درخت حوزه‌های تخصصی

آموزه های ایدئولوژیک از ارکان اساسی در شکل گیری حکومت ها و نظام های اجتماعی به  شمار می روند. این آموزه ها روابط قدرت را تنظیم، مشروعیت حاکمان را تبیین و جهت گیری سیاست های داخلی و خارجی را تعیین می کنند. هر نظام سیاسی بر پایه چهارچوبی ایدئولوژیک استوار می شود که ارزش ها، قوانین و ساختارهای آن را تعریف می کند. این چهارچوب، حوزه های گوناگونی از اقتصاد و فرهنگ گرفته تا مذهب، هنر و حتی معماری را تحت تأثیر قرار می دهد. در ایرانِ عصر صفوی، این آموزه ها نه تنها ساختار سیاسی و اجتماعی را متحول کردند، بلکه سبک های هنری و معماری را نیز عمیقاً تحت الشعاع خود قرار دادند. صفویان با تکیه بر مشروعیت مذهبی و تمرکز قدرت، بخشی از هویت سیاسی و فرهنگی خویش را در قالب معماری شهری و بناهای باشکوه به نمایش گذاشتند. یکی از برجسته ترین جلوه های این تأثیرگذاری را می توان در مسجد شیخ  لطف الله اصفهان مشاهده کرد. پرسش اصلی این پژوهش آن است که آموزه های شیعی در هنر و معماری عصر صفویه، با تأکید بر مسجد شیخ  لطف الله، چگونه بازتاب و نمود یافته است؟ این پژوهش با به کارگیری روش تاریخی و رویکردی توصیفی - تحلیلی و با اتکا بر منابع کتابخانه ای و مشاهده میدانیِ آثار هنری، در پی پاسخ به این پرسش است. به  نظر می رسد حاکمان صفوی با به کارگیری هدفمند آموزه ها در عرصه هنر و معماری، از آن به  عنوان ابزاری مؤثر برای مشروعیت بخشی و ترویج مذهب تشیع بهره برده اند و مسجد شیخ  لطف الله را به نمادی برجسته از معماری سیاسی مذهبی شیعه تبدیل کرده اند.

موضوع این پژوهش بررسی نقش و اقدامات دولت ایران براساس اسناد و مکاتبات رسمی و همچنین تحلیل انگیزه ها و اقدامات پزشکان مهاجر آلمانی یهودی از طریق مطالعه درخواست ها و مکاتبات آن ها با دولت ایران است که با تکیه بر اسناد و مکاتبات دولتی و به شیوه اسنادی-کتابخانه ای گردآوری شده و با روش توصیفی تحلیلی موردبررسی و واکاوی قرار می گیرد. یافته پژوهش حاکی از آن است که دولت ایران برای نوسازی زیرساخت های درمانی تلاش هایی برای جذب پزشکان خارجی انجام داد و عواملی مانند به قدرت رسیدن نازیسم در آلمان در سال 1312ش/1933م و بی کار شدن پزشکان یهودی، این روند را تسهیل کرد و امکان استخدام برخی از این پزشکان را برای دولت ایران فراهم ساخت. بااین حال، ناکارامدی های اداری، نگرانی های سیاسی و محدودیت های قانونی، مانع بهره برداری کامل از این ظرفیت شدند. درنهایت، مطالعه حاضر تأکید می کند که ترکیبی از فرصت ها و چالش ها در این فرایند، هم زمان باعث پیشرفت و محدودیت در نوسازی نظام سلامت ایران طی دوره رضاشاه شده است.

