مطالب

ترتیب بر اساس: جدیدترینمرتبط‌ترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۲۳٬۹۶۱ تا ۲۳٬۹۸۰ مورد از کل ۵۵۲٬۹۱۹ مورد.
۲۳۹۶۱.

واکاوی همکنش قصد متکلم با ناخودآگاه و سایه های معنایی در تفاسیر ارزش افزایانه قصدگرا از متون(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
منبع: پژوهش های عقلی نوین سال ۹ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۱۸ 173 - 190

کلیدواژه‌ها: ناخودآگاه سایه های معنایی ارزش افزایی قصدگرا ماتن زمینی ماتن مقدس

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹ تعداد دانلود : ۷
امروزه توجه به مقصود ماتن مهمترین هدف است؛ اما از دخالت ناخودآگاه در سایه های معنایی و فرایند خوانش متن نمی توان، غفلت ورزید. مقاله حاضر که به شیوه توصیفی-تحلیلی انجام گرفته است می کوشد به بررسی نقش پرکاربردترین قسم ازانواع همراهی قصد متکلم با سایه های معنایی در حوزه ناخودآگاه به منظور دستیابی به تفاسیر ارزش افزایانه قصدگرا بپردازد. در این سبک تفسیری از آنجایی که معنا در فراشد تعامل ناخودآگاه ماتن، متن و مفسّر تولید می شود دیگر ادعای جزمیت معنا نمی توان نمود و تفاسیری موسع از متن ارائه خواهد شد اما در تمامی متون این امکان وجود ندارد و باید قائل به تفصیل شد؛ به این معنا که در مورد ماتن زمینی از آنجایی که ماتن بر معانی احتمالی که در اثر خوانش به دست می آیند تسلطی ندارد، این امکان وجود دارد که معانی برداشت شده با دخالت ناخودآگاه مفسر خارج از دامنه معانی مقصود ماتن باشد و خللی به خوانش متن وارد نسازد ، اما در بحث ماتن آسمانی که به واسطه علم محاطی خویش بر تمامی احتمالات معنایی متن تسلط دارد نمی توان قائل به امکان فهم بهتر از ماتن شد اما دخالت ناخودآگاه مفسر در تفسیر اجتناب ناپذیراست.
۲۳۹۶۲.

مفاد شرطی منفصله سالبه عنادی(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
منبع: پژوهش های عقلی نوین سال ۹ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۱۸ 191 - 215

کلیدواژه‌ها: قضایای منفصله مفنصله عنادیه منفصله سالبه کلی مانعه الجمع مانعه الخلو و حقیقیه

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶ تعداد دانلود : ۶
یکی از مباحث مورداختلاف در منطق سنتی، تعیین دقیق مفاد سلب انفصال در قضایای شرطی است. برداشت های متفاوت از مفاد شرطی منفصله سالبه موجب شده است منطق دانان در بحث تلازم شرطیات و نیز استدلال های مرکب از شرطی منفصله اختلاف یابند و از ارائه دستگاهی منسجم برای منطق شرطیات بازمانند. بررسی کلمات منطق دانان مسلمان درباره مفاد منفصله سالبه از پیچیدگی و ابهام معنای منفصله سالبه کلی و به تبع آن موجبه جزئی حکایت دارد. در این مقاله به منظور تعیین دقیق مفاد سلب کلی نسبت انفصالی، ابتدا روابط ممکن میان دو واقعه، شناسایی شده و در قالب نمودار دایره ای نمایش داده می شود. این نمودارها نشان می دهند هر یک از محصورات چهارگانه قضایای منفصله از کدام نسبت ممکن التحقق میان دو امر حکایت می کنند. با توجه به بسیط یا مرکب بودن مضمون قضایای شرطی موجبه، سلب قضایایی که دارای مفاد بسط هستند کاملاً از سلب قضایایی که دارای مفاد مرکب می باشند، متفاوت است.
۲۳۹۶۳.

Nature et éthique environnementale: le cas de l'éthique environnementale islamique

نویسنده:
منبع: Al-Mustafa, Volume ۴, l’édition ۱, Juin ۲۰۲۴ 183 - 210

کلیدواژه‌ها: Éthique environnementale crise environnementale théocentrisme auto-écologie

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۷
De nos jours, la gravité des crises environnementales est telle qu’elle menace la survie de l’humanité et des autres êtres vivants sur Terre. C’est pourquoi les bases théoriques qui régissent les interactions entre l’homme et la nature, y compris les questions éthiques, retiennent l’attention des défenseurs de l’environnement. Dans ce contexte, l’élaboration d’une éthique environnementale adaptée est perçue comme essentielle pour la protection et l’utilisation durable de l’environnement. Les courants actuels de l’éthique environnementale s’appuient sur une diversité de fondements, notamment la notion de valeur intrinsèque, avec l’anthropocentrisme et le biocentrisme représentant deux pôles opposés. Cependant, ces dernières années, une interaction harmonieuse entre l’homme et la nature, ainsi que des solutions aux crises environnementales, ont été recherchées dans un retour aux principes religieux et spirituels. Cet article vise à expliquer les perspectives de l’éthique environnementale en examinant deux questions éthiques fondamentales : « le centre de la valeur intrinsèque » et « le critère de l’action éthique ». Il démontre en quoi une éthique environnementale fondée sur une vision théocentrique offre une approche plus globale pour la protection de l’environnement. Par ailleurs, à travers la proposition d’une approche d’auto-écologie, nous tentons de formuler une éthique environnementale inspirée du théocentrisme. Cette approche, s’appuyant sur l’anthropologie islamique et mettant l’accent sur la dimension spirituelle de l’âme humaine, établit une interaction équilibrée entre l’homme et l’environnement, fondée sur la conscience de soi et la préservation de soi.  
۲۳۹۶۴.

