ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱۶۱ تا ۱۸۰ مورد از کل ۲۹٬۰۰۸ مورد.
۱۶۱.

هویت ملی و میهن نظامی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱۵ تعداد دانلود : ۲۴۰
دۆنیا کلاسیک أدبیاتېنېن پارلاق اۏلدوزلارېندان اۏلان نیظامی ، آذربایجان ېن گنجه شهرینده دوغولوب، یاشایېب یاراتدېغېنا، إله جه ده او شهردن إشیڲه چېخمادېغېنې اؤز أثرلرینده وورقولآدېغینا باخمایاراق، بعضی اؤلکه لر بو بؤیوک دۆشۆنه ری – دۆنیا أدبیاتېندا توتدوغو یئر و بوراخدېغی ایزلره گؤره – اؤز میللی-معنوی ثروت لری کیمی دۆنیایا تانېتدېرماغا چالېشېرلار. اۏنا گؤره هر أدبی بیر أثر أصلینده یاراندېغې جۏغرافییاداکې اینسان لارېن دۆنیا گؤرۆشۆ، دۆشۆنجه سی و دۆنیایا اۏلان باخېشېنې أدبی بیچیمده بۆتۆن دۆنیایا چاتدېرماغا چالېشان بیر معنوی دڲر دیر. نیظامی نین ده یارادېجې لېغې بو باخېمدان اؤز ایچینده داشېدېغې یئرلی دڲرلر تملینده آراشدېرېلېب تنقید اۏلمالې دیر. اۏندان باشقا، هر بیر دۆشۆنر، یازار، شاعیر، إله جه ده هۆنرمن طبیعی اۏلاراق، اؤز کیم لیڲینی اۏلوشدوران دیل-دۆشۆنج، یئرلی دڲرلر، میف لری سئویب اۏنلاری قۏروماغا چالېشان بیر اینسان دېر. ألبته بئله بیر اینسان اؤزلۆڲۆنۆ اۏلوشدورموش بو دڲرلره اۏلان یاناشماسې (موناسیبتی) ایله اؤز میللی کیم لیڲینی ده اۏخوجویا، إله جه ده دۆنیایا چاتدېرماغې اؤز دۏغال حاققې بیلن بیر اینسان دېر. بو آراشدېرمادا نیظامی نین اؤز یارادېجې لېغېن دان آلېنمېش یاناشمالارا دایاناراق نیظامی نین گرچک میللی کیم لیڲی ایله دۏغما وطنی آراشدېرېلاجاق. مقاله نین آراشدېرما مئتۏدو نیظامی نین اؤز قله می ایله یازدېغې دری (چاغداش فارسې نېن کؤک دیل لریندن بیری) دیلینده یازېلمېش متنده اۏلان أصلی متنین قورولوشچولوق و سئمیۏتیک أدبی نظریه لری أساسېندا یازیلمیش بیر اینجه له مه دیر. متنین آراشدېرماسې نېن دقیق و گۆوه نلی اۏلماسې اۆچون اۏریژینال متنین أل یازمالارېنې دا تاپېب آراشدېرماغا چالېشدېق. بو آراشدېرمادا قایناق اۏلاراق تقدیم اۏلونان أل یازما نۆسخه سی خمسه نین ألده ائدیلمیش أن کامیل متنی دیر.
۱۶۲.

A Perforated Coin of Gordian III from Dehlorān Plain, Southwestern Iran(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶۲ تعداد دانلود : ۲۴۷
The assemblage of our archaeological data and findings regarding the early Roman-Sasanian interactions is very limited. During the recent survey of the Dehlorān Plain, an accidental coin find (discovered by a passerby, Mr. A. Hosseini) was handed over to the members of the expedition. The highly corroded and perforated coin belongs to the Singara issues of Gordian III (238-244 AD), the young Roman emperor whose reign coincided with the first series of Sasanian incursions led by Ardashir I and his successor, Shapur I. Not only it is one of the few known findings that relate to this tumultuous era, it has been discovered in the vicinity of Roman Mesopotamia, where most of the fighting took place. In this article, in addition to describing the coin, the authors have discussed the historical context of this period and the possible entry scenarios of this coin into the territory of the Sasanian Empire. 
۱۶۳.

روایت های شکست چالدران در تاریخ نویسی صفوی: انکار و به حاشیه رانی، خطای قزلباشان، پذیرش و مشروعیت بخشی به شاه آرمانی- شیعی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۷۹ تعداد دانلود : ۳۶۸
جنگ چالدران، رویدادی تأثیرگذار در هنگام بنیان گذاری و تثبیت دولت صفویه بود؛ چراکه به چهره ی شکست ناپذیر شاه، ضربه ی سهمگینی وارد ساخت و موجب تضعیف مشروعیت شاه اسماعیل شد. دشواری هضم این شکست، تاریخ نویسان هواخواه صفویان را به بازاندیشی در باب روایت جنگ چالدران واداشت. این مقاله با رویکرد توصیفی-تحلیلی در پی پاسخ به این پرسش است که منابع تاریخ نگاری عصر صفوی چگونه با این شکست مواجه شده اند؟ سنجش شیوه های بازنمایی جنگ چالدارن در تاریخ نویسی دوره ی شاه اسماعیل و پس از آن، دو الگو در طرح اندازی روایی تجربه ی این ناکامی را می نمایاند: نخست، در روایت کتاب های حبیب السیر و فتوحات شاهی، انکار و به حاشیه رانی شکست، رویکرد غالب است. کتاب فتوحات شاهی برای گریز از نشان دادن سیمای تلخ شکست، از خیر روایتش می گذرد. از سوی دیگر، خواندمیر شکست در جنگ چالدران را امری حاشیه ای می انگارد و از اساس تجربه ی آن را طرد و انکار می کند. دوم، در منابع تاریخی پس از مرگ شاه اسماعیل، هرچند تلخی ناکامی این نبرد پذیرفته می شود، با این حال، با توجه به اقتضائات زمانه و در راستای توجیه شکست خطاهای نیروهای قزلباش، برجسته می گردد؛ و روایت جنگ چالدران به گونه ای طرح اندازی می شود که ابهت شاه اسماعیل حفظ شود و خللی بر مبانی مشروعیت این حکومت وارد نشود.
۱۶۴.

