مقایسه تطبیقی معنی شناسی توزیعی و روش معنی شناسی رایج موسوم به ساخت گرا در مطالعات قرآنی(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
معنی شناسی توزیعی روشی نوساخت گرا در معنی شناسی است که می کوشد معنای واژگان را با استفاده از کاربرد آنها در متون طبیعی شناسایی کند. از سوی دیگر، یکی از موضوعات جالب توجه در مطالعات قرآنی سال های اخیر، یافتن معنای واژگان قرآنی از طریق کاربرد قرآنی آنهاست که در پژوهش های متعدد فارسی زبان، تحت عنوان معنی شناسی ساخت گرا اجرا شده است. به دلیل شباهت هدف دو روش نام برده، مقایسه آنها از جنبه های مختلف می تواند زمینه ارتقای مطالعات قرآنی را فراهم کند. در پژوهش حاضر، با روش تطبیقی-تحلیلی، ضمن این مقایسه، روش رایج در مطالعات قرآنی ارزیابی شده است. مهم ترین شباهت های دو روش سرچشمه گرفتن از رویکرد ساخت گرایی و استفاده از روابط هم نشینی و جانشینی هستند. تفاوت های دو روش جنبه هایی مختلف دارند. از جمله در معنی شناسی توزیعی، مشابهت واژگان درجه بندی می شود؛ به وقوع واژگان در متن های مختلف و نیز انواع هم نشینان توجه می شود؛ و هم نشین ها ارزش گذاری می شوند. در مقابل، در روش رایج ساخت گرا در قرآن، مشابهت ها درجه بندی نمی شود؛ برای یافتن جانشینان، صرفاً بر هم نشینان مکمّلی تأکید می شود؛ و هم نشینان ارزش گذاری نمی شوند. برخی از نقدهای وارد به روش رایج ساخت گرا، عدم تطابق عنوان با محتوا، عدم تبیین چگونگی اقتباس از روش های شناخته شده معنی شناسی، عدم ارائه دلایل متقن در تعیین گام ها، و بنابراین، سلیقه ای بودن نتایج هستند.