جستارهای زبانی (پژوهش های زبان و ادبیات تطبیقی)

در نشانه–معناشناختی، نشانه گونه ای منعطف، سیال، پویا، تغییر پذیر، متکثر و چند بعدی است. همه این ها معنا را تعاملی، فرایندی، تحول پذیر، پویا و چند وجهی می سازند. از این دیدگاه، نشانه–معناشناختی نویدی است برای شناخت چگونگی کارکرد، تولید و دریافت معنا در نظام های گفتمانی، زیرا فرایند معناسازی خود تحت نظارت و کنترل نظامی گفتمانی قرار دارد و دارای سطوح مختلفی است تا بتوان، با توجه به وسعت حضور نشانه معناها، کارکردهای متفاوت معنایی آن ها را ارائه داد. کارکرد های مختلفی با توجه به حضور نشانه معناها در گفتمان وجود دارد که، مهم ترین آن ها عبارت است از: کارکرد مقاومتی، ممارستی و مماشاتی که مبنای شکل گیری بسیاری از گفتمان ها به شمار می روند. از این دیدگاه، نظام اسطوره ای، نظام نشانه معنایی است که چارچوبی کیهان شناسانه و ادراکی برای تبیین پدیده های پیرامون انسان ارائه می دهد که دقیقاً در کارکرد ادراک معنایابی و تفسیر آن نوعی نگاه به جهان مطرح است که به ایجاد نوعی التفات به جهان می انجامد که متأثر از زیست جهان انسان ها شکل گرفته است. در این پژوهش مسئله مهم این است که نظامی جهت تبیین جهان بینی و ایدئولوژی اسطوره ا ی خود از چه شگردها و راهکار هایی بهره برده است؟ همچنین کارکرد های ویژه اسطوره در گفتمان هفت پیکر چیست؟ این پژوهش نشان می دهد در هفت پیکر نظامی، تحلیل ویژگی کارکرد اسطوره ایِ مقاومت، ممارست و مماشات گفتمانی از دیدگاه نشانه معناشناختی جهت تبیینِ شرایط شکل گیری و استعلای معنا، قلمرو های گفتمانی براساس قدرت ها و انرژی های اسطوره ای که به آن ها تزریق می شود، پیوسته بازپردازی می شوند و در گونه های مقاومت اسطوره ای، استعلایی، پدیدارشناختی و هویتی نقش آفرینی می کنند و مقاومت اسطوره ای در مسیر استعلا قرار می گیرد.

معنی شناسی توزیعی، روشی نوساختگراست که برای شناخت معنی، به کاربرد واژگان در متون واقعی توجّه دارد و به کارگیری آن، حدود معنایی یک واژه را در مقایسه با دیگر واژگان مشخص می کند. ازآنجاکه یکی از اهداف معنی شناسی قرآن، شناخت واژگان با توجّه به بافت کاربردی آن هاست، بهره گیری از این روش در قرآن اهمّیّت می یابد. در این پژوهش به منظور معرّفی چگونگی کاربست معنی شناسی توزیعی در قرآن، با روش توصیفی- تحلیلی، گام های پیاده سازی این روش در قرآن، چالش ها و راهکار هایی برای برون رفت از آن، با بررسی یک نمونه موردی تشریح شده است. گام های اجرای روش در قرآن عبارت اند از: تعیین واژگانی برای مقایسه با واژه اصلی، تعیین ویژگی های توزیعی (سوره معادل سند، و عبارت)، پیش پردازش زبانی متن قرآنی و حذف ایست واژه ها، تشکیل بردار بافتی و ماتریس هم وقوعی و وزن دهی عناصر آن، اندازه گیری مشابهت معنایی واژگان و تحلیل آن. مهم ترین چالش های استفاده از روش توزیعی در قرآن، حجم کم پیکره قرآنی، عدم وجود نرم افزار مناسب جهت انجام محاسبات و تفاوت زیاد طول سوره ها در الگوی واژه-سند است. توجّه بیشتر به مبنای روش توزیعی در متن قرآن، عدم استفاده از این روش برای واژگان بسیار کم بسامد و مقایسه نتایج به دست آمده از الگوی واژه-سند و واژه-عبارت، راهکارهایی برای برون رفت از برخی چالش هاست. اجرای روش توزیعی برای ریشه- واژه فرح در قرآن، تفاوت معنای به دست آمده از بافت قرآنی (نزدیک به حوزه معنایی تکبّر)، نسبت به معنای غالبی ذکرشده در لغت نامه ها (شادی) را نشان می دهد.

