درخت حوزه‌های تخصصی

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان راه حل محور کوتاه مدت بر اعتیاد به تلفن همراه و بهبود کیفیت خواب و سلامت روانی دانش آموزان صورت گرفت. پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه این پژوهش متشکل از کلیه دانش آموزان پایه ششم مقطع ابتدایی شهرستان خمام در سال تحصیلی 1401 بودند. تعداد 24 دانش آموز پایه ششم ابتدایی به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و با گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 12 نفر) قرار گرفتند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه ی اعتیاد به تلفن همراه (MPAQ؛ سواری، 1392)، شاخص کیفیت خواب پیتزبورگ (PSQI؛ بویس و همکاران، 1989) و مقیاس استرس، اضطراب و افسردگی (DASS-21؛ لاویبوند و لاویبوند، 1995) استفاده شد. پس از اجرای پیش آزمون از هر دو گروه، تعداد 8 جلسه 90 دقیقه ای به صورت هفتگی، درمان راه حل محور کوتاه مدت به صورت گروهی برای دانش آموزان گروه آزمایش ارائه شد اما گروه کنترل آموزشی دریافت نکردند. داده ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چند متغیری انجام شد. نتایج نشان داد با کنترل اثر پیش آزمون بین میانگین پس آزمون اعتیاد به تلفن همراه، کیفیت خواب و سلامت روان در دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری در سطح (05/0˂P) وجود داشت. از یافته های فوق می توان نتیجه گرفت که درمان راه حل محور کوتاه مدت جهت کاهش اعتیاد به تلفن همراه و همچنین بهبود کیفیت خواب و سلامت روانی دانش آموزان مؤثر واقع شده است.

پژوهش حاضر به بررسی عوامل مؤثر بر شکل گیری ذهن راه حل ساز می پردازد؛ رویکردی شناختی و پویا که بر خلق راه حل های عملی و مثبت به جای تحلیل علل مشکلات تمرکز دارد. این مطالعه در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ در میان دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد انجام شد. با استفاده از روش شناسی نظریه داده بنیاد گلیزر، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با 16 شرکت کننده که بر اساس کسب نمرات بالا در سیاهه ساخت راه حل انتخاب شده بودند، انجام شد. از طریق تحلیل مقایسه ای مداوم، چهار مقوله محوری شناسایی شد: منابع درونی مانند صبوری و خودکارآمدی، تعاملات توانمندساز مانند روابط حمایتی و ارتباط سازنده، ابزارهای ساخت راه حل مانند استراتژی های شناختی و تحلیلی و فعال سازی منابع مانند امید و ذهنیت رشد. این مقوله ها در قالب یک مدل مفهومی نوآورانه تلفیق شدند و چارچوبی برای درک ذهن راه حل ساز و فرآیند شکل گیری آن ارائه می کنند. یافته ها به نظریه روان شناسی یافته های این پژوهش با معرفی مفاهیم نوینی مانند آرامش زدایی و تفکر نموداری به توسعه نظریه های روان شناسی کمک می کنند. مفهوم آرامش زدایی می تواند در آموزش مهارت های تنظیم هیجان و افزایش تحمل پریشانی به کار رود، و تفکر نموداری می تواند مبنایی برای آموزش فرایندهای گام به گام راه حل سازی و تصمیم گیری آگاهانه باشد. این رویکردها زمینه ارتقای تاب آوری، انگیزش درونی و ذهن راه حل ساز را فراهم می سازند.

مقدمه: ناباروری با ایجاد چالش های روانی، هیجانی و اجتماعی، سلامت روان زنان را به شدت تحت تأثیر قرار می دهد. در نتیجه، استفاده از روش های درمانی مؤثر برای کاهش این پیامدها ضروری است. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان هیجان مدار بر درد روانی، کنترل عواطف و باور به دنیای عادلانه در زنان نابارور انجام شد. روش: این مطالعه نیمه تجربی با طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل ۳۵۰ زن نابارور مراجعه کننده به مرکز ناباروری جهاد دانشگاهی اراک در سال ۱۴۰۳ بود. ۳۰ نفر به روش هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه ۱۵ نفره مداخله و کنترل تقسیم شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه درد روانی اورباخ و میکولینسر (2003)، پرسش نامه کنترل عواطف ویلیامز و همکاران (1997)، و پرسش نامه باور به دنیای عادلانه گلپرور و عریضی (2007) بودند. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تک متغیره در نرم افزار SPSS-26 تحلیل شد. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس مشخص کرد که درمان هیجان مدار به طور معناداری منجر به کاهش نمرات درد روانی (001/0>P)، بهبود کنترل عواطف (001/0>P) و افزایش باور به دنیای عادلانه (001/0>P) در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل شده است. اندازه اثر محاسبه شده برای این متغیرها به ترتیب ۰.۳۹، ۰.۳۷ و ۰.۲۶ بود که نشان دهنده اثرگذاری قوی مداخله است." نتیجه گیری: درمان هیجان مدار موجب کاهش درد روانی، بهبود کنترل عواطف و ارتقاء باور به دنیای عادلانه در زنان نابارور می شود. به متخصصان سلامت روان توصیه می شود از این رویکرد درمانی در مراکز ناباروری برای ارتقای سلامت روان زنان استفاده کنند.