تمرکز قدرت و مقاومت محلی در عصر قاجاریه: مطالعه موردی شورش میرهاشم اوزی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۳ تعداد دانلود : ۱۱۳
رابطه ی میان دولت مرکزی و قدرت های محلی در ایرانِ عصر قاجاریه همواره با تنش ها و مقاومت هایی از سوی نخبگان و نیروهای محلی همراه بوده است. ایالت فارس و به ویژه نواحی جنوبی آن، از جمله لارستان، به دلیل موقعیت راهبردی و پیچیدگی ساختارهای اجتماعی و اقتصادی، یکی از عرصه های شاخص این برخوردها به شمار می رود. پرسش اصلی این پژوهش آن است که شورش میرهاشم اوزی در اوایل سلطنت ناصرالدین شاه چه بازتابی از مناسبات دولت مرکزی و نیروهای محلی در جنوب فارس دارد و سازوکارهای مقاومت محلی در برابر سیاست های تمرکزگرایانه ی دولت چگونه شکل گرفت؟ پژوهش حاضر با تمرکز بر شورش میرهاشم اوزی می کوشد سازوکارهای مقاومت محلی و واکنش دولت مرکزی را تحلیل کند. این مطالعه، بر پایه ی اسناد نویافته ی آرشیوی، گزارش های روزنامه ی وقایع اتفاقیه و منابع دست اول تاریخی و با روش تاریخی و  رویکرد توصیفی–تحلیلی، علل، روند و پیامدهای شورش را بازسازی می کند. نتایج تحقیق نشان می دهد که شورش میرهاشم اوزی، علاوه بر ایجاد چالش های امنیتی و اداری در منطقه، الگویی مشخص از تعامل دولت مرکزی با نیروهای محلی ارائه می دهد که شامل ترکیبی از سرکوب، مصالحه و اعطای امتیازات سیاسی–اقتصادی بود. بررسی این رخداد چشم انداز روشنی از فرآیند تمرکز قدرت و مدیریت مقاومت محلی در جنوب ایران در نیمه ی نخست سلطنت ناصرالدین شاه فراهم می آورد و اهمیت فهم تعاملات محلی–مرکزی را برای تحلیل های تاریخی معاصر برجسته می سازد. افزون بر این، مطالعه ی حاضر نمونه ای از ارزش اسناد دست اول را در بازسازی دقیق تاریخ محلی و ملی ارائه می کند.
۱۶۵.

پیامدهای اجتماعی و عمرانی و گسترش املاک خصوصی رضا شاه در کرمانشاهان(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۴ تعداد دانلود : ۱۷۵
تصاحب زمین های کشاورزی و خلع ید مالکان طبقه حاکم توسط فرمانروایان جدید، به عنوان روشی نهادینه شده برای کسب قدرت و تضعیف خاندان های حکومتگر قبلی، پیشینه ای دراز در تاریخ ایران دارد و دوره پهلوی نیز از این رویه مستثنا نبود. رضا شاه مانند شاهان پیشین با دست اندازی بر زمین های مالکان قدیمی به شیوه های شبه قانونی و فراقانونی املاک گسترده ای در بیشتر ایالت های مهم کشاورزی ایران ازجمله مازندران و کرمانشاهان به دست آورد و به بزرگ ترین زمین دار ایران یا شاید خاورمیانه تبدیل شد. این نوع بزرگ مالکی در دوران گذار مدرن شدن ایران و تغییرات شتابان نهادی و صنعتی سازی کشور پیامدهای گوناگونی می توانست داشته باشد. این پژوهش با تمرکز بر املاک گسترده رضا شاه در ایالت کرمانشاه به دنبال پاسخ به این پرسش است که شکل گیری املاک پهلوی در این ایالت چه پیامدهای اجتماعی به دنبال داشت و چه تغییری در عمران و نوسازی منطقه ایجاد کرد؟ در این مقاله که بیشترِ اتکای آن به اسناد آرشیوی است، کوشش شده تا با تحلیل گزارش های رسمی این دوره پیامدهای اجتماعی و اقتصادی گسترش املاک رضا شاه بر زارعان، مالکان و نوسازی منطقه بررسی شود. یافته های پژوهش نشان دهنده آن است که در بُعد اجتماعی هرچند گسترش این املاک به زیان مالکان قدیمی و تااندازه ای خود دولت بود؛ اما در برخی مناطق باعث بهبود وضعت زارعان و شکل گیری طبقه جدید کارگران صنعتی کارخانه ها شد و نیز بهبود نسبی در وضعیت بهداشتی و عمرانی منطقه پدید آمد. همچنین با گسترش سریع راه های ارتباطی پیوند میان شهر و روستا افزایش یافت و روستای کوچک هارون آباد به دلیل قرار گرفتن در مرکزیت اداره املاک شاهی، به یکی از شهرهای مهم استان تبدیل شد.
۱۶۶.

