زکیه پهلوان

با گسترش فضای مجازی و استفاده گسترده از شبکه های اجتماعی، مفاهیمی چون ابداء زینت(نمایان کردن زینت) با چالش های جدیدی روبه رو شده است. این پدیده، از منظر فقه اسلامی، دارای ابعاد گوناگون فردی، اجتماعی و فرهنگی است که نیازمند بررسی دقیق و بازتعریف در بستر شرایط نوین است. هدف این پژوهش، تحلیل فقهی ابداء زینت در فضای مجازی، با تأکید بر اصول و مبانی الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت و ارائه راهکارهایی برای مواجهه با چالش های مرتبط است. روش پژوهش مبتنی بر تحلیل اسنادی و توصیفی-تحلیلی بوده و با بهره گیری از منابع فقهی معتبر، قوانین موضوعه و تحقیقات مرتبط انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که فضای مجازی به دلیل ویژگی هایی چون گستردگی، سرعت انتقال اطلاعات و ناشناسی، می تواند به بستری برای نقض احکام شرعی و ارزش های اسلامی تبدیل شود. این موضوع به ویژه در زمینه ابداء زینت و نحوه رعایت حجاب اسلامی در این فضا، چالش های مهمی را به وجود آورده است. پژوهش حاضر، راهکارهایی چون ارتقای سواد رسانه ای، تقویت نظام ارزشی بر مبنای آموزه های اسلامی، ایجاد قوانین بازدارنده و حمایت از فناوری های بومی مطابق با الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت را پیشنهاد می دهد. این راهکارها می توانند در کاهش آسیب ها و تقویت فرهنگ استفاده صحیح از فضای مجازی مؤثر باشند. در نهایت، تأکید بر مسئولیت فردی و اجتماعی کاربران، نقش کلیدی در تحقق الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت و پاسداری از ارزش های اخلاقی و دینی ایفا می کند.

حقوق بشرحقوقی است که از تولد انسان محقق می شود و مستقل از حکومت هاست در نظام کیفری اسلام علاوه بر اینکه بر جنبه بازدارندگی مجازات ها تاکید شده، به ویژه در جرایم جنسی که به حدود الهی معروف هستند سخت گیری های زیادی شده است، اما جلوه های فراوانی از کیفرزدایی نیز مشهود است که می توان آنها را به عنوان جلوه های حقوق بشری در این کیفرها برشمرد. مواردی چون تعدد شهود یا کیفیت خاص شهادت و اقرار و نیز امکان توبه در شرایط خاص، حاکی از توجه قانون گذار به شخصیت انسانی مجرم و حقوق انسانی وی می-باشد و از طرفی حفظ حقوق مادی و معنوی بشر در کیفر زدایی جرایم جنسی مشهود است چون حفظ کرامت انسانی و آبروی انسان در آن لحاظ و از طرفی رعایت حریم خصوصی برای امنیت بخشی اجتماع مورد مداقه واقع شده است. در این نوشتار پس از بررسی و تتبع در متون فقه جزایی و آرای فقها به این نکته دست یافتیم که اگر چه در نحوه مجازات ها شدت عمل وجود دارد ولی با توجه به دشواری اثبات اینگونه جرایم و شرایط خاص آن و نیز مواردی چون پذیرش توبه در شرایط خاص، هدف، بازدارندگی و توبه ی شخص مجرم و تربیت پذیری مجرم و جامعه بوده است. کلید واژه ها: حقوق بشر، جرائم جنسی، توبه، کیفرزدایی.