کتیبه های به جای مانده از آغاز دوره اسلامی در سراسر ایران از منزلت والایی برخوردارند که عقاید و اندیشه مردمان را در خود حفظ کرده است. کتیبه هایی که بر محراب مساجد کار شده اند جزو عناصر مهم این بناها هستند و مطالعه محتوای آن ها بخشی از این عقاید را آشکار می سازد. این پژوهش با هدف بررسی متون محراب دوره عباسی تا پایان قاجار صورت پذیرفته و این پرسش مطرح است که «کتیبه ها از چه متن و مضامینی برخوردارند و در طول دوره مورد بررسی با چه تغییراتی مواجه بوده اند؟». برای شناخت محراب نوشته ها بعد از شناسایی مساجد جامع کشور، 21 محراب به عنوان پایه تحلیل و تطبیق انتخاب شد. روش تحقیق، توصیفی _ تطبیقی بوده و شیوه جمع آوری اطلاعات از طریق مطالعات کتابخانه ای و بازدید میدانی صورت گرفته است. نتایج بررسی ها نشان می دهد که محتوای محراب ها تلفیقی از آیات قرآن، احادیث، اذکار، ادعیه، عبارات اعتقادی و اشعار است. به رغم فاصله زمانی زیاد بین ساخت آثار، تغییر دوره های حکومتی و با توجه به نمونه های آیات و روایات، تعدّد تکرار استفاده از سوره های آل عمران، اسری، آیت الکرسی، جمعه و مؤمنون نسبتاً همانند دیده شد که می توان به اهمیت موضوع آن در بین مسلمین پی برد. پس از دوره صفاری احادیثی در رابطه با اهمیت نماز و مسجد، حدیث عشره مبشره و حدیث جابر بر پهنه محراب ها نمودار گشته است. ذکر اسامی خداوند و عبارات تجلیل از پیامبر و امامان بیشترین سهم را در نوشتار محراب ها داشته اند. برای نخستین بار در دوره صفوی و قاجار ورود ابیات و اشعار با موضوع یادکرد امامان و وصف مسجد مشاهده شده است.

یکی از پیش زمینه های انقلابِ مشروطه ایران برآمدنِ گفتاری الاهیاتی بود که بر اقتصاد و سیاستِ آن روزگار تاثیر می گذاشت. ضعف و ناتوانی اقتصادی ایران در برابرِ سرمایه داری گسترش یابنده جهانی در عصرِ امتیازات و خصوصا با امتیازِ تنباکو عیان گشت و به اوجِ خود رسید. رخداد تنباکو صف بندی الاهیات در برابرِ استبداد و استعمار بود. بعد از نهضتِ تنباکو و به پیوستِ آن، گونه ای از الاهیاتِ اقتصادی شکل گرفت که داعیه اش خودکفاییِ اقتصادی در برابرِ بیگانگان، تکیه بر تولیدِ ملی، تاکید بر فرهنگِ کار و تولید ثروت بود. آموزه های آن بی شباهت به آموزه های مذهبِ پروتستان و کنشِ معطوف به رستگاری اینجهانی مومنان و نیز تاثیرِ آن در شکل گیری سرمایه داری و بنگاه های تولیدی غربی نبود. در اینجا هم نظیر آنچه که بر جنبشِ پروتستانتیسم رفت، شاهد شکل گیری گونه ای از الاهیاتِ اقتصادی هستیم که هدف خود را رستگاری اینجهانی و خودکفایی مومنان اعلام می کند. این مقاله با بهره از روش تحلیلی و تبینی ماکس وبر در خصوص آموزه های پروتستانتیسم و شرایطِ امکانِ ظهورِ بنگاه های کسب و کارِ سرمایه دارانه در غرب، تاثیرِ الاهیاتِ اقتصادی سیدجمال الدین واعظ اصفهانی بر شکل گیری کنشی اقتصادی و تجسمِ عینی آن در تاسیسِ «شرکتِ اسلامیه» را مورد بررسی قرار می دهد.

کمبود نان در دهه ۱۳۲۰ یکی از شدیدترین بحران های معیشتی ایران در دوران جنگ جهانی دوم بود و در استان فارس ابعاد گسترده تری یافت. هرچند نشانه های کوتاهی در تولید و توزیع غلات از اواخر دوران رضا شاه آشکار شده بود، اشغال نظامی ایران در سال ۱۳۲۰ و بهره برداری نیروهای متفقین از منابع داخلی، این کمبودها را به بحرانی فراگیر تبدیل کرد. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین ریشه ها و سازوکارهای چندعاملی کمبود نان در فارس طی سال های ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۴ است؛ موضوعی که باوجود اهمیت، در مطالعات پیشین کمتر به صورت مستقل و منطقه محور بررسی شده است. پرسش اصلی آن است که چه عواملی در سطوح محلی و ملی در شکل گیری و تشدید بحران نان فارس نقش داشتند. هدف مقاله، تحلیل این مجموعه عوامل و تبیین نقش تعامل آن ها در شکل گیری این بحران های غذایی جنوب ایران است. پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و براساس اسناد دست اول سازمان اسناد ملی ایران، مکاتبات اداری، گزارش های محلی، مذاکرات مجلس، روزنامه های هم عصر و پژوهش های متأخر انجام شده است. داده ها در محورهای تولید، توزیع، حمل ونقل، امنیت، مداخله های خارجی و مدیریت اداری طبقه بندی و تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد که اشغال نظامی ایران و استفاده گسترده متفقین از شبکه های حمل ونقل و غلات داخلی، همراه با خشکسالی، کاهش تولید، طغیان آفات، مهاجرت های گسترده، احتکار، فساد اداری و ناامنی راه ها، مجموعه ای از عوامل درهم تنیده را پدید آوردند که بحران را تشدید کردند.

