بازنمون تنش گفتمانی منظر شهری زاهدان از طریق نشانه شناسی انتقادی مسجد مکّی(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
جستارهای زبانی دوره ۱۶ بهمن و اسفند ۱۴۰۴ شماره ۶ (پیاپی ۹۰)
325 - 360
حوزههای تخصصی:
نشانه های مستتر در مسجد مکی به عنوان عرصه نمایش قدرت هژمونیک قومی مذهبی بلوچ های سنی مذهب، با ابعاد و ارتفاع نامتعارف و فرم ها و تزیینات ناآشنا، بافت پیرامونی خود را قلمروبندی کرده و قواعد معنایی خاصی را تولید ساخته است. لذا هدف اصلی پژوهش حاضر نقد و واکاوی مسجد مکّی به مثابه یک متن چندلایه و یافتن ایدئولوژی های آشکار و پنهان آن از طریق نشانه شناسی انتقادی است و سعی دارد تا دریابد نشانه های تنش گفتمانی پدید آمده در منظر شهری زاهدان بر مسجد مکی چیست؟ و بدین طریق تغییرات و یا عدم تغییرات لایه های گوناگون آن را در طی زمان های مختلف بررسی نماید. نشانه شناسی انتقادی در افراد آگاهی انتقادی نسبت به پدیده ها ایجاد می کند. چنین آگاهی ای از طریق نشانه ها سبب می شود که افراد نسبت به کنش گفتمانی پدیدآمده و ساختارها و مناسبات مرتبط با آن شناخت حاصل کنند و به آن واکنش نشان دهند. از طریق این رویکرد، تفسیر منظر شهری زاهدان به مثابه یک متنی صورت می پذیرد که متأثر از عامل قدرت و ایدئولوژی های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی پدید آمده است، به طوری که نمودِ عامل قدرت و کارکردهای اجتماعی اقتصادی آن را می توان هم در شکل گیری منظر شهری زاهدان و هم در درون مایه آن مشاهده کرد. مسجد مکّی امکان بازنمایی مفاهیم و مسائلی را فراهم آورده است که می تواند ما را به عمق لایه های فرهنگی بلوچ ببرد و درکی نسبتاً عمیق از وضعیت این قوم در جامعه معاصر به دست دهد.