ساختار جامعه روستایی ایران بعد از اصلاحات ارضی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۶ تعداد دانلود : ۱۵۰
نظام سنتی کشاورزی ایران در جریان اصلاحات ارضی که با محوریت بنه ها (واحدهای تولیدی گروهی) عمل می کرد، دچار تغییرات گسترده ای شد. بنه ها به عنوان تشکیلات اجتماعی-اقتصادی نقش مهمی در تولید کشاورزی داشتند، اما پس از اصلاحات ارضی، به دلیل تقسیم زمین ها و در برخی موارد عدم تمایل دهقانان به کار گروهی، این ساختار تضعیف شد. بی توجهی مقامات به اهمیت بنه ها نیز به انحلال آنها سرعت بخشید. از سوی دیگر، ایجاد شرکت های سهامی زراعی و تعاونی های تولید روستایی با هدف بهبود بهره وری کشاورزی موجب تغییرات ساختاری در نظام مالکیت و بهره برداری شد. دهقانان حق فروش زمین های خود را نداشته و به سهامداران تبدیل شدند. این امر منجر به کاهش مشارکت فعالانه دهقانان در کشاورزی و تشدید نابرابری های اجتماعی شد. پژوهش حاضر، مبتنی بر روش تاریخی با رویکرد توصیفی-تحلیلی به واکاوی تأثیر اصلاحات ارضی بر ساختار اجتماعی و طبقاتی روستاهای ایران می پردازد. این پژوهش درصدد پاسخ به این پرسش اصلی است که اصلاحات ارضی چه تأثیری بر ساختار اجتماعی و طبقاتی روستاهای ایران گذاشت؟ یافته های تحقیق نشان می دهد که درمسئله اصلاحات ارضی، دگرگون سازی روابط سنتی و طبقاتی، احساس محرومیت نسبی وایجاد نارضایتی روستاییان را به همراه داشت. از یک سو، این تغییرات موجب وابستگی جدید روستاییان به نهادهای دولتی شد و از سوی دیگر، با تغییر بنیان و ترکیب طبقاتی روستاها، به فروپاشی نظام ارباب- رعیتی، استقلال رعایا، افزایش درآمد دهقانان و بهبود سطح زندگی آنان انجامید، هرچند برخی گروه های اجتماعی دچار ناامنی اقتصادی شدند.
۱۶۷.

جامعه مدنی و انقلاب اسلامی ایران : استراتژی های مبارزه و گذار مسالمت آمیز(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰۴ تعداد دانلود : ۴۰۴
انقلاب پدیده ای مدرن و نادر است که ساختارهای اساسی جامعه را دگرگون می کند و نقطه عطفی در تاریخ یک کشور محسوب می شود. انقلاب اسلامی ایران نیز یکی از مهم ترین رویدادهای سیاسی و اجتماعی تاریخ معاصر ایران است که در شکل گیری آن نیروهای اجتماعی و سیاسی متعددی مانند روحانیون، روشنفکران، بازاریان، کارگران، دانشجویان و دیگر اقشار جامعه نقش داشتند که می توان از جامعه مدنی به عنوان یکی از نیروهای مهم و تأثیرگذار در این فرایند یاد کرد. این مقاله به بررسی نقش جامعه مدنی در شکل گیری انقلاب اسلامی و گذار از نظام پهلوی می پردازد و به این پرسش پاسخ می دهد که استراتژی های مبارزاتی مسالمت آمیز جامعه مدنی چه تأثیری بر شکل گیری و پیروزی انقلاب اسلامی داشته است؟ با استفاده از چارچوب نظری جین شارپ، فرضیه این پژوهش بر آن است که جامعه مدنی در دوره پهلوی دوم با تسهیل مشارکت عمومی، طراحی استراتژی های مسالمت آمیز، نافرمانی های مدنی، تحریم ها و اعتصابات، زمینه ساز وقوع انقلاب و گذار از نظام استبدادی شد. این پژوهش با روش تاریخی - تحلیلی انجام شده و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، رابطه بین جامعه مدنی و وقوع انقلاب اسلامی را بررسی می کند . یافته های پژوهش حاکی از آن است که جامعه مدنی، با اتخاذ شیوه های هدفمند و بهره گیری از ظرفیت های مبارزات مدنی، نقشی محوری در بسیج عمومی و سازمان دهی اعتراضات علیه نظام پهلوی ایفا نمود. این رویکرد، از طریق کاهش هزینه های مبارزاتی و جلب مشارکت گسترده، به تغییر نظام سیاسی وقت منتهی گردید .    
۱۶۸.

ریشه های بت پرستی شرک آمیز کوشانی-ایرانی بر پایه سکه ها و دیگر اسناد تاریخی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲۳ تعداد دانلود : ۴۴۸
این پژوهش بر بت پرستی شرک آمیز دین کوشانی-ایرانی، بر پایه سکه ها، آثار باستانی و دیگر اسناد تأکید دارد؛ باوجود این، مطالعات سکه شناسی اساس این جستار خواهد بود. این مطالعه می تواند دربردارنده نتایج پیشِ رو است؛ ریشه های بت پرستی دین ایرانی-دایوئه ژی (Dayuezhi: کوشان در منابع چینی؛ م.) را می توان نتیجه ترکیبی از ارتدوکس (بدعت) زرتشتی و عناصر دین بومی ایرانی به دوره دایوئه ژی ارزیابی کرد؛ هم چنین فرهنگ کوشانیان به شدت تحت تأثیر هنر دینی یونان و سپسین تر از هنر پیکرتراشی بودایی قرار گرفت. درواقع، پرستش چندخدایی برگرفته از باور (زرتشتی) ایرانی به دوران پادشاهی «کانیشکا» و «هویشکا» کاملاً تثبیت و شکوفا شد. از شمار ایزدان ایرانی می توان به ایزد «نه نه» (Na Na) «مهر» (Mirro)، «ماه» (Mao)، «بهرام» (Orlagno)، «آذر» (Athsho)، «اشی» (Ardoxsho)، »وهومن» (Manaobago)... اشاره کرد. سکه های کوشانی-ساسانی داده هایی درمورد پیدایی ارتدوکس زرتشتی در زمان ساسانیان که منطقه را گشودند، به دست می دهند. روایی بت پرستی شرک آمیز در آئین ایرانی به تدریج و به پایان دوره کوشانی و کوشانی-ساسانی رو به کاهش گذاشت. این کم رنگی، آن گونه که از سکه ها پیداست، تا به دوره «کیداری-کوشانی» ادامه یافت.
۱۶۹.