بعثت پیامبر’ زمینه تحول رفتار اجتماعی در جامعه نابسامان عرب جاهلی را فراهم کرد.ابلاغ آیات الهی به مردم توسط رسول خدا که با معرفی اصول و قواعد ِ هنجارهای اجتماعی همراه بود، تاثیری عمیق در تحول رفتار اجتماعی عرب جاهلی داشت. سوال ما این است که ویژگی های شخصیتی پیامبر اکرم’ چه نقشی در این تحول رفتاری داشت؟ نوشته حاضر با هدف توصیف و کشف چگونگی تحول رفتار اجتماعی عرب جاهلی به وسیله پیامبر اکرم’ و تحلیل نقش ویژگی های شخصیتی آن حضرت در تحول رفتار اجتماعی عرب جاهلی صورت گرفته است. برای دست یابی به این هدف از روش مطالعات اسناد تاریخی و تحلیل آنها بهره گرفته شده است. طبق یافته ها؛ نقش ویژگی های شخصیتی پیامبر اکرم’ مانند اخلاص، نرمخویی، امانت داری، صداقت، عصمت، خوش نامی، ساده زیستی، هماهنگی گفتار و عمل، خوش رفتاری، خوش گفتاری، عدالت ورزی و اُمی بودن، که آن حضرت را به الگوی تمام عیار تبدیل کرده بود، در تحول رفتار اجتماعی عرب جاهلی، برجسته و انکار ناپذیر است.

باستانی پاریزی به عنوان یکی از موثر ترین تاریخنگاران معاصر، نقشی پر رنگ در افزایش شناخت تاریخی مردم و علاقه آن ها به مطالعه تاریخ داشته است، او با سبکی ساده و روان، حوادث و رویداد های تاریخی را از هر دوره و سلسله و در هر موضوعی با یکدیگر پیوند می داد و از پس آن ها محتوایی جذاب و با ارزش برای مخاطبانش تهیه می کرد، سبک خاص تاریخنگاری او در دوره ای که شیوه های نوین تاریخنگاری با روش های کمی پوزیتیویستی و مارکسیستی در بین مورخین ایرانی رایج بود سبب نگاهی ویژه به آثار او شده است، او که برخلاف همسلکانش از بیانی متفاوت در تاریخنگاری خود برخوردار بود، انتقادات زیادی را چه در دوره حیاتش و چه پس از آن به سوی خود جلب کرد، با این حال همواره سبک متمایزش طرفداران بسیاری هم داشت، در این جستار به دنبال این مسئله هستیم تا به بررسی کلی و یکپارچه از نقطه نظرات گونان نسبت به شیوه تاریخنگاری این مورخ مشهور برسیم، با جستجوی دیدگاه های مختلف شاهد یکپارچگی نظرات درباره تاریخنگاری او هستیم، ضمن اینکه با وجود انتقادات بسیار حتی از سوی برخی از شاگردان ایشان، در نگاهی کلی در میان بسیاری از اهالی تاریخ از او و سبک نوشتارش به نیکی یاد می شود و آثارش به عنوان مجموعه ای با اهمیت شناخته می شود.