Mahdisme et Démocratie religieuse : une relation complexe

نویسنده:
منبع: Al-Mustafa, Volume ۴, l’édition ۲, Decembre ۲۰۲۴ 253 - 286

کلیدواژه‌ها: mahdisme démocratie religieuse théocratie participation citoyenne islam politique

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۹
Le présent article explore les relations complexes entre le mahdisme et la démocratie religieuse dans le contexte des sociétés musulmanes contemporaines. Le mahdisme, ancré dans les traditions eschatologiques de l'islam, notamment dans le chiisme, repose sur l'attente du retour du Mahdi, une figure messianique qui instaurera une ère de justice divine. La démocratie religieuse, quant à elle, cherche à concilier les principes démocratiques modernes avec les valeurs religieuses islamiques, comme en témoignent des systèmes politiques tels que la République islamique d'Iran.  Pour cette fin, la méthode qualitative- comparative, basée sur l’analyse de documents religieux, politiques et des études académiques existantes en ce domaine a été utilisée et les données ont été collectées à l’aide de deux sources : sources primaires (textes religieux :  hadiths, versets coraniques), sources secondaires (articles académiques et les études contemporaines sur ce sujet). L'article examine les convergences et divergences entre ces deux concepts. D'un côté, le mahdisme projette une vision eschatologique où la justice est rétablie par une intervention divine, ce qui semble en tension avec les principes démocratiques de participation et de délibération humaine. D'un autre côté, la démocratie religieuse tente d'intégrer les valeurs islamiques dans des structures politiques modernes, en cherchant à équilibrer l'autorité religieuse et la souveraineté populaire. L'étude met en lumière les défis posés par cette coexistence, notamment les tensions entre la légitimité religieuse et les droits humains, la gestion de l'autorité politique, et les conflits d'interprétation des textes sacrés. Elle souligne également les opportunités offertes par cette interaction, notamment la possibilité de créer des systèmes politiques plus justes et inclusifs, fondés sur des valeurs religieuses partagées.
۲۳۹۶۵.

تاثیر جهانی شدن دموکراسی بر پاسداری از صلح(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: پژوهش های سیاسی و بین المللی سال ۱۵ بهار ۱۴۰۳ شماره ۵۸ 114 - 126

کلیدواژه‌ها: جهانی شدن دموکراسی صلح امنیت آزادی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱ تعداد دانلود : ۲۰
جهانی شدن حقوق حداقل در برخی از حوزه ها، از جمله حقوق بشر به عنوان یک واقعیت مسلم، در حال روی دادن است. این جهانی شدن بر مبنای نزدیک شدن انسانها از لحاظ فرهنگ به یکدیگر و پذیرش وجود ارزش ها، باورها، آگاهی ها، رفتارها و نهادهای مشترکی که انسانها در سراسر جهان دارند شکل و سیاق می یابد و در دو قالب یکسان سازی و یا هماهنگ سازی به پیش می رود. دموکراسی نیز الگویی نوین است که سازمان ملل متحد، دولت ها و ملت ها در دهه پایانی قرن بیستم و آغاز سده جدید برای پرهیز از جنگ و خونریزی و استقرار صلح و امنیت بین المللی مورد توجه قرار داده اند. در رویکرد دموکراتیزاسیون ریشه جنگ و ناامنی و مناقشات در جهان، فقدان دموکراسی است و جهان امروز و شورای امنیت به سوی آن پیش می رود
۲۳۹۶۶.

نقش اراده در تربیت و شیوه های پرورش آن در منظومه فکری شهید مطهری(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
منبع: تعالی تعلیم و تربیت و آموزش دوره ۲ بهار ۱۴۰۳ شماره ۳

کلیدواژه‌ها: اراده تربیت پرورش اراده شهید مطهری

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۹ تعداد دانلود : ۴۲
مقدمه و هدف: یکی از مهم ترین ارکان سازنده هر مکتب تربیتی، تقریری است که از اراده و به تبع نقش آن در تربیت ارائه می شود . این مسئله از صدر اسلام نیز با توجه به برخی آیات قرآن کریم محل نزاع مکاتب مختلف فکری بوده است. از طرفی اگر اراده در تربیت نقش مؤثر و مفیدی داشته باشد، روش های تقویت آن نیز مطلوب خواهد بود. این پژوهش با هدف بررسی نقش اراده در تربیت و روش های تربیت آن در اندیشه شهید مطهری انجام شده است. روش شناسی پژوهش: در این پژوهش از روش تحلیلی کیفی استفاده شده است. حوزه پژوهش کلیه منابع معتبر مکتوب و دیجیتال مرتبط با اندیشه شهید مرتضی مطهری بوده و نمونه گیری صورت نگرفته است. ابزار جمع آوری اطلاعات فیش برداری بوده است. تجزیه و تحلیل اطلاعات نیز از طریق کدگذاری باز صورت گرفته و مبتنی بر پرسش های پژوهش، دسته بندی شده است. یافته ها: یافته های حاکی از آن است که در اندیشه شهید مطهری، اراده از سه جنبه امکان تربیت، عامل تربیت و هدف تربیت قابل طرح است. روش های تربیت اراده شامل دو بخش سلبی و ایجابی می شود که با توجه به ملاحظات روش ایجابی، این روش شامل دو زیر شاخه قابل توصیه و غیر قابل توصیه می شود. نتیجه گیری: رابطه اراده و تربیت دارای وجوه مختلفی است. همان گونه که اراده یک عنصر اساسی در تربیت است، روش های مختلف و مداخلات گوناگون تربیتی نیز می تواند به تقویت آن کمک کند تا چرخه تقویت مثبتی میان این دو شکل گیرد.
۲۳۹۶۷.