مطالعه حاضر با هدف ساخت و اعتباریابی پرسشنامه سرسختی زناشویی (MHQ) انجام شد. این پژوهش توصیفی پیمایشی بود. این پژوهش در جامعه آماری زنان متاهل شهر بندرعباس در سال 1403 انجام شد. در این پژوهش 300 نفر به روش نمونه گیری دردستری در یک نظرسنجی آنلاین مشارکت داشتند و به سوالات پرسشنامه ها پاسخ دادند. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه سرسختی زناشویی (MHQ) محقق ساخته، مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس-21 (DASS-21؛ لاویبوند و لاویبوند، 1995) و مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون (CD-RISC؛ کانر و دیویدسون، 2003) استفاده شد. روایی به روش های صوری، محتوایی، ملاکی و سازه با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی و پایایی به روش همسانی دورنی با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ انجام شد. یافته ها نشان داد که پرسشنامه سرسختی زناشویی بر اساس نظر 7 نفر از متخصصان روانشناسی و مشاوره از روایی صوری و محتوایی مطلوب برخوردار بود. همچنین نتایج تحلیل عاملی تاییدی نشان داد که پرسشنامه سرسختی زناشویی به صورت سه عاملی از برازش مطلوب برخوردار بود. علاوه بر این نتایج روایی ملاکی نشان داد که پرسشنامه سرسختی زناشویی با تاب آوری رابطه مثبت و با پریشانی روانشناختی (افسردگی، اضطراب و استرس) رابطه منفی و معنادار داشت (05/0>P). پایایی به روش همسانی درونی با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه 91/0 محاسبه شد. در مجموع می توان نتیجه گرفت که پرسشنامه سرسختی زناشویی در نمونه ایرانی از روایی و پایایی مطلوب برخوردار است.

هدف از پژوهش حاضر بررسی روایی و پایایی پرسشنامه اضطراب خواندن در دانش آموزان مقطع متوسطه دوم بود. پژوهش حاضر توصیفی- همبستگی و از نوع مطالعات روان سنجی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل دانش آموزان مقطع متوسطه دوم مدارس شهرستان فردیس در سال تحصیلی 1404-1403 بود. با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، 351 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند و به پرسشنامه اضطراب خواندن (RAQ، ادواردز و همکاران، 2023)، پرسشنامه اختلال اضطراب فراگیر (GAD-7، اسپیتزر و همکاران، 2006) و پرسشنامه سلامت عمومی 12 سوالی (GHQ-12، گلدبرگ، 1972) پاسخ دادند. روایی پرسشنامه با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و روایی همزمان بررسی شد و پایایی پرسشنامه با بهره گیری از ضریب آلفای کرونباخ، امگای مک دونالد، روش دونیمه سازی و پایایی بازآزمایی مورد محاسبه قرار گرفت. نتایج تحلیل عاملی تاییدی، روایی سازه تک عاملی این پرسشنامه را مورد تأیید قرار داد. همبستگی مثبت بین اضطراب خواندن و اختلال اضطراب فراگیر (01/0P<، 251/0r=) و همبستگی مثبت بین اضطراب خواندن و سلامت عمومی (01/0P<، 314/0r=)، حاکی از تایید روایی همزمان پرسشنامه بود. ضریب آلفای کرونباخ پرسشنامه اضطراب خواندن برابر با 857/0، ضریب امگای مک دونالد برابر با 857/0، ضریب دونیمه سازی گاتمن برابر با 741/0 و ضریب پایایی بازآزمایی برابر با 737/0 برآورد شد. نتایج حاکی از تأیید روایی و پایایی پرسشنامه اضطراب خواندن در دانش آموزان مقطع متوسطه دوم بود.