در نیمه دوم هزاره هفتم پیش ازمیلاد در جوامع نوسنگی فارس تغییرات معیشتی صورت گرفته که نمود آن را می توان براساس بقایای جانوری و گیاهی محوطه های نوسنگی هرمنگان، رحمت آباد و موشکی بازشناخت. طی کاوش محوطه هرمنگان تعداد زیادی دست ساخته سنگی به دست آمد که تغییر الگوی معیشتی در این بازه زمانی به طور محسوسی بر صنایع سنگی تأثیر گذاشته است. بررسی صنایع سنگی به شناخت شاخصه های دست ساخته های سنگی این محوطه منجر شده و با شناخت این ویژگی ها می توان از دست ساخته های سنگی نیز جهت تاریخ گذاری نسبی سایر محوطه های نوسنگی فارس بهره جست. در این مقاله سعی بر آن است تا در ابتدا به گونه شناسی و تحلیل دست ساخته های سنگی محوطه هرمنگان پرداخته شود و سپس در بافت منطقه ای و فرامنطقه ای سنجیده شود. نتایج نشان می دهد که دست ساخته های سنگی هرمنگان کاملاً تیغه گرا بوده و با فن فشاری تولید شده اند، ریزابزارهای هندسی در بین مجموعه به طور چشمگیری وجود دارند که وجود این دست ساخته ها، تمایز دست ساخته های این دوره را با دوره های پیش و پس از خود نشان می دهد. نتایج تحلیل مواد فرهنگی هرمنگان نشان می دهد که اقتصاد معیشتی کاملاً متکی بر شکار بوده است که شباهت زیادی با الگوی معیشتی ساکنان تل موشکی در دشت مرودشت دارد.

تمدن و پایتخت به عنوان یکی از تجلی گاه های آن همواره مورد بحث و بررسی تاریخ پژوهان، جامعه شناسان و حتی معماران و سیاست مداران بوده است و کشور ما ایران به عنوان یکی از گهواره های اساسی مدنیت بشری در همین راستا همواره زیر ذره بین قرار داشته است. تمدن کلمه ای سحرآمیز و جذاب است به گونه ای که هر ملت و قومی تمایل ویژه ای به تصاحب برخی از جلوه های آن بویژه مواردی که در جغرافیای کنونی زندگی آنها کشف می شوند نشان می دهند و موضوع اغلب بیش از آنکه در مجرای تاریخی خود پیش برود، قربانی امیال سیاسی می شود. نیز در همین راستا برخی مناطق جغرافیایی و شهرها به سبب سرگذشتی که در جریان تکوین تمدن داشته است حائز اهمیت خاص می شوند. در این مقاله سعی شده است به وجهه های اجتماعی-مدنی جغرافیای ایران کنونی در حد وسع پرداخته و حداقل اذهان سوگیرشده را دعوت به نگاه از پنجره ای دیگر بنماییم. نگاه نگارنده به موضوع اختلاطی از تاریخ، جغرافیا و سیاست یا به قول معاصران با تاکید بر وجوه ژئوپلتیک کشور ایران می باشد و سعی شده است کل موضوع از این منظر بررسی شود و به سوالاتی همچون؛ «1- عامل اصلی در طول دوره حاکمیت دولتهای حاکم بر ایران چه بوده است؟ و نقش پایتخت در این میان چه بوده است؟ چرا پایتختهای ایران متوالیا تغییر یافته است؟ 2- عوامل موثر در انتخاب تبریز به عنوان پایتخت یا انتقال کرسی از آن به شهرهای دیگر چه بوده است؟ 3- نقش پایتختی تبریز در برخی خصایل اخلاقی و روحی مردم آن چه نقشی داشته است؟ و آیا وجوه مثبت و پایداری از آن در زمان حال قابل مشاهده است؟ 4- تبریز در چه شرایطی می تواند مجددا حامل کرسی پایتخت شود؟» پاسخ داده شود یا خواننده را در جهت شکل گیری تصویری قابل قبول در آن مسیر رهنمون شود.