روشنفکری دینی و بصیرت دینی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهشنامه تفسیر و زبان قرآن سال ۱۳ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۱ (پیاپی ۲۵) 91 - 108

کلیدواژه‌ها: روشنفکری روشنفکر روشنفکری دینی بصیرت بصیرت دینی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۱ تعداد دانلود : ۱۰
بی شک یکی از عوامل مهم وتاثیر گذار در تلقی شفاف از مرزهای معرفتی اسلام ناب با تفکرات التقاطی ناشی از پیوند ناقص اپیستمولوژی غربی و کلام دینی، شناخت درست از مقوله روشنفکری است. البته توجه به مقوله روشنفکری مدرنیت وخطر آن برای دیانت نباید. مارا از التفات به سنت گرایی مذموم وتحجرگرایی باز دارد. . رویکرد متحجرانه و مبلّغ دینداری ناآگاهانه در مقابل دینداری عقلانی ،گفتمان عقلانی ولایی تشیع را تهدید می کند باور ما براین است. که هم روشنفکران دینی مدرن وهم تحجرگرایان دو روی یک سکه اند که از مرداب التقاط ریشه می گیرندکه به لحاظ معرفتی نمی توانند دارای بصیرت دینی باشند دگر اندیشی روشنفکری ،التقاط دین با باورهای مدرن به نام نوآوری است. وتحجر، التقاط دین با خمودگی ها ودگم اندیشی های خود خواهانه به نام تعبد و تسلیم است.. روشنفکری دینی به لحاظ معرفتی در صورتی می تواند باورهای دینی وجامعه را به مخاطره نیندازد که همراه با بصیرت باشد.جامعه ای که از بصیرت لازم برخوردار باشد. نه تنها حق را می بیند وباطل را در چهره های گوناگون تشخیص می دهد بلکه عملاً از حق جانبداری می کند واز پیشوایان حق اطاعت می نماید چنین جامعه و مردمی با رهبران الهی صادقانه رفتار می کنند و در عوض، درسختی ها ومشکلات مورد اعتمادآنها هستند ودر دام دشمنان قرار نمی گیرند تقویت بصیرت ایجاب نمود که ره نمودهای جامع وسازنده قرآن واهل بیت(ع)درباره بصیرت را با روش تحلیلی -توصیفی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای مورد تحقیق و بررسی قرار دهیم.
۲۳۹۶۸.

بررسی ارزش های بصری و قواعد خوشنویسی در نگارش کتیبه های خط ثلث هشتی مسجد جامع مظفری کرمان

نویسنده:
منبع: مطالعات بین رشته ای هنرهای تجسمی دوره ۳ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۶ 83 - 99

کلیدواژه‌ها: مسجد هشتی کتیبه قواعد خوشنویسی خط ثلث

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۷ تعداد دانلود : ۲۲
کتیبه از جمله عناصری ست که در معماری اسلامی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. عنصری که علاوه بر جنبه ی معنایی، از جنبه بصری و ظاهری نیز می تواند زیبایی و عظمت فضای معماری را افزون کند. این امر، هنرمندان مسلمان را بر آن داشت تا به نگارش کتیبه ها در قالب خوشنویسی و در مواردی همراه با نقوش تزیینی بپردازند، تا ضمن نمایش و تبلیغ کلام خدا و بزرگان دین، فضایی قدسی با جاذبه های روحانی و معنوی در مساجد و اماکن متبرکه به مخاطبین عرضه دارند. از بین خطوط اسلامی، خط ثلث به عنوان یکی از مهم ترین اقلام خوشنویسی به واسطه قابلیت ها و ویژگی های ارزنده بصری، مورد توجه هنرمندان کتیبه نگار از دوره ایلخانی تا به امروز قرار گرفته است. در این پژوهش با تمرکز بر کتیبه های ثلث واقع شده در هشتی مسجد جامع مظفری کرمان که از نوع طوماری است و دورتادور هشتی را در برگرفته، کوشش شده تا ضمن تشریح کلی اصول بصری و قواعد خوشنویسی مورد استفاده در فن کتیبه نگاری که شاخه ای مهم از هنر خوشنویسی است، به بررسی و واکاوی کتیبه ها مطابق با اصول و قواعد یاد شده و با در نظر گرفتن محدودیت های فنی و اجرایی کتیبه نگاری پرداخته شود.  یافته های این پژوهش که به روش توصیفی-تحلیلی است، نشان می دهد در نگارش کتیبه های ثلث هشتی؛ اصول بصری و کیفیاتی نظیر ترکیب بندی متأثر از کرسی، توازن و تناسب متأثر از نوع شکل حروف و همجواری آنها در کتیبه، ایجاد نظم و هماهنگی متأثر از تکرار و توالی در روابط بین حروف، چه در مفردات و چه در اتصالات و در ارتباط با سایر اجزای کتیبه (اعراب و نقوش تزئینی) مورد توجه هنرمندی خوشنویس و آگاه به فنون کتیبه نگاری بوده است. در این میان مضمون کتیبه ها (آیات پایانی سوره حشر) و تناسب مفاهیم آن با ویژگی های فضای هشتی، تاثیر بصری کتیبه های ثلث را در ارائه فضایی باشکوه، لطیف و روحانی افزایش داده است.
۲۳۹۶۹.