زمینه: تعارض زناشویی با سلامت روانی ضعیف و کاهش بهزیستی روانشناختی مرتبط است و یک عامل خطر برای سلامت روان از جمله اختلال افسردگی و اضطرابی است. عوامل متعددی از جمله ابرازگری هیجانی و الگوهای ارتباطی بر آن تأثیر می گذارد. همچنین، مطالعات نشان می دهد که ابراز هیجان مثبت و منفی و الگوهای ارتباطی ناکارآمد با رضایت زناشویی مرتبط است. هدف: هدف از این پژوهش، مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان راه حل محور بر ابرازگری هیجانی و الگوهای ارتباطی در زنان دارای تعارض زناشویی بود. روش: روش پژوهش، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون-پیگیری یک ماهه با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان مراجعه کننده دارای تعارض زناشویی به مرکز مشاوره روان پلاس شهر مشهد در سال ۱۴۰۲ بودند که به شیوه نمونه گیری هدفمند و داوطلبانه، ۴۵ نفر انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه (هر گروه ۱۵ نفر) جایگزین شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تعارض زناشویی (ثنائی و همکاران، ۱۳۸۷)، پرسشنامه ابرازگری هیجانی (کینگ و آمونز، ۱۹۹۰) و پرسشنامه الگوهای ارتباطی (سالاوی و کریستنسن، ۱۹۸۳) بودند. گروه های آزمایش به مدت دو ماه، هرهفته به مدت ۹۰ دقیقه درمان را دریافت کردند. داده های پژوهش با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و از طریق نرم افزار SPSS نسخه ۲۳ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: نتایج بیانگر اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان راه حل محور در مقایسه با گروه گواه بر الگوهای ارتباطی و ابرازگری هیجانی در آزمودنی ها بود (05/0 p<). همچنین، طبق نتایج آزمون تعقیبی، بین دو مدل درمانی در متغیرهای پژوهش تفاوت معناداری مشاهده نشد (05/0 p>). نتیجه گیری: براساس نتایج پژوهش، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان راه حل محور موجب بهبودی در تعاملات، افزایش کیفیت ارتباط و نحوه ابراز هیجان زنان شده است.

زمینه: موفقیت تحصیلی و پیامدهای ناشی از آن زندگی حال و آینده کودکان را تحت تأثیر قرار می دهد طبق نظریه خود تعیین گری تعامل والدین با فرزندان که تأمین کننده نیازهای خودمختاری آنان می باشد می تواند رفتار تحصیلی و غیر تحصیلی فرزندان را پیش بینی نماید و این تعامل نیز بستگی به انواع انگیزه والدین دارد، تاکنون روابط ساختاری بین انواع انگیزه والدین با موفقیت تحصیلی و پیامدهای آن با نقش میانجی گر مشارکت خودمختار والدین بررسی نشده است. هدف: این پژوهش با هدف آزمون مدل ساختاری انگیزش والدین و پیامدهای پیشرفت دانش آموزان با نقش میانجی گر مشارکت خودمختار والدین بر اساس مدل خود تعیین گری ریان و دسی انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان دختر و پسر پایه پنجم و ششم در سال تحصیلی 1404-1403 بودند که در مدارس ابتدایی شهر سمنان مشغول به تحصیل بودند. با روش نمونه گیری مرحله ای تصادفی تعداد 415 دانش آموز انتخاب شدند و به پرسشنامه های انگیزه والد برای مشارکت (گرولنیک، 2015)، حمایت از خودمختاری در مقابل مشارکت کنترل کننده (لرنر و همکاران، 2022)، انگیزه خودمختار (ریان و کانل، 1989)، شایستگی ادراک شده (هارتر، 1982)، نگرانی مرتبط با مدرسه (ویکهورست، 1973) پاسخ دادند. داده ها با استفاده از نرم افزار 26SPSS و 8.80 LISREL تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که انگیزه کنترل شده والدین از مسیر مشارکت والدین در حمایت از خودمختاری بر عملکرد تحصیلی (043/0-)، شایستگی ادراک شده (074/0-)، نگرانی از مدرسه (137/0) و انگیزه خودمختار دانش آموز (034/0-) اثر ساختاری غیر مستقیم و معنادار داشت. انگیزه کنترل شده والدین اثر ساختاری مستقیم بر مشارکت والدین در حمایت از خودمختاری در جهت منفی (131/0-) داشت. اثر ساختاری مستقیم انگیزه خودمختار والدین بر مشارکت والدین در حمایت از خودمختاری معنادار نبود. افزون برآن، هیچیک از اثرهای غیر مستقیم انگیزه خودمختار والدین از مسیر مشارکت والدین در حمایت از خودمختاری معنادار نبود. در عوض انگیزه خودمختار والدین به طور مستقیم بر نگرانی از مدرسه (5/0) در جهت مثبت اثر داشت. نتیجه گیری: نتایج نشان دادکه انگیزه کنترل شده والدین از مسیر مشارکت والدین در حمایت از خودمختاری بر روی عملکرد تحصیلی، شایستگی ادراک شده، نگرانی از مدرسه و انگیزه خودمختار دانش آموز اثر ساختاری و معنادار داشت. این مدل ساختاری می تواند با توضیح روابط پیچیده بین انگیزه والدین، مشارکت خودمختار والدین و پیامدهای پیشرفت دانش آموز، بینش های ارزشمندی در مورد چگونگی حمایت از موفقیت دانش آموزان ارائه دهد.

