گفتمان ورزشی

با بررسی استعاره های مفهومی به کار رفته در متون ورزشی می توان به نوع نگاهی که ناخودآگاهانه در پس ذهن نویسندگان وجود دارد پی برد. از این رو استعاره های به کار رفته در دو روزنامه خبر ورزشی و ابرار ورزشی در سال 1398 جهت دست یابی به شیوه-های مفهوم سازی و نگرش های پنهان در پس متون تولید شده بررسی شدند. از دو رویکرد "تحلیل انتقادی استعاره" چارتریس بلک - 2004 که حاصل تلفیق رویکردهای شناختی، تحلیل انتقادی گفتمان، کاربردشناسی و پیکره ای است، به مثابه روش تحقیق، و همچنین رویکرد "استعاره های مفهومی" لیکاف و جانسون- 1980، به منزله چارچوب نظری، برای بررسی داده ها استفاده شدند. مسئله اصلی این تحقیق پرداختن به این موضوع است که از کدام حوزه های مبدا در مفهوم سازی های مطبوعات ورزشی در ورزش فوتبال بیشتر استفاده می شود؟ چرا؟ برای پاسخ به سؤال مقاله از داده های دو سایت ورزشی مقالات مربوط به سال 1398 و نه همه جمع آوری شدند در یک فایل وورد بصورت پیکره ذخیره و سه مرحله چارتریس بلک اجرا شد. در همین راستا 400 متن خبری در شش ماه اول و دوم سال 1398 متشکل از 94.955 کلمه بررسی گردید یکی از خصیصه های زبان ورزش ترویج استعاره-های جنگ است اما تحقیقات ما نشان می دهد تصویری کمتر خشونت آمیز و حتی به لحاظ زیبایی شناختی زمینه ای لذت بخش از فعالیتهای انسان و قلمروهای غیر خشونت قابل ساختار بندی است.

در حوزه تحلیل و بررسی گفتمان های مختلف، گفتمان کنش محور ورزشی گفتمانی متمایز است که محل تحقیق و پژوهش محققان زبان شناسی و علوم ورزشی بوده است. اینکه چه عناصر و شاخص هایی در این نوع گفتمان مستتر و مؤثر هستند و آیا این گفتمان واژگان کلیدی نظام روایی مبتنی بر کنش یعنی کنش، ارزش، تغییر را دربرمی گیرد محل پژوهش است. براین اساس روایت های کنش محور غالباً برنامه محور و هدفمند عمل می کنند و کنش گران با آگاهی نسبت به ارزش های آن گفتمان در جهت تصاحب آن ها حرکت می کنند. گفتمان ورزشی نیز مانند هر گفتمان دیگری دارای ارزش ها، کنش گران ورزشی و رسانه ای است. پرسش اصلی پژوهش حاضر عبارت است از اینکه آیا عنصر کلیدی گفتمان کنش محور در گفتمان ورزشی نیز مستتر است؟ و اینکه ارزش ها و شاخص های مؤثر فرهنگی در گفتمان ورزشی کدامند؟ روش گردآوری اطلاعات در تحقیق حاضر به صورت میدانی بود که توسط محققان انجام شد و به صورت شفاهی و براساس پرسش نامه محقق ساخته از پانزده مربی ورزشی در حوزه ورزش آمادگی جسمانی مصاحبه انجام شد و در 13 مصاحبه به طور تقریبی اشباع نظری شکل گرفت و جهت اطمینان دو مصاحبه دیگر نیز انجام گرفت و درنهایت با تعداد 15 مصاحبه در تحقیق حاضر تجزیه و تحلیل روی نتایج صورت پذیرفت. یافته ها حاکی از آن است که گفتمان ورزشی واجد ویژگی های یک گفتمان کنش محور است. از یافته های مهم دیگر این پژوهش این است که لازمه تحقق یک گفتمان ورزشی آگاهی و برجسته سازی شاخص های مختلف این گفتمان است.