ارث» است. وی بر آن بود تا وجه عقلاییِ نهفته در جعل «ارث» به عنوان یکی از اسباب ایجادکنندهٔ ملکیت را تبیین کند و این که «وارث، قائم مقامِ مورِّث قرار گرفته است». این دیدگاه را در پرتو روش اجتهادیِ اصولیِ متعارف و با بهره گیری از ابزارهای اثبات و قواعد آن به بحث نهادیم. هدف، دستیابی به تصوری جامع دربارهٔ ملکیت و اسباب آن در فقه اسلامی است. مهم ترین نتیجه ای که بدان دست یافتیم، ناتمام بودن فرضیهٔ ارائه شده از سوی محقق نائینی دربارهٔ توریث - مبتنی بر قائم مقامیِ وارث به جای مورِّث - است.
۱۲۵۱.

The Reflection of the Qur’an’s Educational Concepts and Themes in Contemporary Iranian Plays(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۴۷
The Qur’an, an educational book with multilayered narratives, has strongly influenced dramatic arts in Iran since the establishment of the Islamic Republic. However, most contemporary Qur’anic plays focus narrowly on specific subjects, thereby diverging from comprehensive Qur’anic themes. This narrow focus has confined the works to repetitive and stereotypical surface-level topics. In the present study, the two plays Parizad of the City of the Forgotten and Four Chests are selected to identify, extract, and analyze the components of Qur’anic plays and the reflection of Qur’anic themes in dramatic works, aiming to provide a comprehensive definition of Qur’anic drama. The main research question is: ‘What characteristics cause contemporary plays to be classified as Qur’anic artistic works?’ The research method is descriptive–analytical. By rigorously examining the selected plays' content for Qur’anic components, this study establishes that the authenticity of Qur’anic narratives lies in their thematic substance, which, when preserved, can be successfully adapted into various contemporary dramatic forms with diverse subjects and modes of expression. Therefore, it can be asserted that there is no essential functional or message-based distinction between religious and non-religious plays, highlighting the universal adaptability and relevance of Qur’anic themes within modern dramaturgy
۱۲۵۲.

A Comparative Ontological Study of the Existential Layers of the Quran in the Divine and Created Realms, from the Perspective of the Quran and Islamic Mysticism(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۴۵ تعداد دانلود : ۱۳۳
The present study conducts an ontological study of the Quran, explaining its existential layers in the Divine Realm, also known as the World of God or the World of Necessity, and the Created Realm, also known as the World of Being or the World of Contingency. Based on the views of mystics and Quranic verses, it explains the existential ranks of the Quran and its specific names. The importance of this issue lies in proving the single, multi-ranked existence of the Quran and demonstrating that the Quran is present at every stage of existence, from the World of God to the World of Creation, each with a specific station and name. Through a comparative study of these ranks with Quranic verses, this article concludes that the Quran, as divine knowledge in the form of divine speech, saying, book, and both creative and written words, is present in an integrated manner at every rank of existence, accompanying the Perfect Human. A key finding of this article is that the ontological ranks of the Quran are sometimes expressed with a specific name in the Quran, such as Umm al-Kitāb (The Mother of the Book), Kitāb Mubīn (The Clear Book), and Nūr (Light), each pointing to a specific rank of the Quran's existence. In some cases, there is no specific name for a particular existential rank of the Quran in the verses, but the rank is referenced. For example, it is stated that the Quran was sent down from the rank of the name Allāh or the names al-Raḥmān or al-Ḥayy . This paper was written using a hybrid research method (textual-argumentative) and based on library and software data collection. It is an attempt to, for the first time in a coherent study, use mystical sources and Quranic verses to articulate the specific name of the Divine Book at each existential rank or at least the name of its existential rank.
۱۲۵۳.