هدف: هدف پژوهش حاضر واکاوی تجربه زیسته دانش آموزان موفق در تصمیم گیری شغلی می باشد. روش: روش پژوهش کمی _کیفی است. در بخش کمی، از پرسشنامه تصمیم گیری شغلی بتزو تایلور(۱۹۸۳) برای شناسایی دانش آموزان موفق در تصمیم گیری شغلی و در بخش کیفی(نظریه زمینه ای)، از مصاحبه عمیق برای بررسی تجربیات دانش آموزان موفق در تصمیم گیری شغلی، استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دختر در پایه یازدهم و دوازدهم در سال تحصیلی ۱۴۰۱_۱۴۰۲ در شهر کرمانشاه است و شیوه ی نمونه گیری در مرحله کمی با هدف شناسایی دانش آموزان موفق در تصمیم گیری شغلی به صورت خوشه ای تصادفی انجام شد، که ۲۰۰ دانش آموز پرسشنامه تصمیم گیری شغلی را تکمیل کردند. در مرحله دوم نمرات دانش آموزان محاسبه و کسانی که نمره بالاتر از یک انحراف معیار کسب کردند به عنوان دانش آموزان موفق در تصمیم گیری شغلی شناسایی شدند، و با ۱۵ نفر از آنها مصاحبه عمیق به عمل آمد که در دو مصاحبه آخر اطلاعات جدیدی به دست نیامد و داده ها به اشباع رسید. یافته ها: پس از بررسی و کد گذاری داده های هر گروه در سه مرحله کد گذاری باز، محوری و انتخابی در مجموع ۴۲ مفهوم در رابطه با تجربیات دانش آموزان موفق در تصمیم گیری شغلی به دست آمد که در قالب ۱۰ کد محوری دسته بندی شدند و در نهایت در ۳ کد انتخابی: خودشناسی، عوامل محیطی و شغل شناسی طبقه بندی شدند. نتیجه گیری: با توجه به یافته های پژوهش می توان گفت شناخت دانش آموز از خود، شغلی که در نظر دارد و محیطی که در آن قرار دارد، در تصمیم گیری شغلی او نقش بسزا و تاثیر گذاری دارند.

هدف از این پژوهش، تدوین مدل مفهومی فرزندپروری عزت نفس محور بر اساس منابع اسلامی بود. روش پژوهش، کیفی به شیوه نظریه داده بنیاد بود؛ به این صورت که آیات و روایات مرتبط با عزت نفس در کودکان، استخراج شد. در جهت تحلیل داده ها، آیات و روایات، کدگذاری شد و مراحل کدگذاری باز، محوری و گزینشی طی شد و از مجموع 159 آیه و روایت، در نهایت 271 کد باز، 61 مفهوم، 23 مقوله و یک مدل استخراج شد. برای اطمینان از اتکاپذیری داده ها و کمی سازی آن، دو شیوه شاخص روایی محتوا (CVI) و نسبت روایی محتوا (CVR)، ملاک عمل قرار گرفت. نمره ها در شاخص CVI، بالاتر از مقدار CVI بحرانی، یعنی 78/0 بود، و همین طور در شاخص CVR، بالاتر از میزان لازم، یعنی 62/0 بود، مورد تأیید قرار گرفت. یافته های پژوهش حاکی از آن بود که عوامل زمینه ساز شامل محبت کلامی و محبت غیرکلامی؛ عوامل آشکارساز: تربیت عملی و اختصاص زمان؛ موانع: آسیب رسانی روانی هیجانی و آسیب رسانی فیزیکی و مؤلفه ها شامل پذیرش و حمایت، احترام به شخصیت کودک، اعتماد به توانایی های کودکان، الگوی رفتار مثبت بودن، استفاده از تشویق و تمجید به جای تنبیه، تعیین مرزهای روشن و منطقی، ارتباط مؤثر با کودکان و تشویق به خودمختاری و استقلال و پیامدها شامل حفظ کرامت فرزندان، پرورش شخصیت مستحکم و مستقل، تلاش برای خودتوانمندسازی و آراستگی به کمالات اخلاقی بودند.