برای نخستین بار در همایش باستان شناسان جوان در سال 1398ش. نقش نویافته مرد سوار بر اسب معرفی شد. با وجود اهمیت این نگاره کندِ نویافته، به جز برخی اظهارنظرهای پراکنده و مبهم، یابندگان این اثر تاکنون تحلیلی درخور ارائه نداده اند، جز این که آن را به یکی از شاهانِ محلی پارس- کدام شاه؟- در دوره سلوکی و اشکانی نسبت داده اند. در پژوهش پیشِ رو، تلاش داریم تا به روش توصیفی-تحلیلی و بررسی مقایسه ای به جستجوی هویت نقشِ مرد سوار بپردازیم. در این بین چند پرسش مهم مطرح می شود. دلیل نقر این نقش در کنار دخمه ها و شکارگاه چه بوده است؟ آیا این نقش با هدف خاصی در این مکان حجاری شده است؟ هویت واقعی این سوار چیست؟ فرضیه ما بر این موضوع استوار است که این نقش متعلق به ایزد میثره است. از آن جا که محوطه حاجی آباد از دیرباز شکارگاه و گورستان بوده، می توان آن را با اعتقادات مردمان شهر استخر با این ایزد کهن آریایی که اتفاقاً بخشی از خویشکاری او با شکار و مرگ مرتبط بوده، در ارتباط دانست و هر دو احتمال را برای نقر این اثر در چنین محوطه ای در نظر گرفت. همچنین دو بازه زمانی پیشنهادی ما برای دو احتمال یکی در دوره گروه سوم از شاهان محلی پارس(حدود 50 پ.م تا 100م.) و دیگری مربوط به اواخر دوره ساسانی و اوایل دوران اسلامی یعنی میان سال های 550 تا 700م. است. اهمیت انجام این پژوهش می تواند در ارائه تصویری از ایزد میثره برای شناخت بیشتر شمایل نگاری و شمایل شناسی وی و همچنین خویشکاری این ایزد بزرگ و قدرتمند در نگاره هایی که از او به دست آمده، به پژوهشگران یاری رساند.

شورش بابیان در زنجان (۱۲۶۶-۱۲۶۷ قمری/1229-1230 ش) به رهبری ملامحمدعلی زنجانی (حجت) از بزرگ ترین، مهم ترین و خون بارترین رویدادهای مرتبط با جنبش بابیه در ایران عصر ناصری به شمار می رود. این شورش پس از شکست بابیان در قلعه ی شیخ طبرسی رخ داد و نزدیک به ۹ ماه طول کشید که در آن، حکام محلی اعم از خوانین، مقامات حکومتی و علما نقشی اساسی در سرکوب شورش ایفا کردند. این مقاله با رویکردی تاریخی و تحلیلی، به واکاوی نقش حکام و عوامل محلی قاجار در مدیریت، گسترش و درنهایت مهار این شورش می پردازد. پرسش اصلی این است که حکومت محلی زنجان تحت امر امیراصلان خان مجدالدوله (حاکم وقت) چگونه با این پدیده برخورد کرد و اقدامات او چه تأثیری درروند رویدادها داشت؟ یافته های پژوهش نشان می دهد دولت مرکزی بدون همراهی و مشروعیت سازی علما و حکام زنجان توان مهار شورش را نداشت؛ صدور فتوای جهاد از سوی میرزا ابوالقاسم موسوی زنجانی، بسیج مردمی، همکاری مالکان بزرگ و ورود نیروهای نظامی تحت فرمان مصطفی خان سرتیپ از مهم ترین عوامل سرکوب شورش بود. سیاست های ابتدایی حاکم، ترکیبی از مدارا و تلاش برای آرام سازی بود، اما با تشدید درگیری ها، رویکرد به سرکوب نظامی تمام عیار سوق پیدا کرد. این مقاله استدلال می کند که اگرچه فرمان های صادرشده از پایتخت نقش بخشنامه داشتند، اما نحوه ی اجرا و مدیریت محلی، به ویژه شخصیت، توان نظامی و دیپلماسی محلی حاکم، نقشی تعیین کننده در دامن زدن به بحران و سپس مهار خونین آن ایفا کرد. نتیجه ی پژوهش تعامل میان قدرت محلی و مرکزی در زنجان، یک الگوی مؤثر «حکمرانی چندسطحی» در عصر قاجار را نمایان می کند.

