پژوهشنامه بازرگانی

پژوهشنامه بازرگانی

پژوهشنامه بازرگانی سال بیست و یکم بهار 1396 شماره 82

مقالات

۱.

تحلیل کمی ریسک های موجود در مدیریت زنجیره تأمین سبز با استفاده از مدلسازی ریاضی

کلید واژه ها: ریسکفازیمدلسازی ریاضیزنجیره تأمین سبزغیرخطی

حوزه های تخصصی:
  1. مدیریت مدیریت صنعتی تحقیق در عملیات مدلسازی ریاضی
  2. مدیریت مدیریت صنعتی مدیریت زنجیره تامین
تعداد بازدید : ۱۰۰ تعداد دانلود : ۹۷
امروزه پذیرش و اجرای موفق ایده و طرح سبز در فعالیت های کسب و کار در زنجیره تأمین به گونه ای است که در چشم انداز آن به سادگی قابل دسترسی نیست. تمام تولیدات و فعالیت ها در زنجیره تأمین سبز با ریسک های متفاوتی روبرو هستند. این ریسک ها و منابع آنها می توانند موجب اختلال در هموار بودن فعالیت-های زنجیره تأمین سبز شود. بنابراین، مدیریت و کاهش پیچیدگی ریسک در زنجیره تأمین سبز از اهمیت بالایی برخوردار است.در پژوهش حاضر به تبیین مدلی جهت شناسایی ریسک های پر اهمیت در زنجیره تأمین سبز پرداخته شده است. ابعاد اصلی مدل مذکور از بررسی ادبیات نظری زنجیره تأمین سبز گرفته شده است که بوسیله تحلیل عاملی تأییدی مورد تأیید قرار گرفت . ریسک های اصلی این مدل عبارتند از:ریسک تولیدی فنی، ریسک تأمین، ریسک بازیافت محصول، ریسک اعتباری، ریسک تقاضا و ریسک دولتی – سازمانی. در پژوهش حاضر جهت تعیین میزان اهمیت هریک از ابعاد مدل، از نظر کارشناسان حوزه صنایع و اساتید دانشگاه و همچنین مدلسازی غیرخطی فازی استفاده شده است. نتایج حاصل از مدلسازی ریاضی نشان می دهد که بعد ریسک تولیدی - فنی در رتبه اول گرفته است.
۲.

طراحی الگوی تجاری سازی تحقیقات دانشگاهی با روش مدل سازی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی

کلید واژه ها: الگوتجاری سازیمدلسازیمعادلاتساختاری

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۱ تعداد دانلود : ۹۵
در راستای تجاری سازی تحقیقات بعنوان یکی از ماموریت های اصلی دانشگاهها، پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی تجاری سازی نتایج تحقیقات دانشگاهی انجام پذیرفته است. برای رسیدن به هدف تحقیق؛ ابتدا، با مرور ادبیات، مهمترین مولفه های تاثیرگذار بر تجاری سازی احصاء و با بهره گیری از نظریه سه شاخگی (3c) هر کدام از مولفه ها بر اساس ویژگیهایی در سه دسته عوامل زمینه ای، محتوایی و ساختاری طبقه بندی و چارچوب مفهومی تحقیق ارائه و با جمع آوری داده های تجربی و روش مدل سازی معادلات ساختاری، چارچوب پیشنهادی اعتبارسنجی و مدل نهایی تحقیق ارائه شد. بر اساس یافته های پژوهش و مقادیر مربوط به ضریب مسیرها در مدل نهایی تحقیق، عوامل زمینه ای 4/34 درصد، محتوایی 5/21 درصد و ساختاری 7/34 درصد تغییرات مربوط به متغیر تجاری سازی را بطور مستقیم تبیین می کنند. از سوی دیگر، متغیر زمینه ای بطور غیر مستقیم و از طریق متغیر میانجی عوامل ساختاری به میزان 8/14 درصد و از طریق متغیر میانجی عوامل محتوایی به میزان 7/16 درصد بر متغیر وابسته تجاری سازی تاثیر دارد. محاسبه و تحلیل شاخص های برازش با نرم افزار Smart-PLS انطباق چارچوب مفهومی و پیشینه تجربی با واقعیت را تایید نمود.
۳.

سنجه های پایداری شرکتی در صنایع متوسط غذایی ایرانی

کلید واژه ها: زنجیره تامین نابزنجیره تامین سبزصنایع غذایی ایرانپایداری شرکتیناب - سبز