تراز عدالت در ترازوی عدالت کارنامه عدالت در حکومت امام علی (ع)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهشنامه علوی سال ۱۵ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۲ (پیاپی ۳۰) 295-335

کلیدواژه‌ها: عدالت حکومت امام علی (ع) سیره عملی حکمرانی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۴ تعداد دانلود : ۱۵
امام علی(ع) که نام او قرین عدالت است نه تنها در جهان اسلام و عالم تشیع بلکه در تاریخ بشریت به عنوان اندیشمند و سیاست مدار طلایه دار عدالت مطرح بوده است؛ بنابراین، علی(ع) نه تنها به عنوان امیر فصاحت و بلاغت در میدان سیاست نظری، بلکه به عنوان امام مساوات و عدالت در میدان سیاست عملی، منش او در دوران زمامداری به عنوان تراز عدالت می-تواند به عنوان الگوی کاربردی عدالت در ابعاد مختلف توسط نظام های سیاسی به کار بسته شود. از این رو، هدف پژوهش حاضر، ترسیم عدالت در سیره عملی دوران حکمرانی آن حضرت بود و پرسش پژوهش حاضر این بود که عدالت در دوران حکومت علی(ع) چه جایگاهی داشت؟ فرضیه پژوهش در پاسخ به پرسش مزبور این است که عدالت در سیره عملی دوران حکمرانی امام، نقش محوری دارد همان طور که وجه نمایان سیره نظری امام، عدالت است. با بررسی فرضیه مزبور، یافته پژوهش حاضر با کاربرد روش کتابخانه ای اسنادی توصیفی تاریخی تحلیلی این شد که عدالت در دوران حکمرانی آن حضرت، بنیان حکومت علوی بود و آن حضرت، فلسفه قبول زمامداری و حکومت را اجرای عدالت اعلام نمود و در دوران حکمرانی خویش از هیچ کوششی برای تحقق عدالت در عرصه های گوناگون سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی دریغ نورزید. از این رو می توان گفت: علی(ع) در دوران حکمرانی خویش، تراز عدالت را به مثابه سنگ محک واقعی و عملی ترازوی عدالت برای سنجش عیار عدالت حکومت های همه اعصار و امصار ارائه داده است.
۲۳۹۷۰.

رویکردی تحلیلی - انتقادی به مبانی فلسفی حکمرانی سلسه مراتبی در اندیشه ماکس وبر(مقاله پژوهشی حوزه)

نویسنده:
منبع: آیین حکمرانی سال ۲ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۲ (پیاپی ۴) 303 - 334

کلیدواژه‌ها: حکمرانی سلسله مراتبی بوروکراسی عقلانیت ابزاری مبانی فلسفی ماکس وبر

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۱۲
پژوهش پیش رو با رویکردی تحلیلی انتقادی به بررسی مبانی فلسفی حکمرانی سلسله مراتبی (بوروکراتیک) در اندیشه ماکس وبر پرداخته است. هدف اصلی پژوهش، واکاوی مبانی هستی شناختی، معرفت شناختی، ارزش شناختی و روش شناختی این مدل حکمرانی و نقد آنها در نسبت با کارآمدی، مشروعیت و بسترهای بومی است. مسأله محوری پژوهش، آن است که مبانی فلسفی حکمرانی سلسله مراتبی چیست و چه نقدهایی بر آن وارد است. روش پژوهش، مبتنی بر تحلیل محتوای فلسفی است که بااتکابر آثار وبر و دیگر نظریه پردازان کلاسیک و معاصر، جنبه های مختلف فلسفی این مدل را شناسایی و ارزیابی کرده است .یافته های تحقیق نشان می دهد که در جنبه هستی شناختی، حکمرانی بوروکراتیک بر سیادت قانونی، نظم حقوقی عقلانی و فرایند جامعه ای شدن مبتنی است. در سطح انسان شناختی، تأکید بر اخلاق پروتستانی و اخلاق مسئولیت فردی، زمینه ساز ظهور عقلانیت ابزاری و «قفس آهنین» بوروکراسی می شود. در جنبه معرفت شناختی، این حکمرانی متکی بر رویکرد عینیت گرا و روش شناسی آن مبتنی بر پوزیتیویسم و تبیین علّی است. درنهایت در جنبه ارزش شناسی، این حکمرانی بر عدالت رویه ای و تقدم مصالح عمومی تأکید دارد. نقدهای وارد بر این مبانی در دو لایه آشکار می شوند: نخست نقدهای درون پارادایمی، که به پیامدهای عقلانیت ابزاری، شخصیت زدایی، جمود نهادی و غفلت از عدالت محتوایی اشاره دارند؛ دوم نقدهای فراپارادیمی، به ویژه از دیدگاه حکمرانی اسلامی، که ماهیت سکولار، انسان محور و ارزش گریز این مبانی را ناسازگار با اصول اخلاقی، معنوی و غایات قدسی جوامع دینی می داند . نتیجه گیری پژوهش، بیانگر آن است که هرچند بوروکراسی به مثابه یک شیوه عقلانی اداره جوامع مدرن، توانسته کارآمدی اداری و نظم نهادی را تضمین کند، اما به سبب تقلیل انسان و اجتماع به واحدهای قابل محاسبه و کنترل، از تحقق عدالت غایی، مسئولیت اجتماعی و کرامت انسانی بازمانده است. براین اساس پژوهش پیشنهاد می کند طراحی مدل های بدیل حکمرانی با تلفیق کارآمدی بوروکراتیک و ارزش های اخلاقی، فرهنگی و معنوی بومی، ضرورتی اجتناب ناپذیر برای گذر از محدودیت های این پارادایم و پاسخگویی به نیازهای جوامع معاصر است .
۲۳۹۷۱.