مهارت نوشتن یکی از مهارت های دشوار در یادگیری هر زبانی است. زبان آموز باید کلمات مناسب را انتخاب کند و آن ها را در چارچوبی درست قرار دهد. گاهی این دشواری به سبب کثرت قواعد زبان عربی و پیچیدگی آن برای عربی آموزان فارسی زبان دو چندان می شود. از طرفی، در مهارت نوشتن، هدف یادگیری همه قواعد زبان نیست، بلکه دستورزبان باید در خدمت محتوا باشد. بنابراین انتخاب قواعدِ ضروری و اولویت بندی آموزش این قواعد در پیشبرد یادگیری آسان تر و سریع تر نگارش عربیِ توسط زبان آموزان حائز اهمیت است. در این پژوهش با تکیه بر روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از پرسش نامه به سطح بندی دستور زبان عربی پرداختیم تا به تسهیل و تسریع فرایند آموزش و یادگیری مهارت نوشتن به زبان عربی توسط دانشجویان کارشناسی رشته زبان و ادبیات عربی کمک کنیم. برای رسیدن به این هدف، پرسش نامه ای محقق ساخته را بین 16 استاد و متخصص زبان عربی توزیع کردیم تا اولویت های دستور زبان عربی را در سه سطح مبتدی، میانی ​​و پیشرفته مشخص کنند. براساس نظرات متخصصان، مؤلفه های ترتیب سازه و ادوات استفهام برای تدریس در سطح مبتدی، مؤلفه های اسم موصول و ساخت سببی و نظام حالت برای سطح میانی، و دو مؤلفه وجه فعل و نمود برای سطح پیشرفته سطح بندی شدند. همچنین نتایج نشان داد که اکثر متخصصان بر رعایت اولویت ارائه قواعد مشابه در مراحل اولیه آموزش تأکید دارند و به تبع تدریس موارد مختص زبان عربی و نیز قواعد متفاوت بین زبان فارسی و عربی را برای سطوح بالاتر مناسب می دانند.

جایگزینی واجِ زبان وام دهنده با واجی از زبان وام گیرنده «جایگزینی واج» نامیده می شود. تا به حال جایگزینی واکه ها در وام واژه ها بیشتر مورد توجه محققان بوده است، ولی بررسی جایگزینی همخوان کم تر مورد بحث قرار گرفته است؛ به خصوص از دیدگاه نظریه بهینگی (پرینس و اسمولنسکی، 2004 /1993) و یا از دیدگاه آموزش زبان به جایگزینی همخوان ها پرداخته شده است (رزم دیده و ناصری، 1398). ولی در این مقاله جایگزینی همخوان در وام واژه ها بررسی شده است چون وام واژه ها بهتر می توانند رفتار واجی عامه مردم فارسی زبان را نشان دهند. نوع و رتبه بندی محدودیت ها نیز گویای این تفاوت هاست. در این تحقیق تعداد 295 واژه انگلیسی از فرهنگ سه جلدی عمید و واژه یاب گوگل استخراج شد و مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که شبیه ترین همخوان موجود در زبان وام گیرنده با توجه به بافت آوایی در جایگزینی شرکت می کند، ولی رتبه بندی محدودیت ها تغییر نمی کند. از آنجایی که هیچ کدام از همخوان های/T/، /w/، /k/ و /g/ در زبان فارسی نقش واجی ندارند، همخوان /T/ در آغازه و پایانه هجا به ترتیب با همخوان های[t] و [s] جایگزین می شود. همخوان /w/ در ابتدای واژه با همخوان لبی دندانی [v] جایگزین می شود. البته از آنجا که این همخوان دولبی نرمکامی فقط به صورت آوای میانجی در زبان فارسی کاربرد دارد، پس از شکسته شدن خوشه آغازین /sw/ در ابتدای واژه، همچون یک آوای میانجی عمل می کند و معمولاً جایگزین نمی شود. دو همخوان نرمکامی/k/ و /g/نیز با توجه به نوع بافت یا به همخوان های کامی /c/ و /Š/تبدیل می شوند یا اصلاً جایگزین نمی شوند.

