درخت حوزه‌های تخصصی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر مشاوره راه حل مدار بر احساس شایستگی و فرزند پروری مادران پس از طلاق دانش اموزان دانش اموزان انجام گرفته است این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. که جامعه آماری شامل مادران مطلقه دارای فرزند در شهر شیراز بود که به طور تصادفی انتخاب شدند. گروه آزمایش تحت مشاوره راه حل مدار، شامل ۱۰ جلسه آموزشی قرار گرفتند و گروه کنترل هیچگونه مداخله ای دریافت نکرد. نتایج این تحقیق نشان داده است که مشاوره راه حل مدار موجب بهبود مهارت های فرزندپروری، افزایش کیفیت ارتباطات عاطفی و کاهش استرس و اضطراب مادران شد. همچنین، مشاوره راه حل مدار می تواند به عنوان یک ابزار مؤثر برای بهبود فرزندپروری و کیفیت روابط مادران مطلقه با فرزندان مورد استفاده قرار گیرد و بر اهمیت حمایت های روانی و اجتماعی در این دوران تأکید می کند. در نهایت، گسترش برنامه های مشاوره ای مشابه و ارتقاء دوره های آموزشی مستمر برای مادران مطلقه پیشنهاد می شود تا به بهبود شرایط زندگی آن ها و فرزندانشان کمک کند.

هدف: قوانین موضوعه کیفری ایران احکام ویژه ای در مورد حدود و تعزیرات برای مبارزه با صور مختلف جرایم جنسی وضع کرده است، اما مقرره ویژه ای به روسپیگری اختصاص نداده است. اقدام برای بهبود وضعیت زنان در سطح جهانی بسیار ضروری است و کنوانسیون بین المللی رفع هرگونه تبعیض علیه زنان برای ایجاد برابری کامل میان زنان و مردان و ریشه کن کردن تبعیض علیه آنها ایجاد شده است. ارزیابی تطبیقی رویکرد قوانین کیفری ایران و کنوانسیون بین المللی رفع هرگونه تبعیض علیه زنان نسبت به پدیده روسپیگری و واکاوی دلایل عدم عضویت ایران در این کنوانسیون. روش پژوهش: این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و از طریق گردآوری اطلاعات کتابخانه ای انجام شده است. یافته ها: کنوانسیون مذکور بازتابی از آرمان های فمینیستی غرب است و به دلیل تفاوت در ساختارهای فرهنگی، مذهبی، استانداردها و تفسیرهای مختلف از جایگاه زنان در مناطق گوناگون، نتوانسته اجماع واقعی به ویژه در کشورهای اسلامی ایجاد کند. مقررات کیفری ایران پدیده روسپیگری را در قالب جرایم جنسی رد می کند، اما عضویت ایران در کنوانسیون به دلیل موانع دینی و ضرورت لغو مقررات کیفری مغایر با آن محقق نشده است. در عین حال، امکان عضویت با اعمال حق شرط محدود وجود دارد. نتیجه گیری: اگرچه هر دو نظام حقوقی (ایران و کنوانسیون) با روسپیگری به مثابه یک پدیده مجرمانه برخورد می کنند، اما تفاوت در مبانی فرهنگی، مذهبی و حقوقی موجب شده ایران با وجود امکان عضویت مشروط، تاکنون به این کنوانسیون نپیوندد.

در آیه 21 سوره روم، مودت و رحمت به عنوان قوام بخش روابط زن و مرد دانسته شده که در خلقت تکوینی انسان قرار داده شده است. دانشمندان علوم اسلامی ضمن آیه مذکور بیشتر به بیان روابط زن و مرد در زوجیت اعتباری پرداخته اند و توجه کمتری نسبت به روابط زن و مرد در زوجیت تکوینی مستنبط از آیه مذکور مبذول داشته اند. لذا پژوهش حاضر با گردآوری مطالب به صورت کتابخانه ای و با استفاده از روش توصیفی _ تحلیلی، به بیان احکام فقهی روابط زن و مرد در زوجیت تکوینی و ارتباط آن با آیه 21 سوره روم پرداخته است. طبق بررسی های انجام شده و با بیان مفردات آیه مذکور، مبنای مودت و رحمت میان زن و مرد خلقت تکوینی بر اساس زوجیت است نه صرف زوجیت اعتباری؛ بلکه عاملی که باعث وصول زن و مرد به سکونت است، زوجیت اعتباری در سایه تعهداتی است که زوجین نسبت به هم با عقد ازدواج به آن ها متعهد می گردند. بر اساس واقعیت طرح شده در آیه مذکور، می توان یکی از حکمت ها و کارکردهای مهم برخی احکام فقهی مربوط به روابط زن و مرد از جمله عدم نگاه، عدم خلوت، عدم طنازی کردن در سخن، عدم اختلاط و داشتن ستر و حجاب را تاثیر عدم رعایت این احکام در ایجاد مودت و رحمت بین زن و مرد نامحرم و مفاسد ایجاد شده در پی آن دانست. در طرف مقابل، مستنبط از آیه شریفه، تحکیم خانواده نیز بر اساس وجود فطرت و غریزه نهاده شده در خلقت انسان و تاثیر مودت و رحمت میان زن و مرد است و کارکرد آرام بخشی خانواده از این رهگذر تامین خواهد شد.

هدف این پژوهش اثربخشی آموزش شادکامی به شیوه فوردایس بر بهزیستی ذهنی، تاب آوری و خودکارآمدی اجتماعی در بستر فرهنگی همسران شهدا بود.. جامعه آماری این پژوهش تمامی زنان دارای همسر شهید شهر اصفهان در اردیبهشت ماه سال 1403 بود. روش نمونه گیری هدفمند بود که از بین آن ها 30 نفر انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر ) و کنترل(15 نفر) جایگزین شدند. روش پژوهش کاربردی و از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون بود. برای گرداوری اطلاعات از مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون (2003)، مقیاس بهزیستی ذهنی کییز و ماگیارمو (2003) و پرسشنامه خودکارآمدی اسمیت و بتز (2007) استفاده شد. جلسات آموزشی شادکامی فوردایس بر روی گروه آزمایش طی 8 جلسه 60 دقیقه ای اجرا شد. داده های به دست آمده با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیره و تک متغیره تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که بین دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری وجود دارد (05/0≥p)؛ به عبارت دیگر آموزش شادکامی به شیوه فوردایس بر بهبود بهزیستی ذهنی، تاب آوری و خودکارآمدی اجتماعی زنان دارای همسر شهید اثربخش بود. هم چنین فرهنگ حاکم بر جامعه نیز می تواند بر روی مسائل روان شناختی زنان دارای همسر شهید تاثیرگذار باشد به گونه ای که چگونگی پیدایش و استمرار پدیده های فرهنگی و اجتماعی، از جمله شهادت و الگو بودن وابسته به آن می باشد.

حداقل نیمی از کنش های فرهنگی و اجتماعی در جامعه ایرانی پس از انقلاب اسلامی مبتنی بر مشارکت و نقش آفرینی زنان شکل گرفته و در جریان است. از آنجا که کمتر پژوهش و بررسی علمی به جایگاه و نقش زنان با محوریت فعالیت های فرهنگی و اجتماعی در مسیر جریان سازی گفتمان انقلاب اسلامی پرداخته است، این مقاله به این پرسش پاسخ می دهد که نحوه کنشگری فرهنگی و اجتماعی زنان در فعالیت ها و تشکل های محلی و سراسری در ایران چگونه است و آیا می توان الگویی برای توصیف این کنشگری مبتنی بر رویکردهای انقلابی تبیین کرد. برای پاسخ به این پرسش و استخراج الگو، 15 مصاحبه نیمه ساخت یافته با زنان فعال و موفق در ایجاد و راه اندازی این تشکل ها و فعالیت های فرهنگی محلی در سراسر کشور صورت گرفت. سپس با استفاده از تکنیک تحلیل داده بنیاد، نقش زنان در این فعالیت ها و کنشگری، شرایط و زمینه های دخیل، علل و راهبردهای اتخاذشده از سوی زنان و همچنین پیامدها و آثار این کنش های زنانه در زیست بوم محلی و بومی استخراج شد و درنهایت الگویی مبتنی بر مدل پارادایمی به دست آمد. در این مدل، پدیده کنشگری زنانه حلال مسائل، تجربه گر زیست زنانه، یداللهی، توانمندساز، ساده و محلی، ولایت پذیر، تربیتی و دینی، خانوادگی و روشمند زنانه توصیف شده است.

مسئله اصلی پژوهش این است که اگرچه قرآن پژوهان سنتی با رویکرد مقاصدی سعی در استخراج احکام آیات قرآن تحت عنوان مقاصد الشریعه کرده اند، لکن این نگاه در میان دگراندیشانی مانند طاهر حداد، نصر حامد ابوزید، محمد شحرور و آمنه ودود، به سبب نگاه تاریخ مند به ویژه در برخی آیات الاحکام، ازجمله آیات زنان، دچار تحول شده است. این پژوهش به روش تحلیلی- انتقادی با مروری بر شناخت رویکرد مقاصدی دگراندیشانه، تأثیر آن را بر دیدگاه های برخی دگراندیشان درباره تعدد زوجات مورد بررسی قرار داده و یافته ها نشان می دهد، دگراندیشان نام برده با پیش فرض تاریخ مندی و تلقی حقارت زن در اسلام و یکسان پنداری مقاصد الشریعه با مصلحت سنجی بشری، سعی در تفسیری نو با رویکرد عقلانی، بدون توجه به نص قرآنی آیه تعدد زوجات داشته اند. برخی از آنها به استناد ظاهر قرآن، تعدد زوجات را منحصر در زمان نزول دانسته اند و برخی این امر را در زمان حاضر، منوط به شرایط اضطرار می دانند. نتیجه اینکه در نقد این دیدگاه، با استناد به آیه 3 و 129 سوره نساء می توان گفت؛ تعدد زوجات، امری مباح است که با مراعات شرایط آن و جایگاه و حقوق زن، نظام تک همسری را به خطر نمی اندازد و به حقوق زن آسیبی نمی رساند و به عنوان راهکاری در مواجهه با برخی چالش های فردی و اجتماعی، مختص زمان نزول نیست؛ چراکه در دوران معاصر نیز مشکلاتی که به عنوان مصلحت احتمالی تشریع حکم اباحه تعدد زوجات وجود داشته، هنوز باقی است و باوجود مصلحت، حکم نیز باقی خواهد بود.

تحولات روزافزون در حوزه سیاستگذاری اجتماعی، به ویژه در زمینه مسائل خانواده، زنان و کودکان، جایگاه این موضوعات را در اسناد ملی و بین المللی کشورهای مختلف مورد توجه قرار داده است. این مقاله به بررسی تطبیقی جایگاه زنان و خانواده در اسناد چشم انداز ایران و کشورهای چین، عربستان، مصر، قطر، زامبیا و کنیا با استفاده ار روش تحلیل مضمون پرداخته است. یافته ها نشان می دهد علی رغم تفاوت های ایدئولوژیک، کشورهای مورد بررسی بر اهمیت خانواده و نقش زنان در توسعه تأکید دارند. چین حمایت های مالی و بهداشتی برای زنان و سالمندان و عربستان بر حمایت از خانواده ها و مشارکت اقتصادی زنان تمرکز جدی داشته اند. ایران بر رویکردهای خانواده محوری و ترویج سبک زندگی اسلامی-ایرانی توجه داشته، با این حال، ایران در مقایسه با سایر کشورها کمتر به ابعاد اقتصادی و اجتماعی حمایت از خانواده ها، سالمندان و کودکان و سلامت توجه کرده است. از طرفی، مقایسه این اسناد نشان می دهد که سیاست های اجرایی بسیاری از کشورهای اسلامی همچون ایران، عربستان، و قطر بر اصول فرهنگی و مذهبی تأکید دارند، در حالی که کشورهایی مانند چین و کشورهای آفریقایی بیشتر بر سیاست های مالی و اقتصادی تمرکز دارند. این مطالعه بر لزوم تعریف شاخص های دقیق و قابل سنجش برای ارزیابی سیاست های خانواده و زنان تأکید دارد.

مقدمه: خانواده به عنوان نخستین و مهم ترین نهاد اجتماعی نقش تعیین کننده ای در رشد و سازگاری روانی و اجتماعی کودکان ایفا می کنند. حل مسئله اجتماعی و سازگاری خانواده از مولفه های اساسی سلامت روان خانواده محسوب می شوند. والدین کودکان استثنایی به دلیل مواجهه با شرایط خاص فرزندپروری الگوهای متفاوتی از حل مسئله و سازگاری را تجربه می کنند. روش: پژوهش حاضر با هدف مقایسه حل مسئله اجتماعی و سازگاری خانواده والدین کودکان استثنایی و عادی انجام شد. در پژوهش پس رویدادی حاضر 300 نفر از والدین 150 نفر والدین کودکان استثنایی و 150 نفر والدین کودکان عادی) به روش نمونه گیری تصادفی ساده و چند مرحله ای انتخاب شدند و به نسخه کوتاه حل مسئله اجتماعی (سو و شوک، 2005) و سازگاری خانواده (السون و همکاران، 1985) پاسخ دادند. یافته ها: نتایج به دست آمده از طریق تحلیل واریانس چند متغیری نشان داد که در خرده مقیاس های حل مسئله اجتماعی و سازگاری خانواده میان دو گروه تفاوت معنی داری وجود دارد، نمره خرده مقیاس های جهت گیری مثبت و سبک حل مسئله منطقی، همبستگی و انطباق پذیری خانواده در بین والدین عادی به طور معناداری بالاتر از والدین کودکان استثنایی به دست آمد و نمره خرده مقیاس های جهت گیری منفی، سبک حل مسئله اجتنابی و تکانشگری/ بی دقتی در والدین کودکان استثنایی بالاتر از والدین عادی به دست آمد. نتیجه گیری: بنابراین نتایج یافته ها نشان می دهد که حضور فرزند استثنایی در خانواده می تواند سلامت روان شناختی خانواده را تحت تأثیر قرار دهد.

هرگونه عمل حقوقی، ازجمله نکاح و طلاق، منوط به احراز شروط اهلیت «عقل، بلوغ و رشد» است. پژوهش حاضر با تمرکز بر مفهوم «سفیه»، به بررسی وضعیت حقوقی افرادی می پردازد که علی رغم رشد مالی، در تصمیم گیری های مهم زندگی، به ویژه در حوزه خانواده، با چالش مواجه اند. سفیه فردی نادان است که توانایی تصمیم گیری درست و با ثبات ندارد. با توجه به ملاک حفظ مصلحت زوجین از سویی و الغای خصوصیت از حکم عدم اهلیت سفیه برای انجام مستقل اعمال حقوقی مالی و نیز رعایت جنبه حمایتی برای فرد سفیه، می توان حکم کرد که سفیه در انعقاد عقد نکاح و طلاق نیازمند به اذن ولی است و شرط رشد، شرط انعقاد این اعمال حقوقی است. این مقاله با اتکا بر روش اسنادی و تحلیل متون فقهی، به اهمیت بررسی دقیق تر این موضوع تأکید می ورزد. با توجه به اینکه تصمیم گیری های نادرست در حوزه خانواده می تواند عواقب جبران ناپذیری داشته باشد، لازم است که قانون گذار به طور صریح به موضوع حجر سفیه در امور غیرمالی خصوصاً نکاح و طلاق پرداخته و معیارهای مشخصی برای تشخیص آن با توجه به رفتار یک انسان متعارف تعیین کند.

توانمندسازی زنان به عنوان محور توسعه پایدار، نیازمند ابزاری استاندارد برای سنجش ابعاد چندگانه آن است. این مقاله با هدف طراحی پرسشنامه ای روا و پایا برای سنجش توانمندسازی زنان ایرانی انجام گرفت. با بررسی پیشینه موضوع، مصاحبه و مشورت با متخصصان، پرسشنامه با ۳۷ گویه در هفت حوزه توانمندسازی روان شناختی، تصمیم گیری، اجتماعی، جنسیتی، اقتصادی، سلامت و رفاه و مدنی طراحی شد. سپس اعتبار سازه پرسشنامه با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی بررسی شد. نتایج، هفت زیرمقیاس را تأیید کرد که ۵۹ درصد از واریانس داده ها را تبیین کردند و ساختار منطقی ابزار را نشان دادند. درنهایت، پایایی پرسشنامه با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ 83/0 برای کل مقیاس تأیید شد که حاکی از همسانی درونی مطلوب بود. استفاده از نمونه بزرگ و ترکیب روش های کیفی و کمی به افزایش اعتبار نتایج کمک کرد. ابزارهای موجود از توجه به ابعاد روانی-اجتماعی غافل اند و با بافت جوامع فارسی زبان تطابق ندارند، ولی این پرسشنامه جامع قادر است ابعاد پیچیده توانمندسازی زنان را در بافت فرهنگی-اجتماعی ایران اندازه گیری کند و با شناسایی چالش های ساختاری از جمله موانع فرهنگی-اجتماعی، قوانین تبعیض آمیز و نبود ابزارهای چندبعدی بوم محور، قوت ها و ضعف های برنامه ها را شناسایی کند. یافته ها نشان می دهد این ابزار نه تنها برای ارزیابی وضعیت کنونی کاربرد دارد، بلکه شکاف موجود در ابزارهای پیشین را پر می کند و با شناسایی موانع زمینه ای، داده های لازم را برای اصلاح سیاست ها، طراحی مداخلات چندبعدی و پایش پیشرفت به سوی اهداف توسعه پایدار فراهم می کند.

خشونت علیه زنان، به ویژه خشونت خانگی شریک زندگی، یک مشکل جهانی و نقض حقوق بشر در زنان است. هدف از این پژوهش مقایسه امید به زندگی و انعطاف پذیری روان شناختی در زنان با و بدون تجربه خشونت خانگی بود که با روش علی مقایسه ای انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه زنان اردبیلی بود که به دو دسته زنان مورد خشونت خانگی توسط همسر قرار گرفته و نگرفته تقسیم شدند. از این جامعه، نمونه ای به حجم 100 نفر (هر گروه 50 نفر) با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و با استفاده از پرسشنامه های امید به زندگی اشنایدر (2000) و انعطاف پذیری روان شناختی دنیس و واندر وال (2010) مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس تک متغیره و چند متغیره و از طریق نرم افزار SPSS نسخه 20 تجزیه وتحلیل شدند که یافته ها نشان داد در سطح معنی داری 1 درصد، تفاوت معنی داری بین زنان با و بدون تجربه خشونت خانگی به لحاظ مؤلفه های امید به زندگی و انعطاف پذیری روان شناختی وجود دارد. بر اساس این نتایج، با ارزیابی سازه های روان شناختی مانند امید به زندگی و انعطاف پذیری روان شناختی زنان و شناسایی افراد در معرض خشونت، می توان اقدامات پیشگیرانه ای برای کاستن از میزان شیوع خشونت های خانگی و کنترل مشکلات جسمی، روانی و اجتماعی ناشی از خشونت در زنان انجام داد. علاوه بر حوزه پیشگیری، این یافته ها اشارات مهمی به آسیب شناسی، مداخلات درمانی و مقابله بالینی در خصوص زنان قربانی خشونت دارد.

لایحه حمایت از خانواده از طریق ترویج فرهنگ حجاب و عفاف به منظور پاسداری از ارزش های اجتماعی و با هدف مشارکت حاکمیت و مردم در حفظ سلامت جامعه، به ویژه ترویج حجاب، تدوین شده است . بنا به اهمیت موضوع لایحه و همچنین حساسیت آحاد جامعه نسبت به کم وکیف وضع سیاست در حوزه حجاب، تدقیق محتوا و سیاست های مندرج در لایحه پیشنهادی، ضروری می نماید. فارغ از ایرادات و ابهامات فقهی حقوقی که توسط نخبگان علمی به لایحه عفاف و حجاب وارد است؛ نوع مواجهه مردم که ممکن است آگاهی کامل بر این لایحه نداشته باشند، مهم است؛ زیرا برای اجرای یک قانون حمایت فرهنگی و توافق اجتماعی نیاز است. تحلیل داده های پژوهش که باروش تحلیل مضمون کلان داده های تولید شده توسط کاربران شبکه های اجتماعی توئیتر، اینستاگرام و تلگرام صورت گرفته، بیانگر این امر است که برخی کاربران، لایحه حجاب و عفاف را باکرامت انسانی و عدالت اجتماعی در تضاد دانسته و یکی از ابهامات پرتکرار در میان آنان، بحث عدم شرعی بودن قراردادن مجازات برای بی حجابی است. برخی به عدم دخالت اکثریت مردم در تدوین لایحه اشاره و با بیان درآمدزایی دولت به وسیله جریمه های نقدی در لایحه، آن را سوءاستفاده دولت از حق حاکمیتی خود می دانند. عده ای نوع کشف جرم در لایحه را با حریم خصوصی افراد در تناقض دانسته، آن را غیرمشروع می دانند. بعضی معتقدند اجرای لایحه حجاب، منجر به دوقطبی سازی در جامعه شده و در نهایت عده ای ایرادات شکلی به لایحه وارد کرده اند که در این مقاله به نقد، تحلیل و بررسی فقهی و حقوقی موارد فوق پرداخته شده است.

حجاب استایل به عنوان یک پدیده فرهنگی رو به رشد در جوامع معاصر در میان زنان مسلمان، دامنه گسترده ای از پرسش ها را برانگیخته و موجب بحث های فرهنگی، اجتماعی و دینی شده است. هدف این پژوهش بررسی دو دیدگاه متمایز درباره ی این مفهوم است: آیا حجاب استایل به عنوان ابزاری برای تکریم زنان عمل می کند یا به مثابه ی ابزاری برای جلوه گری و تزئین آن ها در نظر گرفته می شود؟ به این منظور ابتدا به مفهوم شناسی حجاب استایل پرداخته، سپس مروری کوتاه بر حجاب در اقوام و فرهنگ و ادیان گذشته می کنیم. به علاوه دو دیدگاه متمایز درباره ی حجاب به عنوان ابزار تکریم یا تزیین زنان را بررسی کرده، سپس به جنبه های اجتماعی و فرهنگی حجاب استایل اشاره می کنیم. در ادامه به تأثیرات مصرف گرایی و تجاری سازی بر تلقی از حجاب و عفاف می پردازیم. درک چگونگی تأثیر حجاب استایل بر هویت شخصی و اجتماعی زنان مسلمان موضوع دیگری است که در این مقاله مورد توجه قرار می گیرد. در پایان، با تأکید بر روش هایی که به حفظ تکریم زنان در پرتو حجاب کمک می کنند، راهکارهایی برای جلوگیری از تحریف مقصود والای حجاب و عفاف ارائه خواهد شد. کلیدواژه ها: حجاب استایل، تکریم در برابر تزیین، زنان مسلمان، مصرف گرایی و تجاری سازی، عفاف و حجاب.

هویت دارای ابعاد مختلفی است که رشد همه جانبه و متعادل آن، توجه لازم و کافی به همه ساحت های تربیت را می طلبد. در این پژوهش، مؤلفه های هویت بانوی مسلمان ایرانی در بیانات آیه الله خامنه ای از سال ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۲ به روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفت و داده ها در شش مضمون سازمان دهنده، برگرفته از ساحت های شش گانه تربیت در سند تحول بنیادین، دسته بندی شد و سپس کار تحلیل آغاز گردید. بر اساس یافته های پژوهش مؤلفه هایی از هویت بانوی مسلمان ایرانی در اولویت توجه رهبر معظم انقلاب قرار گرفته اند که ذیل دو ساحت اعتقادی، عبادی، اخلاقی و ساحت اجتماعی، سیاسی دسته بندی شده اند و مؤلفه های هویتی مندرج در ساحت زیستی - بدنی در اولویت آخر قرار گرفته اند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که این تفاوت در توجه به مؤلفه ها ناشی از اهمیت محوری ساحت اعتقادی، عبادی، اخلاقی در کنار ساحت اجتماعی است. وجه تمایز دیدگاه رهبری با اندیشمندان مؤلف مبانی نظری سند تحول بنیادین در برجسته تر دانستن ساحت اجتماعی هم تراز با ساحت اعتقادی است.

هدف پژوهش حاضر، واکاوی جایگاه فرهنگی حجاب در ارضاء نیازهای زیستی و معنوی بانوان بود. جامعه پژوهش، تمامی متون مربوط به حجاب بود. نمونه پژوهش، مطالب مرتبط با حجاب و نیازهای زیستی ومعنوی بانوان بود. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی بود. روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای و به صورت فیش برداری ازمنابع مکتوب صورت گرفت. سپس داده ها به صورت توصیفی-تحلیلی مورد بررسی قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که در آیات قرآن و روایات معصومان، حدود و شرایط پوشش برای حجاب مشخص شده است. هم چنین نتایج حاکی از این است که نیازهای زیستی انسان طبق نظر مزلو، نیاز فیزیولوژیکی و نیاز به ایمنی است و نیازهای روانی-معنوی نیز شامل نیاز به تعلق پذیری و محبت، نیاز به احترام، نیاز به خودشکوفایی، نیاز ربط و تعلق به خدا، نیازهای ایمنی جویی معنوی، نیاز دوستی با خدا، نیاز به کرامت(عزت نفس و آزادگی اخلاقی)، نیاز به خودشکوفایی معنوی و تقرب به خدا بود. به عبارتی رعایت حجاب در ارضاء این نیازها در بانوان تاثیرات به سزایی دارد و با رعایت پوشش مورد توصیه در اسلام، ارضاء این نیازها نیز تسهیل می شود. در کل حجاب نقش مهمی در ارضای نیازهای زیستی و روانی-معنوی زنان دارد.

خانواده یکی از مهم ترین نهاد های اجتماعی است که نقش مهمی در رشد فردی، تربیت و سلامت روانی افراد جامعه دارد. کیفیت روابط زوجین و احساس رضایت از زندگی مشترک یکی از عوامل اساسی تحکیم نظام خانواده می باشد. از این رو هدف این پژوهش، بررسی نقش واسطه ای سازگاری زناشویی در رابطه بین بهزیستی معنوی و سخت رویی روانشناختی با رضایت زناشویی بوده است. پژوهش حاضر به شیوه همبستگی و از طریق الگویابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی کارکنان متاهل شرکت های دانش بنیان شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان در سال 1402 بود که 303 نفر از طریق نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات از مقیاس رضایت زناشویی انریچ (1989)، بهزیستی معنوی پولوتزین و الیسون (1982)، سخت رویی روانشناختی کوباسا (1992) و سازگاری زناشویی اسپینر (1976) استفاده شد. سپس داده ها از طریق نرم افزارهای آماری SPSS و AMOS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که بهزیستی معنوی، سخت رویی روانشناختی و سازگاری زناشویی با رضایت زناشویی رابطه مثبت و معناداری دارند (01/0P<). هم چنین بررسی مدل یابی ساختاری نشان داد که بهزیستی معنوی و سخت رویی روانشناختی با میانجیگری سازگاری زناشویی بر رضایت زناشویی تأثیرگذار است (05/0P<). بر این اساس، ارتقای بهزیستی معنوی و تقویت روحیه سرسختی در زوجین می تواند به افزایش سازگاری و رضایت زناشویی آنها کمک شایانی نماید. مؤلفه چالش طلبی به انسان کمک می کند تا در مواجهه با مشکلات و تعارض ها، سختی ها را به عنوان بخشی از طبیعت زندگی پذیرفته و مدیریت کند. وجود تعهد باعث می شود تا با آنچه در اطراف او می گذرد، درگیر بماند و کنترل سبب می شود تا بتواند آن را به نفع خود تغییر دهد (مدی، 2013). افرادی که در مؤلفه های سرسختی در سطح بالایی قرار دارند، به جای اتکا بر جنبه های ثابت زندگی، بر انجام تغییرات و تطابق با شرایط تمرکز دارند. چنین افرادی پیش بینی می کنند که تغییرات فرصت هایی را برای رشد آن ها فراهم می کند. بنابراین، می توانند سازگاری مؤثری با زندگی داشته باشند (الهی و همکاران، 1401). مواجهه مثبت با سختی های زندگی، احساس رشد و موفقیت در مسیر مدیریت چالش ها و مشکلات و حس متقابل تعهد به ارتقای کیفیت روابط، می تواند به افزایش احساس رضایت زوجین از زندگی مشترک کمک شایانی کند. این پژوهش نشان داد که بهزیستی معنوی، سخت رویی و سازگاری زناشویی از عوامل مرتبط با رضایت زناشویی است و بهزیستی معنوی و سخت رویی می توانند به واسطه تأثیرگذاری بر سازگاری، زمینه ساز افزایش رضایت زناشویی باشند. باوجود نتایجی که این بررسی همراه داشت، محدودیت هایی نیز در فرآیند اجرای پژوهش وجود داشته که لازم است ذکر شود؛ یک، اینکه داده ها به شکل خود گزارشی گردآوری شدند. این روش ممکن است منجر به مشکلاتی از جمله سوگیری و انگیزه برای ابراز نمرات غیرواقعی شود. دو، اینکه مطالعه حاضر از نوع هم بستگی و مقطعی انجام شد؛ بنابراین اطلاعات کم تری را نسبت به پژوهش های آزمایشی و طولی به دست داده است. همچنین در این پژوهش، آزمودنی ها یکی از زوجین بودند. در فرضی که وجود داده های مربوط به هر دو نفر از زوجین، امکان بهتری را برای بررسی مدل پژوهش ارائه می کند.

مقدمه(با اشاره به هدف): شیوه فرزندپروری والدین یکی از مؤلفه های مرتبط با مهارت های اجتماعی و جرأت ورزی است. پژوهش حاضر به بررسی رابطه بین سبک های فرزندپروری والدین و مهارت های اجتماعی و جرأت ورزی دانش آموزان متوسطه اول می پردازد. روش : پژوهش توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری کلیه دانش آموزان دوره متوسطه اول شهر نجف آباد در سال تحصیلی 1400-1399 بودند که 384 نفر آنان از طریق فرمول کوکران انتخاب و برای نمونه گیری، با توجه به عدم امکان دسترسی به فهرست جامعه آماری و مشکل دسترسی و ملاقات افراد به علت پراکندگی و مشکلات مربوط به بیماری کرونا، از روش نمونه گیری در دسترس استفاده شد. داده ها به وسیله پرسشنامه های سبک های فرزندپروری بامریند (1973)، مهارت اجتماعی گرشام و الیوت (١٩٩٩) و جرأت ورزی کودکان گمبریل و ریچی(1975) جمع آوری شد. تحلیل داده ها با ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون با نرم افزار SPSS 23 انجام شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که بین سبک فرزندپروری مقتدرانه مورد تأکید اسلام با مهارت های اجتماعی همبستگی مثبت و معنی دار (446/.)، بین سبک فرزندپروری مقتدرانه با جرأت ورزی همبستگی مثبت و معنی دار(319/.) و بین مهارت های اجتماعی و جرأت ورزی نیز همبستگی مثبت و معنی دار(347/.) وجود دارد. یافته های تحلیل رگرسیون نیز نشان داد سبک فرزندپروری مقتدرانه 38 % در پیش بینی مهارت های اجتماعی و 18 % در پیش بینی جرات ورزی نقش دارد.. نتیجه گیری: به نظر می رسد توجه بیشتر به شیوه فرزندپروری مقتدرانه، برآیندی بهتر در افزایش مهارت های اجتماعی و جرأت ورزی دانش آموزان به همراه خواهد داشت.

هدف پژوهش حاضر، آزمون مدل ساختاری رابطه بین ترومای کودکی با اضطراب مرگ و میانجی گری عدم تحمل بلاتکلیفی در دانشجویان زن از منظر فرهنگی بود. جامعه آماری شامل دانشجویان زن دانشگاه آزاد کرج در سال 1403 بود که 249 نفر از آن ها به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. روش پژوهش توصیفی-همبستگی با استفاده از معادلات ساختاری بود. شرکت کنندگان به پرسشنامه های اضطراب مرگ کالت-لستر (1969)، عدم تحمل بلاتکلیفی فریستون و همکاران (1994)، و ترومای دوران کودکی برنستاین و همکاران (2003) پاسخ دادند. برای تحلیل داده ها از نرم افزارSPSS برای سنجش همبستگی بین متغیرها و نرم افزار Amos برای تحلیل متغیر میانجی استفاده شد. نتایج نشان داد ترومای کودکی به طور مستقیم بر عملکرد عدم تحمل بلاتکلیفی تاثیر دارد. و عدم تحمل بلاتکلیفی نیز به طور مستقیم بر اضطراب مرگ تاثیر دارد. ترومای کودکی بر اضطراب مرگ از طریق متغیر عدم تحمل بلاتکلیفی تاثیر غیرمستقیم دارد. عدم تحمل بلاتکلیفی رابطه مثبتی با هر دو متغیر دیگر دارد. هم چنین نتایج نشان داد که کاهش تجربیات تروماتیک دوران کودکی، به کاهش غیرمستقیم اضطراب مرگ منجر می شود. و عدم تحمل بلاتکلیفی نقش مهمی در این رابطه ایفا کرد. بنابراین مداخلات روان شناختی مبتنی بر فرهنگ بر بهبود تحمل بلاتکلیفی و کاهش تاثیرات ترومای کودکی و کاهش اضطراب مرگ تاثیردارد.

با توجه به اهمیت روزافزون جراحی زیبایی به عنوان یک پدیده اجتماعی، نیاز به آزمون مدل های تجربی برای تبیین عوامل مؤثر ضروری است. این پژوهش با هدف آزمون کمّی یک مدل مفهومی هفت عاملی از عوامل فرهنگی (سرمایه فرهنگی، قابلیت های فرهنگی، مصرف رسانه ای، پایگاه اجتماعی، الگویابی، تمایل به زیبایی و ترویج فرهنگ) مؤثر بر گرایش زنان به جراحی زیبایی انجام شد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی و مبتنی بر مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) است. جامعه آماری شامل زنان مراجعه کننده به کلینیک های زیبایی در کرمانشاه بود که ۳۸۴ نفر با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته با پایایی و روایی مطلوب بود. تحلیل داده ها با استفاده از روش حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) و نرم افزار SmartPLS انجام شد. نتایج ارزیابی مدل اندازه گیری، پایایی و روایی همگرا و واگرای تمامی سازه ها را تأیید کرد. ارزیابی مدل ساختاری نشان داد که مدل پیشنهادی از برازش کلی بسیار خوبی برخوردار است (GOF=0.543) و قادر است ۸۲.۷ درصد (R²=0.827) از واریانس گرایش به جراحی زیبایی را تبیین کند. تحلیل مسیر نشان داد که تمامی هفت عامل فرهنگی تأثیر معناداری بر گرایش به جراحی دارند (p<0.001). در این میان، مصرف رسانه ای-فرهنگی (β=0.280)، تمایل به زیبایی (β=0.266) و سرمایه فرهنگی (β=0.239) به ترتیب قوی ترین پیش بینی کننده ها بودند. مدل فرهنگی ارائه شده از اعتبار تجربی بالایی برخوردار وتأثیر بالای رسانه ها و سرمایه فرهنگی نشان می دهد که گرایش به جراحی زیبایی عمیقاً تحت تأثیر فشارهای اجتماعی برای دستیابی به استانداردهای زیبایی و منزلت اجتماعی است.

در پی اثبات عدم کارایی رویکردهای سنتی در امر رسیدگی به دعاوی خانوادگی و تلاش برای رفع مشکل ناشی از آن، دادگاه های نوینی تحت عنوان دادگاه یکپارچه خانواده پایه ریزی شدند. این دادگاه ها با صلاحیت رسیدگی به کلیه دعاوی کیفری و مدنی خانواده و اجتناب از رویه های ترافعی و سنتی, موفقیت هایی در حل و فصل اثربخش منازعات خانوادگی داشته اند. تمرکز اصلی این مقاله بر پاسخگویی به این پرسش است که نظام رسیدگی دعاوی خانوادگی (اعم از مدنی و کیفری) در ایران از دیدگاه اصول دادگاه ها ی خانوادگی یکپارچه چگونه ارزیابی می شود. برای جمع آوری داده های مورد نیاز برای پاسخگویی به پرسش تحقیق از روش های کیفی مانند: تحلیل محتوای 29 پرونده خانوادگی, مصاحبه عمیق با 32 نفر از کنشگران قضایی و وکلای دادگستری و طرفین دعوا و نیز مشاهده غیرمشارکتی 16جلسه رسیدگی به پرونده های خانوادگی استفاده شده است. یافته های این پژوهش نشان داده به رغم وجود جلوه هایی از اصول دادگاه های یکپارچه مانند: تمرکز بر صلح و سازش میان طرفین دعوی و جلب مشارکت اقوام و خویشاوندان برای رفع اختلاف، نظام رسیدگی دعاوی خانوادگی در ایران از منظر اصولی مانند: تمرکز بر عوامل زیربنایی منازعات خانوادگی، مشارکت کنشگران در جلوگیری از تشدید اختلاف و پیداکردن راه حل، تلفیق پرونده های خانوادگی و پیشروی از طرح دعاوی گوناگون و رسیدگی به دعاوی خانوادگی در مدت زمان معقول و بدون تأخیر و ناموجه در مقایسه با نظام های حقوق کامن لا از اثربخشی لازم برخوردار نبوده است. نتایج این پژوهش نشان داد یکی از چالش های قابل ملاحظه در دادگاه های سنتی، طرح دعاوی حقوقی و کیفری در مراجع قضایی متعدد و رسیدگی به آن ها توسط قضات مختلف است که این امر احتمال صدور احکام معارض و اختلال در فرایند حل مسئله را افزایش می دهد. تلفیق پرونده های کیفری و مدنی به عنوان یکی از اصول دادگاه های یک پارچه و انتصاب قاضی واجد شرایط و مدیریت تمامی پرونده های مربوط به رابطه زوجیتی می تواند سهم به سزایی در کشف حقایق پرونده و اتخاذ تصمیمات آگاهانه تر ایفا کند. همچنین دادگاه یک پارچه خانواده با رویکردی جامع محور از اطاله دادرسی پیشگیری کرده و با مشارکت دادن زوجین در فرایند دادرسی به شناسایی عوامل زیربنایی منجر به طرح دعوا پرداخته و رسیدگی منصفانه تر و تصمیمات مؤثرتری اتخاذ می کند. دادگاه یک پارچه خانواده در قالب یک ایده جدید و مدرن در نظام حقوقی ایران پیش بینی نشده است بااین حال مشاهده جلوه هایی از اصول دادگاه های یک پارچه خانواده در تفسیرهای قضایی قضات دادگاه های کیفری و خانواده و کنشگری قضایی حاکم بر رسیدگی به برخی از پرونده ها نویدبخش امکان بهره گیری از این تجربه در حقوق خانواده در ایران است. به نظرمی رسد گفتمان حاکم بر اصول قانون اساسی ایران درخصوص ایجاد دادگاه های صالح درراستای حفظ تحکیم خانواده و تأکید بر قانون گذاری و برنامه ریزی برای استواری روابط خانوادگی، بسترهای حقوقی مناسبی را برای پیش بینی دادگاه های یک پارچه خانواده در ایران فراهم آورده است.