نقش فوج لاریجان در غائله قلعه شیخ طبرسی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۴ تعداد دانلود : ۳۹
ظهور فرقه بابیه در دوره قاجار منجر به وقوع برخی رویدادهای تاریخی از جمله واقعه قلعه شیخ طبرسی در مازندران گردید. حضور بابیان در مازندران و اقدامات آنها و واکنش های مخالفین آنها درنهایت منجر به استقرار بابیان در این قلعه و نخستین شورش مسلحانه آنها گردید و این موضوع را به یک بحران منطقه ای در سال های نخستین سلطنت ناصرالدین شاه و صدارت امیرکبیر تبدیل نمود. در این منازعه حدوداً نه ماهه، فوج لاریجان که در زمره وفادارترین و زبده ترین افواج قشون ایران بوده و از زمان آقامحمدخان خدمات نظامی فراوانی به دولت و کشور نموده بود، به سرکردگی عباسقلی خان سردار لاریجانی، یکی از سرداران معتمد و کارکشته حکومت که ید طولائی در جنگ ها و سرکوب انواع و اقسام شورش های محلی در ایران داشت، در ابتدا به درخواست سعیدالعلمای بارفروشی، زعیمِ روحانیون مازندران و سپس دستور دولت مرکزی، مأمور دفع این فتنه گردید و نقش مهم و تعیین کننده ای در ختم این غائله خونین ایفا نمود. مسئله این مقاله بررسی جایگاه فوج لاریجان در این ماجرا و نقش فرمانده آن در ختم این غائله است. در انجام این پژوهش از روش تحقیق تاریخی استفاده شده است و سعی دارد با نگاهی عینی به این رویداد و داده های قابل استناد موجود در منابع تاریخی به تبیین و تحلیل آن بپردازد.
۱۷۰.

مبانی اجتماعی و سیاسی تبدیل قِران و تومان عصر قاجاریه به ریال و اسکناس در دوره رضاشاه(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۸ تعداد دانلود : ۵۱
این پژوهش به تحلیل مبانی اجتماعی و سیاسی تحول بنیادین نظام پولی ایران در دوره گذار از عصر قاجار به عصر رضاشاه می پردازد. واکاوی عوامل اجتماعی و سیاسی در تغییرات پولی ایران در دوران مذکور در جهت پاسخ گویی بدین پرسش بوده که مبانی اجتماعی و سیاسی گذار از نظام پولی قاجار به دوره رضاشاه چه بوده است؟ بنابر یافته های پژوهش؛ در دوره قاجار، نظام پولی کشور دچار بی ثباتی مزمن و هرج ومرج ساختاری شد. دولت رضاشاه در پاسخ به این میراث نابسامان، با لغو امتیازات خارجی، تأسیس نهادهای ملّی مانند بانک ملّی ایران و وضع قوانین نوین، به دنبال بازپس گیری حاکمیت پولی و تبدیل پول به نمادی از اقتدار ملّی برآمد که این فقط یک اقدام اقتصادی نبود؛ بلکه بخشی جدایی ناپذیر از یک پروژه سیاسی گسترده تر با هدف ایجاد یک دولت متمرکز و مستقل به شمار می رفت. این تحقیق، ضمن بررسی آشفتگی های نظام پولی قاجار، مبانی سیاسی اصلاحات رضاشاه و پیامدهای اجتماعی و فرهنگی این گذار تاریخی را واکاوی می کند. روش تحقیق در مقاله حاضر؛ تاریخی با رویکرد کیفی بوده، اطلاعات مؤرد نیاز به شیوه کتابخانه ای گردآوری شده که پس از تطبیق، به توصیف و تحلیل داده ها منجر شده است. نتایج نشان می دهد که اگرچه این اصلاحات در دستیابی به اهداف سیاسی خود یعنی تمرکز قدرت و استقلال مالی موفق بود؛ امّا در سطح اجتماعی با مقاومت های فرهنگی عمیقی روبه رو شد که تداوم استفاده از واحد «تومان» در فرهنگ عامه تا به امروز، نماد بارز آن است.
۱۷۱.

تقابل سنت و تجدد در اقدامات و فعالیت های فرهنگی عصر پهلوی اول(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۰ تعداد دانلود : ۴۷
نوسازی به فرایند تغییرات اجتماعی اطلاق می گردد که بر اساس تجربه اروپائیان بر مبنای مدرنیته صورت گرفت و جوامع غربی را از جوامع سنتی به جوامع مدرن و توسعه یافته تبدیل کرد. این تغییرات اجتماعی در غرب هم دارای یک چارچوب تئوریک بود و هم پیرو آن دارای سمت و سوی روشنی با انجام تغییرات و اصلاحات اساسی و ساختاری انجام شد. اما نوسازی و اصلاحات در ایران فاقد یک مبنای نظری روشن و چارچوب تئوریک منسجم بوده و تحت تأثیر یک نوع ایدئولوژی نوسازی وارداتی، شبه نوسازی در ایران را رقم زد و به صورت سطحی، انحرافی و ناقص و نه همه جانبه و اساسی و ساختاری تغییراتی را باعث شد که گرچه جامعه ایران را از حالت سنتی بیرون آورد ولی نتوانست آن را به جامعه ای مدرن و توسعه یافته تبدیل نماید. خدمات پهلوی اول در زمینه ایجاد امنیت، نجات ایران از خطر تجزیه، حفظ تمامیت ارضی ایران، تأسیس نهادهای نوین دیوانی، نظامی، آموزشی، دانشگاهی و قضایی قابل انکار نیست، اما ایراد عمده بر سیاست فرهنگی عصر رضاشاه، بی توجهی به پیوند عوامل مختلف فرهنگی و استقبال از مظاهر تمدن جدید و انکار مبانی عمیق فرهنگی و سیاسی آن است. نفوذ این شبه مدرنیسم و تجدد کاذب مانع اخذ اصول جدی مدنی و تمدنی بود. دیدگاه غرب گرایانه پهلوی اول تصوری درست از جامعه سنتی و کهن ایران نداشت و تنها به ظواهر تمدن غرب توجه جدی نشان داد. این وضعیت سبب شد در جامعه سنتی ایران به شدت تعارضات میان ایرانیت و اسلامیت فزونی گیرد و تجدد به عنوان غریبه ای سنت شکن با ذهن ایرانی نامأنوس گردد. این سودای ایرانی، ایرانیان را در دو وضعیت متعارض قرار داد.
۱۷۲.