پژوهش حاضر به بررسی چگونگی مفهوم سازیِ استعاره های مفهومی «ترس» در قرآن می پردازد. استعاره مفهومی از مباحث مهم در زبان شناسی شناختی است، در این رویکرد اعتقاد بر این است که استعاره پدیده ای شناختی است و آنچه در زبان ظاهر می شود تنها نمودِ این پدیده شناختی است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی حوزه های مبدأیی که در قرآن ترس بر مبنای آن مفهوم سازی شده اند، می کوشد به نگرش قرآن درخصوص این عاطفه دست یابد. به منظور دستیابی به این هدف پیکره ای متشکل از 607 آیه که دربردارنده مفهومِ ترس بودند جمع آوری شد، سپس از طریق تحلیل شناختی، 18 نام نگاشت شناسایی شد. دو طرحواره نیرو و حرکت به عنوان حوزه مبدأ، در مفهوم سازی «ترس» در قرآن نقش عمده ایفا می کنند. در مفهوم سازی بر مبنای حرکت، کنش های رفتاری و فیزیولوژیک در افراد در مواجهه با نیروی بیرونی بیانگر عدم کنترل ایشان و مغلوب شدن در برابر نیروی بیرونی است که در اکثر موارد از اساسِ مجازی برخوردار است، در مقابل در مفهوم سازی ترس بر مبنای طرحواره نیرو، حضور انواع نیروها ازجمله فشار، انسداد و تغییر مسیر در مواجهه با نیروی بیرونی بیانگر واکنش ارادی افراد در غلبه بر نیروی بیرونی است از این روست که قرآن در راستای هدف هدایتی خود در بسیاری از موارد در قالب امری و ضمن مأمور کردن انبیا از مخاطبان خود خواسته است که با نیروی برآمده از ترس عظمت الهی به مقابله با نیروهای بیرونی غیرالهی بپردازند.

در جستار پیش رو به موضوع خروج بند موصولی در زبان آلمانی پرداخته ایم. خروج بند موصولی هنگامی رخ می دهد که بند موصولی از جایگاه اصلی خود که در زبان آلمانی پس از اسم هسته است، خارج و به انتهای بند پایه منتقل شود. در این پژوهش در پی آن هستیم تا دلایل و شرایط خروج بند موصولی در زبان آلمانی را بررسی کنیم. همچنین نشان می دهیم که آیا عناصر واژگانی، مانند توصیف گر حرف اضافه ای که میان اسم هسته و بند موصولی واقع می شوند، در زبان نوشتاری و گفتاری به طور مشابه مورد استفاده قرار می گیرند؟ فرضیه این پژوهش بر این دو نکته تاکید دارد، نخست: چنانچه اطلاعات موجود در بند موصولی سنگین باشد یا به عبارتی تعداد واژگان به کاررفته در بند موصولی از تعداد معیّنی فراتر رود، بند موصولی میل به خروج از جایگاه اصلی خود را می یابد. و دوم اینکه تمایل به خروج بند موصولی در زبان گفتار بیشتر از زبان نوشتار است. نتایج این پژوهش که حاصل مقایسه بندهای موصولی در دو گونه زبان نوشتاری و زبان گفتاری است، نشان داد که در هر دو گونه زبان نوشتاری و گفتاری، وابسته اسم هسته متفاوت است. همچنین مشاهده کردیم که خروج بند موصولی در هر دو گونه رایج است، اما تعداد واژگان در بند موصولی نقشی در خروج بند موصولی ایفا نمی کند.

فرایند شکل گیری تشبیه مبتنی بر عملکرد توأمان دو پارادایم انتخاب و ترکیب است؛ انتخاب پدیده هایی و ترکیب آن ها که با هدف مفهوم سازی و تولید معنا انجام می شود. هرکدام از اجزای تشبیه در هر دو محور انتخاب و ترکیب به صورت شبکه ای در ارتباطی معنابخشی و معناپذیری عمل می کنند؛ ازاین رو ارتباط سازه های تشبیه نظام معنایی خاصی را به وجود می آورد که در آن، هر کدام از سازه ها به عنوان یک نشانه به شمار می روند و نقش معنایی معیّنی را ایفا می کنند. مسئله این پژوهش نیز بررسی نظام نشانه ای تشبیه و تبیین فرایند نشانه شدگی عناصر آن است تا چگونگی پدیداری یک نظام گفتمانی در قالب تشبیه و فرایند تولید معنا در آن مشخص شود. برای این منظور به روش تحلیلی تشریحی نشان داده می شود که چگونه شاعر در نقش سوژه در موقعیتی خاصّ، با مشبّه به عنوان اُبژه تعامل برقرار می کند و حاصل این تعامل ادراکی ذهنی است که با مشبّه به تعیّن می یابد. برآیند پژوهش بر این امر دلالت دارد که از دیدگاه نشانه معناشناختی، تشبیه دارای نظام نشانه ای است و این نظام با وجوه گفتمانی، پدیداری ادراکی و جریان دینامیکی معنا همراه است.

در حوزه تحلیل و بررسی گفتمان های مختلف، گفتمان کنش محور ورزشی گفتمانی متمایز است که محل تحقیق و پژوهش محققان زبان شناسی و علوم ورزشی بوده است. اینکه چه عناصر و شاخص هایی در این نوع گفتمان مستتر و مؤثر هستند و آیا این گفتمان واژگان کلیدی نظام روایی مبتنی بر کنش یعنی کنش، ارزش، تغییر را دربرمی گیرد محل پژوهش است. براین اساس روایت های کنش محور غالباً برنامه محور و هدفمند عمل می کنند و کنش گران با آگاهی نسبت به ارزش های آن گفتمان در جهت تصاحب آن ها حرکت می کنند. گفتمان ورزشی نیز مانند هر گفتمان دیگری دارای ارزش ها، کنش گران ورزشی و رسانه ای است. پرسش اصلی پژوهش حاضر عبارت است از اینکه آیا عنصر کلیدی گفتمان کنش محور در گفتمان ورزشی نیز مستتر است؟ و اینکه ارزش ها و شاخص های مؤثر فرهنگی در گفتمان ورزشی کدامند؟ روش گردآوری اطلاعات در تحقیق حاضر به صورت میدانی بود که توسط محققان انجام شد و به صورت شفاهی و براساس پرسش نامه محقق ساخته از پانزده مربی ورزشی در حوزه ورزش آمادگی جسمانی مصاحبه انجام شد و در 13 مصاحبه به طور تقریبی اشباع نظری شکل گرفت و جهت اطمینان دو مصاحبه دیگر نیز انجام گرفت و درنهایت با تعداد 15 مصاحبه در تحقیق حاضر تجزیه و تحلیل روی نتایج صورت پذیرفت. یافته ها حاکی از آن است که گفتمان ورزشی واجد ویژگی های یک گفتمان کنش محور است. از یافته های مهم دیگر این پژوهش این است که لازمه تحقق یک گفتمان ورزشی آگاهی و برجسته سازی شاخص های مختلف این گفتمان است.

موضوع چند معنایی همواره در سال های اخیر مد نظر زبان شناسان ایرانی با رویکردهای شناختی بوده است. به دلیل اهمیت این موضوع، نگارندگان به بازشناسی چند معنایی صورت ساده فعل ijən/č/ (رفتن) در کردی کلهری بر پایه چند معنایی اصول مند (Evans & Green,2006) پرداخته اند. در این جُستار کیفی، داده ها به روش میدانی از گفتمان روزمره کُرد زبانان کلهری گردآوری شده و براساس انگاره مذکور و به روش توصیفی تحلیلی بررسی و واکاوی شده اند. شایان ذکر است که نگارندگان نیز از شم زبانی خود و دیگر گویشوران برای اصالت داده ها بهره بردند. نتایج نشان داد که « رفتن»، معنای سرنمون فعل ijən/č/ است و شبکه معنایی آن دارای چهل و پنج معنای مجزا، همچون «مسافرت کردن»، «رانندگی کردن»، «مهاجرت کردن»، «جاری شدن»، «غروب کردن»، «پایان یافتن»، «واریز کردن»، «ارسال کردن» و امثال آن ها و شش خوشه معنایی است. همچنین، یافته ها نشان داد که می توان تبیین مطلوبی از چند معنایی این فعل در کردی کلهری بر پایه رویکرد یاد شده به دست داد. بازنمایی چند معنایی این فعل در کردی کلهری برای ادراک بهتر چند معنایی فعل های دیگر می تواند سودمند باشد.

مقاله حاضر بر آن است تا در چارچوب دستور نقش گرای هلیدی و متیسن (2014) به تحلیل گفتمان شش داستان فارسی معاصر براساس مؤلفه آغازگر مبتدایی در فرانقش متنی بپردازد. در این دستور، پیام و معانی متنی بندها بدون شناسایی آغازگرهای مبتدایی و عوامل گفتمانی دخیل در این برجسته سازی برای خواننده برملا نمی شود و خوانش کاملی از پیام حاصل نمی گردد. این پژوهش به این پرسش پاسخ می دهد که چگونه ساخت آغازگری در بند به برجسته سازی و انتقال پیام نویسنده کمک می کند. فرضیه پژوهش این است که ساخت آغازگری با برجسته سازی پیام با ابزارهای نحوی به انتقال پیام مورد نظر نویسنده مبادرت می ورزد. پیکره پژوهش شش داستان کوتاه معاصر مشتمل بر 3736 بند است. تمامی 3736 بند پژوهش با استفاده از روش توصیفی تحلیلی براساس ساختار آغازگری در فرانقش متنی تحلیل شدند. تحلیل ها نشان داد که به طور معمول برای حفظ و تداوم موضوع از فاعل و عمدتاً از مشارکان در بندهای بی نشان خبری به عنوان آغازگر مبتدایی برای انتقال پیام استفاده شد. اما هنگامی که دلایل گفتمانی موجهی در کار بود عمدتاً از افزودهای پیرامونی پیشایندشده برای معرفی رویدادی تازه، تغییر موضوع، یا معنی خاص در داستان در بندهای نشان دار و از فرایند برای نشان دادن جایگاه عاملان سخن در بندهای امری به عنوان آغازگرهای مبتدایی استفاده شد. بنابراین، خوانندگان با شناسایی آغازگرهای مبتدایی در ساخت های بی نشان و نشاندار با استفاده از ساخت آغازگری می توانند به پیام و معانی متنی مورد نظر نویسنده دست یابند.

نشانه های مستتر در مسجد مکی به عنوان عرصه نمایش قدرت هژمونیک قومی مذهبی بلوچ های سنی مذهب، با ابعاد و ارتفاع نامتعارف و فرم ها و تزیینات ناآشنا، بافت پیرامونی خود را قلمروبندی کرده و قواعد معنایی خاصی را تولید ساخته است. لذا هدف اصلی پژوهش حاضر نقد و واکاوی مسجد مکّی به مثابه یک متن چندلایه و یافتن ایدئولوژی های آشکار و پنهان آن از طریق نشانه شناسی انتقادی است و سعی دارد تا دریابد نشانه های تنش گفتمانی پدید آمده در منظر شهری زاهدان بر مسجد مکی چیست؟ و بدین طریق تغییرات و یا عدم تغییرات لایه های گوناگون آن را در طی زمان های مختلف بررسی نماید. نشانه شناسی انتقادی در افراد آگاهی انتقادی نسبت به پدیده ها ایجاد می کند. چنین آگاهی ای از طریق نشانه ها سبب می شود که افراد نسبت به کنش گفتمانی پدیدآمده و ساختارها و مناسبات مرتبط با آن شناخت حاصل کنند و به آن واکنش نشان دهند. از طریق این رویکرد، تفسیر منظر شهری زاهدان به مثابه یک متنی صورت می پذیرد که متأثر از عامل قدرت و ایدئولوژی های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی پدید آمده است، به طوری که نمودِ عامل قدرت و کارکردهای اجتماعی اقتصادی آن را می توان هم در شکل گیری منظر شهری زاهدان و هم در درون مایه آن مشاهده کرد. مسجد مکّی امکان بازنمایی مفاهیم و مسائلی را فراهم آورده است که می تواند ما را به عمق لایه های فرهنگی بلوچ ببرد و درکی نسبتاً عمیق از وضعیت این قوم در جامعه معاصر به دست دهد.

نظریه ذهن به عنوان توانایی درک حالت های ذهنی دیگران از قبیل باور ها، امیال و قصدمندی ها، و نیز درک تفاوت این حالت ها با آن چه خود فرد دارد است. نظریه ذهن جنبه مرکزی شناخت اجتماعی است و پیش نیاز کارکرد های اجتماعی است. در این میان اصطلاحاتی هستند که بیان گر حالت های ذهنی هستند. امروزه این توانایی ملاک موفقیت و یا عدم موفقیت افراد در ارتباط های اجتماعی آن ها محسوب می شود. همچنین بازیگر برای بیان احساسات نقش از ژست استفاده می کند و تماشاگر از طریق ژست بازیگر، احساسات کاراکتر را ادراک می کند. در مطالعات پیشین از طریق حالت های صدا، چشم، فیلم و چهره افراد، نظریه ذهن مورد مطالعه قرار گرفته است. هدف این پژوهش، مطالعه بدن در بیان حالت های ذهنی ازمنظر علوم شناختی است. در این مطالعه سی حالت ذهنی به صورت القایی به پنجاه بازیگر تئاتر داده شد و آن ها برای هر حالت ذهنی، یک فرم بدنی طراحی کردند. در این فرایند دو هزار تصویر از ژست بازیگران جمع آوری شد. تصاویر توسط ۳۲۱ نفر تماشاگر به صورتِ تصادفی مورد نظرسنجی قرار گرفت و از میانِ آن ها ژست هایی که بالاترین امتیاز را در این نظرسنجی دریافت کردند، انتخاب شد. پایایی و روایی تصاویر منتخب از طریق نرم افزاری که برای آزمون ذهن خوانی از طریق بدن طراحی شده بود، ارزیابی شد. این مطالعه از طریق تهیه و طراحی آزمون و اجرای آزمون و تحلیل و ثبت نتایج آزمون به نتایج زیر رسید. با توجه به نتایج آماری مشخص شد که بدن توانایی انتقال حالت ذهنی را دارد. ما می توانیم از فرم بدن افراد، به حالت های ذهنی آن ها پی ببریم. سی حالت بدنی براساس حالت های ذهنی «هدف» در مطالعات بارون کوهن، مشخص شد. ارتباط میان ذهن خوانی از طریق بدن با ذهن خوانی از طریق چشم مورد ارزیابی قرار گرفت. تصاویر منتخب جهت طراحی آزمون ذهن خوانی از طریق بدن شناسایی و روایی و پایایی آن مورد تأیید قرار گرفت. بانک ژست هایی از زبان بدن/ شناخت بدنمند شناسایی شد. در این پژوهش اولین بانک تصاویر بیان گرِ حالت های ذهنی از طریق بدن بازیگران تهیه و طراحی شد. در درک حالت های ذهنی، زنان عملکرد بهتری نسبت به مردان دارند. بدن نسبت به چشم ها، در بیان حالت های ذهنی از گویایی بیشتری برخوردار است.

زبان پشتو یکی از زبان های ایرانی است که درباره آن پژوهش های زبان شناختی اندکی صورت گرفته است. سببی سازی در زبان پشتو نیاز به توضیح بیشتر دارد، زیرا این مسئله از اهمیت زیادی برخوردار است، اما در کتاب های دستور زبان پشتو و زبان شناختی این زبان توجه لازم به این مسئله نشده است. از این رو بررسی و پژوهش سببی سازی در این زبان از اهمیت خاصی برخوردار است. هدف از این پژوهش توصیف مقوله سببی سازی زبانِ پشتو است. داده های مورد نیاز این تحقیق از آثار و گویشوران این زبان براساس پژوهشِ دبیرمقدم (1399) انجام شده است. روشِ تحقیق این نوشتار علاوه بر توصیف سببی سازی، مبتنی بر مثال های زبانِ پشتو است که آوانویسی و معنا گزاری شده است. نمونه های این متن از میان صدها جمله انتخاب شده و مورد تحلیل و تجزیه قرار گرفته است. مسئله مهم، بازنمایی ساخت سببی در زبان پشتو است که چگونه انجام می شود؟ زبان پشتو ازجمله زبان های فاعل مفعول فعل است و سببی سازی در این زبان به شکل صرفی و نحوی وجود دارد. این پژوهش بر اساس نظریه رده شناسی به تحلیل داده ها پرداخته است. سببی سازی زبان در پشتو نسبت به زبان فارسی پیچیده است؛ چون از یک اصل مشخص پیروی نمی کند. در سببی صرفی علاوه بر وند (aw) از پیش اضافه های (pӘ,pӘr) و(war bânde,pre) کار گرفته می شود. میزان زایایی سببی های کمکی در زبان پشتو بیشتر است چون با بیشتر افعال می آید و فعل را متعدی می سازد.