ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱٬۶۸۱ تا ۱٬۷۰۰ مورد از کل ۸۳٬۰۳۰ مورد.
۱۶۸۱.

حق تأمین سلامتی مطلق ارباب رجوع در رابطه با کارگزاران با نگرشی قرآنی به کرامت انسانی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۹ تعداد دانلود : ۳۴
سلامت انسان در منظومه معارف اسلامی مفهومی چندبعدی است که محدود به بُعد جسمانی نیست، بلکه جنبه هایی همچون سلامت عقل، وجهه اجتماعی، باورهای دینی، ساختار خانوادگی و وضعیت اقتصادی را نیز شامل می شود. این مقاله با تکیه بر آموزه های قرآنی، روایی و تحلیل فقهی، به تبیین حق تأمین سلامت مطلق ارباب رجوع در ارتباط با کارگزاران می پردازد و نشان می دهد که مسئولان در نظام اداری و حکومتی در قبال سلامت همه جانبه مراجعان خود مسئولیت شرعی، اخلاقی و قانونی دارند. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی تحلیلی با بهره گیری از منابع فقهی، تفسیری و روایی معتبر است. یافته ها حاکی از آن است که هر گونه قصور یا رفتار آسیب زا از سوی صاحبان منصب، حتی به واسطه برخورد لفظی، بی اعتنایی یا فقدان نظارت بر زیرمجموعه، ممکن است موجب تضییع یکی از ابعاد سلامت ارباب رجوع شود که در این صورت، آنان ضامن و مؤاخذ خواهند بود. در نهایت، مقاله نتیجه می گیرد که رعایت سلامت مطلق مراجعین نه تنها از حیث فقهی و قانونی الزام آور است، بلکه به عنوان مصداقی از حفظ کرامت انسانی، مسئولیت الهی صاحبان قدرت نیز تلقی می شود.
۱۶۸۲.

مکانیسم نزول وحی از منظر ملاصدرا و ابن عربی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۴ تعداد دانلود : ۳۵
وحی، به عنوان عالی ترین مرتبه ارتباط انسان با خداوند، همواره کانون توجه فیلسوفان و عارفان مسلمان بوده است. ملاصدرا و ابن عربی هر یک با مبانی معرفت شناختی، انسان شناختی، و هستی شناختی خاص خود تبیین های متمایزی از کیفیت و مکانیسم نزول وحی ارائه داده اند. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی تطبیقی به بررسی دیدگاه این دو اندیشمند می پردازد. بر اساس یافته های تحقیق، ملاصدرا نزول وحی را در پرتو نظریه حرکت جوهری و مراتب عقل تحلیل می کند و آن را فرایندی می داند که طی آن معارف الهی از عقل فعال به قوه متخیله نبی منتقل می شود و در قالب الفاظ و صور محسوس ظهور می یابد. در مقابل، ابن عربی نزول وحی را در چارچوب نظریه تجلی و بر مبنای مراتب وجود و لطایف سبعه تبیین می کند؛ بدین معنا که حقیقت محمدیه به عنوان نخستین مظهر الهی واسطه اصلی در دریافت و انتقال وحی به پیامبران است. مقایسه تطبیقی نشان می دهد که هر دو دیدگاه بر چندمرحله ای بودن نزول وحی، نقش محوری قوه خیال، و جایگاه ممتاز نفس نبی تأکید دارند؛ با این تفاوت که ملاصدرا تحلیلی فلسفی و عقل محور و ابن عربی تحلیلی عرفانی و شهودمحور از این فرایند ارائه می دهند. بررسی تطبیقی این دو رویکرد تصویری جامع تر از مکانیسم نزول وحی در سنت اسلامی به دست می دهد.
۱۶۸۳.

تحلیل انتقادی مفهوم «جاودانگی» در فلسفه جوزایا رویس؛ از اخلاق تا متافیزیک(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۳ تعداد دانلود : ۲۹
مسئله جاودانگی از بنیادی ترین پرسش های فلسفه و الهیات است؛ پرسشی درباره ماندگاری انسان و نسبت او با حقیقت. جوزایا رویس، فیلسوف ایدئالیست آمریکایی، با رویکردی اراده گرایانه می کوشد مفهوم جاودانگی را از تلقی های سنتی فراتر ببرد و آن را نه استمرار صرف حیات فردی، بلکه ضرورتی درونی برخاسته از ذات اراده انسان تبیین کند. در منظومه او، جاودانگی با وفاداری، اراده مطلق و «جامعه اخلاقی» گره می خورد؛ جایی که فرد در نسبت با کلیت هستی معنا می یابد. این نوشتار با رویکرد تحلیلی–انتقادی نخست مبانی نظری جاودانگی در اندیشه رویس را بررسی و سپس نقدهای وارد بر آن را تحلیل می کند. مهم ترین چالش ها شامل نسبت مبهم اراده فردی و اراده جهانی، مسئله هویت شخصی پس از مرگ و پرسش عدالت الهی در این تفسیر است. منتقدان می پرسند اگر اراده های فردی در حقیقت کلی مستحیل شوند، تمایز نیک کرداران و بدکاران چگونه حفظ می شود؟ در برابر، مدافعان با طرح «درجات جاودانگی» استدلال می کنند که میزان پیوند هر فرد با حقیقت کلی مرتبه او را تعیین می کند. جمع بندی نشان می دهد نظریه رویس، با وجود گشودن افقی تازه، همچنان با ابهاماتی روبه روست که تأمل فلسفی و الهیاتی را ضروری می سازد.
۱۶۸۴.