مازندران به عنوان یک بستر جغرافیایی و سیاسی، نقش مهمی در استقرار حکومت قاجار داشت. ثبات سیاسی ایجاد شده در عصر فتحعلی شاه که تا پایان حیات ناصرالدین شاه تداوم یافت، امنیتی بوجود آورد که منجر به رشد فعالیت های اقتصادی و تجاری نسبت به دوره افشاریه و زندیه شد. زیرساخت های اقتصادی و تجاری راه، بازار، بندر، نهادهای مالی مهم ترین شاخص های توسعه اقتصادی ایالت مازندران به حساب می آمدند. این مقاله به روش توصیفی تحلیلی با تکیه بر گزارش های سفرنامه نویسان به تبیین مهم ترین چالش زیرساختی اقتصاد تجاری مازندران راه و راه سازی در هنگامه وقوع شورش بابیه و دهه بعد از آن می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد، مازندران به جهت مزیت نسبی در تولید محصولات کشاورزی ارز آوری مانند برنج، پنبه و ابریشم و امکان مبادله مستقیم این تولیدات با روسیه، از برخی مزایای ورود ایران به چرخه نوین اقتصاد جهانی بهره مند بود. در عین حال به دلیل ضعف زیرساخت های ارتباطی و عدم توسعه در دیگر شاخص های نظام تجارت بازار، بندر و نهادهای مالی نتوانست نقشی بایسته در توسعه اقتصاد ملی و محلی ایفا کند.

کنیزان، زنان و دخترانی از طبقات مختلف جامعه بودند که از طریق ناامنی، اسارت و تجارت به تصرف در می آمدند و مانند کالا، قابل خریدوفروش بودند. این کنیزان، طبق شرایط فرهنگی و اجتماعی جامعه اسلامی در بیشتر عرصه های زندگی، حضوری فعال داشتند و تأثیراتی بر جای گذاشتند؛ بنابراین بررسی وضع زندگی آنان، به شناخت تاریخ اجتماعی و فرهنگی آن دوران کمک شایانی می کند؛ بر همین اساس، پژوهش پیش رو با طرح این پرسش محوری که کنیزان چه پیامدی بر ساختار اجتماعی داشته اند؟ این موضوع را با رویکرد توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر اطلاعات کتابخانه ای به بحث و بررسی گذاشته است. یافته های پژوهش حکایت از آن دارد که حضور کنیزان در اجتماعات مسلمانان به عنوان کالای انسانی، پیامد مختلفی بر نهادهای فرهنگی و اجتماعی داشته است و به نظر می رسد برخی از پیامدها از مهم ترین مؤلفه هایی بودند که جامعه برای الگوپذیری رفتار زنان از آن بهره می برد. یکی از بارزترین تأثیرات آنان، تنزل جایگاه زنان به عنوان وجودی عقلانی بوده است که با گسترش عوام گرایی و ایجاد ناامنی جامعه، زنان آزاد را به ورطه افول سوق داد و سبب تنزل نهاد خانواده شد و چالش های نیز در اصل و نسب خلافت ایجاد کرد. علاوه بر این، پیامدهای ورود کنیزان در ادبیات و شعر نیز بازتاب داشته و بر حوزه اندیشه و نگرش جامعه تأثیرگذار بوده است.

لوک شبانکاره از حدود نیمه قرن پنجم تا نیمه قرن هشتم به مدت ۳۳۰ سال بر منطقه جنوب فارس حکومت کردند. اگرچه نخستین بار صاحب شبانکاره ای در اثر منظوم خود یعنی دفتر «دلگشا» احوال ملوک قدیم شبانکاره تا برآمدن مغولان را به شعر روایت کرده است، اما مجمع الانساب شبانکاره ای نخستین اثر تاریخ نگارانه می باشد که تاریخ ملوک قدیم و جدید شبانکاره را روایت کرده است. شبانکاره ای در این اثر که در زمره تواریخ عمومی قرار می گیرد، به رفتار و کردار مردم شبانکاره و شیوه حکومت داری حاکمان این خطه پرداخته است و بعضی مواقع به انتقاد و یا برعکس ستایش از اقدامات و شیوه حکمرانی ملوک شبانکاره پرداخته است. نوشتار پیش رو سعی دارد به نوع نگاه شبانکاره ای به مردمان شبانکاره و همچنین شیوه حکمرانی حاکمان شبانکاره از لابه لای متن مجمع الانساب بپردازد و در نهایت ویژگی ها و شاخص های حاکم مطلوب را از نگاه این مورخ ترسیم کند. یافته های پژوهش حاکی از آن است که شبانکاره ای به قانون گریزی و شوریدگی و به طورکلی رسوم شبانکارگی مردم شبانکاره نقد جدی دارد و اندیشه آبادگری و اصلاح، عدل، علم دوستی و ادب پروری و سیاس بودن را ویژگی ها و شاخصه های حاکم مطلوب می داند. رویکرد تحقیق در این پژوهش توصیفی- تحلیلی می باشد و شیوه گردآوری اطلاعات به روش کتابخانه ای انجام شده است.