دلایل انفعال شهروندان در بحران های محیط زیستی و پیامدهای آن بر توسعه پایدار از منظر نخبگان دانشگاهی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات اجتماعی ایران سال ۱۸ زمستان ۱۴۰۳ شماره ۴ 5 - 30

کلیدواژه‌ها: بی تفاوتی محیط زیستی سیاست های محیط زیستی انفعال شهروندان توسعه پایدار نظریه داده - بنیاد

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶ تعداد دانلود : ۶
این مقاله به بررسی دلایل انفعال شهروندان نسبت به مسائل محیط زیستی در ایران از منظر نخبگان دانشگاهی می پردازد. هدف تحقیق شناسایی و تحلیل شرایط علی، زمینه ای و مداخله گر تأثیرگذار بر عدم مشارکت فعال در سیاست های زیست محیطی و استخراج راهبردها در قبال این پدیده و پیامدهای آن بر توسعه پایدار است. روش تحقیق از نوع کیفی و با شیوه نمونه گیری نظری و مبتنی بر تحلیل داده های مصاحبه های عمیق با 24 نخبه دانشگاهی است که با استفاده از روش نظریه داده بنیاد با رویکرد اشتراوس و کوربین انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که شرایط علی شامل مقولات عدم آگاهی عمومی، ضعف آموزه های مسئولیت پذیری، ضعف در سیاست گذاری ها، نارسایی در اجرای قوانین و عدم تعامل مؤثر میان دولت و جامعه مدنی است. شرایط زمینه ای شامل مقولات بی اعتمادی نهادی، تغییرات سریع اجتماعی - اقتصادی، فقدان ارتقاء دانش زیست محیطی و نابرابری های اجتماعی - اقتصادی است. عوامل مداخله گر شامل مقولاتی مانند دخالت های بین المللی، نقش رسانه ها در نگرش های زیست محیطی و تغییر تکنولوژی های زیست محیطی بود که نقش بسزایی در بی تفاوتی شهروندان دارند. همچنین نتایج نشان می دهد که با تقسیم استراتژی شهروندان به دو مقوله پذیرش/مقاومت، بی تفاوتی و انفعال شهروندان نسبت به مسائل محیط زیستی در ایران می تواند سه پیامد منفی، ترکیبی و مثبت بر روی توسعه پایدار داشته باشد.  
۲۳۹۷۲.

مهاجران در تله تبعیض؛ وقتی فرصت ها به رنگ دیگری دیده می شوند

نویسنده:
منبع: داتیکان سال اول زمستان ۱۴۰۳ شماره ۴ 12-17

کلیدواژه‌ها: مهاجرت تبعیض علیه مهاجران نظریه وابستگی ادغام اجتماعی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۵
مهاجرت یکی از مهم ترین پدیده های اجتماعی جهان معاصر است که پیامدهای آن هم بر جوامع مبدأ و هم بر جوامع مقصد تأثیر می گذارد. این نوشتار با رویکردی تحلیلی به بررسی رابطه میان مهاجرت، توسعه نیافتگی و تبعیض علیه مهاجران می پردازد و نشان می دهد که مهاجرت صرفاً یک جابه جایی جغرافیایی نیست، بلکه فرایندی چندبعدی است که با ساختارهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حقوقی پیوندی عمیق دارد. بر اساس چارچوب نظری وابستگی، مهاجرت نتیجه توسعه نابرابر و در عین حال عامل تشدید همان نابرابری هاست؛ به گونه ای که از یک سو موجب تضعیف سرمایه انسانی و نیروی کار در مناطق مهاجرفرست می شود و از سوی دیگر، در جوامع مهاجرپذیر به شکل حاشیه نشینی، نارضایتی اجتماعی و تشدید شکاف های ساختاری بروز می یابد. در ادامه، مقاله بر یکی از مهم ترین پیامدهای اجتماعی مهاجرت، یعنی تبعیض علیه مهاجران، تمرکز می کند. این تبعیض در عرصه های گوناگون از جمله اشتغال، آموزش، خدمات بهداشتی، نظام قضایی، مسکن، رسانه و فرهنگ نمود پیدا می کند و مهاجران را در معرض اشکال مختلف محرومیت، استثمار و حاشیه رانی قرار می دهد. همچنین کلیشه سازی رسانه ای و بیگانه هراسی، به بازتولید نابرابری و تعمیق فاصله اجتماعی میان مهاجران و جامعه میزبان منجر می شود. یافته های بحث نشان می دهد که تبعیض علیه مهاجران نه تنها حقوق فردی آنان را نقض می کند، بلکه در سطحی گسترده تر، انسجام اجتماعی، بهره وری اقتصادی و ثبات فرهنگی جامعه مقصد را نیز تضعیف می سازد. ازاین رو، مقابله با تبعیض علیه مهاجران مستلزم سیاست گذاری عادلانه، تقویت قوانین ضدتبعیض، تسهیل ادغام اجتماعی و بازنگری در نگاه امنیتی و منفی به پدیده مهاجرت است.
۲۳۹۷۳.

دلالت حدیث کسر اصنام بر افضلیت و امامت امیرمؤمنان(ع) با تکیه بر منابع اهل سنت

نویسنده:
منبع: مطالعات مقارنه ای مذاهب اسلامی سال پنجم پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۹ 119-146

کلیدواژه‌ها: کسر اصنام افضلیت امامت امیرالمؤمنین (ع) اکثر ثواباً برتری در صفات نفسانی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶ تعداد دانلود : ۲۳
یکی از احادیث کلیدی و مغفول مانده در موضوع اثبات امامت امیرمؤمنان علی(ع)، حدیث کسر اصنام است. این حدیث با تکیه بر برهان افضلیت، ظرفیت لازم برای اثبات امامت آن حضرت را دارد. پژوهش حاضر، با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع معتبر اهل سنت، به دنبال پاسخ به این سؤال است که: چگونه حدیث کسر اصنام دلالت بر افضلیت و امامت امیرمؤمنان(ع) دلالت دارد؟ نتایج این تحقیق نشان می دهد که مفهوم افضلیت به معنای کثرت در ثواب و برتری در صفات نفسانی قابل تبیین است. در معنای اول، با استناد به قرائن برون متنی؛ همچون حکم فقهی در خصوص شکستن بت ها و نظرات علمای اهل سنت نسبت به این حدیث و همچنین با استناد به قرائن درون متنی؛ نظیر یاری رسانی امیرمؤمنان(ع)، دلالت عبارات «طوبی» و «حق» در سخن پیامبر(ص) و تصریح امیرمؤمنان(ع) مبنی بر شرافت یافتن ایشان توسط پیامبر(ص) فضیلت و ثواب امیرمؤمنان(ع) به وضوح اثبات می شود. به علاوه، به دلیل منحصربه فرد بودن این واقعه در امیرمؤمنان(ع) و با استناد به برهان «إن»، کثرت در ثواب و فضیلتِ برآمده از قرائن برون متنی و درون متنی نیز ثابت می گردد. در معنای دوم افضلیت نیز، شجاعت و دلاوری امیرمؤمنان با استناد به دیدگاه شاه ولی الله دهلوی و تطبیق مبنای او در تفضیل شیخین بر این واقعه، اثبات گردید.
۲۳۹۷۴.

معمای دموکراسی در عصر هوش مصنوعی: بازتعریف قدرت، چالش ها و سناریوهای آینده(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: آینده پژوهی ایران دوره ۹ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۲ 218 - 241

کلیدواژه‌ها: آینده پژوهی دموکراسی قدرت مثلث آینده پژوهی هوش مصنوعی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵ تعداد دانلود : ۵
هدف: این پژوهش با هدف بررسی ابعاد مختلف تأثیرات متقابل هوش مصنوعی و دموکراسی بر ساختار قدرت در جوامع دموکراتیک و ارائه سناریوهای محتمل آینده انجام شده است. در این راستا، به دنبال پاسخ به این سؤال هستیم که هوش مصنوعی چگونه می تواند ساختار قدرت را دستخوش تغییر کرده و چه آینده هایی برای دموکراسی در این عصر متصور است.روش: برای دستیابی به اهداف پژوهش، از رویکردی توصیفی - تحلیلی و ترکیبی بهره گرفته شده است. ابزارهای جمع آوری داده شامل تحلیل اسنادی، برگزاری پنل خبرگان با متخصصان حوزه های مرتبط، و انجام مصاحبه های نیمه ساختاریافته با صاحب نظران بوده است. داده های گردآوری شده با استفاده از تکنیک های تحلیل مضمون و چارچوب نظری پژوهش، مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند.یافته ها: یافته های پژوهش در سه حوزه کلیدی «وزن گذشته»، «فشارهای حال» و «جاذبه های آینده» دسته بندی شده اند. نتایج نشان می دهد که میراث دموکراتیک و تجربیات تاریخی، فرصت ها و چالش های هوش مصنوعی، و آرمان های دموکراتیک، نیروهای تعیین کننده ای در شکل دهی آینده دموکراسی در عصر هوش مصنوعی هستند. تحلیل سناریوها نشان می دهد که هوش مصنوعی می تواند هم به تقویت دموکراسی و افزایش مشارکت شهروندان کمک کند، و هم به تمرکز قدرت و دست کاری افکار عمومی منجر شود.نتیجه گیری: سناریوها نشان می دهند که آینده دموکراسی در به شدت وابسته به تصمیمات و سیاست گذاری های فعلی است. مجموعه ای از راهکارها در سطوح سیاست گذاری، نهادی، اجتماعی و فردی پیشنهاد شد که شامل تدوین قوانین هوشمندانه، تقویت نهادهای نظارتی، توانمندسازی شهروندان و حمایت از ابتکارات دموکراتیک است. پژوهش تأکید دارد که با همکاری بین ذی نفعان مختلف، می توان از هوش مصنوعی برای ارتقای دموکراسی بهره جست.
۲۳۹۷۵.

کاربست شاخصه های بینشی قرآنی در بازشناسی و نقد برخی از فرقه های نوظهور معاصر

نویسنده:
منبع: مطالعات تفسیری آلاءالرحمن سال ۳ پاییز ۱۴۰۳ شماره ۹ 121 - 149

کلیدواژه‌ها: فرقه های نوظهور فِرقِ انحرافی شاخصه های قرآنی ارزیابی اعتقادی عقلانیت دینی فرقه شناسی تطبیقی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸ تعداد دانلود : ۸
گسترش خزنده و بی صدای فرقه های نوظهور از قرن بیستم به بعد در بستر جامعه اسلامی، تهدیدی جدی برای فرهنگ دینی و هویت قرآنی مردم به شمار می رود. از این رو، شناخت فرقه های انحرافی، ضرورتی اساسی در عرصه دین پژوهی و جامعه سازی اسلامی است. این پژوهش بر آن است تا با تمرکز بر شاخصه های قرآنی، چارچوبی روشمند برای ارزیابی برخی از فرقه های نوظهور فراهم آورد. پرسش اصلی تحقیق آن است که: شاخصه های بینشی برگرفته از قرآن در جهت  شناسایی و نقد برخی از فرقه های نوظهور کدام اند؟ فرضیه اصلی بر آن است که تعالیم قرآنی، معیارهایی روشن و فرازمانی برای ارزیابی صحت و سقم آموزه های دینی ارائه می دهد که با تطبیق بر فرقه های نوظهور؛ از جمله: بهائیت، رام الله، سای بابا و عرفان حلقه می توان انحراف آن ها را آشکار ساخت. هدف این پژوهش، تبیین معیارهای بینشی استخراج شده از آیات قرآن برای شناخت فرقه های انحرافی نامبرده شده است. این تحقیق با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای در حوزه تفسیر و فرقه شناسی صورت گرفته است. یافته ها نشان می دهد که شاخصه های بینشی همچون جبرگرایی، انکار توسل و شفاعت، اعتقاد به تناسخ، عقل گریزی یا عقل بسندگی، گرایش به خرافه، امتزاج حق و باطل، از مهم ترین نشانه های انحراف فرقه های نوظهور مورد اشاره می باشد. نتیجه نهایی پژوهش آن است که بهره گیری از شاخصه های بینشی قرآنی می تواند ابزاری کارآمد و مستند برای پالایش ساحت دینداری از آموزه های فِرق انحرافی باشد.
۲۳۹۷۶.

بررسی عوامل انگیزه بخش الهی در سبک زندگی اسلامی از منظر آیات و روایات

نویسنده:
منبع: مطالعات تفسیری آلاءالرحمن سال ۳ زمستان ۱۴۰۳ شماره ۱۰ 23 - 45

کلیدواژه‌ها: انگیزه های الهی سبک زندگی اسلامی معارف دینی روان شناسی دینی معرفت خداوند عشق الهی پایداری روانی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۷ تعداد دانلود : ۱۲
انسان مؤمن که دلبستگی چندانی به انگیزه های مادی و دنیوی ندارد، برای استمرار مسیر بندگی نیازمند انگیزه هایی اصیل و پایدار است؛ انگیزه هایی همسو با معارف دینی که شور و پویایی را در متن زندگی حفظ کند. در شرایطی که رسانه های معاصر با ترویج انگیزه های سطحی و زودگذر، ذهن و دل انسان ها را دربرگرفته اند، پرسش اصلی این پژوهش آن است که چگونه می توان الگویی انگیزشی برای جامعه ایمانی ارائه کرد که ضمن برخورداری از پشتوانه وحیانی، پاسخگوی نیازهای روحی و روانی انسان معاصر نیز باشد؟ این نوشتار با رویکردی توصیفی تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه ای، به بررسی عوامل انگیزه بخش در سبک زندگی اسلامی پرداخته و ضمن تفکیک انگیزه های الهی، ولایی، روان شناختی و اجتماعی، صرفاً بر انگیزه های الهی متمرکز است. یافته های تحقیق نشان می دهد که عواملی چون معرفت خداوند، عشق الهی، خوف از عذاب، رضا به قضای الهی و احساس حضور در محضر ربوبی، نقش بنیادینی در جهت دهی رفتار و پایداری روانی مؤمنان دارند. این آموزه های معنوی ظرفیت آن را دارند که انگیزه هایی پایدار و تعالی بخش را در وجود انسان نهادینه کنند؛ انگیزه هایی که نه تنها با عوامل روان شناختی تعارضی ندارند، بلکه عمق بخش و جهت دهنده آن ها محسوب می شوند.
۲۳۹۷۷.

کاربست روایات شان نزول در آثار تفسیری امام خامنه ای (مطالعه موردی: تفسیر سوره های توبه، ممتحنه و مجادله)

نویسنده:
منبع: اندیشه های قرآنی متفکران معاصر سال ۱ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۲ 7 - 26

کلیدواژه‌ها: تفسیر قرآن به قرآن روایات شأن نزول روایات شأن نزول و سوره توبه امام خامنه ای و مفردشناسی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۱۴
حضرت آیت الله خامنه ای به عنوان یکی از مفسران فرهیخته عصر حاضر، در تفاسیر خود از قرآن، از روش تفسیر جامع استفاده کرده اند. در میان مفسران، افرادی که روش تفسیری جامع را انتخاب کردند، در میزان تأثیر روایات شأن نزول در تفسیر آیات، اختلاف نظر دارند. در نزد گروهی، این روایات، جایگاه والایی دارند، اما در مقابل عده ای بر این باورند که روایات شأن نزول، زمانی که خلاف ظاهر آیات قرآن باشند، جایگاهی ندارند. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی در پی پاسخ به این پرسش است که روایات شأن نزول در آثار تفسیری حضرت آیت الله خامنه ای چه نقشی دارند؟ یافته های پژوهش حاکی از آن است که ایشان در مواجهه با شأن نزول، نگاه نسبی دارند؛ یعنی نه آنها را به طور کامل می پذیرند و نه به طور کامل رد می کنند. ازنظر ایشان، تشخیص صحت و اعتبار روایات شأن نزول، با بررسی سند آیات راویان موثق آن قابل بررسی است. پس در نگاه ایشان، حجیت را به طور مستقل نباید به روایات داد و از آنها باید به عنوان مؤید استفاده شود. حجیت قرار دادن ظاهر قرآن، در جایی که قرینه ای برخلاف آن وجود نداشته باشد لازم است و از روایت شأن نزول، برای تثبیت یا تکمیل فهم آیات بهره گرفته می شود. در تفاسیر ایشان، روایات شأن نزول گاهی به دلیل سنخیت با مفردات، سیاق، موضوع و لحن آیات، در راستای تأیید تفسیر قرآن به قرآن نقش آفرینی می کنند.
۲۳۹۷۸.

بازاندیشی خاتمیت در قرآن؛ تطبیق دیدگاه روشنفکران دینی معاصر (مطهری ، سروش و اقبال لاهوری)

نویسنده:
منبع: اندیشه های قرآنی متفکران معاصر سال ۱ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۲ 113 - 132

کلیدواژه‌ها: خاتمیت نبوت روشنفکری دینی تجربه نبوی وحی عقلانیت دینی مرتضی مطهری اقبال لاهوری عبدالکریم سروش

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴ تعداد دانلود : ۱۰
مفهوم «خاتمیت»، از اساسی ترین باورهای دینی مسلمانان به شمار می رود که به معنای پایان یافتن سلسله پیامبران با پیامبر اسلام(ص) است. این آموزه که ریشه در صریح ترین آیات قرآن دارد، همواره در کانون الهیات اسلامی قرار داشته و پیامدهای گسترده ای در فهم دین، شریعت و تفسیر وحی برجای نهاده است. در دوران معاصر و با بروز تحولات اجتماعی، علمی و فلسفی، برخی از روشنفکران دینی همچون شهید مرتضی مطهری، دکتر عبدالکریم سروش و محمد اقبال لاهوری با نگاهی نوین به این آموزه پرداخته اند. هر یک از این متفکران تلاش کرده اند تا خاتمیت را نه صرفاً به مثابه پایانی تاریخی، بلکه به عنوان نقطه عطفی در رابطه انسان با وحی الهی و آغاز دوران مسئولیت عقل بشری تبیین کنند. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی و تطبیقی، ضمن بررسی دیدگاه های این سه اندیشمند، تلاش دارد آنها را با آیات قرآن کریم تطبیق دهد. نتایج پژوهش نشان می دهد که هر سه متفکر، علی رغم تفاوت رویکردها، در پذیرش اصل خاتمیت اشتراک نظر دارند و در تبیین فلسفه و پیامدهای آن، از زمینه های مختلف فلسفی، تاریخی و معرفتی بهره می گیرند.
۲۳۹۷۹.

تحلیل فضیلت گرایانه مدیریت زمان

نویسنده:
منبع: مطالعات اخلاقی سال اول پاییز ۱۴۰۳ شماره ۳ 121 - 142

کلیدواژه‌ها: مدیریت زمان خودکنترلی تقوا فضیلت عقل عملی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳ تعداد دانلود : ۱۰
زمان در اختیار انسان یا «عمر»، سرمایه ای محدود و غیر قابل بازگشت است که موعد پایان آن نامعلوم است. بنا براین، ضرورت برنامه ریزی برای بهره برداری بهینه از این سرمایه، به ویژه در عصر فناوری و سرعت، امری حیاتی است . در این پژوهش، اصطلاح «مدیریت زمان» به معنای مطالعه رفتار، ارزیابی و بهره گیری مؤثر از لحظات عمر، با تکیه بر مبانی اخلاقی، یک «فضیلت» معرفی می شود که در ارتباط عمیق با دیگر فضایل اخلاقی است . پژوهش حاضر به روش تحلیلی ۔ اجتهادی، مبانی انگیزشی ۔ اخلاقی مدیریت زمان و نقش آن در دیگر فضایل را با دامنه اخلاق اسلامی و فلسفه اخلاق به طور هماهنگ بررسی خواهد کرد . یک کُنش گر فضیلت مند باید بداند چه وقت کاری را انجام دهد یا از آن دست بکشد؛ زیرا حتی اگر نیّت و نوع عمل درست باشد، انجام آن در زمان نادرست ممکن است غیرفضیلت مندانه باشد . یافته های تحقیق نشان می دهد که مدیریت زمان و برنامه ریزی، به دلیل داشتن مؤلفه های یک فضیلت - اعم از مطلوبیت اخلاقی، کنشی مختارانه، حد وسط دو رذیلت، ارتباط با عقل عملی و داشتن مؤلفه های شناختی و انگیزشی - فضیلتی اخلاقی است که هم سایه انداز دیگر فضایل و هم موجب پرورش فضایلی از جمله تقوا و قدرت نفس در مقابله با هواهای نفسانی و خودکنترلی است . 
۲۳۹۸۰.

گونه شناسی نظام های سلامت در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (منا)

نویسنده:
منبع: تامین اجتماعی دوره ۲۰ زمستان ۱۴۰۳ شماره ۴ (پیاپی ۷۴) 137 - 161

کلیدواژه‌ها: دولت رفاه گونه شناسی منطقه منا نظام های سلامت

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۲ تعداد دانلود : ۸
هدف: گونه شناسی نظام های سلامت ابزاری مهم برای تحلیل تفاوت های ساختاری و عملکردی نظام های بهداشتی کشورهاست. با وجود مطالعات گسترده در این حوزه، منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (منا) تاکنون کمتر مورد توجه پژوهش های گونه شناسانه قرارگرفته است. هدف این پژوهش، دسته بندی نظام های سلامت کشورهای منطقه منا بر اساس شاخص های کلیدی سلامت و بررسی جایگاه ایران در این چهارچوب است.  روش: این پژوهش از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی است و برای تحلیل داده ها از روش خوشه بندی K-Means به عنوان یکی از تکنیک های یادگیری ماشینی بدون نظارت استفاده شده است. جامعه آماری شامل 24 کشور منطقه منا است و تحلیل ها بر اساس 10 شاخص کمی نظام سلامت شامل شاخص های مالی، ساختاری، نهادی و پیامدی انجام شده است. یافته ها: نتایج خوشه بندی نشان داد که کشورهای مورد بررسی به چهار دسته کلی تقسیم می شوند: کشورهای پیشرفته با سیستم های بهداشتی قوی و شاخص های سلامت عالی (مالت و اسرائیل)،کشورهای ثروتمند با شاخص های سلامت بالا (بحرین، قطر، عمان، کویت، عربستان سعودی و امارات)، کشورهای درحال توسعه با شاخص های سلامت متوسط (ایران، عراق، الجزایر و...)، و کشورهای فقیر با شاخص های سلامت پایین (افغانستان، پاکستان، سومالی و...).   نتیجه گیری: این تحقیق نشان می دهد که نظام های سلامت در منطقه منا با چالش های متنوعی مواجه هستند،  درحالی که برخی کشورها موفق به دستیابی به نتایج مثبت در حوزه سلامت شده اند، دیگر کشورها به دلیل کمبود منابع و شرایط اقتصادی نامناسب با مشکلات جدی روبرو هستند. نتایج این مطالعه می تواند به سیاست گذاران در بهبود نظام های سلامت و ایجاد عدالت در دسترسی به خدمات بهداشتی کمک کند.

تبلیغات

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

حوزه تخصصی

زبان