بررسی و نقد دیدگاه پل دِرِیپِر در مسئله شر(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۱ تعداد دانلود : ۳۵
این مقاله به بررسی و نقد دیدگاه پل دریپر، فیلسوف برجسته دین، در خصوص مسئله شر می پردازد. هدف اصلی پژوهش، تحلیل استدلال قرینه گرای شر دریپر است که بر اساس آن، میزان و نوع شر موجود در جهان، شواهدی قوی علیه وجود خدای خیرخواه، قادر مطلق و عالم مطلق ارائه می دهد. برای نیل به این هدف، این پژوهش با استفاده از روش تحلیلی۔انتقادی، به بررسی دقیق آثار اصلی دریپر و نقد ساختار منطقی و مبانی معرفت شناختی استدلال او می پردازد و هم زمان، ادبیات پژوهشی مرتبط و نقدهای مطرح شده توسط دیگر فلاسفه را نیز مورد توجه قرار می دهد. یافته های اصلی نشان می دهند که استدلال دریپر با چالش هایی در تعریف و تشخیص شر گزاف مواجه است و مفاهیمی نظیر احتمال پیشین که او به کار می برد، دارای ابهامات روش شناختی است. همچنین، این مقاله استدلال می کند که فرضیات دریپر درباره اهداف الهی و دانش انسانی نسبت به آنها، قابل تردید هستند. در نتیجه گیری، مقاله حاضر نشان می دهد که با وجود اهمیت دیدگاه دریپر در مباحث معاصر فلسفه دین، استدلال قرینه گرای شر او از نقاط ضعف فلسفی و معرفت شناختی قابل توجهی برخوردار است که اعتبار آن را به چالش کشیده و زمینه ساز بحث های بیشتر در زمینه مسئله شر و راه حل های آن می شود.
۱۶۸۵.

ارزیابی مبانی تجربی و الهیاتی «ژن خدا»(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۶۱ تعداد دانلود : ۱۴۵
پژوهشگر عرصه ژنتیک، دکتر دین هَمر مدعی است، ژنی که منجر به گرایش انسان ها به معنویت و اعتقادات دینی می شود را کشف نموده است. او این ژن را حاصل تکامل زیستی نوع انسان می داند که منجر به ایجاد درگاه های ورودی در بخش نورون پس سیناسپی می گردد و با انتقال منوآمین ها به درون سلول و ایجاد حالات خوش معنوی، او را به سمت معنویت گرایی و بالتبع فرض خالق برای هستی سوق می دهد. پژوهش حاضر با استفاده از روش اسنادی (کتابخانه ای) توضیح می دهد که چگونه براساس تحقیقات آزمایشگاهی بعدی، ژن مورد نظر را نمی توان به عنوان علت تامه احساسات معنوی جا زد و تنها باید برای آن نقش کوچکی در این فرایند در نظر گرفت. نیز ادعای مطرح شده قادر نیست دلایل عقلی و یقینی مبنی بر وجود خداوند را بشکند، ازاین رو تلاش همر را نمی توان نافی وجود متعلق معنویت، یعنی خداوند متعال دانست.
۱۶۸۶.