بهداشت و علوم پزشکی ایرانی در اروپا(مطالعه موردی: محدوده جنگ های صلیبی)(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۹ تعداد دانلود : ۳۲
می توان جنگ های صلیبی را با وجود خشونت ها، کشتارهای بی رحمانه و حتی نداشتن پیروزی قاطعی برای مسیحیان ، نقطه عطفی در تاریخ اروپا دانست؛ که باعث تحولات نوینی در اروپای قرون وسطی شد.مهم ترین اتفاق، جدا از دگرگونی در عرصه های سیاسی ،علوم ،ادبیات ، هنرو معماری ،پیشرفت در عرصه بهداشت و علومپزشکی بود. اروپاییانی که جراحی را شغلی غیرشرافتمندانه می دانستند و از نظر آن ها جراح به اندازه ی جلاد منفور بود ، تحت تاثیر دانشمندان مسلمان و ترجمه ی کتب پزشکی که در صدر آن ها قانون ابن سینا قرار داشت و از همه مهم تر مشاهده ی مداوای جنگجویان توسط پزشکان مسلمان، وارد مرحله ی جدیدی شدند؛تا جایی که حمام عمومی ساختند و به دستور پاپ اینوسنتس سوم بیمارستان بنا کردند و از شیوه های نوین پزشکی که ره آورد جنگ های صلیبی بود،حتی مدت ها بعد از شروع رنسانس هم استفاده کردند، مانند استفاده از الکل به جای پماد تخم مرغ و گل سرخ، که بیشتر باعث عفونت زخم می شد.بی شک مسیحیان در رویارویی با مسلمانان از دانش و اندیشه ی اسلامی بهره فراوان بردند و طی قرون آینده آن را اعتلا بخشیدند.لذا این پژوهش بررسی علل پیشرفت بهداشت و علومپزشکی در اروپای دوره ی قرون وسطی در خلال جنگ های صلیبی با شیوه و روش توصیفی و تحلیلی معمول در پژوهش های تاریخی با تکیه برمنابع و کتاب های موجود در کشور می باشد.
۱۷۳.

اعتقادات دینی و سیاست مذهبی شاه اسماعیل اول(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۰ تعداد دانلود : ۴۱
تاسیس سلسله صفوی توسط شاه اسماعیل در سال 907ق نقطه عطفی در تاریخ ایران محسوب می گردد.زیرا از یک طرف پس از حمله اعراب، نخستین حکومت ایرانی بود که توانست بار دیگر بر کل سرزمین ایران ،به صورت یکپارچه حکمرانی کند و از طرف دیگر شاه اسماعیل، مذهب تشیع اثنی عشری را به عنوان مذهب رسمی کشور اعلام و تثبیت نمود.در مقاله حاضر سعی شده با روش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر پژوهش کتابخانه ای ،به این دو سوال مهم پاسخ داده شود که آیا شاه اسماعیل صفوی بنا بر مصلحت سیاسی ومنافع شخصی،تشیع را به عنوان مذهب رسمی کشور اعلام کرده و یا اینکه این مهم ،ناشی از اعتقادات قلبی وایمانی اوبوده است؟وثانیا مهم ترین اقدام وی در راستای تحقق این هدف چه بوده است؟نتایج حاصل از این مطالعه نشان می دهد که تشیع، هر چند درمقاطع مختلفی ،به پیشبرد اهداف سیاسی وی کمک فراوانی کرده است،اما با وجود این ،سهم بزرگی از انتخاب تشیع به عنوان مذهب رسمی کشور، ناشی از اعتقادات قلبی وی و قزلباشان پیرامون او بوده است،به طوری که در راستای تحقق آن ،در ابتدا و در پاره ای موارد به خشونت وزورنیز متوسل شده وسپس علمای شیعی جبل عاملی را برای ترویج و تثبیت آن به کار گرفته است .
۱۷۴.

استراتژی های زیستی ساکنان مرسین چال در نیمۀ دوم هزاره اول پیش از میلاد(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲۹ تعداد دانلود : ۱۵۷
گورستان مرسین چال در شرق روستای تلاجیم در بخش پشتکوه، شهرستان مهدی شهر در شمال استان سمنان در فلات مرکزی ایران واقع شده است. منطقه تلاجیم دارای قابلیت های بالقوه زیستی و معیشتی گسترده ای است که موجب دسترسی مردمان مرسین چال به طیف متنوعی از پوشش گیاهی و جانوری می شده است. این موضوع بر اهمیت مطالعه بقایای اسکلتی گورستان مرسین چال به عنوان بخشی از داده های باستان شناسی که منبع اطلاعاتی بسیار مهمی در جهت مطالعات دیرین تغذیه، عادات و رفتار غذایی، تبیین میزان انطباق و سازگاری با محیط زیست، مدل سازی وضعیت معشیتی و روشن نمودن تفاوت های جنسیتی در سطح تروفیک (نوع تغذیه) هستند، می افزاید؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی استراتژی زیستی-معیشتی ساکنین این گورستان در نیمه دوم هزاره اول پیش ازمیلاد ازطریق مطالعات زیست باستان شناسی موردمطالعه قرار گرفت. برای دستیابی به هدف مذکور پرسشی مطرح شد، مبنی بر این که، براساس مطالعات آنالیز ایزتوپ پایدار بر روی داه های بیولوژیکی به دست آمده از کاوش های باستان شناختی گورستان مرسین چال، چگونه می توان رژیم غذایی مردمان منطقه موردمطالعه را مشخص نمود؟ در راستای پاسخ گویی به پرسش مذکور، پژوهش حاضر با استفاده از مطالعات آماری و روش تحلیلی-آزمایشگاهی مطالعات آنالیز ایزوتوپ پایدار کربن (δ13C) و نیتروژن (δ15N) برروی نمونه های کلاژن دندان، بقایای اسکلت های انسانی 12 گور از 49 تدفین کاوش شده گورستان مرسین چال را موردمطالعه قرار می دهد. طبق مطالعات انسان شناسی فیزیکی، بقایای اسکلتی موردمطالعه متعلق به افراد بالغ بوده و شامل هر دو جنسیت زن و مرد می باشند؛ هم چنین برمبنای آنالیز ایزوتوپ های پایدار کربن (δ13C) و نیتروژن (δ15N) برروی نمونه های کلاژن دندان، الگوهای رژیم غذایی ساکنان مرسین چال در نیمه دوم هزاره اول پیش ازمیلاد موردمطالعه قرار گرفت و به عن وان نتیج ه نهای ی مشخص گردید که با توجه به پتانسیل های زیستی محدوده مورد پژوهش، جامعه مرسین چال دارای رژیم غذایی ترکیبی مبتنی بر گیاهان C3 و C4 بوده و منابع پروتئینی خود را از به طور گسترده از علف خواران و به میزان اندکی از گوشت خواران تأمین می نمودند.
۱۷۵.