حوزه های تخصصی:
  1. مدیریت مدیریت بازرگانی مدیریت بازرگانی مدیریت استراتژیک
  2. مدیریت مدیریت صنعتی مدیریت زنجیره تامین
تعداد بازدید : ۶۳ تعداد دانلود : ۶۰
سنجه های پایداری شرکتی در صنایع متوسط غذایی ایرانی پایداری شرکتی از مفاهیم جدید و رو به رشد است که بر نگاه متوازن و چند جانبه تاکید دارد. صنایع غذایی یکی از صنایع استراتژیک کشور ایران است و از جنبه های اشتغال ، امنیت غذایی و صادرات برای کشور حائز اهمیت است و پایداری این صنعت از اهمیت ویژه ای برخوردار است. از این رو در این تحقیق تلاش شده است عوامل و سنجه های مفهوم پایداری شرکتی تبیین شوند و همچنین عوامل تاثیر گذار بر این مفهوم و سنجه های آن مورد بررسی قرارگیرند . در این پژوهش که در سال 94 انجام شده است با مطالعه جامع ادبیات موضوع عوامل و سنجه های پایداری شرکتی، همچنین دو عامل زنجیره تامین ناب و زنجیره تامین سبز بعنوان عوامل تاثیرگذار پایداری شرکتی شناسایی شدند. هشتاد و چهار سنجه تعیین شده برای سه مفهوم پایداری شرکتی ، زنجیره تامین ناب و زنجیره تامین سبز در قالب شش عامل اصلی قرار دارند. این سنجه ها پس از بررسی توسط 35 خبره صنایع غذایی و با استفاده از آزمون t به 70 سنجه تقلیل پیدا کرد و اعتبار این سنجه ها ، با اجرا در 35 شرکت صنایع غذایی تایید شد. یافته های این پژوهش سنجه های سه گانه شناسایی شده برای صنایع غذایی کشور را که معتبر و کاربردی است را نشان می دهد. واژگان کلیدی :پایداری شرکتی ، زنجیره تامین ناب ، زنجیره تامین سبز ، ناب-سبز ، صنایع غذایی ایران
۴.

پیچیدگی صادرات غیرنفتی ایران و عوامل تعیین کننده آن در کشورهای در حال توسعه

کلید واژه ها: ایرانکشورهای در حال توسعهپیچیدگی صادرات

حوزه های تخصصی:
  1. مدیریت مدیریت بازرگانی مدیریت بازرگانی بازاریابی بین الملل
  2. مدیریت مدیریت منابع انسانی مدیریت منابع انسانی
تعداد بازدید : ۵۰ تعداد دانلود : ۶۱
یکی از مسیرهای دست یابی کشورهای درحال توسعه به رشد اقتصادی بالا، افزایش در پیچیدگی صادرات غیر نفتی است. با توجه به اهمیت موضوع، در این مطالعه تلاش شده اولا میزان پیچیدگی صادرات غیر نفتی و محرک های اصلی آن برای ایران مورد سنجش و ارزیابی قرار گیرد.ثانیاً با استفاده از داده های تابلویی و سری زمانی سال های 2013-1997 تعداد 71 کشور درحال توسعه با سطح درآمد متوسط و برای ایران عوامل موثر بر پیچیدگی صادرات غیر نفتی به روش حداقل مربعات تعمیم یافته و معمولی مورد بررسی قرار گیرد. بررسی نشان میدهد میزان پیچیدگی صادرات غیرنفتی ایران بطور محسوسی نسبت به کشورهای مورد بررسی افزایش یافته است. سهم بالایی از این رشد مبتنی بر توسعه صنایع فرایندی ( با فناوری متوسط ) و وابسته منابع نفتی و گازی بوده است.  همچنین تاثیر متغیرهای سرمایه انسانی و واردات بر پیچیدگی صادرات کشورهای درحال توسعه و ایران مورد تایید آماری قرار گرفته است. بدین ترتیب یکی از سیاستهای پیشنهادی  افزایش پیچیدگی صادرات،انسجام بخشی سیاست های توسعه سرمایه انسانی و سیاست تجاری است.
۵.

بررسی مدل رشد مقید به ترازپرداخت ها در ایران طی دوره (1357-93)

نویسنده:

کلید واژه ها: ایرانARDLرشد مقید به ترازپرداخت هاقانون اصلی تیرل والصادرات غیر نفتی واقعی

حوزه های تخصصی:
  1. مدیریت مدیریت بازرگانی مدیریت بازرگانی بازاریابی بین الملل
  2. مدیریت مدیریت بازرگانی مدیریت بازرگانی اقتصاد مدیریت
تعداد بازدید : ۳۵ تعداد دانلود : ۳۵
تحقیق حاضر، اعتبار مدل رشد مقید به ترازپرداخت ها را در ایران طی دوره (93-1357) مورد بررسی قرار می دهد. کشش درآمدی تقاضای واردات با استفاده از روش همگرایی خودرگرسیونی با وقفه های توزیعی در بلند مدت برآورد شده است. متوسط نرخ های رشد مقید به ترازپرداخت ها، متوسط نرخ های رشد واقعی، متوسط نرخ های رشد صادرات غیرنفتی واقعی و متوسط نرخ های رشد صادرات نفتی واقعی برای دوره های ده ساله که با یکدیگر هم پوشی دارند، محاسبه گردیده است. نتایج تحقیق حاکی از این است که اگر دوره مورد بررسی به دو دوره تقسیم شود: در دوره اول، متوسط نرخ های رشد مقید به ترازپرداخت ها از متوسط نرخ های رشد واقعی بیشتر شده است که این می تواند ناشی از بیشتر بودن متوسط نرخ های رشد صادرات غیرنفتی واقعی از متوسط نرخ های رشد صادرات نفتی واقعی باشد. در دوره دوم، متوسط نرخ های رشد مقید به ترازپرداخت ها و متوسط نرخ های رشد واقعی کاهش یافته و در برخی از دهه ها منفی شده است. این می تواند در نتیجه کمتر شدن متوسط نرخ های رشد صادرات غیرنفتی واقعی از متوسط نرخ های رشد صادرات نفتی واقعی باشد. در دوره دوم، تفاضل متوسط نرخ های رشد مقید به ترازپرداخت ها و متوسط نرخ های رشد واقعی نسبتاً کمتر شده و این دو نرخ به هم نزدیک شده اند. این امر، اعتبار مدل مذکور را تأیید می نماید. توجه به این مدل می تواند در سیاست های اقتصادی از جمله سیاست های اقتصاد مقاومتی بر رشد اقتصادی پایدار و برون رفت از وضعیت رکود مؤثر باشد. نتایج تحقیق با یافته های مطالعه خاساونه و دیگران سازگار است.
۶.