گسترش روابط اقتصادی بین آلمان و ایران دوره رضاشاه، معلول علل مختلفی بود. از جمله نیاز آلمان به احیای اقتصادی که تامین مواد خام از لوازم دست یابی به این هدف بود و نیز ایدوئولوژی ناسیونالیستی که هردو ساختار سیاسی به آن مجهز بودند. بعد از ملاقات دکتر یالمار شاخت وزیر اقتصاد آلمان از تهران، این روابط سازماندهی شد و طبق برنامه ای مشخص تدوین گردید. پرسش مهمی که مقاله حاضر به آن می پردازد این است که روابط اقتصادی بین دو کشوردر چه زمینه هایی توسعه یافته است و دیدار دکتر شاخت از ایران و طرح اقتصادی او چه تاثیراتی بر این روابط داشته است. در این پژوهش، ابتدا زمینه ها و عوامل نزدیکی آلمان نازی و ایران دوره رضاشاه مورد بررسی قرار می گیرد و در ادامه ضمن بررسی جایگاه آلمان در اقتصاد ایران تا قبل از ورود دکتر شاخت به ایران، به طرح اقتصادی او و بازدید او از ایران پرداخته می شود و سپس روابط اقتصادی آلمان از 1936 (1315ه.ش) تا سقوط رضاشاه مورد مطالعه قرار می گیرد.

دست سازه های صخره ای یا سنگ ساب های صخره ای، حفره هایی با ابعاد و اشکال متنوع هستند که بر بستر صخره ها ایجاد شده اند. شواهد نشان می دهد که این فناوری از دوران پارینه سنگی تا عصر حاضر مورد استفاده قرار می گرفته است. این یافته های فرهنگی می توانند به ابهامات مهمی در باستان شناسی، از جمله الگوهای معیشتی، پوشش گیاهی و روش های فرآوری مواد، پاسخ دهند. به دلیل اهمیت این دست ساخته ها در مطالعات انسان شناسی و باستان شناسی؛ در سایر کشورهای دنیا پژوهش های منسجمی انجام شده است. در ایران، پژوهش در این زمینه محدود بوده و تاکنون مطالعات آزمایشگاهی بر روی این یافته ها انجام نشده است. به دلیل اهمیت این موضوع و کمبود پژوهش های مرتبط در ایران، بنیاد پژوهش های پارینه سنگی دیارمهر، مطالعات دقیق و علمی را در این زمینه آغاز کرده است. در این مقاله، بقایای میکروفسیلی به دست آمده از دیواره ی سنگ ساب های صخره ای در پناهگاه باوه یوان کرمانشاه به طور ویژه مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین، با استناد به داده های حاصل از کاوش ها، مطالعات ریخت شناسی و آزمایش های انجام شده بر روی بقایای میکروفسیلی، به کاربری این سنگ ساب ها و ارتباط آن ها با محوطه باوه یوان پرداخته شده است. بقایای میکروفسیلی گیاهی با چشم غیرمسلح قابل دیدن نیستند و در فرایند تحقیقات، اطلاعات بسیار مهمی را در اختیار پژوهشگران قرار می دهند. بقایای میکروفسیلی به دست آمده شامل اجزای مختلف گیاهی، از جمله فیتولیت ها، الیاف گیاهی، مواد معدنی و زغال است. بر اساس شواهد و مدارک به دست آمده از سنگ ساب های صخره ای این محوطه، این فرضیه مطرح می شود که کاربری آن ها غیرمعیشتی بوده و احتمالاً برای اهدافی مانند فرآوری الیاف گیاهی، ایجاد روشنایی و تولید محدود محصولات گیاهی مورد استفاده قرار می گرفته اند.