محوطه شهداد و تپه یحیی؛ دو چهره از مناسبات تجاری-فرهنگی هزاره سوم پیش ازمیلاد: مطالعه ساختارهای فرهنگی و تجاری براساس یافته های باستان شناختی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۸ تعداد دانلود : ۲۹۴
بررسی برهمکنش های فرهنگی و اقتصادی در جنوب شرقی فلات ایران طی هزاره سوم پیش ازمیلاد یکی از مباحث مهم در شناخت فرآیندهای شکل گیری شبکه های مبادله فرامنطقه ای و پیدایش جوامع شهری اولیه است. دو محوطه باستانیِ شَهداد در دشت تکاب و تپهحیی در دشت سوغان، به دلیل موقعیت جغرافیایی راهبردی خود در مسیرهای ارتباطی میان آسیای مرکزی، دره سند و بین النهرین، نقش های متمایز اما مکملی در این شبکه ها ایفا کرده اند. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین جایگاه اقتصادی و فرهنگی هر یک از این دو مرکز در ساختار مبادلاتی عصر مفرغ و تحلیل ماهیت روابط میان آن ها با حوزه های پیرامونی است. هدف مطالعه، ارائه تحلیلی تطبیقی از داده های باستان شناختی به منظور بازشناسی الگوهای تولید، توزیع و انتقال عناصر فرهنگی در جنوب شرقی ایران است. پرسش های تحقیق بر این محور استوار است که تفاوت در مسیرهای ارتباطی چگونه بر سازمان اقتصادی، فناوری تولید، و بیان های فرهنگی در این دو محوطه تأثیر نهاده است. فرضیه پژوهش بر آن است که شَهداد، در پیوند مستقیم با فرهنگ بلخی-مروی (BMAC)، به عنوان مرکز واسطه ای میان آسیای مرکزی و فلات ایران عمل می کرد؛ درحالی که تپه یحیی، به سبب تولید گسترده ظروف کلوریتی و شواهد اداری نظیر لوح های پروتوایلامی و مُهرهای نوع خلیج فارس، مرکز کارگاهی و تجاری مهمی در مسیر جنوبی مبادلات به شمار می رفت. روش تحقیق برمبنای تحلیل تطبیقی و تفسیر میان رشته ای داده های باستان شناختی است که از هر دو محوطه و مناطق هم زمان همجوار به دست آمده اند. نتایج نشان می دهد تفاوت های فرهنگی و مادی میان شَهداد و تپه یحیی حاصل مشارکت آن ها در دو نظام ارتباطی و تجاری متفاوت است؛ بدین ترتیب، شَهداد بازتاب نفوذ مستقیم عناصر فرهنگیِ آسیای مرکزی است، درحالی که تپه یحیی پیوندهای ساختاری خود را با جهان ایلامی، بین النهرین و دره سند حفظ کرده است. این یافته ها بیانگر آن است که جنوب شرقی فلات ایران در هزاره سوم پیش ازمیلاد عرصه تلاقی سیستم های فرهنگی مستقل، اما درهم تنیده، بوده است.
۱۷۶.

چگونگی نگاره پردازی پیشکش آورندگان شاهی در غارهای کوچا (مطالعه موردی: چگونگی ایستادن پیشکش دهندگان بر روی پنجه پا)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۶۰ تعداد دانلود : ۳۵۸
نگارهای موجود در غارهای نامی به «غارهای کوچا» در «شین جیانگ» کشور چین واقع است؛ این نگاره ها به عنوان صحنه «حامیان پادشاهی» خوانده می شود و تاریخ آنان به سده های 6-7م. مربوط است. این نگاره بازتابی از شیوه خاص در پردازش ظاهری و سبک متفاوت ایستادن یعنی «ایستادن بر روی پنجه های پا» را نشان می دهد؛ نگاره ای با شماری از افراد که در کنار هم دیگر، اما بر روی پنجه های پای دیگری ایستاده اند. این پژوهش به چگونگی پیوند این حالت ایستادن و پیوند آن با هنر ایران و آسیای میانه می پردازد. هنر ایرانی و آسیای میانه به شکل مختلف با برپایی هویت شاه گرایانه، آئین های دینی و مفاهیم زیبایی شناختی مردم کوچا درهم تنیده است.
۱۷۷.

زن غربی از منظر سیاحان و سفرای عثمانی و ایرانیِ اواخر قرن 18 و اوایل قرن 19(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۴۶ تعداد دانلود : ۲۰۷
درک ماهیت مدرنیته و تحلیل پیشرفت های کشورهای اروپایی در قرون اخیر، یکی از دلایل اصلی ایجاد ارتباطات سیاسی و فرهنگی میان جهان شرق و اسلام، به ویژه ایران و عثمانی با غرب بود. سیاحان و سفرای سیاسی نقش محوری در این تعاملات داشتند و از هر دو منطقه، به اروپا سفر کردند. این مطالعه با هدف بررسی تطبیقی نگرش سیاحان و سفرای ایرانی و عثمانی به زنان غربی در اواخر قرن ۱۸ و اوایل قرن ۱۹ میلادی و تحلیل تأثیر این نگرش بر روابط فرهنگی و سیاسی شرق و غرب تدوین شده است. این پژوهش به این پرسش پاسخ می دهد که با وجود نزدیکی های فرهنگی و جغرافیایی ایران و عثمانی، چرا واکنش این دو کشور به تحولات اجتماعی غرب، به ویژه در حوزه زنان، متفاوت بوده است؟ یافته های تحقیق نشان می دهد که اگرچه هر دو گروه با تحولات عمیق اجتماعی در جوامع غربی مواجه شدند، اما واکنش ها و برداشت های آن ها تفاوت های قابل توجهی داشت. در عثمانی، این مواجهه اغلب با برنامه ریزی و مشارکت فعال همراه بود، درحالی که در ایران، بیشتر جنبه ای انفعالی ناشی از تحولات سیاسی و نظامی بود. تصورات سیاحان و سفرا درباره زنان غربی تحت تأثیر عوامل مختلفی از ارزش های فرهنگی- اجتماعی، تحولات سیاسی و نظامی و سطح تعاملات بین فرهنگی شکل گرفته است. این تصورات نه تنها بر روابط سیاسی و فرهنگی بین شرق و غرب تأثیرگذار بوده، بلکه در شکل گیری و تحولات جنبش های اجتماعی و سیاسی زنان در ایران و عثمانی نیز نقش محوری ایفا کرده اند.
۱۷۸.

بررسی محتوایی اسنادِ کتابِ «دلیل الوثائق الفارسیه» و اهمیت این اسناد در پژوهش های تاریخ معاصر ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۱ تعداد دانلود : ۱۲۴
اسناد آرشیوی، از منابع اطلاعاتی دست اول برای اعتباربخشی به مطالعات تاریخی است و به کمک آن، می توان روایات تاریخی را نقد و بررسی و تکمیل کرد. این پژوهش، برآن است تا به اسناد و مراکز آرشیوی، نه به دید منبع پژوهش، بلکه به عنوان سوژه پژوهش توجه کند. در این راستا، سعی می شود تا از طریق برجسته ساختن برخی داده ها و روایات تاریخی مندرج در اسناد فارسیِ «مرکز تألیف، اسناد و نشرِ نجف الأشرف» و نیز بررسی و تحلیل کمی عناوین گوناگون آن، به بررسی تأثیر و اهمیت این اطلاعات در غنای پژوهش های تاریخ معاصر ایران و منطقه عراق عرب پرداخته شود. هدف : بررسی اهمیت اسناد فارسیِ «مرکز تألیف، اسناد و نشر نجف الأشرف» برای تکمیل مطالعات تاریخ معاصر ایران و عراق عرب، و برجسته ساختن برخی داده ها و روایات تاریخی مندرج در این اسناد. روش : این پژوهش، با استفاده از روش کمی و رویکرد توصیفی-تحلیلی و برمبنای 4411 عنوان سند فارسیِ فهرستِ « دلیل الوثائق الفارسیه » انجام شده است. یافته ها : دستاوردهای پژوهش ، بیانگر آن است که اسناد فارسی مرکز نجف الأشرف، داده های مفید و متنوعی را درزمینه مطالعات تاریخ روابط ایران و عثمانی، رقابت دینی میان مذاهب شیعه و سنی، اوضاع زندگی اتباع و زوار ایرانی در عتبات، نزاع و ارتباطات میان اتباع در عراق عرب، جمعیت ایرانیان مقیم عتبات، و هم چنین حضور و نفوذ دولت ایران و علمای ایرانی در منطقه در اواخر قاجار، ارائه می دهد.
۱۷۹.

Muhammed Iqbal and Ahmed Midhat Efendi: Intellectual and Philosophical Transformations Following the European Travels **** Məhəmməd İqbal və Əhməd Mithat Əfəndi: Avropa səyahətlərindən sonra fikir və fəlsəfi dəyişikliklər **** Muhammed Ikbal ve Ahmet Midhat Efendi: Avrupa Seyahatleri Sonrası Düşünce Ve Felsefi Değişimler