پاسخ به اشکالات فیلسوفان تحلیلی فیزیکالیست بر دوگانه انگاری جوهری دکارتی در مسئله ذهن/بدن، بر اساس نظریه حدوث جسمانی نفس صدرا(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۲ تعداد دانلود : ۴۹
بنابر دیدگاه دوگانه انگاری جوهری دکارتی، انسان متشکل از دو جوهر مستقل و متمایز از هم است: بدن یا ماده فیزیکی که قادر به تفکر نیست و ذات آن امتداد در فضاست، و ذهن/نفس غیر فیزیکی که فاقد امتداد است و ذات آن تفکر یا آگاهی است. در این رویکرد، نفس و بدن در طول زندگی این جهانی چنان به هم پیوند خورده و در هم تنیده اند که هر کدام از آن دو می تواند بر دیگری اثر بگذارد و در عین حال با مرگ بدن و زوال و فروپاشی آن، نفس همچنان به حیات خود ادامه دهد. هرچند نظریه دکارت در همان زمان خودش نیز با اشکالاتی مواجه شد، اما امروزه و در جامعه فلسفه غرب و از سوی فیلسوفان تحلیلی فیزیکالیست اشکالات متعددی بر آن وارد شده است. از جمله این اشکالات می توان «معضل لزوم تماس»، «معضل جفت شدن» و معضلی مبتنی بر «اصل بستار علل فیزیکی» را نام برد. این مقاله ضمن تبیین دوگانه انگاری دکارتی و طرح اشکالات مذکور بر دوگانه انگاری جوهری نفس/بدن، به دنبال سنجش سرفصل هایی از علم النفس ملاصدرا و نظریه حدوث جسمانی نفس او برای پاسخگویی به اشکالات وارد شده از سوی فیزیکالیست ها بر دوگانه انگاری جوهری است و مدعی است که بر اساس نظریه حدوث جسمانی نفس ملاصدرا و به جای فهم دو جوهری از نفس و بدن، باید این دو را در قالب یک جوهر واحد فهمید که اتحادی جوهری دارند.
۱۲۵۴.

پیش فرض های کلامی روش های نقد حدیث غدیر در منابع کلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۳۹
مقاله حاضر در مقام آن است که با روش تحلیل محتوا نشان دهد متکلمان مسلمان در سطح موجه سازی به روش های یکسان عمل کرده اند. با این وجود، فهم و برداشت های آنان یکسان نیست و رقابت نظری همچنان پابرجاست. با تأمل در ریشه های این اختلاف برداشت ها، دانسته می شود پیش فرض های کلامی آنان مهم ترین زمینه و دلیل این تکثر آراء و تداوم آن است. با تتبع در منابع کلامی فریقین می توان به هشت مبنای کلامی از جهات مختلف دست یافت که مهم ترین آن ها جایگاه عقل در شناخت حسن و قبح ذاتی افعال و به تبع آن مسأله عدل الهی و نظام اصلح، الهی و بشری بودن امامت، شرایط امام و طریق تعیین است. راه برون رفت از تنگنای اختلاف یاد شده، نه تنها تکیه بر سطح موجه سازی، بلکه به شهادت کتب کلامی، فراورده اکثری آن، تکرار مکررات است که مهم تر، باز اندیشی در پیش فرض ها ازجهت میزان اعتبار، میزان ارتباط لایه ای آن ها با هم و تعیین جایگاه هریک در شکل گیری لایه بیرونی است
۱۲۵۵.

بررسی احادیث سحر النبی (ص) در منابع روایی منسوب به شیعه(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۴ تعداد دانلود : ۴۳
پیامبر اسلام 2  الگویی جامع و کامل برای مسلمانان بلکه همه انسان ها بوده اند. این مهم تا جایی است که همه حالات آن حضرت  از جهت کلامی، رفتاری و حتی سکوت او الگوی انسان هاست. براساس باور شیعیان، شخصیت حقیقی و حقوقی آن حضرت، معصوم از هر خطا و مصون از گزند هر نوع حیله و وسوسه شیطانی است؛ بااین حال وجود احادیثی چند در برخی منابع حدیثی منسوب به شیعه مانند دعائم الاسلام ، طب الائمه و تفسیر فرات کوفی درباره سحر شدن پیامبر 2 این پرسش را پدید آورده است که آیا شیعیان امامیه با توجه به این منابع حدیثی به امکان و تأثیر سحرِ ساحران در پیامبر  باور دارند؟ این اعتقاد ازسویی با عصمت و مصونیت پیامبر  از هر خطا و انحراف در تنافی است و ازسوی دیگر با آیات نافی سحر از پیامبر 2 مخالفت دارد. فارغ از این دو نکته، چند گزاره مهم این اخبار را باورناپذیر می نماید: نخست آنکه روایات سحر النبی 2 در منابع مشهور و معتبر شیعه گزارش نشده اند؛ دوم آنکه در اعتبار پدیدآورندگان این منابع تردیدهای جدی وجود دارد؛ سوم آنکه احادیث سحر النبی 2 علاوه بر ضعف سندی، مشکل دلالی نیز دارند؛ چهارم آنکه مشهور عالمان شیعه محتوی این احادیث را نپذیرفته اند.
۱۲۵۶.