بررسی عوامل موثر بر همگرایی سطح عمومی قیمتها بین استانهای ایران

کلید واژه ها: همگراییمدل پروبیتسطح عمومی قیمت هارهیافت دو به دوعوامل موثر بر همگرایی سطح عمومی قیمت ها

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۸ تعداد دانلود : ۵۳
کمتر بودن موانع تجاری و غیرتجاری در داخل یک کشور در مقایسه با سطح بین الملل، امکان برقراری قانون قیمت واحد و افزایش احتمال همگرایی قیمت را در بین مناطق مختلف کشور مطرح می کند. با این وجود، ممکن است تحت تاثیر شرایط آب و هوایی، جغرافیایی، اقتصادی و...، قیمت ها در مناطق مختلف یک کشور همبستگی نداشته و همگرایی سطح عمومی قیمت ها بین این مناطق به وجود نیاید. مطالعه حاضر به دنبال بررسی عوامل موثر بر همگرایی سطح عمومی قیمت ها بین استان های ایران طی دوره زمانی 1392:12-1386:1 می باشد. از جمله این عوامل می توان به اختلاف متوسط نرخ رشد درآمد سرانه دو استان، اختلاف متوسط نرخ رشد جمعیت دو استان و فاصله جغرافیایی میان دو استان اشاره کرد. برای دست یابی به هدف مطالعه، ابتدا همگرایی سطح عمومی قیمت ها بین استان های ایران با استفاده از رهیافت دو به دو پسران (2007) بررسی می شود. نتایج بیانگر آن است که فرضیه صفر، مبنی بر عدم وجود همگرایی سطح عمومی قیمت ها بین استان های ایران رد می شود. سپس به منظور بررسی عوامل موثر بر همگرایی سطح عمومی قیمت ها از مدل پروبیت استفاده می شود. نتایج حاکی از آن است که احتمال همگرایی صرفا تحت تاثیر اختلاف متوسط نرخ رشد درآمد سرانه بین استان ها قرار می گیرد، به نحوی که با نرخ رشد درآمد سرانه متفاوت بین استان ها، همگرایی سطح عمومی قیمت ها بین استان های ایران غیرمحتمل می باشد.
۷.

تخصیص منابع محدود به پیمانکاران با استفاده از روشهای FAHP و TOPSIS

کلید واژه ها: تخصیص منابعتصمیم گیری چند معیارهFUZZY AHPTOPSISنفت و گاز و پتروشیمی

حوزه های تخصصی:
  1. مدیریت مدیریت منابع انسانی روابط فرد و سازمان
  2. مدیریت مدیریت صنعتی مدیریت پروژه(کنترل پروژه)
تعداد بازدید : ۳۶ تعداد دانلود : ۴۸
این مقاله یک راه حل جهت تخصیص نقدینگی محدود به پیمانکاران بر اساس اولویتهای پروژه که یکی از مباحث مطرح در مدیریت نقدینگی پروژه ها می باشد، ارائه می کند. هدف از این تحقیق ارائه یک راهکار جهت حل مشکلات پیمانکاران عمومی در تخصیص منابع به پروژه های نفت و گاز می باشد. در این مقاله ابتدا شاخصهای اثر گذار بر عملکرد پیمانکاران، با استفاده از روش AHP فازی تعیین می شود. سپس، وزن معیارهای مربوطه محاسبه و امتیاز نهایی پیمانکاران با استفاده از روش TOPSIS بر اساس شاخصهای مذکور تعیین می گردد و در ادامه، پیمانکاران رتبه بندی می شوند. در نهایت، با استفاده از یک الگوریتم ابتکاری نحوه تخصیص نقدینگی محدود در دست به پیمانکاران ارائه می گردد. جهت تشریح روش، از اطلاعات واقعی مربوط به یک پیمانکار عمومی فعال در حوزه نفت و گاز استفاده شده است. در پایان، نتایج ارائه شده در خصوص مسئله مورد نظر و همچنین پیشنهادهای توسعه ای ارائه گردیده است.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۸۵