مقدمه: تنظیم هیجان موثر شامل تعدیل پاسخ های هیجانی به موقعیت های مختلف است و پیامدهای روان شناختی مثبت و منفی دارد. ابزارهای رایج اغلب نمی توانند بین هیجانات مثبت و منفی تمایز قائل شوند. پرسش نامه شایستگی تنظیم هیجان پرث این شکاف را با ارزیابی شایستگی تنظیم هیجان برای هر دو هیجانات مثبت و منفی برطرف می کند. مطالعه حاضر با هدف بررسی ویژگی های روان سنجی نسخه فارسی پرسش نامه شایستگی تنظیم هیجان پرث در بین دانشجویان ایرانی صورت گرفت. روش: در این مطالعه روان سنجی تعداد 467 نفر از دانشجویان دانشگاه شیراز شرکت کردند. آن ها نسخه فارسی پرسش نامه شایستگی تنظیم هیجان پرث و پرسش نامه تنظیم هیجان گراس و جان را تکمیل کردند. پایایی با استفاده از آلفای کرونباخ و روایی سازه از طریق تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی مورد ارزیابی قرار گرفت. روایی همزمان نیز از طریق نمرات پرسش نامه شایستگی تنظیم هیجان پرث با نمرات پرسش نامه تنظیم هیجان مورد بررسی قرار گرفت. نتایج: انجام تحلیل عاملی اکتشافی بر روی نیمی از داده ها، یک ساختار هشت عاملی را مطابق با ساختار پرسشامه اصلی شناسایی و 48/65 درصد از واریانس کل را تبیین کرد. انجام تحلیل عاملی تاییدی بر روی نیمی دیگر از داده ها، مدل هشت عاملی و برازش آن را تایید کرد. مقدار آلفای کرونباخ از 75/0 تا 83/0 در زیرمقیاس ها متغیر بود. همبستگی معنادار نمرات ابزار مذکور با پرسش نامه گراس و جان نیز حاکی از روایی همزمان پرسش نامه تنظیم هیجان پرت بود. نتیجه گیری: یافته ها روایی و پایایی نسخه فارسی پرسش نامه تنظیم هیجان پرت را به عنوان یک ابزار مناسب برای ارزیابی شایستگی تنظیم هیجان در دانشجویان ایرانی تایید کردند. این ابزار یک روش نیرومند برای اندازه گیری توانایی های تنظیم هیجانات مثبت و منفی ارائه می دهد.

کیفیت رابطه معلم-دانش آموز تأثیرات قابل توجهی بر نتایج تحصیلی و غیرتحصیلی دانش آموزان دارد و نظریه دلبستگی، به عنوان چارچوبی کارآمد برای توسعه مداخلات اثربخش با هدف بهبود کیفیت این رابطه شناخته شده است. این پژوهش مروری با هدف بررسی نظام مند وضعیت فعلی مداخلات مبتنی بر نظریه دلبستگی برای بهبود کیفیت رابطه معلم–دانش آموز در سطح جهان و ایران، تحلیل و مقایسه محتوای این مداخلات، و ارائه توصیه هایی برای کاربرد در شرایط ایران انجام شد. با استفاده از رویکرد نظام مند پریزما، 24 پژوهش واجد شرایط انتخاب و محتوای 19 مداخله ی معرفی شده در آن ها بررسی شدند. یافته ها نشان داد که توسعه مداخلات در این زمینه با چالش های قابل توجهی همراه است. نتایج حاکی از آن بود که مداخلات متنوع موجود، عمدتاً در فرهنگ های فردگرای غربی توسعه یافته اند و تاکنون مداخله ای متناسب با نیازها و ویژگی های فرهنگی ایران طراحی نشده است. همچنین در سطح جهانی، کمبود مداخلات برای مقاطع بالاتر از ابتدایی و عدم توجه کافی به نیازهای تحولی دانش آموزان شناسایی شد. این نتایج بر ضرورت توسعه مداخلات مبتنی بر نظریه دلبستگی، متناسب با فرهنگ و نیازهای تحولی دانش آموزان در ایران تأکید دارد. یافته های این پژوهش می تواند راهگشای سیاست گذاران آموزشی، پژوهشگران و معلمان در توسعه مداخلات اثربخش برای بهبود رابطه معلم-دانش آموز در کشور باشد.