با ورود به هزاره نخست پ.م و پررنگ تر شدن کمانداری در ارتش های خاورنزدیک، شمار سرپیکان های کشف شده در گورستان ها، استقرارگاه ها و استحکامات عصر آهنی در غرب فلات ایران و مناطق همجوار افزایش یافت. در کنار این افزایش، فرم های گوناگون و گاهاً نوظهور همچون سه پره سوکتی در منطقه پدیدار می شوند که نمی تواند برای سلاح پرمصرفی چون تیر ویژگی عادی تلقی شود، و چرایی آن می تواند درک مهمی از قابلیت های مهندسی و طراحی جنگ افزار در این دوره را در اختیار قرار دهد. از این رو با استفاده از نرم افزار شبیه سازی آباکوس بر پایه روش اجزاء محدود، آزمونی طراحی شد که بازسازی عملکرد سلاح های آن دوره را در شرایط گوناگون امکان پذیر می سازد. بدین منظور سه گونه شاخص سرپیکان برنزی از یافته های کاوش های 1395 و 1396 گورستان شرقی قره تپه سگزآباد، و یک گونه نیز از یافته های تخت جمشید انتخاب شدند. در مجموعِ 16 تیراندازی شبیه سازی شده به دو پوشش دفاعی مرسوم در این دوره، زره پولکی و کتانی در دو بازه سرعت نهایی متفاوت از کمان های زاویه دار (2/74 - 2/63 m/s) و B شکل (3/64 تا 7/54 m/s) در فواصل 5/7، 15 و30 متری گونه های منتخب مورد مطالعه قرار گرفتند. براساس نتایج، با در نظر گرفتن توانایی سوراخ سازی به عنوان معیار سنجش سرپیکان در شرایط شبیه سازی، خواص هندسی سرپیکان و خواص مکانیکی زره، عوامل تعیین کننده بودند. به این ترتیب تنها سرپیکان زبانه دار با تیغه هرمی به واسطه فرم خاص خود توانست در فرآیند سوراخ سازی، بهترین بازده را ثبت کند. سه نمونه دیگر در مقابل زره کتانی موفق به تکمیل فرآیند شدند و سوراخ هایی با مساحت بیش از 2mm30 ایجاد کردند، اما هیچ یک تهدیدی جدی برای سرباز مجهز به زره پولکی به حساب نمی آمدند. از جامعه آماری سرپیکان های انتخابی چنین بر می آید که کمیت اندک گونه هرمی در مقابل سه گونه دیگر، علارغم عملکرد مناسب در برابر اهداف زرهی، احتمالاً می تواند بیانگر کم بودن سربازان و اهداف زرهی نسبت به نیروهای غیر زرهی در ارتش های منطقه، حداقل تا قرن 6 پ.م باشد.

در اوایل قرن دوم پیش از میلاد، سیاست های سرکوبگرانه و تلاش برای هلنی سازی از سوی حکومت سلوکی، هویت دینی و فرهنگی یهودیان را در یهودیه تهدید کرد و زمینه ساز شکل گیری شورش مکابیان شد. پرسش اصلی این است که چگونه جنبش مذهبی مکابیان منجر به تأسیس حکومت مستقل حشمونیان و تثبیت هویت یهودی انجامید؟ پژوهش حاضر با روش تاریخی و رویکرد توصیفی–تحلیلی، بر پایه منابع کهن مانند کتاب های مکابیان و آثار یوسفوس فلاویوس و نیز پژوهش های جدید انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که شورش مکابیان با سازمان دهی نیروهای مردمی، احیای شعائر مذهبی و بازسازی معبد اورشلیم، زمینه استقلال سیاسی و بازسازی هویت دینی را فراهم ساخت. حکومت حَشمونیان، که از دل این قیام پدید آمد، استقلال نسبی یهودیه را تثبیت کرد و موجب تقویت خودآگاهی قومی در برابر نفوذ فرهنگی هلنیسم شد. گرچه این حکومت سرانجام در برابر قدرت فزاینده روم فروپاشید، اما میراث فکری و فرهنگی مکابیان در قالب پاسداشت ایمان، استمرار سنت های مذهبی و پیدایش جشن حنوکا، تأثیری پایدار بر تاریخ دینی و فرهنگی یهود بر جای گذاشت.