تبیین هویت غیبیه بر اساس حکمت حدیثی شیعی و قیاس آن با آراء ابن عربی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۰ تعداد دانلود : ۲۶
این نوشتار به نحو توصیفی تحلیلی درصدد تبیین هویت غیبیه، حضرت احدیت و حضرت واحدیت و احکام مترتب بر آنها از منظر حکمت حدیثی شیعی و قیاس آن با آراء ابن عربی است، بنحوی که در ابتداء بر اساس نصّ دانستیم که «کنه هویت غیبیه» غیر از «ذات هویت غیبیه» و «اسمائش» است به طوری که اولاً طبق حکمت حدیث شیعی، مراتب نظام هستی در مرتبه امری عبارتند از: کنه هویت غیبیه، ذات هویت غیبیه، حضرت احدیت و حضرت واحدیت، که مراد از ذات هویت غیبیه، همان حضرت هو در (هو الله احد) و «احد» صفت ذاتی هو و واحدیت، وجه احدیت است به نحوی که هم از حیث وجودی و هم از حیث احکام وجودی میان «کنه هویت غیبیه» با «ذات هویت غیبیه» و «اسماء» نوعی بینونیت در کینونیت و اشتراک لفظی در وجود حاکم است که ابن عربی نیز همین معنارا تصریح نموده؛ ثانیاً ذات (هو) که وجه بالطبع کنه غیبیه است دارای دو حیثیت اثباتی و تنزیهی برای کنه غیبیه است واین دو حیثیت بواسطه احدیت سلبیه ظاهرشده، چراکه حضرت احدیت دارای دو حیثیت سلبی و ایجابی است، احدیت سلبی هرگونه اسم و تعین کمالیه ای را از کنه ذات نفی می کند اما احدیت ایجابی، مصدر همه اسماء و علت تحقق حضرت واحدیت است که درقیاس با آراء ابن عربی او نیز احدیت را به دو ساحت عینی و کثیر تقسیم و حضرت واحدیت-راظهور واحدیت کثیر می داند، ضمن اینکه او نیز همچون حکمت حدیثی، نسبت میان وجود لابشرط با دیگر مراتب وجود را بنحو اشتراک لفظی و نسبت میان مراتب مادون او با یکدیگر را اشتراک معنوی می داند.
۱۲۵۷.

انقلاب اسلامی و تحولات جهانی از منظر آیت الله خامنه ای(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۱ تعداد دانلود : ۴۸
مهم ترین تحولی که در قرن بیستم میلادی رخ داد و منشأ تحولاتی در جهان و بلوک بندی دوقطبی گردید، انقلاب اسلامی ایران بود. با گذشت حدود نیم قرن از این تحول عظیم، هم چنان کنش ها و تحولات جهان و به ویژه منطقه خاورمیانه و غرب آسیا در قالب بیداری اسلامی و شکل گیری جبهه مقاومت از این رخداد تأثیرپذیرند و نظام برآمده از این انقلاب به عنوان یکی از بازیگران اصلی تحولات نقش ایفا می کند. نویسنده در این مقاله درصدد بررسی دیدگاه آیت الله خامنه ای در خصوص انقلاب اسلامی ایران و تأثیرگذاری آن بر تحولات آینده جهانی است. از نظر آیت الله خامنه ای، انقلاب اسلامی حرکتی مستمر و تکاملی و با نگاه به آینده رسالتی جهانی دارد و درصدد دستیابی به حیات طیبه اسلامی و ایجاد تمدن نوین اسلامی است. روش پژوهش توصیفی _ تحلیلی است که از طریق تحلیل محتوای بیانات آیت الله خامنه ای موضوع پژوهش مورد بررسی قرار می گیرد. یافته پژوهش عبارت از این است که از نظر آیت الله خامنه ای آینده انقلاب اسلامی درخشان و قابل پیش بینی است و این انقلاب ضمن به هم زدن نظم موجود در جهان، آرمان هایی مثل تشکیل حیات طیبه اسلامی و ایجاد تمدن نوین اسلامی را نوید می دهد.
۱۲۵۸.

پاسخگویی در بستر تحولات آموزش عالی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۲۷
این مقاله به بررسی پاسخگویی در بستر تحولات آموزش عالی و دانشگاه ها در جهان و ایران می پردازد. در این مسیر، تحولات مهم اثرگذار شناسایی شده اند که عبارتند از: 1). تحولات علم و فناوری و زیرشاخه آن، انقلاب های صنعتی و تأثیر آن بر ظهور برنامه های آموزشی جدید؛ 2). افزایش تقاضای اجتماعی برای تحصیل و توده ای شدن آموزش عالی؛ 3). ایده دانشگاه کارآفرین، بازاری سازی و خصوصی سازی آموزش عالی؛ 4). ارتباط جامعه و صنعت با دانشگاه؛ 5). تضمین کیفیت و رتبه بندی آموزش عالی؛ 6). مسئولیت اجتماعی که شامل مواجهه با مسائل جهانی و رعایت خیر عمومی است و پاسخگویی را به سطح تصمیم گیری و حکمرانی با رعایت اخلاق و حقوق می برد. در عصر کنونی، که پارادایم توسعه پایدار مشروعیت دانشگاه را در انجام مسئولیت اجتماعی آن می بیند، پاسخگویی نیازمند نگاهی متفاوت است؛ به این معنا که آموزش عالی، دانشگاه و دانشگاهیان باید در تعادل یابی در اکوسیستم خود، با رعایت اصول اخلاقی به ارائه خدمات مؤثر در سطوح محلی، منطقه ای، ملی و بین المللی بپردازند و در زیست بوم خود پاسخ گو و بالنده باشند؛ در چنین رویکردی، پذیرش تغییرات در نظام آموزش عالی با فهم موقعیت، توضیح روندها، تلاش برای بهبود و تعالی فرآیندها و سازوکارها و همراهی خلاقانه با زمینه اجتماعی ممکن و سازگار است، بدون آنکه اصول اخلاقی مأموریت دانشگاه خدشه دار شود.
۱۲۵۹.

معاونت در خودکشی کودکان و نوجوانان از دیدگاه فقه و حقوق کیفری(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۷ تعداد دانلود : ۷۲
خودکشی کودکان و نوجوانان به‌عنوان یکی از معضلات سلامت جامعه روند فزاینده‌ای به خود گرفته است که نیازمند بررسی فقهی و حقوقی است، به‌خصوص که بسیاری از این مواد تحت تأثیر عوامل دیگری در فضای مجازی صورت می‌گیرد. هدف مقاله حاضر بررسی معاونت در خودکشی کودکان و نوجوانان از دیدگاه فقه و حقوق کیفری است. مقاله پیش رو توصیفی - تحلیلی است و با استفاده از روش کتابخانه‌ای به بررسی موضوع اشاره پرداخته است. یافته‌ها بر این امر دلالت دارد که مسأله خودکشی و معاونت در آن از لحاظ شرعی حرام و جزء گناهان کبیره به‌حساب می‌آید و دارای عذاب اخروی می‌باشند. همچنین معاونت در خودکشی جزء اعانت بر اثم است و این درحالی است که برای آن به‌عنوان یک جرم جداگانه، تعزیراتی در نظر گرفته نشده است. در حقوق کیفری ایران، خودکشی هرگز عنوان مجرمانه به خود نگرفته و راجع به خودکشی، شروع به خودکشی مجازاتی تعیین نشده است، ولی تحریک به خودکشی به‌عنوان جرمی مستقل مجازات به‌دنبال دارد. قانون مجازات اسلامی مجازات خفیف‌تر از مجازات مباشر جرم را برای معاون جرم مقرر داشته است و از سویی قانون مجازات سابق و یا قوانین خاص گاه مجازات معاون به شرع واگذار شده است و در برخی موارد قانون‌گذار معاون جرم را مستحق همان مجازات تعیین‌شده برای مرتکب اصلی می‌داند، نتیجه این‌که تحریک باید مؤثر باشد و فرد در اثر تحریک دیگری به خودکشی دست بزند تا به‌عنوان معاونت در جرم تلقی شود.
۱۲۶۰.

بررسی و نقد دیدگاه جرج سانتایانا در باب چیستی و کارکرد دین(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۹ تعداد دانلود : ۴۳
جرج سانتایانا، فیلسوف و نظریه پرداز غربی، دین را پدیده ای فرهنگی و نمادین می داند که عمدتاً تابع زیبایی شناسی و روان شناسی است و آن را با رویکرد «واقع گرایی شاعرانه» تحلیل می کند. این رویکرد دین را مجموعه ای از نمادها و اسطوره هایی می بیند که معنا و آرامش روانی انسان را فراهم می کند و کمتر به جنبه های معرفتی، متافیزیکی، و تاریخی آن توجه دارد. نقدهای مطرح شده نشان می دهد این نگرش توانایی کافی برای درک تنوع و پیچیدگی های معرفت شناختی و هستی شناختی دین را ندارد و فهمی ناقص از ماهیت دین ارائه می دهد. همچنین، تقلیل دین به نماد و اسطوره موجب نادیده گرفتن ابعاد معرفتی و حقیقت جویانه آن می شود. زیرا دین حامل ادعاهای عقلانی و تجربیاتی معنوی است که فراتر از صرف نمادند. افزون بر این، تمرکز سانتایانا بر جنبه های روان شناختی و زیبایی شناسانه دین نقش بنیادین دین در ایجاد معنا، هدایت اخلاقی، و تعالی معنوی انسان را نادیده می گیرد. بنابراین، برای فهمی جامع و دقیق از دین و معنای زندگی ضروری است از تحلیل یک سویه سانتایانا فراتر برویم و تحلیل های فرهنگی، تاریخی، معرفتی، و اخلاقی دین را همه با هم و در تعامل با یک دیگر در نظر بگیریم.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان