کاربست معنی شناسی توزیعی در قرآن، مطالعه نمونه موردی ریشه- واژه «فرح» (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
معنی شناسی توزیعی، روشی نوساختگراست که برای شناخت معنی، به کاربرد واژگان در متون واقعی توجّه دارد و به کارگیری آن، حدود معنایی یک واژه را در مقایسه با دیگر واژگان مشخص می کند. ازآنجاکه یکی از اهداف معنی شناسی قرآن، شناخت واژگان با توجّه به بافت کاربردی آن هاست، بهره گیری از این روش در قرآن اهمّیّت می یابد. در این پژوهش به منظور معرّفی چگونگی کاربست معنی شناسی توزیعی در قرآن، با روش توصیفی- تحلیلی، گام های پیاده سازی این روش در قرآن، چالش ها و راهکار هایی برای برون رفت از آن، با بررسی یک نمونه موردی تشریح شده است. گام های اجرای روش در قرآن عبارت اند از: تعیین واژگانی برای مقایسه با واژه اصلی، تعیین ویژگی های توزیعی (سوره معادل سند، و عبارت)، پیش پردازش زبانی متن قرآنی و حذف ایست واژه ها، تشکیل بردار بافتی و ماتریس هم وقوعی و وزن دهی عناصر آن، اندازه گیری مشابهت معنایی واژگان و تحلیل آن. مهم ترین چالش های استفاده از روش توزیعی در قرآن، حجم کم پیکره قرآنی، عدم وجود نرم افزار مناسب جهت انجام محاسبات و تفاوت زیاد طول سوره ها در الگوی واژه-سند است. توجّه بیشتر به مبنای روش توزیعی در متن قرآن، عدم استفاده از این روش برای واژگان بسیار کم بسامد و مقایسه نتایج به دست آمده از الگوی واژه-سند و واژه-عبارت، راهکارهایی برای برون رفت از برخی چالش هاست. اجرای روش توزیعی برای ریشه- واژه فرح در قرآن، تفاوت معنای به دست آمده از بافت قرآنی (نزدیک به حوزه معنایی تکبّر)، نسبت به معنای غالبی ذکرشده در لغت نامه ها (شادی) را نشان می دهد.Application of Distributional Semantics in the Qur'an, A Case Study of the Root-word "Farah"
Distributional semantics is a neoconstructionist method that focuses on the contextual use of words in real texts to determine the approximate meaning of a word relative to other words. Since one of the goals of applying semantics to the Qur'an is to ascertain the meaning of words according to their practical context, the use of this method in Qur'anic studies becomes important.In this research, in order to introduce the application of distributional semantics in the Qur'an, the descriptive-analytical method is employed to explain the implementation steps, the challenges, and the solutions to overcome them, by examining a case study.The steps are: determining comparable words for the main target word; determining distributional features (surah, equivalent to document, and phrase); linguistic pre-processing of the Qur'anic text and removal of stopwords; forming the context vector and co-occurrence matrix and weighting its elements; and finding and analyzing the semantic similarity of words.The most important challenges of using this method in the Qur'an are the small volume of the Qur'anic text, the lack of suitable software for calculations within the Qur'anic context, and the great difference in the length of surahs in the word-document pattern.Solutions to overcome some of these challenges include: paying closer attention to the basis of the distributional method (distributional hypothesis); avoiding the use of this method for very low-frequency words; and comparing the results obtained from the word-document and word-phrase patterns.For the root-word Farah, it is found that the meaning derived from the Qur'anic context (closer to the meaning of pride) is different from the meaning mentioned in standard dictionaries (joy).
تبلیغات