تأثیر سبک زندگی بر پیشگیری از بزه دیدگی با نگاهی به مبانی اسلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۶ تعداد دانلود : ۱۲۳
گسترش مطالعات بین رشته ای در دهه های اخیر با ظهور مباحث پست مدرنیسم سبب شد سبک زندگی به عنوان موضوعی مهم مورد توجه اندیشمندان قرار گیرد. در حوزه مطالعات جرم شناختی نیز سبک زندگی در مباحث علت شناسی وقوع جرم و پیشگیری از آن حائز اهمیت است. با این توضیح، هدف اصلی این پژوهش تبیین ارتباط میان سبک زندگی به عنوان یک شاخص روان شناختی جامعه شناختی در موضوع پیشگیری از بزه دیدگی است. این مقاله به روش تحلیلی توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه ای صورت گرفته، همچنین گردآوری اطلاعات به روش اسنادی و از طریق مطالعه منابع معتبر انجام شده است. بر اساس یافته های پژوهش شکل گیری سبک زندگی تابع مؤلفه های فرهنگی و اجتماعی و تحول در نگرش ها و رجحان های فردی و اجتماعی است. ازاین رو هرچند سبک زندگی در ظاهر هویتی فردی می باشد، لیکن کنش میان زندگی فردی، اجتماعی و فضای مجازی در شکل گیری آن مؤثر است. در موضوعات جرم شناختی، توجه به علت شناسی وقوع جرم و پیشگیری از آن، مهم ترین حوزه های بحث می باشد. در این راستا مؤلفه هایی چون روحیه صبر و مدارا، محافظت از آماج ها، نوع پوشش، تعاملات خانوادگی، تغییر در کالبد شهری، میزان استفاده از فضای مجازی در سبک زندگی بزه دیده نقش مهمی در پیشگیری از جرم ایفا می کند.
۱۶۸۷.

نسبت دین و انسان در اندیشه ی جوزایا رویس: تحلیلی بر نظریه ی "جامعه ی وفاداران"(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۲ تعداد دانلود : ۱۴۷
مسئله ی نسبت دین و انسان از مباحث بنیادین در فلسفه، جامعه شناسی و الهیات است که با تحولات فکری و اجتماعی همواره دستخوش تحولاتی بوده است. در دوران مدرن و به طور خاص در غرب، رشد عقل گرایی، سکولاریسم و فردگرایی، منجر به طرح پرسش های مهمی در حوزه دین شده است. در این میان، جوزایا رویس، فیلسوف ایده آلیست آمریکایی، با ارائه ی نظریه ی «جامعه ی وفاداران» کوشیده است تا چارچوب نوینی برای تبیین پیوند دین، اجتماع و هویت انسانی ارائه دهد. او دین را نه صرفاً مجموعه ای از باورهای متافیزیکی، بلکه تعهدی اخلاقی و اجتماعی به یک اجتماع معنوی می داند که در آن، وفاداری به ارزش های متعالی و خیر جمعی، جوهره ی دینداری را تشکیل می دهد. این جستار، با اتخاذ روش تحلیل توصیفی-انتقادی، نظریه ی رویس را در نسبت با چالش های معنویت در جهان معاصر مورد نظر و تأمل قرار داده است. یافته ها نشان می دهد که علی رغم تأکید رویس بر نقش دین در تقویت انسجام اجتماعی، نظریه ی او با نقدهای مهمی مواجه است؛ از جمله ابهام در تعریف جامعه ی وفاداران، نادیده گرفتن ابعاد وحیانی و عرفانی دین، و امکان سوءاستفاده ی ایدئولوژیک از مفهوم وفاداری. مقایسه ی آرای رویس با سنت فلسفی اسلامی نشان می دهد که برخلاف رویکرد او که دین را عمدتاً نظامی اجتماعی-اخلاقی تلقی می کند، در اندیشه ی اسلامی ایمان به وحی و حقیقت متعالی، بنیان دینداری را تشکیل می دهد. نتایج این مطالعه نشان می دهد که نظریه ی جامعه ی وفاداران، با پذیرش ابعاد معرفتی و وحیانی دین، می تواند به مثابه امکانی برای بازاندیشی جایگاه دین در جهان مدرن قلمداد شود. این نوشته، نشان می دهد که دین، باوجود چالش های ناشی از مدرنیته، همچنان نقش مهمی در معنابخشی به حیات انسان معاصر ایفا می کند.
۱۶۸۸.

Phenomenological Analysis of the Role of Connection with Art and Beauty in Education(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱۵ تعداد دانلود : ۱۹۷
SUBJECT & OBJECTIVES: Educational experts have examined the importance of incorporating art and aesthetics into education. They argue that despite the well-documented benefits of art in achieving educational objectives across intellectual, emotional, religious, and ethical domains, its integration into educational settings remains incomplete.  There is a need for extensive research on the effectiveness of artistic and aesthetic approaches in various educational curricula, including medical and higher education. In this regard, the present study aimed to investigate the impact of engagement with art and aesthetics on the intellectual, emotional, religious, and ethical education of artists’ lived experiences.METHOD & FINDING: The current research utilized a qualitative and phenomenological approach, focusing on diverse artists representing various art forms. The participants in this qualitative and phenomenological study were 19 artists from different fields of art in Kerman, a province of Iran, who were chosen via purposive sampling. The data were collected through semi-structured interviews and analyzed with MAXQDA software (version 2021), using Colaizzi’s seven-step method. Artists’ experiences demonstrate that engagement with art and beauty triggers significant transformations in various aspects of life, influencing habits, preferences, modes of expression, and even appearance.  The study shows that education involving art and beauty encourages reflection, thinking, understanding, and hands-on learning. CONCLUSION: Special attention should be paid to the relationship between art and beauty and its influence on formal and informal education. Moreover, the principles of aesthetics should be taken into consideration in curriculum planning and teaching, and classroom methods.
۱۶۸۹.

یگانگی با خداوند در عرفان مسیحی و عرفان هندی تحلیلی توصیفی- انتقادی بر فلسفه مایستر اکهارت و ودانته سنتی و مدرن(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۴۴ تعداد دانلود : ۱۶۳
مسئله یگانگی انسان با خداوند یکی از موضوعات بنیادین و چالش برانگیزی است که ذهن متفکران و عارفان شرق و غرب را به خود مشغول کرده است. این پژوهش با روشی توصیفی تحلیلی به بررسی تطبیقی دیدگاه مایستر اکهارت و مکتب ودانته درباره یگانگی انسان با خداوند می پردازد و می کوشد به «امکان یگانگی انسان با خداوند از دیدگاه این دو سنت فلسفی و عرفانی» بپردازد. مایستر اکهارت، عارف مسیحی، یگانگی با خدا را هدف نهایی انسان می داند و بر ضرورت وارستگی از تعلقات دنیوی و خالی شدن از خود برای دستیابی به این یگانگی تأکید می کند. او الوهیت را در اعماق وجود انسان قابل کشف دانسته و به تلفیق عرفان و عمل در زندگی روزمره پرداخته است. در مقابل، ودانته، خصوصا مکتب ادوایته، یگانگی را حقیقتی ازلی معرفی می کند که به دلیل توهم (مایا) از دید انسان پنهان مانده است. این مکتب، با تأکید بر معرفت فلسفی، رهایی از مایا و درک برهمن را راه دستیابی به حقیقت یگانگی می داند. این مقاله، ضمن تحلیل تطبیقی این دو دیدگاه، تلاش دارد مرزهای فلسفی میان عرفان مسیحی و فلسفه هندی را روشن تر سازد. بررسی ها نشان می دهد که هر دو سنت بر وارستگی از تعلقات و اهمیت یگانگی در زندگی روزمره تأکید دارند، اما یکی بر تجربه عرفانی و دیگری بر معرفت فلسفی متمرکز است. با وجود این، چالش های نظری و عملی هر دو دیدگاه در تحقق این یگانگی همچنان پابرجاست.
۱۶۹۰.

امکان سنجی استنباط ضَمان از روایات تشبیه حُرمتِ مال به حُرمتِ جان(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۷ تعداد دانلود : ۱۹
روایات معتبر «تشبیه حرمت مال به حرمت جان» در منابع امامیه و اهل سنت، بر یکسانی حرمت اموال و نفوس دلالت دارند. فقیهان، دلالت این روایات را بر حرمت تکلیفی هرگونه تعرض و تصرف غیرمجاز در اموال دیگران مسلّم دانسته اند؛ اما مسئله اساسی، امکان استنباط حکم وضعی ضمان از این روایات است. دیدگاه مشهور، با تأکید بر ظهور واژه «حرمت» در حکم تکلیفی، وحدت سیاق حدیث، حیثیت تقییدی مالکیت، و عدم دلالت التزامی، دلالت روایات تشبیه را منحصر به حرمت تکلیفی تصرف در مال غیر دانسته است؛ و دیدگاه دوم، ثبوت ضمان را نتیجه می گیرد. این پژوهش، با روش توصیفی تحلیلی و رویکرد اجتهادی، به بررسی سند، فقه الحدیث و قلمرو دلالت این روایات پرداخته و با تحلیل ماهیت تشکیکی احترام و حرمت، استناد به عموم تشبیه حرمت مال به حرمت جان، تفکیک میان حیثیت مالیت و مالکیت، و استناد به سیره عقلایی در تدارک مال تلف شده، دیدگاه دوم را برگزیده است.
۱۶۹۱.

گونه شناسی کارکرد قرینه سیاق در تفسیر «منیه الطالبین فی تفسیر القرآن المبین»(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۳ تعداد دانلود : ۳۷
دانشمندان اسلامی با الهام از سیره رسول اکرم (ص)، روایات معتبر، رعایت اصول و قواعد تفسیری، تدبر در آیات و توجه به قرائن، در جهت رسیدن به مقصود آیات قرآن کوشیده اند. یکی از مهمترین قرائن که نقش بی بدیلی در فهم مقصود گوینده و به ویژه فهم آیات قرآن دارد، «سیاق» است و برای آن، تعاریف مختلفی ارائه شده که تفاوت اساسی آنها، اختلاف بر سر حدود این اصطلاح است. در یک دسته بندی، تعاریف سیاق به دیدگاه «درون متنی» و «برون متنی» تقسیم می شوند. دیدگاه درون متنی منحصر در توجه به قبل و بعد کلام بوده و دیدگاه برون متنی به هر قرینه و دلیلی که دلالت بر مقصود متکلم نماید توسعه یافته است. با دقت در آثار آیه اله سبحانی می توان ایشان را در زمره طرفداران دیدگاه درون متنی قرار داد و تعریف مورد نظر ایشان را این گونه دانست که «سیاق از امارات کشف مقصود متکلم با توجه به مطالب قبل و بعد سخن است، مادامی که که دلیل قوی تری بر خلاف آن در کار نباشد و نصوص احتمالیِ خلافِ آن تفحص شوند». از بررسی موارد کاربردی سیاق در کتاب «منیه الطالبین»، اثر تفسیری آیه اله سبحانی، می توان مجموعه آنها را در دسته مباحث ادبی، تعیین مراد و مقصود آیه، نقد دیدگاه های مفسران، ارزیابی روایات اسباب نزول، تبیین آیات الاحکام، مباحث کلامی، مباحث تاریخی و لطایف آیات دسته بندی نمود. نوشتار حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با مراجعه به منابع کتابخانه ای انجام پذیرفته و موضوع آن تاکنون به این شکل مورد بررسی قرار نگرفته است.
۱۶۹۲.

وظایف اخلاقی نمایندگان خارجی جمهوری اسلامی ایران در دیپلماسی عمومی نوین مبتنی بر بیانات آیت الله خامنه ای(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۷ تعداد دانلود : ۳۲
سیاست خارجی کارآمد یکی از ابزارهای دولت ها برای رفع نیازها و دستیابی به اهداف خود است. در این میان سفرا و نمایندگان خارجی با توجه به زندگی در کشور میزبان و آشنایی با دیپلماسی و فنون آن می توانند نقش مهمی ایفا کنند. در پژوهش های موجود در تبیین وظایف نمایندگان خارجی، به وظایف اخلاقی آنان - علی رغم اهمیت آن- توجهی نشده است. گردآوری داده های پژوهش پیشِ رو پس از مطالعات کتابخانه ای بیانات و مکتوبات موجود از آیت الله خامنه ای، به دست آمده و برای تحلیل آن از رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون استفاده شده است. نتایج این پژوهش با توجه به اصولی همچون کرامت و برابری انسانی که در منابع دینی به آن اشاره شده است، وظایف اخلاقی مختلفی برای سفرا در نظر گرفته است. این وظایف در ساحت های مختلف «فردی»، «خانوادگی»، «اداری» و «بین المللی» است که به دنبال آن سفیر باید نسبت به خود، خانواده، افراد نمایندگی و مردم محل مأموریت با دیدی وسیع و دلسوزانه در راستای هدایت، رشد و رفع موانع هدایتی آنان احساس مسئولیت داشته و تلاش کند.
۱۶۹۳.

ارزیابی اندیشه معاصرت قرآنی در آراء تفسیری امام خمینی و علامه طباطبایی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸۲ تعداد دانلود : ۱۷۰
نظریه معاصرت قرآنی تلاشی برای به روز شدن و تازه گشتن فهم ما از قرآن متناسب با نیازسنجی در هر عصر است که البته با خوانش های بسیار متفاوتی توسط اندیشمندان اسلامی همراه بوده و همین امر موجب شده تا دست یابی به یک خوانش صحیح از این نظریه ضروری بنماید. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با تمرکز بر آراء تفسیری علامه طباطبایی و امام خمینی، درصدد مطالعه تطبیقی مبانی نظریه معاصرت قرآنی از نگاه این دو اندیشمند معاصر است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که قرائت خاصی از نظریه معاصرت قرآنی مبتنی بر رویکرد مقاصدی در آراء تفسیری این دو مفسر قابل ردیابی است. نگرش نظام مند به معارف قرآن کریم، مطابقت کتاب تکوین و کتاب تدوین، ضرورتِ گذار از مفهوم به مصداق، تسرّی دادن خطابات قرآنی و بهره بردن از تجلّیات دائمی قرآن، از مهم ترین مبانی نظریه معاصرت از نگاه امام و علامه است. این قرائت با در نظر گرفتن مراتب متعدد برای حقیقت واحد قرآن، در عین آنکه نسبیّت در فهم را منتفی می داند، با اعتبار بخشیدن به فهم های مختلفی که هر کدام متناظر با یکی از مراتب آن حقیقت واحده است، زمینه را برای برقراری گفت وگو میان نیازهای روز و قرآن کریم در جهت پاسخ گویی به این نیازها فراهم می سازد.
۱۶۹۴.

نقش دولت صفویه در تقویت فرهنگ شیعی در مازندران

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۵ تعداد دانلود : ۲۷
صفویه، نخستین دولت مقتدر شیعی در تاریخ ایران به شمار می رود که تأسیس آن تحولی بنیادین در ساختار سیاسی و اعتقادی کشور پدید آورد. حاکمان صفوی باهدف گسترش و تثبیت مذهب تشیع امامی، تلاش های گسترده ای در زمینه های سیاسی، امنیتی، فرهنگی و اقتصادی انجام دادند. یکی از مناطقی که تحت تاثیر صفویه، تشیع در آن نهادینه و ماندگار شد، خِطه مازندران بود. پرسش اصلی این پژوهش آن است که دولت صفویه چگونه در تقویت و تثبیت فرهنگ تشیع امامی در منطقه مازندران مؤثر بوده است؟ در این نوشتار، باتکیه بر روش توصیفی تحلیلی، اقدامات صفویه در حوزه های سیاسی- امنیتی، فرهنگی و اقتصادی در مازندران مورد رصد و بررسی قرار می گیرد تا چگونگی تأثیر آن در گسترش مذهب شیعه در این منطقه مشخص شود. یافته های پژوهش حاکی از آن است که اگرچه پیش از صفویه، در این منطقه، از قرن دوم گرایش به تشیع وجود داشته است، اما اقدامات نظام مند صفویه در طبرستان (مازندران)، مانند ساختن شهرهایی جهت حفظ امنیت سیاسی، مساجد، پل، حمام، اسکله دریایی و...، زمینه ساز تقویت جایگاه تشیع امامی گردید و در نهادینه سازی فرهنگ شیعی در آن سامان مؤثر بوده است.
۱۶۹۵.

تبیین اصولی اعاده و قضای افعال مکلف (اِجزا)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱ تعداد دانلود : ۲۰
مقاله حاضر به بررسی تطبیقی دیدگاه‌های دو فقیه و اصولی معاصر، آیت‌الله جعفر سبحانی و آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی، درباره مسئله بنیادین «اِجزا» در علم اصول فقه می‌پردازد. پرسش محوری این است که آیا امتثال یک تکلیف، با تمام اجزا و شرایطش، مکلف را از انجام دوباره همان تکلیف یا تکلیف دیگر بی‌نیاز می‌کند یا خیر. این پژوهش با روشی توصیفی - تحلیلی، فروض مختلف اِجزا، از جمله اِجزای امتثال از خود، تبدیل امتثال، اِجزای امر اضطراری از اختیاری، اِجزای امر ظاهری (امارات و اصول عملیه) از واقعی، و اِجزای عمل مبتنی بر قطع شخصی را واکاوی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که این دو اندیشمند در اصول کلی مانند قطعیت اِجزای امتثال از خود و عدم اِجزای عمل مبتنی بر قطع شخصی هم‌رأی هستند. اما در برخی فروعات، تفاوت‌های مبنایی مشهود است. مهم‌ترین نقطه افتراق، در مسئله «تبدیل امتثال» (جایگزینی عمل برتر) است که آیت‌الله سبحانی باتکیه‌بر تلازم امر و امتثال و سقوط تکلیف، آن را مجاز نمی‌داند، درحالی‌که آیت‌الله مکارم شیرازی با تحلیل دو غرضی (غرض ابتدایی و نهایی) از امر شرعی، جواز آن را اثبات می‌کند. در مسئله اِجزای امر اضطراری نیز هر دو به نتیجه یکسان (مجزی بودن) می‌رسد، اما مسیر استدلال متفاوت است؛ سبحانی با نظریه «امر واحد و مصادیق متعدد» و مکارم شیرازی با تحلیل دو «لسان» محتمل برای ادله (تنویع یا بدلیت) استدلال می‌کنند. در باب اِجزای امر ظاهری، هر دو قائل به اِجزا هستند، اما ادله ایشان متفاوت است: آیت‌الله سبحانی بر «حکومت»، «اجماع» و به‌ویژه «ملازمه عرفیه» تأکید می‌ورزد، حال‌آنکه آیت‌الله مکارم شیرازی دلیل محوری خود را «ظهور عرفی» ناشی از امر شارع و جلوگیری از «فساد بسیاری از اعمال مکلفین» می‌داند. در مجموع، این تحقیق نشان می‌دهد که اگرچه نتایج عملی و فتوایی این دو مرجع در بیشتر موارد هم‌سو است، اما تفاوت در مبانی استدلال و شیوه حل مسئله، غنا و تنوع مکتب اصولی معاصر را به تصویر می‌کشد.
۱۶۹۶.

امکان سنجی آمرزش خواهی برای دیگران در سایه هویت یابی استغفار، ثواب و عقاب

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳ تعداد دانلود : ۱۷
آمرزش‌خواهی برای گناهکاران، از جمله آیین‌های مهم دینی است که، باوجود ریشه‌های عمیق قرآنی و روایی، حکم فقهی و مبانی نظری آن کمتر مورد کاوش قرار گرفته است. نوشتار پیشِ رو با تمرکز بر امکان‌سنجی عقلی این مسئله، به این پرسش پاسخ می‌گوید که آیا اساساً می‌توان برای گناه دیگری از خداوند طلب آمرزش کرد؟ برای این منظور، ضمن تحلیل مفهومی «استغفار» و «توبه» و تمایز این دو، به بررسی پیوند آمرزش‌خواهی با چیستی ثواب و عقاب پرداخته شده است. بررسی پنج نظریه مطرح در باب ثواب و عقاب نشان می‌دهد که از میان آن‌ها، تنها نظریه «انشای حقایق» با چالش جدی در معقولیت آمرزش‌خواهی برای دیگران روبه‌روست. بر این اساس، در چهار نظریه دیگر، آمرزش‌خواهی برای دیگران امری ممکن و بلکه مطلوب به شمار می‌آید. ابهام در نظریه استثنا شده و احتمال اختصاص آن به دسته‌ای ویژه از گناهان، مانع از جریان قاعده اولی عقلیِ جواز استغفار برای دیگران نمی‌گردد.
۱۶۹۷.

نظام استنباطی آیت الله خویی در مواجهه با خلل نماز

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۵ تعداد دانلود : ۱۷
پژوهش حاضر با روش تحلیلی-استنادی و با تمرکز بر آثار آیت‌الله سید ابوالقاسم خویی، به واکاوی نظام فقهی ایشان در مسئله پیچیده «خلل در نماز» می‌پردازد. پرسش محوری، چگونگی تعامل دو حدیث بنیادین «رفع» و «لا تعاد» در فرآیند استنباط احکام موارد نسیان، جهل و اضطرار است. یافته‌ها حاکی از آن است که آیت‌الله خویی با اعمال دقیق تفکیک‌های اصولی میان «حکم تکلیفی» و «حکم وضعی»، و نیز تمایز «رکن» از «غیررکن»، موفق به طراحی الگویی سلسله‌مراتبی شده است. در این الگو، حدیث رفع - با کارکرد امتنانی و رافع تکلیف - در مرحله نخست، عذر شرعی را به رسمیت شناخته و مانع تکلیفی را برمی‌دارد. در مرحله بعد، حدیث لا تعاد - به مثابه قاعده‌ای خاص و تعیین‌کننده حدود نماز - وارد شده و حکم نهایی وضعی (صحت یا بطلان) را صادر می‌کند. این تعامل قاعده‌ای، در تطبیق بر فروعی چون نسیان نیت (با تأکید بر جایگاه طولی نیت و خروج آن از شمول حدیث لا تعاد)، نسیان تکبیرهالاحرام (با ارجاع نهایی به قاعده عقلی «انتفاء جزء موجب انتفاء کل» پس از تعارض روایات)، نسیان اجزاء غیررکنی (با حاکمیت مطلق حدیث لا تعاد و تصحیح نماز)، و نیز موارد اضطرار (با تبیین نقش رفع حرمت به عنوان پیش‌شرط صحت) به وضوح نمایان می‌شود. مقاله نشان می‌دهد که دستگاه فقهی خویی از انسجام درونی و قابلیت تعمیم برخوردار است، به‌طوری که چارچوب کشف‌شده می‌تواند به عنوان الگویی روش‌شناختی برای تحلیل خلل در سایر عبادات ترکیبی (مانند حج) به کار رود. این پژوهش، گامی در راستای نمایاندن ظرفیت نظام‌ساز فقه امامیه و خروج از توصیف صرف فتاوای پراکنده است.
۱۶۹۸.

ابعاد و راهبردهای توانمندسازی والدین در تربیت فرزند تحلیلی بر آموزه های وحیانی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳ تعداد دانلود : ۲۱
خانواده نخستین و مهم‌ترین محیط رشد و پرورش کودک به شمار می‌آید و والدین نقشی اساسی در شکل‌گیری شخصیت و آینده فرزند ایفا می‌کنند. در شرایط کنونی، با دگرگونی سبک زندگی و گسترش چالش‌های تربیتی، اتکای صرف به تجربه‌های گذشته برای تربیت فرزند کافی به نظر نمی‌رسد و نیاز به ارتقای آگاهی و مهارت‌های والدگری بیش از پیش احساس می‌شود. این مقاله با استناد به آیات قرآن کریم و سخنان معصومان(، ابعاد گوناگون توانمندسازی والدین را بررسی و جلوه‌های عملی آن را در مراحل مختلف رشد کودک تحلیل می‌کند. در ابتدا، مفهوم و ضرورت توانمندسازی والدین تبیین شده و سپس، بر پایه الگوی سه دوره هفت‌ساله، ویژگی‌ها و نیازهای تربیتی هر مرحله و وظایف والدین در هر دوره تفسیر می‌شود. در بخش‌های بعدی، حوزه‌هایی چون سلامت عاطفی و روانی، رشد شناختی، تغذیه و سلامت جسمی، هویت دینی، اخلاقی، اجتماعی و هویت جنسی مورد توجه قرار گرفته و در پایان، مجموعه‌ای از راهکارهای کاربردی مانند محبت متعادل، رعایت عدالت، واگذاری مسئولیت، مراقبت، تشویق و تنبیه هدفمند و تکریم شخصیت فرزند ارائه شده است. هدف نوشتار، تقویت آگاهی والدین برای ایجاد فضایی آرام، سالم و رشددهنده در خانواده و پرورش نسلی متعادل و مسئولیت‌پذیر است.
۱۶۹۹.

سنجش سرمایه روان شناختی در طلاب: ویژگی های روان سنجی «مقیاس تجدیدنظرشدهکوتاه سرمایه روان شناختی»(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲ تعداد دانلود : ۲۹
این پژوهش با هدف سنجش سرمایه روان شناختی در طلاب و بررسی پایایی و روایی یک مقیاس عمومی سرمایه روان شناختی در نمونه ای از طلاب انجام شد. بدین منظور 314 طلبه به «مقیاس تجدیدنظرشده کوتاه سرمایه روان شناختی»، مقیاس شادی فاعلی، مقیاس رضایت از زندگی، و مقیاس حرمت خود روزنبرگ پاسخ دادند. نتایج نشان دادند که پایایی درونی مقیاس سرمایه روان شناختی با روش آلفای کرونباخ برابر با 89/0 به دست آمد. همبستگی مقیاس سرمایه روان شناختی با شادی، رضایت از زندگی، و حرمت خود متوسط تا قوی بود که گویای روایی همگرای آن مقیاس است. تفاوت معناداری بین دو جنس در سرمایه روان شناختی به دست نیامد. اما افراد متأهل در سرمایه روان شناختی نمره های بالاتری از افراد مجرد به دست آوردند. ضمناً سطح سرمایه روان شناختی طلاب در مقایسه با سه نمونه خارجی بالا قلمداد می شود. این پژوهش، ضمن معرفی یک مقیاس روا و پایای سرمایه روان شناختی به پژوهشگران ایرانی، وضعیت سرمایه روان شناختی گروهی از طلاب ایرانی را تعیین کرد.
۱۷۰۰.

A Critical Review of the Components of Humanistic Spirituality in Emerging Spirituality-based Movements within the Postmodern Context(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷ تعداد دانلود : ۱۲
SUBJECT & OBJECTIVES: Contemporary emerging spirituality is derived from spirituality in postmodern conditions, moving beyond the era of modernity toward a form of spirituality without religion. Thus, the formation of contemporary emergent spirituality arises in response to the spiritual deficiencies of modernity, characterized by a pursuit of tranquility, accommodation to existing circumstances, and a stance of moral and political disengagement. This study aims to examine the critiques leveled against the elements of humanistic spirituality in newly emerging spiritual movements situated within the postmodern framework. METHOD & FINDING: Using qualitative content analysis, the components of humanistic spirituality in emerging spirituality-based movements within the postmodern context were extracted and subsequently subjected to critical analysis and review. The findings of the study indicate that one of the defining characteristics of this movement is humanism, according to which the human being is regarded as the measure of all things and the axis of the universe, standing in contrast to the various forms of theocentric religious thoughts.  CONCLUSION: Prioritizing humanity and its desires over the primacy of God and His absolute will is a central consequence of humanistic spirituality, resulting in tendencies toward empiricism, pluralism, the pursuit of liberty, and individualism. Spiritual modernism is centered on a re-presentation of the sacred in a different form, and the stress on religious experientialism is rooted in an inadequate or flawed understanding of God, the cosmos, and the human being. With the introduction of religious experience, the legitimacy of every religion and denomination becomes dependent on the personal experience of each individual, making religiosity a relative matter and replacing religious realism with religious relativism.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان