مطالب

هدف: هدف از این پژوهش طراحی و اعتبارسنجی روش ترکیبی نوآورانه (هیبریدی) بر پایه تلفیق تکنیک دلفی کلاسیک و قابلیت های هوش مصنوعی است و به این پرسش پاسخ می دهد که چگونه می توان از هم افزایی میان توانمندی های هوش مصنوعی و بینش انسانی، برای رفع نیازهای نوظهور پژوهشگران در حوزه تحقیق و توسعه بهره گرفت. در این راستا، پژوهش حاضر، نخستین پژوهش است که در ایران با محوریت دلفی مبتنی بر هوش مصنوعی، به توسعه چارچوب روش شناختی نوین با تکیه بر مدل های زبانی پرداخته است. روش: این پژوهش از نوع مطالعات آمیخته است که با هدف توسعه رویکردی نوین در حوزه پژوهش اجرا شده است. برای ارزیابی اعتبار این رویکرد، کاربرد آن در زمینه مربیگری بررسی شده است؛ از این رو، این مطالعه در زمره پژوهش های کاربردی قرار می گیرد. جامعه آماری این پژوهش، خبرگان انسانی و مدل های زبانی هوش مصنوعی بودند. در بخش کلاسیک، ۱۵ نفر از متخصصان حوزه منابع انسانی، مربیگری و توسعه فردی، به روش گلوله برفی انتخاب شدند. در بخش مبتنی بر هوش مصنوعی نیز، سه مدل زبانی ChatGPT، Microsoft Copilot و Gemini با نظر متخصصان و ارزیابی تطبیقی برگزیده شدند. گردآوری داده ها با استفاده از پرسش نامه و مطابق با اصول دلفی انجام شد. به منظور بررسی اعتبار داده ها، از رویکرد زاویه بندی شامل الگوریتم، محقق، داده و نظریه استفاده شد. همچنین، برای رسیدن به اشباع نظری در تعامل با مدل های زبانی، اقدام هایی مانند آموزش اولیه، بازبینی چندمرحله ای پاسخ ها و بهره گیری از قابلیت های به روزرسانی مدل ها صورت گرفت. در نهایت، به منظور سنجش هم راستایی و اختلاف میان دیدگاه های انسانی و نتایج مدل های هوش مصنوعی، از روش مقایسه میانگین زوجی استفاده شد. یافته ها: در این پژوهش، با بهره گیری از روش شناسی نوین تلفیقی، ترکیبی از دلفی کلاسیک و دلفی مبتنی بر مدل های زبانی هوش مصنوعی به کار گرفته شد تا ضمن معرفی روشی جدید در حوزه پژوهش، اولویت های توسعه فردی مدیران منابع انسانی شناسایی شود. در بخش کیفی، ارزیابی مؤلفه ها در سه دور دلفی کلاسیک، به اجماع قوی خبرگان با افزایش ضریب هماهنگی کندال منجر شد. در بخش کمّی، مقایسه دیدگاه های خبرگان انسانی و مدل های هوش مصنوعی با استفاده از مقایسه میانگین زوجی نشان داد که تفاوت معناداری میان دو رویکرد وجود ندارد و داده ها از پایداری و قابلیت اطمینان بالایی برخوردارند. یافته ها همچنین نشان می دهد که بهره گیری از هوش مصنوعی با پرامپت نویسی هدفمند و تحلیل چرخشی، ضمن تسهیل تحلیل چندلایه داده های کیفی، باعث افزایش دقت، تنوع دیدگاه ها، کاهش خستگی پاسخ دهندگان و تسریع در دستیابی به اجماع می شود. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان می دهد که روش دلفی مبتنی بر هوش مصنوعی، توانایی چشمگیری در ارتقای کیفیت فرایندهای پژوهش و تصمیم گیری دارد. ترکیب قابلیت های پیشرفته مدل های زبانی با خِرَد انسانی، امکان انجام تحلیل های دقیق تر، چندبُعدی و با قابلیت تکرار را فراهم می سازد. به دلیل تنوع عملکرد مدل ها، چالش هایی در همگرایی نتایج مشاهده می شود؛ اما استفاده از رویکردهای ترکیبی، راه کاری مؤثر برای افزایش اعتبار یافته ها محسوب می شود. همچنین، اعتبارسنجی این روش در حوزه مربیگری توسعه فردی، گواهی بر قابلیت تعمیم آن به مطالعات مدیریتی و سایر حوزه های پژوهشی است. در کل می توان گفت که این پژوهش، به صورت نوآورانه، به نحوه بهره گیری و حدود کاربرد هوش مصنوعی در فرایندهای تحقیقاتی پرداخته که تاکنون کمتر به آن توجه شده است؛ از این رو می تواند دریچه ای تازه در حوزه روش شناسی مطالعات مدیریتی بگشاید.

این پژوهش با هدف شناسایی و تبیین ابعاد ادراک مدیران از عدم اطمینان محیطی در زمینه صادرات انجام شده است. با توجه به پیچیدگی فزاینده محیط بین الملل، شناخت دقیق این ابعاد برای تدوین راهبردهای اثربخش صادراتی یک الزام کلیدی محسوب می شود. تحقیق حاضر با رویکرد آمیخته انجام شد؛ در مرحله کیفی، از طریق ۱۵ مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان و تحلیل مضمون (کدگذاری سه مرحله ای)، ۵ مقوله اصلی و ۱۳ مقوله فرعی شناسایی گردید. در مرحله کمی، برای غربال و اولویت بندی این ابعاد از روش دلفی فازی طی دو مرحله استفاده شد. یافته های بخش کمی نشان داد که «مشکلات مبادله ارز» با میانگین فازی قطعی ۸۶۹/۰ و «نوسانات نرخ ارز» با میانگین ۸۴۵/۰ بالاترین رتبه را در ایجاد ادراک عدم اطمینان دارند، در حالی که مؤلفه «تغییرات اقلیمی و آب وهوایی» در دور اول دلفی فازی حذف گردید. نتایج نهایی بیانگر آن است که درک دقیق این ابعاد به شرکت ها کمک می کند  تا در محیط های پرتلاطم، واکنش های سریع تر و استراتژی های سازگارتر اتخاذ کنند. در نهایت، پژوهش بر ضرورت تقویت یادگیری سازمانی و بهبود سازوکارهای تحلیل محیطی برای ارتقای عملکرد صادراتی تأکید دارد.

پژوهش حاضر با رویکرد تاریخی یا درزمانی به مطالعه واژه ی قرآنی «سلطان» پرداخته است. این واژه برساخته از ریشه ی «س-ل-ط»، و سی و هفت بار در قرآن به کار رفته است. در این مطالعه، از همزادهای واژه در سایر زبان های سامی یاد شده است. افزون بر این، کاربست های واژه در متون پیشاقرآنی مشتمل بر متون مقدس یهودی-مسیحی به زبان های آرامی، عبری و سریانی و نیز اشعار کهن عربی به صورت مبسوط مطالعه شده است. نتایج و یافته های پژوهش حاضر نشان می دهد که مفهوم بنیادین واژه ی «سلطان» در زبان های مختلف سامی با قدرت پیوند دارد، چنانکه از مفاهیم اقتدار، فرمانروایی، پادشاه، فرمانروا و مانند آن برای واژه یاد شده است. با کاربست مجازی واژه، مفاهیم دیگر نظیر مجوز، اذن و حق نیز پدید آمده اند. از آنجا که مدلول واژه ی «سُلطان» در بسیاری از کاربست های قرآنی خود درهم تنیده از مفاهیم پیشین است، مقاله حاضر معادل فارسی «دستور» را پیشنهاد کرده است. این واژه ی فارسی مانند «سلطان»، همزمان دال بر همه معانی پیش گفته است. با این حال، در برخی آیات که تنها یکی از این مفاهیم برجسته می شود، می توان همان وجه را صرفاً با برابرنهاده های «چیرگی»، «پروانه» یا «مجوز» و «حق» بازتاب داد

در دنیای روبه پیشرفت، اگر زبان ملی یک کشور زبان علم نشود کم کم به حاشیه رانده می شود و منزوی می گردد و بر اثر تداخل با زبان های بیگانه از زیبایی می افتد. یکی از روش های کاربردی در پویایی زبان فارسی و همچنین نگهداری و پالایش آن واژه گزینی است. فرهنگستان زبان و ادب فارسی به عنوان پایه مهم اجرایی، واژه گزینی را در حوزه های مختلف در دستورکار خود قرار داده است. میزان مقبولیت واژه های مصوب در نوشته های علمی و غیرعلمی، دارای اهمیت است چراکه واژگان تا هنگامی که در متن قرار نگیرند میزان آشنایی جامعه با واژه و کاربردپذیری آن ازسوی کاربران به حداقل می رسد و در ذهن تثبیت نمی شود. دراین میان، نشریه های علمی به عنوان بازوی اجرایی، نقش تأثیرگذاری در نهادینه کردن واژگان مصوب دارند. بنابراین، هدف از انجام این پژوهش، بررسی میزان آشنایی و به کارگیری واژه های مصوب فرهنگستان در حوزه زبان شناسی در بین نویسندگان مقاله های زبان شناسی است. در این پژوهش، به ارزیابی میزان کاربرد معادل های فارسی مصوب فرهنگستان در نشریات دارای ضریب تأثیر حوزه زبان شناسی نمایه شده در پایگاه علم و فناوری جهان اسلام پرداخته شده است. به این منظور، 500 مقاله از 10 مجله علمی دارای ضریب تأثیر از حوزه زبان شناسی انتخاب شدند و میزان کاربرد واژگان مصوب فرهنگستان در نشریات مورداشاره موردبررسی قرارگرفتند. یافته های به دست آمده نشان می دهد نویسندگان مقاله های زبان شناسی با شمار بسیاری از مع ادل ه ای فارس ی مصوب فرهنگس تان آشنایی دارند و از آن ها در مقاله های خود بهره می گیرند. همچنین فرهنگستان زبان و ادب فارسی تااندازه بسیاری توانسته است بر نشریه های زبان شناسی تأثیر بگذارد و نویسندگان مقاله های این حوزه موضوعی واژگان مصوب را در نوشتارهای علمی خود به کار برده اند. براساس یافته های این پژوهش می توان مدعی بود که با افزایش میزان آشنایی، میزان کاربرد و موافقت با واژه ها نیز افزایش می یابد. همچنین با توجه به اینکه جاافتادن واژه های مصوب در بلندمدت به بار می نشیند پیشنهاد می شود که در وبگاه نشریات، راهنمای جستجو یا شیوه نامه استفاده از واژگان مصوب به منظور راهنمایی کاربران و نویسندگان تدوین گردد تا درنهایت به یک دست سازی در استفاده از واژگان مصوب و همچنین بازیابی بهتر اطلاعات منجر شود.

مد امروز، با تکیه بر خرد گرایی آرمانی، کوشیده تا از تقلید کورکورانه جمعی پرهیز کرده و بر انتخاب آگاهانه فردی تأکید کند. این دیدگاه آرمان گرایانه، بستری را برای برند(ویژند)های پوشاک ایرانی فراهم آورده تا همسو با جریان های گوناگون مد، همچون مد موقر(پوشیده) و پایدار، کسب ارزش کنند. هدف پژوهش حاضر، بازنمایی معانی نهفته ارزش های ویژندهای مد پوشیده پایدار ایرانی در جریان خلق و هم آفرینی ارزش ویژند است. به این منظور، 4000 زنجیره گفت وگو پیرامون 15 ویژند مد پوشیده پایدار ایرانی به روش تصادفی از شبکه های اجتماعی بین المللی (اینستاگرام و یوتیوب) و ملی (باسلام و ترب) گردآوری شدند. سپس، زنجیره های گفت وگویی که درپیوندبا ارزش ویژه ویژندهای موردبررسی بودند، به شیوه هدفمند انتخاب شدند. روش پژوهش ترکیبی از شیوه کیفی و کمی است؛ دراین زمینه از روشی تلفیقی با ماهیتی چندسطحی در معناپردازی پویا و بازاریابی دیدگاه بهره گرفته شد تا امکان واکاوی داده ها با تلفیق ابزارهای یادگیری ماشین فراهم شود. یافته های پژوهش نشان داد ویژندهای پوشاک پوشیده پایدار ایرانی با تکیه بر مفاهیم مد بادوام، مد چرخه ای و مد بازیافتی در پی بازنمایی گرایش های پایداری محیط زیست، هستند؛ ولی ناآگاهی کاربران از مفاهیم مد پایدار، بستر سبزشویی را فراهم آورده است. این امر با هدایت کاربران به سوی برهم کنش های همسو با ارزش های سبزشویی، به عادی سازی سبزشویی می انجامد. درنهایت، الگوی معناپردازی ارزش های ویژندهای مد پوشیده پایدار ایرانی در جریان برهم کنش با کاربران نمایانده شد.

شیشه گری در ابتدا پیشه ای برای ساخت آثار مصرفی بود که با ورود ماشین و شروع دوره انقلاب صنعتی، کارخانه های بزرگ شیشه برای برآورد نیازهای محصولات کاربردی در میزان انبوه بوجود آمدند. در اواسط قرن بیستم تلاش های هنرمند شیشه برای بیان شخصی در خلق آثار خود منجر به شکل گیری «جریان هنر شیشه معاصر» درکشورهای غربی گردید و مسیر آن از کارخانه جدا شد. بدیهی است برای شناخت واقعی یک جریان و روند ساخت یابی نظام جدید نیازمند راه و طریق شناسایی صحیح می باشد. «نظریه ساخت یابی گیدنز» که به بررسی تعامل میان ساختار با عوامل انسانی می پردازد از این دست راهکارها است. این پژوهش با هدف ارزیابی وضعیت جامعه هنر شیشه گری سنتی در دوران انقلاب صنعتی در مواجه با پدیده کارخانه، بر اساس نظریه ساخت یابی آنتونی گیدنز انجام شده و به دنبال شناسایی مولفه های موثر بر تحول هنر شیشه در دوره تحولات صنعتی است. پرسش اصلی این است که مولفه های تأثیرگذار در مواجهه جامعه شیشه گری سنتی با پدیده کارخانه از منظر مولفه های حاکم در نظریه ساخت یابی گیدنز چه بوده است؟ این پژوهش بر اساس هدف از نوع کاربردی و بر اساس ماهیت و روش از نوع توصیفی-تحلیلی است. گردآوری اطلاعات آن به شیوه کتابخانه ای صورت گرفته و به شیوه نظریه آزمایی تحلیل های کیفی آن صورت گرفت. براساس یافته های پژوهش، شیشه گری قبل از انقلاب صنعتی در کارگاه های کوچک توسط استادکاران اجرا می شد. پس از تحولات انقلاب صنعتی تعامل بین هنرمند طراح و کارگاه هایی که تبدیل به کارخانه های تولید انبوه شیشه شده اند، افزایش یافت و هنرمند شیشه بعنوان طراح در کارخانه حضور داشت. در نتایج حاصل از این پژوهش می توان گفت؛ هنرمند شیشه به عنوان یکی از اصلی ترین منابع انسانی موجود در ساختار شیشه گری سنتی، پس از ورود به دنیای صنعت در جستجوی نقش خود در کارخانه های شیشه، اقدام به همکاری در قالب هنرمند طراح می نماید. با جدایی و استقلال مسیر هنرمند، کارخانه به عنوان یک نهاد بازتولید شده در صنعت جهت برآورد نیازهای کاربردی اقدام نمود و از کنش متقابل با جریان های هنری جامعه، فاصله گرفت.

پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر بسته آموزشی ایمن سازی روانی بر تاب آوری و پریشانی روان شناختی مادران کودکان کم توان ذهنی انجام شد. این پژوهش، یک مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری این تحقیق را مادران کودکان کم توان ذهنی دوره اول دبستان تشکیل دادند. برای انتخاب شرکت کنندگان از روش نمونه گیری در دسترس استفاده شد. تعداد نمونه این پژوهش 32 نفر بود که به صورت تصادفی در یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل 16 نفری جایگزین شدند. همه شرکت کنندگان با استفاده از مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون و مقیاس افسردگی، اضطراب و تنیدگی لاویباند و لاویباند مورد ارزیابی قرار گرفتند. گروه آزمایش در برنامه آموزشی ایمن سازی روانی در 10 جلسه 60 دقیقه ای و در هفته ای دو جلسه شرکت کردند. سپس هر دو گروه آزمایش و کنترل با همان مقیاس ها مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده ها با استفاده از روش آماری تحلیل کوواریانس تک متغیری و چندمتغیری تحلیل شد. نتایج نشان داد که بسته آموزشی ایمن سازی روانی تأثیر مثبت و معناداری بر تاب آوری و پریشانی روان شناختی در گروه آزمایش داشت. بنابراین، برنامه ریزی برای این مداخله نقش قابل توجهی در بهبود تاب آوری و پریشانی روان شناختی مادران دارد.

هدف از این پژوهش، بررسی رابطه ارضای نیاز خودمختاری و درگیری شغلی، نقش میانجی تجربه غرقگی و شایستگی دیجیتال در معلمان بود. پژوهش حاضر بر اساس ماهیت، توصیفی - همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی معلمان شهر کرمانشاه در سال ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بودند. تعداد ۴۶۳ نفر از معلمان به روش نمونه گیری در دسترس به عنوان نمونه وارد تحلیل نهایی شدند. برای گردآوری داده ها از زیرمقیاس خودمختاری پرسشنامه نیازهای بنیادین روان شناختی دسی و ریان، درگیری شغلی کانانگو، شایستگی دیجیتال سوریانو - آلکانترا و همکاران و غرقگی مارتین و جکسون استفاده گردید. داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون و مدل یابی معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که خودمختاری بر درگیری شغلی، غرقگی و شایستگی دیجیتال اثر مستقیم، مثبت و معنادار؛ غرقگی و شایستگی دیجیتال بر درگیری شغلی اثر مستقیم، مثبت و معنادار و خودمختاری از طریق غرقگی و شایستگی دیجیتال بر درگیری شغلی اثر غیر مستقیم، مثبت و معنادار دارد. با توجه به یافته ها توصیه می شود که از نتایج یادشده برای برگزاری کارگاه هایی در خصوص افزایش درگیری شغلی معلمان استفاده شود.

با گسترش فضای مجازی و استفاده گسترده از شبکه های اجتماعی، مفاهیمی چون ابداء زینت(نمایان کردن زینت) با چالش های جدیدی روبه رو شده است. این پدیده، از منظر فقه اسلامی، دارای ابعاد گوناگون فردی، اجتماعی و فرهنگی است که نیازمند بررسی دقیق و بازتعریف در بستر شرایط نوین است. هدف این پژوهش، تحلیل فقهی ابداء زینت در فضای مجازی، با تأکید بر اصول و مبانی الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت و ارائه راهکارهایی برای مواجهه با چالش های مرتبط است. روش پژوهش مبتنی بر تحلیل اسنادی و توصیفی-تحلیلی بوده و با بهره گیری از منابع فقهی معتبر، قوانین موضوعه و تحقیقات مرتبط انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که فضای مجازی به دلیل ویژگی هایی چون گستردگی، سرعت انتقال اطلاعات و ناشناسی، می تواند به بستری برای نقض احکام شرعی و ارزش های اسلامی تبدیل شود. این موضوع به ویژه در زمینه ابداء زینت و نحوه رعایت حجاب اسلامی در این فضا، چالش های مهمی را به وجود آورده است. پژوهش حاضر، راهکارهایی چون ارتقای سواد رسانه ای، تقویت نظام ارزشی بر مبنای آموزه های اسلامی، ایجاد قوانین بازدارنده و حمایت از فناوری های بومی مطابق با الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت را پیشنهاد می دهد. این راهکارها می توانند در کاهش آسیب ها و تقویت فرهنگ استفاده صحیح از فضای مجازی مؤثر باشند. در نهایت، تأکید بر مسئولیت فردی و اجتماعی کاربران، نقش کلیدی در تحقق الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت و پاسداری از ارزش های اخلاقی و دینی ایفا می کند.

پژوهش حاضر کیفی است و با هدف شناسایی موانع و چالش های فرزندآوری مجدد بنا به روایت زنان انجام شده است. داده های این پژوهش از طریق مصاحبه های کیفی نیمه ساختاریافته با 18 زن متأهل که ساکن استان تهران بودند گردآوری و سپس به روش تحلیل تماتیک شش مرحله ای تحلیل شد. درنهایت، داده ها در چهار مقوله اصلی «دغدغه های مالی و معیشتی»، «تعارض نگرشی در فرزندآوری»، «تحول در الگوهای مسئولیت پذیری والدین» و «سلامت و فرزندآوری» و دوازده مقوله فرعی «ناپایداری اقتصادی و بحران معیشت خانوار»، «نگرانی های تأمین شغل پایدار»، «کیفیت و هزینه های فرزندپروری»، «فرزندآوری تحت سلطه مصرف گرایی، رفاه گرایی و شبکه های مجازی»، «هویت زدایی از مادری و قضاوت فرهنگی علیه خانواده های پرجمعیت»، «پوچ گرایی و بدبینی وجودی به تولد انسان»، «بی اعتمادی به نهادهای تربیتی و آموزشی»، «مادری تک سرانه»، «والدگری فردگرایانه»، «ناباروری و نابرابری در دسترسی به درمان مؤثر»، «هزینه های پزشکی دوران بارداری و کاستی های ساختاری بیمه» و «فرسایش روانی والدین بر اثر ناهماهنگی نقش ها» طبقه بندی شدند. با توجه به مصاحبه های انجام شده مسائل اقتصادی به عنوان مهم ترین مانع مطرح شد. درنهایت باید اشاره کرد که در سیاست گذاری های اجتماعی و تحقق اهداف آن لازم است توجه ویژه ای به موانع و چالش های فرزندآوری مجدد صورت گیرد.

با افزایش روند شهری شدن در جهان، میزان مصرف در حال افزایش است. یک پیامد اجتناب ناپذیر مصرف بیشتر، افزایش سریع مقدار زباله جامد تولیدی است. امروزه شرایط مدیریت پسماند در کشورهای درحال توسعه نامناسب است. طی دو دهه اخیر، علیرغم فعالیت های سازمان مدیریت پسماند و سازمان فرهنگی شهرداری مشهد برای ترویج تفکیک زباله و مدیریت صحیح پسماند، نرخ تفکیک زباله از مبدأ در شهر مشهد در حد قابل قبول نیست و نیاز است به بررسی چالش های مدیریت پسماند است تا مشکلات و دلایل مدیریت نامناسب پسماند در شهر مشهد شناسایی شود. هدف اصلی تحقیق شناسایی چالش های مدیریت پسماند و دلایل آن در شهر مشهد است. داده های این مطالعه کیفی از طریق مصاحبه عمیق گردآوری شده و از روش تحلیل مضمون برای تحلیل داده ها استفاده شده است. با کمک نمونه گیری هدفمند و با معیار اشباع نظری با 25 نفر از مصاحبه شوندگان مصاحبه انجام شد و نهایتاً داده های گردآوری شده در قالب دو مضمون فراگیر و هشت مضمون سازمان دهنده، کدگذاری و تحلیل گردید. نتایج تحقیق درباره مشکلات مدیریت پسماند در مشهد نشان می دهد که چهار مضمون سازمان دهنده رفتارهای ناپایدار زیست محیطی شهروندان، نارسایی قانونی-ساختاری، ناکارآمدی اجرایی و مشکلات مرتبط با زائران در ایام پیک مهم ترین چالش های مدیریت پسماند در شهر مشهد هستند. همچنین چهار مضمون سازمان دهنده خلأهای فرهنگی و اجتماعی، نگاه کالایی و درآمدی به پسماند، بازدارندگی پایین قوانین و ضعف سازمانی مهم ترین دلایل چالش های مدیریت پسماند در شهر مشهد است.

مقدمه: ادراک فضا در میدان های تاریخی شهری، حاصل تعاملات بدنی، حسی و حافظه ای انسان با محیط پیرامون است و فراتر از تحلیل های صرفاً بصری یا کالبدی عمل می کند. در این میان، میدان های منطقه ۱۲ تهران، به ویژه میدان های دارای کارکردهای سیاسی و فرهنگی، فرصت مناسبی برای مطالعه تجربیات ادراکی شهروندان فراهم می آورند. عنصر آب به عنوان یک مؤلفه طبیعی و چندحسی، نقشی کلیدی در تقویت این تجربیات دارد، اما اغلب در طراحی های معاصر مورد غفلت قرار گرفته است. هدف پژوهش: این پژوهش با هدف بررسی نقش ادراک حسی و عناصر خاطره ساز، به ویژه آب، در شکل گیری تجربه زیسته کاربران دو میدان بهارستان و امام خمینی (سابقاً توپخانه) انجام شده است. پرسش های اصلی پژوهش بر چگونگی تأثیر حضور آب بر تجربه فضایی، عوامل مؤثر بر این تجربه، و تفاوت های ناشی از سن و جنسیت در تفسیر فضا تمرکز دارد. روش شناسی: روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه ای ساخت یافته با چهار محور اصلی است: انتظارات کاربران از میدان، اولویت های طراحی منظر، عناصر حافظه ساز، و نقش آب در تجربه زیسته. نمونه شامل ۵۹ کاربر میدان ها در ساعات مختلف روز بوده که با ترکیب روش های هدفمند و تصادفی انتخاب شده اند. تحلیل داده ها به صورت آماری-توصیفی انجام گرفته است. یافته ها و بحث: یافته ها نشان دادند که آب با فعال سازی هم زمان چند حس، موجب ایجاد تجربه ای لذت بخش و به یادماندنی می شود. تفاوت هایی میان گروه های سنی و جنسی در نوع ادراک حسی نیز مشاهده شد. همچنین کیفیت، فرم و نگهداشت آب نماها تأثیر قابل توجهی بر عمق تجربه فضایی داشتند. نتیجه گیری: طراحی فضاهای عمومی، به ویژه در بافت های تاریخی، باید بر پایه درک چندحسی، پویایی اجتماعی، خاطره پذیری و پاسخ گویی به نیازهای روانی کاربران شکل گیرد. عنصر آب می تواند به عنوان عاملی مؤثر در تقویت حضور، هویت مکان و پیوندهای عاطفی کاربران با فضا عمل کند. توجه به ابعاد غیرکالبدی در طراحی، زمینه ساز ارتقای کیفیت تجربه شهری، افزایش حس تعلق و پایداری استفاده از فضا خواهد بود.

مقدمه: در دهه های اخیر، ناکارآمدی مدیریت شهری سنتی و پیچیدگی جوامع، ضرورت بهره گیری از رویکردهای نوین مدیریتی را آشکار کرده است. در این راستا حکمروایی خوب شهری، رویکردی کثرت گرا و زمینه مند است که با تأکید بر تعامل میان بخش های دولتی، بخش خصوصی و جامعه مدنی به دنبال تحقق توسعه انسانی پایدار است. بخش دولتی با ایجاد بسترهای حقوقی و قانونی، هدایت فعالیت های اقتصادی و اجتماعی، امنیت و دسترسی به خدمات عمومی را تضمین می کند. بخش خصوصی با همکاری جامعه مدنی، نقش مکمل و مؤثری در افزایش مشارکت، ارتقای پاسخگویی، بهبود شفافیت و کارآمدی مدیریت شهری دارند. هدف پژوهش: این پژوهش در ادامه مطالعه پیشین، که مؤلفه های حکمروایی خوب شهری در سنندج را احصا کرده بود، با هدف اعتبارسنجی همان مؤلفه ها و مدل حکمروایی خوب شهری در سنندج انجام شده است. روش شناسی: این مطالعه به صورت همبستگی و با روش مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) انجام شد. پرسشنامه ای محقق ساخته شامل ۸۱ شاخص در ۱۸ مؤلفه، براساس یافته های پژوهش پیشین، میان ۲۸۰ مدیر و کارشناس شهرسازی سنندج تکمیل شد. اعتبار و پایایی ابزار با شاخص هایی از جمله آلفای کرونباخ تأیید شد و تحلیل داده ها با نرم افزارهای SPSS و Smart PLS انجام گرفت. یافته ها و بحث: نتایج نشان داد مدل حکمروایی خوب شهری سنندج از اعتبار و کفایت پیش بینی مناسبی برخوردار است. توسعه خلاق، مشارکت شهروندان و یادگیرندگی بیشترین نقش را در تبیین حکمروایی خوب شهری داشتند. توانمندسازی سرمایه انسانی، ایجاد سامانه تعاملی هوشمند، به کارگیری تحلیل های پیشرفته و حرکت به سوی مدیریت یکپارچه شهری از عوامل اصلی ارتقای کارآمدی مدیریت و تحقق حکمروایی خوب هستند. نتیجه گیری: مدل حکمروایی خوب شهری سنندج علاوه بر اعتبار ساختاری و محتوایی، ظرفیت اجرایی لازم برای تحلیل و ارتقای فرآیندهای شهری را دارد و می تواند ابزاری راهبردی برای سیاست گذاران، مدیران و پژوهشگران در تصمیم گیری های شهری باشد و تحقق حکمروایی خوب شهری در سنندج و شهرهای مشابه را تسهیل کند.

نقش جانوران شاخ دار ازآغاز تاریخ، موضوع آثار هنری پیش از تاریخ بوده و نمایش این جانوران علاوه بر نماد باروری، به سبب تاثیر عقاید جادویی یا مذهبی انجام می گرفته؛ همچنین شاخ قوچ و گاو را نماد آفرینش و شعاع نور دانسته اند. نشانه های زیادی از قوچ، گاو و شاخ هایشان از دوران باستان برجای مانده است. با توجه به تقدس و اهمیت گاو و بز، از دوران کهن تاکنون و استفاده از نقش آن ها در آثار باقی مانده از فرهنگ های مختلف، اولا، چرا شاخ این حیوانات به عنوان یک نماد مهم، به عنوان یک عنصر مقدس شناخته شده است؟ در آثار دوره های بعد نیز این عنصر را می بینیم که در کنار ماه یا خورشید قرار گرفته و مهم شمرده شده اند. دوم، این سوال وجود دارد که چرا امروزه هم با این واژه مواجهیم: «شاخ خوش یمن است، خوش شانسی می آورد»، ریشه این تفکر در چیست؟ هدف از این پژوهش ریشه یابی معنا و مفهوم شاخ به عنوان یک عامل مقدس از دوران کهن تا کنون است و در آثار هنری و فرهنگی قبل از تاریخ تا به امروز مورد توجه قرار گرفته است. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی است. جمع آوری اطلاعات با استفاده از منابع متنی، تصویری، به شیوه کتابخانه ای و میدانی از موزه ها و منابع اینترنی، پرداخته شده است. براساس جامعه آماری از تصاویر یافت شده، آثار باقی مانده درخصوص مفاهیم جانوری در حوزه پیکرنگاری و نقش برجسته، سفالگری و مفرغ های لرستان در ایران و بین النهرین مشاهده می شوند؛ نتیجه پژوهش، ریشه یابی مفهومی «شاخ»، از نمادهای کهن در زندگی مردم پیش از تاریخ تا به امروز است.

بیان مسئله: با افزایش روزافزون جمعیت و تمایل به شهرنشینی، میزان جمعیت سکونتگاه های غیررسمی رو به افزایش گذارده است. این نوع سکونتگاه ها به دلیل سیما و منظر شهری نا مناسب، دچار انزوا و به دنبال آن درگیر معضلات اجتماعی شده اند. یکی از راهکارهای تغییر وضعیت فعلی سکونتگاه های غیررسمی، افزایش تاب آوری اجتماعی آنها است. هدف پژوهش: این پژوهش در پی تدوین راهکارهای ساماندهی این نوع محلات از خاستگاه افزایش تاب آوری اجتماعی ازطریق انجام اقدامات کالبدی و اجتماعی در جهت بهبود و ارتقای منظر شهری در این گونه از بافت های شهری است. روش پژوهش: رویکرد این پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده است. به طوری که در مرحله نخست و در بخش مبانی نظری ازطریق «مطالعات کتابخانه ای» اطلاعات موردنیاز جمع آوری شد و در مرحله دوم برای شناسایی شاخص های تاب آوری اجتماعی در محله ازطریق «مشاهدات میدانی» با ابزارهای مصاحبه، مشاهده و عکس برداری اقدام شده است. نتیجه گیری: در چارچوب نظری نهایی، در بعد «اجتماعی»؛ شاخص های تعامل، همبستگی و مشارکت، در بعد «هویتی- فرهنگی»؛ شاخص های دلبستگی، هویت اجتماعی و کالبدی، در بعد « کالبدی»؛ شاخص های دسترسی، ایمنی و امنیت، انعطاف پذیری و تنوع و در بعد «حمایتی»؛ شاخص های کارایی جامعه محلی، حمایت و عدالت در محله اسلام آباد به عنوان شاخص های تاب آوری اجتماعی شناسایی شد. پس از احصای پتانسیل های موجود در محله و ارتباط آن ها با شاخص های به دست آمده، یک سری اقدامات کالبدی و اجتماعی اولویت بندی شده ازطریق نرم افزار ArcGIS روی نقشه جانمایی شد. در نهایت با بررسی اقدامات قابل انجام در جهت بهبود و ارتقای سیما و منظر شهری محله، این نتیجه حاصل شد که شاخص تعاملات در موضوع تاب آوری اجتماعی سکونتگاه اسلام آباد در اولویت قرار دارد.

فناوری های نوین در انقلاب صنعتی چهارم نه تنها قابلیت تغییر موازنه بلکه توانایی تاثیرگذاری بر تمامی حوزه ها از اقتصاد تا مسائل امنیتی و دفاعی را برخوردارند. بر این اساس همان طور که فناوری به سرعت پیشرفت می کند، تأثیر آن بر اقتصاد جهانی مدرن نیز افزایش می یابد و با ورود جهان به عصر رقابت قدرت های بزرگ، این حوزه برای چین و آمریکا اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در عین حال، به دلیل تفاوت های بنیادین در فرهنگ استراتژیک چین و ایالات متحده، این رقابت نه تنها بر جریان های تجارت بین المللی و زنجیره های تأمین جهانی بلکه بر نظم جدید جهانی نیز تأثیر گذاشته است. پرسش محوری تحقیق حاضر با اتکاء به چارچوب نظری تلفیقی متشکل از «نظریه ثبات هژمونیک» و «واقع گرایی فرهنگی»، بدین شرح قابل طرح است که بر اساس سنتز نظری یادشده، چه مکانیسم هایی ساختاری و کنش محوری در روابط دوجانبه آمریکا و چین به نهادینه شدن تنش های ژئوپلیتیکی در نظام بین الملل انجامیده است؟ فرضیه محوری این پژوهش استدلال می نماید که بنیادهای ساختاری و کنش محور تقابل میان چین و ایالات متحده را می توان در سه مکانیسم علّی متعامل تحلیل نمود: 1. سازه های هویتی متعارض در گفتمان های سیاسی که به شکل گیری روایت های هویتی دوسویه و تقابلی انجامیده است؛ 2. فرایند امنیتی سازی فزاینده در حوزه های اقتصادی-فناورانه که موجب بازتعریف این عرصه ها به مثابه حوزه های امنیت ملی گردیده؛ 3. روند نهادسازی موازی در ساختار نظام بین الملل که بازتابی از تفاوت های بنیادین در فرهنگ های استراتژیک دو بازیگر محسوب می شود. سه مکانیسم در تعامل نظام مند با یکدیگر، به تشدید و نهادینه شدن تنش های ژئوپلیتیک در عرصه سیاست بین الملل انجامیده است.

هدف: در محیط پیچیده و متحول کنونی، سلامت سازمانی به عنوان یکی از مؤلفه های حیاتی در پایداری و اثربخشی سازمان ها شناخته می شود. هدف پژوهش حاضر، طراحی و تبیین الگویی آینده نگرانه برای سلامت سازمانی مبتنی بر حکمرانی شرکتی با نقش میانجی اخلاق سازمانی است. روش شناسی: این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل ۲۷۴ نفر از کارشناسان بانک سپه استان تهران بود. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد و محقق ساخته استفاده شد. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SmartPLS و از طریق آزمون های آماری تحلیل عاملی تأییدی (CFA) و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) انجام گرفت. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که حکمرانی شرکتی تأثیر مثبت و معناداری بر سلامت سازمانی دارد. همچنین، اخلاق سازمانی نقش میانجی مؤثری در این رابطه ایفا می کند. مدل نهایی پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار بود و شاخص های آماری از صحت روابط فرض شده حمایت کردند. نتایج: نتایج حاکی از آن است که اتخاذ رویکردی آینده نگرانه در حکمرانی شرکتی، همراه با تقویت اخلاق سازمانی، می تواند زمینه ساز بهبود و ارتقای سلامت سازمانی در بانک ها و نهادهای مالی باشد. به عبارتی، حکمرانی شرکتی، با فراهم سازی ساختاری شفاف و پاسخ گو، می تواند نقش مهمی در تقویت سلامت سازمانی ایفا کند. در این میان، اخلاق سازمانی به عنوان سازوکار میانجی گر، می تواند رابطه میان حکمرانی شرکتی و سلامت سازمانی را تبیین و تقویت کند.

خویش کاری زن در همه ادوار تاریخی ایران، قابل تأمل و تبیین است؛ چراکه از رهگذر میزان غیبت و حضور زن، هم جایگاه او در هر دوره تاریخی و هم نوع مواجهه جامعه مردسالار با زن را می توان تحلیل و تبیین کرد. ازاین رو، در جستار حاضر که تلاشی میان رشته ای در حوزه ادبیّات و زبان شناسی شناختی است، کوشیده ایم با روش تحلیلی–توصیفی و رویکرد استعاره مفهومی، این مهم را در چهار متن برتر تاریخی از چهار دوره غزنوی، سلجوقی، خوارزمشاهی و مغول واکاویم و نشان دهیم هر یک از این نثرهای تاریخی چهارگانه برای بازنمایی مفهوم زن و فهم فرهنگی آن مفهوم، از چه استعاره ها و چه حوزه های مبدأ برای توصیف زن بهره جسته است. درنهایت به این نتیجه رسیدیم که باورها و اندیشه های ایدئولوژیک و قدرت حاکمان در خلق این استعاره ها مؤثر است و همچنین زن در بستری از مفاهیم ابزاری معنا می یابد و با تسرّی مفاهیم ضمنی سیاست و اقتصاد و تجربه های فیزیکی در شبکه های زبانی و واژگانی، شیئیّت زن در این متون قابل مشاهده است؛ بنابراین، آنچه از این پژوهش حاصل شد، این است که مفاهیم استعاری به کار گرفته شده برای زن با صورتی که در جهان واقعی بر او دلالت می کند، متناظر است که حاکی از ارتباط تنگاتنگ جهان بینی گفتمان با استعاره هاست.

تحقیق حاضر به دنبال شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر پایداری خدمات بانکی است. نمونه گیری به صورت قضاوتی بر اساس تخصص در حوزه های فناوری های صنعت نسل چهارم و پایداری بانکی انجام شد. در ابتدا 26 عامل از طریق فراترکیب بدست آمد. این کدها در قالب شش دسته عامل اصلی، طبقه بندی شدند. عوامل اصلی عبارت بودند از: حکمرانی خوب، تأمین مالی پایدار، مسئولیت اجتماعی، نوآوری باز، خدمات سبز بانکی و فرهنگ مشارکتی و تعالی جو. در ادامه عوامل فرعی با روش دلفی فازی غربال شدند. نه عامل دارای عدد دیفازی بالاتر از 7/0 بودند و برای تحلیل و ارزیابی نهایی انتخاب شدند. عوامل غربال شده با روش مارکوس و بر اساس شاخص های تخصص خبرگان، شدت اهمیت و میزان قطعیت ارزیابی شدند. نظرات خبرگان در طیف 10تایی گردآوری شد. عوامل اولویت دار عبارت بودند از: پیشگامی بانک در انتقال و پیاده سازی فناوری های نسل چهارم در بخش های مختلف، همکاری بانک با فین تک های مختلف، تقویت توان کارشناسی بانک ها در زمینه ارزیابی طرح های اقتصادی از طریق همکاری با فین تک ها و سرمایه گذاری و مشارکت راهبردی با فین تک های تأمین مالی برای خلق روش های نوین تأمین مالی.

پژوهش حاضر با هدف بررسی نظامند شناسایی انتظارات روان شناختی نوجوانان از سیستم های بوم شناختی انجام شد. با جستجو در پایگاه داده های داخلی از جمله نورمگز، ایرانداک، سیویلیکا، مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، پرتال جامع علوم انسانی و همچنین پایگاه داده های بین المللی همچون ساینس دایرکت، اریک، پاب مد، سیج، الزویر و گوگل اسکالر، تعداد 112 سند در بازه زمانی 2023-2015 مورد بررسی قرار گرفتند. سپس با استفاده از نشانگرهای فهرست وارسی ارزیابی پریزما، 15 سند براساس ملاک ارتباط، سودمندی و اعتبار انتخاب شدند. داده ها با روش تحلیل کیفی آلتاید انجام چهار مقوله براساس تعداد نشانگرها، شامل انتظار از خانواده با اختصاص 31 نشانگر از مجموع 77 نشانگر (26/40 درصد) شناخته شد. پس از انتظار از خانواده، مسائل اجتماعی با 22 نشانگر (57/28 درصد) و بعد از آن امور تحصیلی با 15 نشانگر (48/19 درصد)؛ و انتظارات از همسالان با 9 نشانگر (69/11) مهمترین مقوله ها بودند. این نتایج ضرورت افزایش آگاهی سیستم های بوم شناختی با انتظارات نوجوانان را برجسته می کند و براین اساس پیشنهادهایی ارائه گردید.