هدف از این پژوهش بررسی اثربخشی درمان کاهش استرس براساس ذهن آگاهی بر راهبردهای مقابله با استرس در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروز(ام اس) بود. جامعه آماری این پژوهش، کلیه افراد مبتلا به ام اس ایران در سال 1402 بود و جهت انتخاب نمونه از روش نمونه گیری در دسترس استفاده شد. که از میان افراد مبتلا به ام اس مراجعه کننده به انجمن ام اس در سال 1402 بیمارانی که، نمره پایین تر از 40 داشتند، برگزیده شده و سپس این افراد به طور تصادفی در گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. در این پژوهش گروه ازمایش در طول 8 جلسه 2 ساعته آموزش MBSR را دریافت کردند و گروه کنترل هیچ اموزشی را دریافت نکرد. پس از اتمام جلسه اموزش پرسشنامه راهبردهای مقابله با استرس اندلر و پارکر برای گروه ازمایش و کنترل اجرا گردید و سپس یافته های پژوهش به منظور تجزیه و تحلیل وارد نرم افزار اس پی اس اس نسخه 28 شد. یافته های پژوهش بیانگر این مطلب بود که کاهش استرس براساس ذهن آگاهی بر راهبردهای مقابله با استرس در بیماران مولتیپل اسکلروز در سطح مطلوبی موثر است. در نتیجه می توان گفت، برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر استرس افراد مبتلا به ام اس تاثیر داشته است. بنابراین اگر چنین مداخله هایی برای مبتلایان به بیماری مزمنی ما نندMS در کنار درمان های پزشکی به کارگرفته شود میتواند به تغییر در ادراک بیماران از بیماری شان در بلند مدت، شدت بیماری آن ها را کاهش دهد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجیگری ذهنی سازی و شفقت به خود در رابطه میان سبک های دلبستگی و افکار خودکشی در نوجوانان انجام شد. این مطالعه به روش توصیفی-همبستگی (از نوع معادلات ساختاری) صورت گرفت. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان دختر و پسر دبیرستان های دوره دوم متوسطه شهر مشهد در سال تحصیلی 1403-1402 بود که از بین آن ها 325 دانش آموز با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند . به منظور سنجش متغیر های پژوهش از پرسش نامه سبک های دلبستگی، پرسش نامه اف کار خودکش ی، مقیاس کن ش وری تأمل ی ، پرسشنامه شفقت به خود نوجوانان استفاده شد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزارهای SPSS 25 و AMOS24 استفاده شد . یافته ها نشان داد که سبک های دلبستگی با افکارخودکشی رابطه مستقیم و معناداری دارد. هم چنین اثر غیر مستقیم ذهنی سازی و شفقت به خود در رابطه بین سبک های دلبستگی و افکار خودکشی معنادار بود که حاکی ازآن است. ذهنی سازی و شفقت به خود در رابطه بین سبک های دلبستگی و افکار خودکشی نقش میانجی دارد و طبق نتایج می توان اظهار کرد که دلبستگی ایمن، از طریق تقویت ذهنی سازی و افزایش شفقت به خود، می تواند به کاهش افکار خودکشی کمک کند. این یافته ها تأکید می کند که مداخلات روان شناختی که به بهبود ظرفیت ذهنی سازی و افزایش شفقت به خود تأکید دارد، می تواند در مدیریت افکار خودکشی در نوجوانان مؤثر باشد.

هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی ابعاد و مؤلفه های الگوی بهزیستی روانشناختی براساس مؤلفه های مدل پرما (هیجان های مثبت، تعامل، روابط، معنا و موفقیت) در زنان سرپرست خانوار بود. روش: پژوهش حاضر از نوع کیفی بوده و درصدد بود با استفاده از بررسی متون مصاحبه به تدوین الگو در حیطه بهزیستی روانشناختی زنان سرپرست خانوار اقدام نماید. از این رو، از روش تحلیل مضمون، بر پایه مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۲۰ تن از متخصصان حوزه روان شناسی، مشاوره، جامعه شناسی، بهداشت حرفه ای و سنجش و اندازه گیری بهره گرفت و الگوی تدوین شد. اعتبارسنجی آن نیز با گروه های کانونی با کاربست روش دلفی فازی بررسی گردید. یافته ها: تحلیل داده ها منجر به شناسایی ۱۰۶ مولفه مرتبط با بهزیستی روانشناختی شد که در قالب ۵ بعد اصلی مدل پرما و ۱۵ مؤلفه سازمان دهنده طبقه بندی شدند. در ادامه، مدل مفهومی حاصل از این تحلیل طراحی و با استفاده از تکنیک دلفی فازی توسط ۱۰ نفر از خبرگان مورد اعتبارسنجی قرار گرفت. نتایج نشان داد که میزان توافق خبرگان با ابعاد و مؤلفه های الگو بالاتر از ۸۰٪ بوده و میانگین نمرات نیز در سطح ۴ از ۵ قرار داشت که نشان دهنده اعتبار مطلوب مدل است. نتیجه گیری: یافته های این مطالعه تأکید می کند که مدل پرما می تواند چارچوبی جامع برای سنجش و ارتقاء بهزیستی روانشناختی زنان سرپرست خانوار فراهم آورد. بر این اساس، پیشنهاد می شود طراحی برنامه های توانمندسازی روانی و اجتماعی این قشر، با تأکید بر مؤلفه های کلیدی این مدل صورت گیرد.

زمینه و هدف: سرطان به عنوان یکی از بیماری های ناتوان کننده در جهان شناخته می شود که آثار روانشناختی آن برای بیمار و خانواده از اهمیت بالایی برخوردار است. در این پژوهش به بررسی اثربخشی طرحواره درمانی هیجانی بر امیدواری و ادراک بیماری زنان مبتلا به سرطان سینه پرداخته شده است. مواد و روش ها: روش پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با گروه کنترل و مراحل پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه زنان دچار سرطان سینه شهر اصفهان تشکیل دادند. تعداد ۳۶ نفر به روش نمونه گیری در دسترس از بیمارستان سیدالشهدا انتخاب شدند. از پرسش نامه امیدواری اسنایدر و پرسش نامه کوتاه ادراک بیماری جهت بررسی نتایج درمان استفاده شد. جلسات طرح واره درمانی هیجانی بر اساس طرح واره درمانی هیجانی لیهی با ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای انجام شد. ابزار پژوهش پرسش نامه امیدواری اسنایدر و فرم کوتاه پرسش نامه ادراک بیماری بود. جهت تحلیل داده ها از تحلیل واریانس اندازه_گیری_های مکرر با استفاده از نرم افزار SPSS-۲۳ استفاده شد. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که طرحواره درمانی هیجانی در مرحله پس آزمون و پیگیری بر ادراک بیماری تأثیر معنی داری داشت (۰۵/۰p<). همچنین طرحواره درمانی هیجانی بر امیدواری در مرحله پس آزمون و پیگیری مؤثر بود (۰۵/۰p<). نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان داد که طرحواره درمانی هیجانی در مرحله پس آزمون و پیگیری بر ادراک بیماری تأثیر معنی داری داشت (۰۵/۰p<). همچنین طرحواره درمانی هیجانی بر امیدواری در مرحله پس آزمون و پیگیری مؤثر بود (۰۵/۰p<).

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش مدیریت استرس بر اضطراب، کیفیت خواب و شدت علائم افسردگی پس از زایمان در مادران نخست زا بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل با دوه پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری، زنان بارداری اول شهر تنکابن در سال1402 بودند که از این جامعه بر مبنای ملاک های ورود و خروج، به روش نمونه گیری هدفمند، تعداد 30 زن انتخاب شده و در گروه آزمایش و گروه گواه هر گروه 15 زن به صورت تصادفی جایگرین شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه اضطراب بک (BAI، 1988)، پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ (PSQI، 1989) و پرسشنامه افسردگی پس از زایمان ( EPDS) ادینبورگ (2003) استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با روش آماری تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر انجام شد. نتایج نشان داد که تفاوت نمرات میانگین ها بین مراحل پیش آزمون و پس آزمون برای متغیرهای اضطراب و علائم افسردگی پس از زایمان در گروه آزمایش، بیانگر کاهش و برای متغیر کیفیت خواب افزایش معنادار (001/0) و تفاوت ها از مرحله پس آزمون به مرحله پیگیری معنادار نبود، به این معنا که اثرات آموزش مدیریت استرس در طول زمان ثبات داشت. از یافته های فوق می توان نتیجه گرفت که آموزش مدیریت استرس باعث افزایش کیفیت خواب و کاهش اضطراب و شدت علائم افسردگی پس از زایمان می شود.

هدف پژوهش حاضر رابطه توسعه حرفه ای معلمان بر اساس انگیزش شغلی معلمان با میانجی گری کیفیت زندگی کاری در معلمان متوسطه شهر اهواز بود. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و از نوع مدل معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه معلمان مرد مقطع متوسطه (دوره دوم) شهر اهواز بود که در سال 1401-1400 به تعداد 2600 نفر بود که به صورت تصادفی خوشه ای تعداد 480 نفر به عنوان نمونه انتخاب شد. داده های پژوهش به کمک پرسشنامه توسعه حرفه ای (SPD) شاه پسند (1387)، مقیاس انگیزش شغلی (MPS) هاکمن و اولرهام (1980) و مقیاس کیفیت زندگی کاری (QWL) والتون (1973) گردآوری گردید. نتایج مدل یابی معادلات ساختاری نشان داد که انگیزش شغلی اثر مستقیم بر توسعه حرفه ای دارد (001/0>p). همچنین کیفیت زندگی کاری معلم به طور غیرمستقیم و از طریق انگیزش شغلی اثر معناداری بر توسعه حرفه ای معلمان دارد (05/0>p) و در نهایت، نتایج نشان داد که مدل پژوهش، از برازش مطلوبی برخوردار بود. نتایج نشان می دهد که کیفیت زندگی کاری می تواند رابطه بین توسعه حرفه ای معلمان و انگیزش شغلی را میانجی گری کند.

هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر هوش هیجانی معلمان بر کیفیت تعامل آنان با دانش آموزان در فضای کلاس درس بود. این مطالعه با رویکردی توصیفی–همبستگی و با استفاده از ابزارهای معتبر اندازه گیری هوش هیجانی و تعاملات کلاسی انجام گرفت. جامعه آماری شامل معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه اول شهر تهران بود و نمونه ای به صورت تصادفی طبقه ای انتخاب شد. یافته ها نشان داد که بین سطح هوش هیجانی معلمان و کیفیت تعامل آن ها با دانش آموزان رابطه ای مثبت و معنادار وجود دارد. مؤلفه های «همدلی»، «تنظیم هیجان» و «آگاهی اجتماعی» از جمله عوامل پیش بین قوی در شکل گیری ارتباطات انسانی مؤثر در کلاس شناسایی شدند.نتایج همچنین بیانگر آن بود که معلمانی با هوش هیجانی بالاتر توانایی بیشتری در مدیریت تعارض، کنترل هیجان های منفی، و پاسخ دهی مؤثر به نیازهای روانی–عاطفی دانش آموزان دارند. از این رو، توسعه هوش هیجانی می تواند یکی از مؤلفه های کلیدی ارتقاء کیفیت آموزش و بهبود جو روانی کلاس تلقی شود. این یافته ها با نظریه های روان شناسی هیجانی و پژوهش های پیشین در حوزه آموزش و پرورش هماهنگ است.پژوهش حاضر بر ضرورت گنجاندن آموزش مهارت های هیجانی در برنامه های تربیت معلم و دوره های ضمن خدمت تأکید می ورزد. همچنین پیشنهاد می شود که سیاست گذاران آموزشی، هوش هیجانی را به عنوان معیاری در ارزیابی حرفه ای معلمان در نظر گیرند تا بتوانند فضایی حمایتی و یادگیرنده محور در مدارس ایجاد نمایند.

استرس تحصیلی نوعی نگرانی است که به فرایند تحصیل مرتبط است و می تواند آینده تحصیلی و کیفیت زندگی دانش آموزان را تحت تاثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف کاهش استرس تحصیلی یکی از دانش آموزان دختر پایه دوم ابتدایی به روش توصیفی از نوع اقدام پژوهی در سال تحصیلی 1402-1403 در شهر تهران انجام گرفت. نشانگان استرس از جمله تعریق، لرزش صدا و بدن، تیک و مشکلات گوارشی دانش آموز در منزل و دبستان مکرر مشاهده و توسط والدین و مسئولین دبستان گزارش شد. به منظور جمع آوری داده های پژوهش از ابزارهایی مانند مشاهده، مصاحبه و سیاهه ثبت نشانگان استرس تحصیلی(حسن آبادی و احمدیان نسب، 1398) استفاده شد. محقق با بهره گیری از پیشینه علمی و عملی موجود، مداخلاتی را بر اساس فنون شناختی رفتاری، آگاه سازی خانواده و بهبود فضای فیزیکی کلاس، جهت کاهش استرس تحصیلی طراحی و در طول سه هفته تحصیلی در ساعات کلاسی و پس از مدرسه طی گفتگوهای منظم با دانش آموز و والدین اجرا نمود. مداخلات مذکور شامل نمایش درمانی، قصه درمانی، اصلاح خطاهای شناختی و بکارگیری طنز در حیطه شناختی، تنفس، نرمش و رهاسازی عضلات در حیطه رفتاری، حذف رقابت فامیلی و دوستانه و اصلاح کمال گرایی در حوزه خانواده و مطبوع ساختن فضای کلاس بود. پس از اجرای مداخلات، مشاهده، مصاحبه و سیاهه ثبت نشانگان استرس تحصیلی اجرا شد.ضریب بهبودی (شعبانی، 1395) سنجیده شد که کاهش استرس تحصیلی را نشان داد. نتایج کیفی وکمی پژوهش نشان داد اجرای مداخلات اثرگذار بوده و سبب کاهش سطح استرس تحصیلی دانش آموز شد. بنابراین استرس تحصیلی با مداخلات روانشناختی قابل بهبود بود