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۰ تعداد دانلود : ۱۰۴
This study focuses on the intellectual journeys of Allama Iqbal and Ahmet Mithat by  concentrating on the significant changes in their thought and philosophy following their travels  to Europe. Allama Iqbal (1877-1938), a prominent philosopher-poet from undivided India, and  the famous Ottoman writer Ahmet Mithat Efendi (1844-1912), represent important figures in  Turkey's intellectual world. Their journeys to Europe, a prime example of encounter with modern  ideas and political currents, marked a transformative period in their lives and profoundly  influenced their subsequent literary and philosophical works.  The aim of this study is to conduct an in-depth comparative analysis of their writings before and  after their residence in Europe. It seeks to uncover how exposure to Europe's socio-political and  intellectual climate triggered a shift in their perspectives on culture, religion, and politics. This  research will utilize primary sources such as personal diaries, letters, and literary works,  alongside secondary analyses, to construct a comprehensive picture of their evolving ideologies.  This research is not only about tracing the intellectual metamorphosis of these two figures but  also about understanding the broader implications of such transformations within the context of  Islamic renaissance and modern thought. By analyzing the intercultural exchange and the  resulting intellectual fermentation, it aims to make a significant contribution to the discourse on  how cross-cultural experiences shape philosophical and ideological narratives. This study, by  offering a nuanced understanding of the legacy and lasting impact of Iqbal and Mithat Efendi's  European experience, seeks to build a bridge between historical understandings and  contemporary interest. ****   Bu araşdırma Məhəmməd İqbal və Əhməd Mithatın Avropa səyahətlərindən sonra fikir və  fəlsəfələrində baş verən mühüm dəyişikliklərə diqqət yetirərək onların intellektual səyahətlərini  təhlil edir. Bölünməmiş Hindistanın görkəmli filosof-şairlərindən olan Məhəmməd İqbal (1877 1938) və məşhur Osmanlı yazıçısı Əhməd Mithat Əfəndi (1844-1912) Türkiyənin intellektual  dünyasının mühüm simvolarındandırlar. Müasir fikirlər və siyasi axınlarla qarşılaşmanın  əlamətdar bir nümunəsi olan Avropa səfərləri onların həyatında transformativ bir dövr açmış və  sonrakı ədəbi və fəlsəfi əsərlərini dərin şəkildə təsirləndirmişdir.  Bu tədqiqatın məqsədi onların Avropada qalmalarından əvvəl və sonra yazdıqlarının dərindən  müqayisəli təhlilini aparmaqdır. Avropanın sosio-politik və intellektual mühitinə məruz qalmağın  onların mədəniyyət, din və siyasətə baxışlarında necə dəyişikliklərə səbəb olduğunu ortaya  çıxarmağı hədəfləyir. Bu araşdırma şəxsi gündəliklər, məktublar və ədəbi əsərlər kimi birinci  dərəcəli mənbələrin yanında ikinci dərəcəli təhlillərdən də istifadə edərək, onların inkişaf edən  ideologiyalarının hərtərəfli bir şəklini quracaqdır.  Bu tədqiqat təkcə bu iki şəxsin intellektual çevrilişinin izini verməklə kifayətlənmir, həm də belə  dəyişikliklərin İslam intibahı və müasir düşüncə kontekstindəki daha geniş nəticələrini başa  düşməklə məşğul olur. Mədəniyyətlərarası mübadiləni və nəticədə ortaya çıxan intellektual  mayalanmanı təhlil edərək, təcrübələrin fəlsəfi və ideoloji hekayələri necə formalaşdırdığı  mövzusundakı diskurslara mühüm bir töhfə verməyi məqsəd qoyur. İqbal və Mithat Əfəndinin  Avropa təcrübəsinin irsini və davamlı təsirini incə bir şəkildə anlayaraq, tarixi anlayışlarla müasir  maraq arasında körpü qurmağa çalışır. ****   Bu araştırma, Muhammed İkbal ve Ahmet Mithat’ın Avrupa seyahatlerinin ardından düşünce  ve felsefelerinde yaşanan önemli değişimlere odaklanarak entelektüel yolculuklarını ele alıyor.  Bölünmemiş Hindistan’ın önde gelen filozof-şairlerinden Muhammed İkbal (1877-1938) ve  ünlü Osmanlı yazarı Ahmet Mithat Efendi (1844-1912), Türkiye’nin entelektüel dünyasının  önemli isimlerini temsil ediyor. Modern fikirlerin ve siyasi akımların önemli bir örneği olan  Avrupa’ya yolculukları, hayatlarında dönüştürücü bir döneme işaret etmiş ve daha sonraki edebi  ve felsefi çalışmalarını derinden etkilemiştir.  Bu çalışmanın amacı onların Avrupa’daki ikametlerinden önce ve sonra yazdıklarının  derinlemesine karşılaştırmalı bir analizini yapmaktır. Avrupa’nın sosyo-politik ve entelektüel  iklimine maruz kalmanın kültür, din ve siyasete bakış açılarında nasıl bir değişimi tetiklediğini  ortaya çıkarmayı amaçlıyor. Bu araştırma, gelişen ideolojilerinin kapsamlı bir resmini  oluşturmak için ikincil analizlerin yanı sıra kişisel günlükler, mektuplar ve edebi eserler gibi  birincil kaynaklardan yararlanacaktır.  Bu araştırma, yalnızca bu iki figürün entelektüel başkalaşımının izini sürmekle ilgili değil, aynı  zamanda bu tür değişimlerin İslami rönesans ve modern düşünce bağlamındaki daha geniş  sonuçlarını anlamakla da ilgilidir. Kültürlerarası alışverişi ve bunun sonucunda ortaya çıkan  entelektüel mayalanmayı analiz ederek, deneyimlerin felsefi ve ideolojik anlatıları nasıl  şekillendirdiği konusundaki söylemlere önemli katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu araştırma,  İkbal ve Mithat Efendi'nin Avrupa deneyimlerinin mirasına ve kalıcı etkisine ilişkin incelikli  bir anlayış sunarak, tarihsel anlayışlarla çağdaş ilgi arasında köprü kurmaya çalışmaktadır. 
۱۸۰.

تبیین تاریخی متغیرهای مؤثر بر جایگاه هرات و مروست در تقسیمات کشوری ایران در دوره اسلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۹ تعداد دانلود : ۹۹
منطقه هرات و مروست در مسیر مرکز استان های شیراز، کرمان و یزد قرار گرفته است. این نقطه بیشترین فاصله را با کرمان دارد و نزدیک ترین شهر به این ناحیه، از بین سه شهر یادشده، یزد است. باوجود این تا قبل از دهه 1360، بین حکام و والیان کرمان و فارس دست به دست شده و در دوره های اخیر، بیشتر ایام، از توابع کرمان محسوب می شد؛ ولی در تغییر رویکردی تاریخی، اکنون دو شهرستان از توابع یزد به شمار می آیند. دانستن علل این پدیده در گذشته و حال موضوع پژوهش فعلی است. در این پژوهش، فرضیه هایی چون نقش راه ها و ارتباطات، بافت جمعیتی متفاوت این منطقه، استعداد دامداری، کشاورزی و معدنی نواحی یادشده، فرازوفرود در وضعیت بندرهای خلیج فارس و تأثیر این پدیده بر منطقه مدنظر به عنوان علل این رخداد مطرح شد. یافته های این پژوهش نشان داد اهمیت این دو شهر به نسبت رونق راه هایی که در مسیر آن ها قرار داشتند در هر موقعیت زمانی، متغیر بود. از منظر اجتماعی و فرهنگی، این منطقه متأثر از ویژگی های دو ایالت فارس و کرمان است. ازسوی دیگر، ارتباط تنگاتنگ این دو ناحیه با شهربابک اهمیت دارد. این پژوهش به روش توصیفی، تحلیلی و تاریخی و با استناد به منابع دست اول و پژوهش های جدید انجام شد.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان