درخت حوزه‌های تخصصی

علوم اجتماعی

حوزه‌های تخصصی
ادبیات اقتصاد تاریخ تربیت بدنی جغرافیا حقوق روانشناسی زبان شناسی علم اطلاعات و دانش‌شناسی علوم اجتماعی علوم اسلامی علوم انسانی علوم تربیتی علوم سیاسی فلسفه و منطق مدیریت مطالعات زنان هنر و معماری
آینده پژوهی ارتباطات انسان شناسی جامعه شناسی جمعیت شناسی سیاست اجتماعی مفاهیم علوم اجتماعی (هویت، سرمایه اجتماعی و ...) نقد و بررسی کتاب
ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۴۲۱ تا ۴۴۰ مورد از کل ۳۷٬۷۱۹ مورد.
۴۲۱.

تبیین رابطه سرمایه ی اجتماعی و کیفیت محیطی(خوانایی و هم پیوندی فضایی) در سکونتگاه های غیررسمی (مورد کاوی: محله های اخترآباد، سهرابیه و حصار بالا شهرکرج)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی تابستان ۱۴۰۴ شماره ۶۲ 167 - 202

کلیدواژه‌ها: سکونت گاه های غیررسمی سرمایه اجتماعی کیفیت محیطی محله های اخترآباد سهرابیه و حصار بالا

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶ تعداد دانلود : ۹
اطلاعات دقیق، جاری وکامل در هرگونه مداخله موثر برای ارتقای سکونتگاه های غیررسمی ضروری است. از مسائل اجتماعی که سکونتگاه های غیررسمی شهر کرج با آن مواجه هستند، طرداجتماعی است. این سکونتگاه ها در کرج اغلب به حاشیه رانده شده اند که خود منجربه انزوای اجتماعی در درون خود محلات و طرد از جریان اصلی جامعه شده است. این می تواندبه مسائلی مانند تبعیض، عدم دسترسی به خدمات اجتماعی و تحرک اجتماعی محدود منجر شود. باوجود مشکلات اجتماعی مطرح شده، اقدامات انجام گرفته برای حل این مشکلات، با آنکه کالبدی بوده که هرچند لازم است امابه نظر می رسد امکان خلق فرصت تعاملات وبرخوردهای اجتماعی در این محلات فراهم یا لااقل تقویت نکرده است. این مطالعه به دنبال بررسی رابطه این بین مفاهیم سرمایه اجتماعی و کیفیت محیطی در این محله ها است که می توان آن را در ادبیات مربوط به "سرمایه اجتماعی" چارچوب بندی نمود. برمبنای سطح مناسب در جوامع نامعین(ازنظر آماری) 385 نفر از ساکنین این محلات به عنوان نمونه های پژوهش، ازنظر وضعیت سرمایه اجتماعی موردسنجش واقع شدند. داده های جمع آوری شده بااستفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی موردسنجش واقع شد؛ خوانایی و هم پیوندی فضایی به عنوان زیرمجموعه های کیفیت محیطی درمحله های موردنظر با روش نحو فضا بررسی گردید. درنهایت، این مقاله با کمک رگرسیون خطی روابط بین سرمایه اجتماعی و کیفیت محیطی در محله های هدف را مشخص کرد؛ محله هایی که خوانایی و هم پیوندی فضایی در آنها بیشتر بوده است، سطح سرمایه اجتماعی نیزدر آن ها بیشتر بوده است.
۴۲۲.

جامعه شناسی مهاجرت نخبگان؛ موانع ماندگاری نخبگان دانشگاهی در ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی تابستان ۱۴۰۴ شماره ۶۲ 279 - 328

کلیدواژه‌ها: مهاجرت نخبگان ماندگاری نخبگان نخبگان دانشگاهی جامعه شناسی مهاجرت مسائل اجتماعی ایران

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰ تعداد دانلود : ۴
نخبگان دانشگاهی به عنوان سرمایه های انسانی و فرهنگی نقش بسیار تاثیرگذار و مثبتی در فرایند توسعه جامعه ایفا می کنند. با این حال یکی از مسائل اجتماعی امروز، شتاب در مهاجرت نخبگان است. پژوهش حاضر به دنبال کشف موانع ماندگاری نخبگان دانشگاهی از منظر تجربه زیسته خود آن ها با روش پژوهش کیفی است. ابزار جمع آوری داده ها، مصاحبه های عمیق و نیمه ساختاریافته و تکنیک تحلیل داده ها، تحلیل مضمون است و مضامین پایه، سازمان دهنده و مضمون فراگیر از متن مصاحبه ها استخراج شده است. یافته-های پژوهش نشان می دهد «بی ثباتی های اقتصادی، ناامنی های شغلی، احساس محرومیت نسبی، احساس ناامنی، افت خلاقیت ها و تولیدات علمی، ضعف جایگاه پژوهش، کمبود حمایت های مالی و رفاهی، ضعف نظام جذب و استخدام، غلبه نگاه کمی گرا و فقدان نگاه تمایزمحور، مشکلات بوروکراسی و نظام اداری، فقدان فضای مطلوب علمی و سیاسی، احساس تبعیض، گسست فرهنگی، دغدغه های آموزشی و فرهنگی فرزندان، فشارها و تنش های خانوادگی» از جمله موانع ماندگاری نخبگان دانشگاهی در ایران است. یافته ها نشان می دهد زندگی روزمره نخبگان ایرانی اسیر مثلث ناکارآمدی در سه قلمرو اقتصاد، دانشگاه، فرهنگ-سیاست است. زندگی روزمره نخبگان اسیر ناکارآمدی های چندگانه در قلمروهای مختلف است که همه این ها موانع ماندگاری نخبگان را تشکیل می دهد. همچنین نخبگان در کشاکش بین سلطه گری اقتصاد در زندگی روزمره و پیگیری دغدغه های فرامادی زیست می کنند.
۴۲۳.

ثبت لباس و تزئینات زنانه به عنوان میراث ناملموس در ترانه های حسن زیرک(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: دانش های بومی ایران سال ۱۲ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲۳ 73 - 108

کلیدواژه‌ها: ترانه فلکلوریک میراث ناملموث تزئینات پوشش زن زیرک

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸ تعداد دانلود : ۷
حسن زیرک هنرمند آواز خوانی است که در سال های 1332 تا 1351 بیش از هزار ترانه ضبط شده از او برجای مانده است. هدف این تحقیق شناخت نوع پوشش و تزئینات زن است. دیدگاه راهنما در پژوهش، نگرش حاکم بر جامعه شناسی ادبیات بوده است. روش تحقیق توصیفی و تحلیل متن به شیوه تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. نتیجه تحقیق نشان داد که لباس زنان شامل سرپوش، تن پوش از قبیل سربند، پیراهن ، دستمال، رنگ لباس، نام پارچه و مکان تولید و تزئیناتی مثل گوشواره، بازوبند، النگوی دست وپا،آرایش طبیعی با سرمه و حنا در ترانه ها انعکاس یافته است. در این ترانه ها و در بخش پوشش البسه هیچ موردی از پاپوش نیست که ناشی از تأثیر فرهنگ اجتماعی بر هنر است. این بازتاب متأثر از شرایط اجتماعی و عاملیت هنرمند است که در عین خلاقیت در چارچوب ارزش های جامعه خویش قرار دارد . زیرک بخشی از میراث ناملموس جامعه از طریق زبان، ترانه ضبط و ثبت کرده است و چنین به نظر می رسد که در غیاب تاریخ رسمی، ترانه های فولکلور حافظ فرهنگ و خاطره جمعی بوده و تغییرات تاریخی مصرف پارچه و زیورآلات را پوشش می دهند. درواقع از روی این ترانه ها می توان بخشی از تاریخچه لباس زن در یک سده گذشته را بازسازی کرد.
۴۲۴.

بنیادهای نظریه تکینگی فناوری(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: رسانه سال ۳۶ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۱۴۰) 37 - 57

کلیدواژه‌ها: هوش مصنوعی تکینگی فناوری نقطه امگا فناوری های نوپدید اطلاعاتی و ارتباطی آینده پژوهی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹ تعداد دانلود : ۳
توسعۀ فناوری هوش مصنوعی از میانۀ قرن بیستم، همواره با دیدگاه‌های خوش‌بینانه و بدبینانه‌ای همراه بوده است. یکی از این دیدگاه‌های مهم، نظریۀ تکینگی فناوری است که در این پژوهش با هدف شناخت ماهیت، منطق و پیامدهای وقوع، به روش توصیفی ـ تحلیلی با تکیۀ بر پارادایم تفسیری، موردمطالعه قرار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ماهیت این نظریه مبتنی‌بر آینده‌پژوهی فناوری هوش مصنوعی و منطق آن برآمده از برهان رشد تصاعدی قدرت پردازنده‌های رایانه‌ای است که بیان می‌کند، هوش مصنوعی می‌تواند در یک چرخۀ خودمونتاژی، به هوشی فراتر از هوشی که انسان‌ها توسعه داده‌اند، دست یابد و به نقطه‌ای بدون بازگشت برسد. نقطۀ امگا در این نظریه، هشدار می‌دهد که ابرهوش مصنوعی، می‌تواند ربات‌هایی با ویژگی‌های انسانی توسعه دهد که می‌توانند با سلطۀ بر زمین، سبب انقراض انسان‌ها شوند. هوش مصنوعی و آیندۀ انسان‌ها، سبب نگرانی‌های جدی اندیشمندان و فناوران برجستۀ جهانی در سال ۲۰۲۳ شد؛ تا جایی که در بیانیه‌ای هشدارآمیز، خواستار قرارگرفتن کاهش خطر انقراض بشریت در اثر توسعۀ هوش مصنوعی در کنار سایر خطرات جدی جهانی همچون بیماری‌های همه‌گیر و جنگ هسته‌ای شدند. نگرانی‌های سیاست‌مداران جهان نیز منجر به برگزاری نخستین اجلاس جهانی ایمنی هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۳ در انگلستان شد که در بیانیۀ پایانی، خواستار گسترش نظارت بر توسعۀ مسئولانۀ هوش مصنوعی شدند. این تحقیق، به‌منظور پیشگیری از خطرات روزافزون هوش مصنوعی برای آیندۀ انسان‌ها، راهبردهای بهبود همکاری در سراسر جهان و گروه‌های ذی‌نفع، توسعۀ نظام‌های ارزشی و تغییر اولویت‌های اقتصادی، سیاسی و آموزشی و اولویت‌دادن به انسان‌ها را پیشنهاد می‌کند.
۴۲۵.

نسل جدید و فرایندهای هویت یابی (با تأکید بر هویت یابی از طریق رسانه های اجتماعی)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات رسانه های نوین سال ۱۱ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۴۲ 177 - 133

کلیدواژه‌ها: هویت هویت یابی جوانان رسانه های اجتماعی سیالیت

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳ تعداد دانلود : ۱۲
با ظهور و گسترش رسانه های اجتماعی هویت تبدیل به امری تغییرپذیر و چندپاره شده و جامعه و خانواده دیگر تنها منابع تعیین کننده نیستند، بنابراین هویت و فرایند هویت یابی به خصوص در بین جوانان دستخوش دگردیسی گسترده ای شده است. از اینرو در پژوهش حاضر قصد داریم هویت جوانان و فرایند هویت یابی آنها را در نتیجه استفاده از رسانه های اجتماعی واکاوی نماییم. پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون و انجام مصاحبه عمیق نیمه ساخت یافته با 17 نفر از جوانان با روش نمونه گیری هدفمند و مصاحبه حضوری وآنلاین انجام شده است. یافته های حاصل از مصاحبه ها با تکنیک تحلیل مضمون، استخراج و تحلیل شده است که 4 مضمون اصلی: «شکاف ارزش ها و باورها»، «رسانه ای شدن سبک زندگی»، «پروبلماتیک شدن خود»، «دگردیسی تعاملات» و 12 مضمون فرعی: «دگردیسی در عقاید و باورهای دینی»، «دگردیسی در عقاید و باورهای سیاسی»،« عدم علاقه رسانه های رسمی داخلی»، «ترندی شدن زندگی»، «رسانه محور شدن علاقمندی ها و اهداف»، «فرصتی برای آزادی عمل»، «فرصتی برای تغییر خود»، «فرصتی برای خود وانمودسازی»، «فرصتی برای همانندی با خود»، «فرصتی برای همانندی با دیگران»، «شکل گیری دوستی های سطحی»، «قربانی شدن تعاملات رودررو» است. بنابر یافته ها نسل جوان، تحت تأثیر رسانه ها و مواجه با انبوهی از اطلاعات و اندیشه ها، با شیوه های متکثر و متنوعی در پاسخ به سؤال «کیستی و چیستی» و فرایند هویت یابی خود مواجه هستند و در مقام کنشگری با هویت چندپاره و سیّال به دنبال هویت-یابی اند.
۴۲۶.

نقد و بررسی الگوی ایرانی حقوق دریایی و بایسته های اصلاح آن با هدف تسریع در فعالیت های دریایی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی سال ۱۳ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۳۴) 295 - 310

کلیدواژه‌ها: حقوق دریایی الگوی ایرانی بایسته های اصلاح دادگاه دریایی قانون دریایی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸ تعداد دانلود : ۱۴
اختلافات دریایی نوعی خاص از دعاوی تلقی شده که نیاز به بررسی تخصصی دارد. در الگوی ایرانی کنونی، بسیار دیرهنگام به این قضیه توجه شد و از این حیث مورد انتقاد است. پس از پیگیری های مکرر سازمان بنادر و کشتیرانی و شرکت ملی نفتکش ایران، لایحه تشکیل دادگاه دریایی به مجلس ارسال شد که هنوز هم بی توجه مانده است. این پژوهش به روش تحلیلی توصیفی انجام شده و هدف آن است که الگوی ایرانی حل اختلافات دریایی مورد ارزیابی قرار گیرد. چنین نتیجه شد که جزئیات خاص همچون سقف زمانی و مکانی در برخی مسائل در لایحه جدید لحاظ نشده و در عین حال به صلاحیت ها توجهی نشده است. از این رو الگوی کنونی به فرض موفقیت دارای نقص بوده و نیاز به بازبینی دارد. نیاز است که دغدغه های هر دو شرکت ملی نفتکش و بنادر و کشتیرانی مودر توجه قرار گیرد. در عین حال توصیه شده که مجلس شورای اسلامی نسبت به بررسی لایحه مذکور، تعجیل نماید.
۴۲۷.

تبیین نقش حیاط مرکزی در کارکرد تعاملات اجتماعی-تجاری، زیست محیطی و امنیتی کاروانسرای ایرانی با رویکرد فرهنگ محور(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: تغییرات اجتماعی - فرهنگی سال ۲۲ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۸۵ 57-68

کلیدواژه‌ها: حیاط مرکزی کاروانسرای ایرانی تعاملات اجتماعی بناهای تاریخی بسترهای فرهنگی فرهنگ محور

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۶۷ تعداد دانلود : ۸۳
حیاط مرکزی به منزله یکی از مؤلفه های بنیادین معماری کاروانسرای ایرانی، نقشی تعیین کننده در شکل دهی به تعاملات اجتماعی و تجاری، بهبود کیفیت محیط زیست و ارتقای امنیت این بناهای تاریخی دارد و همواره از بسترهای فرهنگی و ویژگی های بومی تأثیر پذیرفته است. در سال های اخیر، توجه به ارزش های فرهنگ محور در بازخوانی و بازآفرینی کارکردهای فضایی کاروانسراها، جایگاه مهمی در مطالعات بین رشته ای یافته است. پژوهش حاضر باهدف تحلیل کارکردهای چندگانه حیاط مرکزی درراستای ارتقای کیفیت فضایی کاروانسرای ایرانی و باتمرکزبر ابعاد اجتماعی، زیست محیطی و امنیتی، در پرتو رویکرد فرهنگ محور انجام شده است. روش تحقیق به صورت کمی-تحلیلی بوده و داده ها ازطریق مطالعات میدانی و اسنادی گردآوری شده اند. دراین چارچوب، 4کاروانسرای منتخب در بافت های تاریخی موردبررسی و تحلیل قرار گرفتند. یافته های تحقیق نشان می دهد که میان ویژگی های کالبدی و فرهنگی حیاط مرکزی و ارتقاء تعاملات اجتماعی-تجاری، بهبود شرایط زیست محیطی و افزایش امنیت فضایی در کاروانسراهای ایرانی، رابطه ای معنادار وجود دارد. همچنین مشخص شد که هرچه طراحی و مدیریت حیاط مرکزی با شناخت دقیق تری از ابعاد فرهنگ محور همراه باشد، امکان احیای کارکردهای چندگانه و تقویت نقش اجتماعی و اقتصادی این بناها افزایش می یابد. به طورخاص یافته های این پژوهش بر ضرورت هم راستاسازی ملاحظات فرهنگی با اصول طراحی فضایی در فرایند بازآفرینی کاروانسراهای ایرانی تأکید دارد. نتایج نشان می دهد که اتخاذ رویکردهای فرهنگ محور همراه با مشارکت ذی نفعان، می تواند به ارتقای کیفیت عملکردی و احیای حیات حیاط مرکزی این بناهای تاریخی منجر شود.
۴۲۸.

رسالت شعر و شاعری در مصیبت نامه عطار، شاعری از خراسان، مهد شعر فارسی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات فرهنگی - اجتماعی خراسان سال ۱۹ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۴ (پیاپی ۷۶) 83 - 110

کلیدواژه‌ها: رسالت شاعر عطار نیشابوری مصیبت نامه نظریه شعر

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۰۰ تعداد دانلود : ۹۸
عطار نیشابوری، شاعر و عارف قرن ششم و اوایل قرن هفتم هجری، نظریه های جامعی درباره ی رسالت شعر و شاعری دارد. خراسان مهدِ شعر فارسی دری است؛ از این جهت، در شکل گیری نظریه ی شعری فارسی تأثیر بسزایی داشته است. یکی از مهم ترین آثار عطار مصیبت نامه است که در آن شعر بیرون از جهان شعری و با دیدی فلسفی روایت شده است. پژوهش حاضر، که به شیوه ی توصیفی تحلیلی انجام شده، مقوله ی رسالت شعر و شاعری از دیدگاه عطار در مصیبت نامه را به طورکامل تحلیل و طبقه بندی کرده است. پس از بررسی مصیبت نامه و استخراج ابیات موردنظر، اشعار موجود در چهار دسته طبقه بندی شدند که عبارت اند از: 1. رسالت شعر و شاعری در برابر مخاطب که شامل توجه به نگرش دینی و ظرف وجودی مخاطب است؛  2. رسالت شعر و شاعری در برابر شاعر که شامل توجه به توسعه ی وجودی او و فارغ بودنش است؛  3. رسالت شعر و شاعری در برابر شعر که نخستین آن، پرهیز از تکلّف است و سپس در دو دسته ی کلی رسالت صوری و محتوایی بررسی شده است. رسالت صوری شامل عروض و قافیه دانی است و زیرمجموعه های رسالت محتوایی عبارت اند از: رسالت شرعی، حکمی، پرهیز از مدح، هزل و بکرسرایی؛ 4. رسالت شعر و شاعری برای ملزم کردن شعر و شاعر به خاموشی در برخی امور که این مقوله در دو دسته ی حکیمانه و عارفانه بررسی شده است.
۴۲۹.

واکاوی رمزواژه های حِکمی دوزبانه در اشعار ابن حُسام (با تکیه بر مناقب نبویّ و علویّ)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات فرهنگی - اجتماعی خراسان سال ۲۰ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۷۷) 131 - 168

کلیدواژه‌ها: رمزواژه ابن حسام دوزبانه ها مناقب حکمت

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳ تعداد دانلود : ۲۱
رمزواژه‌ها بازتاب احساسات و حالات روحی شاعر هستند و در واقع عرصه‌ای مناسب برای تبلور مکنونات درونی و تبیین ظرایف و زیبایی­های گویشی. اشعار ابن‌حُسام، شاعری آیینی و نامدار در ادبیات، به­ویژه در مدح و منقبت، به رمز گرایش دارد. او، علاوه بر تبحّر در حوزه‌ی نظم، عارف، فقیه و اندیشمندی است که به­واسطه‌ی پایبندی و التزام به اعتقادی راستین، همه‌ی ارادت و مهر خویش را به پیامبر (ص) و اهل‌بیت (ع) در اشعارش به رشته‌ی نظم آورده و با نوایی شیوا به مدح فضایل و مناقب برجسته آنان پرداخته است. از جمله شاهکارهای ادبی ابن‌حسام منظومه‌های دوزبانه‌ی (مُلمّعات) او در بیان ویژگی‌های اخلاقی و فضایل انسانی پیامبر(ص) و حضرت علی (ع) است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با نگاهی به مضامین حکمی مُلمّعات سعی نموده تصاویر خیالی و حقیقی آن‌ها را بررسی کند، سپس نمونه‌هایی از اصطلاحات عرفانی را که به‌صورت رمز ذکر شده، در قالب مجموعه­های رمزی، ریشه‌یابی کند. نتایج مبیّن این نکته است که شاعر بر صفات پسندیده و اخلاقی در مدح تأکید داشته و، از باب حکمت و وعظ، مخاطبانش را از ناپسندهای رفتاری همچون دلبستگی به دنیا، کبر، ظلم، دروغ و گناه باز داشته است. باورهای عمیق و اندیشه‌ی عالمانه و خالص ابن‌حسام در قصاید مدحیه‌ی او تصویر سخنوری آگاه و پارسا را به ذهن متبادر می‌سازد؛ زیرا فضای مضامین اشعار دو زبانه‌ی او مبتنی بر اعتقاد به خداوند، مقدمات مذهبی، تجلی روح انسان­دوستی، گرایش به نیکی‌ها و سجایای حمیده، عدالت‌خواهی، مناعت طبع، ایثار و بخشندگی است که تمام این مضامین رمزواژه‌هایی هستند که علاوه بر اینکه مراتب اخلاص و اعتقاد راسخ شاعر به اهل‌بیت را به ما می‌نمایانند، بر اعتبار و تأثیر کلام و آوازه‌ی وی در عرصه‌ی ادبیات آیینی نیز می­افزاید.
۴۳۰.

احساس محرومیت و بحران به رسمیت شناسی هویت در کنش اعتراضی جوانان: مطالعه ای کیفی در شهر رشت (اعتراضات ۱۴۰۱)(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مسائل اجتماعی ایران سال ۱۶ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ 119 - 152

کلیدواژه‌ها: اعتراض جوانان زندگی شهر رشت هویت

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۱ تعداد دانلود : ۶۴
اعتراضات سیاسی و اجتماعی همواره واکنشی به نارضایتی های موجود در جامعه بوده اند. یکی از مهم ترین عوامل مؤثر بر شدت و گستردگی این اعتراضات، ساختار جمعیتی کشور و به ویژه حضور پررنگ جوانان است. نسل جوان، به عنوان بخش عمده ای از جمعیت، با مطالباتی در حوزه آزادی، عدالت و تغییرات اجتماعی، نقشی تعیین کننده در شکل گیری و گسترش جنبش های اعتراضی ایفا می کند. در دهه اخیر، ایران شاهد وقوع اعتراضات متعددی بوده است؛ بااین حال، اعتراضات سال ۱۴۰۱ به دلیل ویژگی های خاص خود، ازجمله گستردگی، عمق مطالبات و میزان مشارکت جوانان، از سایر جنبش های اعتراضی متمایز است. مقاله حاضر با تکیه بر مفاهیم مطرح شده در نظریه های تد رابرت گِر و اکسل هونت و با هدف درک تجربه حضور جوانان در اعتراضات اخیر شهر رشت، با رویکرد کیفی و به روش نظریه زمینه ای و تکنیک مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شده است. مشارکت کنندگان شامل ۱۹ نفر بودند که به صورت هدفمند و بر اساس معیار اشباع نظری انتخاب شدند. اعتبار داده های حاصل از مصاحبه ها پس از تحلیل، از طریق بازبینی توسط محققان علوم اجتماعی تأیید شد. از داده های گردآوری شده، ۶۵ مفهوم، ۱۵ مقوله فرعی و ۵ مقوله اصلی استخراج شد که شامل مشکلات اقتصادی، نارضایتی سیاسی-اجتماعی، شبکه های اجتماعی، ایجاد تغییر اجتماعی و مشروعیت زدایی از حکومت نزد جوانان بود. مقوله هسته پژوهش «احساس محرومیت و عدم به رسمیت شناختن هویت» شناسایی گردید که در مجموع یافته ها دلالت بر این داشت که مشارکت کنندگان، از طریق فعالیت اعتراضی، در پی ایجاد هویت و معنا برای فائق آمدن بر سرخوردگی ها و ناکامی های زندگی روزمره خود بوده اند.
۴۳۱.

فهم پدیده قاچاق کالا از منظر کنشگران موسوم به شوتی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش های راهبردی مسائل اجتماعی سال ۱۴ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ (پیاپی ۴۹) 47 - 66

کلیدواژه‌ها: شوتی قاچاق کالا کنشگران شوتی شبکه ای شدن قاچاق پلدختر

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸۲ تعداد دانلود : ۱۵۲
کنشگری اقتصادی مبتنی بر قاچاق کالای شوتی در دهیه اخیر به یکی از موضوعات مسئله مند در ایران تبدیل شده است؛ ازاین رو هدف پژوهش حاضر شناخت دلایل و بسترهای بروز و تداوم این پدیده از منظر کنشگران موسوم به شوتی و پیامدهای آن در زندگی آنان است؛ به همین منظور این پژوهش با استفاده از روش نظرییه زمینه ای انجام شده است. جامعیه هدف آن، کنشگران موسوم به شوتی ساکن شهر پلدختر در استان لرستان است که حداقل سه سال سابقیه مبادرت به قاچاق کالای شوتی داشته و در زمان تحقیق به این کار اشتغال داشته اند. نمونیه تحقیق شامل 14 نفر است که با استفاده از روش نمونه گیری گلوله برفی و براساس معیار اشباع نظری برگزیده شده اند. داده های تحقیق با استفاده از تکنیک مصاحبیه نیمه ساختاریافته گردآوری شده و تحلیل داده ها ازطریق کدگذاری مطابق با روش استراوس و کربین انجام گرفته است. یافته های تحقیق مشتمل است بر شرایط علّی: دشوارزیستی، ناامنی شغلی و در تکاپوی معاش بودن؛ شرایط زمینه ای: ساختاری شدن قاچاق، توسعه نیافتگی اقتصادی و شرایط مداخله گری همچون شبکیه تسهیل گر، فایده مندی شوتی و عرفی شدن قاچاق است که قاچاقچیان کالای شوتی با اتخاذ راهبردهایی نظیر سازمان دهی گروهی، قانون شکنی، مشارکت ناهم تراز بدان مبادرت کرده اند و با پیامدهایی همچون نابسامان شدگی خانواده، در کرانیه خطر زیستن، تجربیه طرد اجتماعی و ارتقای سطح معیشت در زندگی آنان همراه بوده است. به طورکلی می توان گفت که این گونیه کنشگری اقتصادی دال بر گره خوردگی معیشت بخشی از نیروی کار کشور با قاچاق خرد کالاست
۴۳۲.

The Social Network: Youth Film 2.0 by Neil Archer

نویسنده:
منبع: Cyberspace Studies,Volume ۹, Issue ۲, July ۲۰۲۵ 387 - 390

کلیدواژه‌ها: Cinema Digital Culture youth cultures

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۹۷ تعداد دانلود : ۱۶۲
Aurhor: Neil ArcherTitle: The Social Network: Youth Film 2.0Year of Published: 2023130ppIn EnglishISBN: 978-0367753115Dimensions: 13.8 x 0.76 x 21.6 cmCountry of Origin: IndiaPacker: RoutledgeCinema and Youth Cultures series
۴۳۳.

The Role of E-Commerce in Economic Transformation from a Business Management Perspective

نویسنده:
منبع: Cyberspace Studies,Volume ۹, Issue ۲, July ۲۰۲۵ 415 - 428

کلیدواژه‌ها: E-Commerce Economic Transformation Business Management trade facilitation Inflation Impact

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۳۶ تعداد دانلود : ۲۱۰
Background: Over the past few decades, the rapid expansion of cross-border e-commerce has reshaped global trade, acting as a key driver of economic transformation. As a crucial aspect of globalization, e-commerce has facilitated the integration of businesses into international markets, reducing geographical barriers and transaction costs while fostering economic development.Aims: The present study aims to examine e-commerce and its role in economic transformation from a business management perspective.Methodology: The research employs a descriptive survey method, with a statistical population comprising all students and graduates in the fields of e-commerce and business management in Bandar Abbas. Using a convenience sampling method, a total of 203 individuals were selected as the study sample. A researcher-developed questionnaire with a reliability coefficient exceeding 0.8 was distributed among the participants. Data analysis was conducted using descriptive and inferential statistical methods, specifically the T-test, through SPSS version 22.Findings: The findings revealed that the T-test statistic for the role of e-commerce in accelerating economic transactions was 73.7, its impact on inflation in the global economy was 54.9, and its contribution to facilitating transactions was 65.5, all statistically significant at a 95% confidence level (P<0.05).Conclusions: E-commerce plays a significant role in enhancing the speed of economic transactions, influencing inflation in the global economy, and facilitating trade from a business management perspective.
۴۳۴.

The Effect of Social Networks on Women's Political Participation; Case Study of ClubHouse

نویسنده:
منبع: Cyberspace Studies,Volume ۹, Issue ۲, July ۲۰۲۵ 429 - 446

کلیدواژه‌ها: ClubHouse Gender Identity Political Action political participation Social Networks Women

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۳۲ تعداد دانلود : ۱۸۳
Background: A key claim and fundamental assumption of feminist thought is that many traits commonly perceived as female are not inherent or genetically determined, but are instead products of historical and social conditioning. This perspective argues that even in contemporary societies, persistent anti-female stereotypes limit women’s ability to fully exercise their rights. For instance, the historical exclusion of women from political life, potentially driven by male power dynamics, has fostered the misconception that women lack interest in political engagement.Aims: This research seeks to investigate this hypothesis: does Internet-based social networks help to increase women's political participation?Methodology: Employing a qualitative approach, this study synthesizes data from diverse sources– including case study of Clubhouse, and peer-reviewed academic literature– to explore to what extent are women interested in political action under free and equal conditions? To this end, we selected the Clubhouse platform. We then monitored and analyzed women’s behavior before and after a sensitive national political event, the 2021 (1400 AH) presidential election.Findings: The findings indicated that, contrary to our initial hypothesis, the Clubhouse platform’s open environment did not significantly enhance women’s political participation or stimulate greater interest in political topics. Women largely remained engaged with content related to entertainment, family life, cooking, and music.Conclusions: This viewpoint aligns with the tendency to view gender-related issues as stemming from inherent, natural differences rather than socio-historical constructs.
۴۳۵.

جامعه شناسی خصوصی سازی عدالت کیفری و فرصت ها و چالش ها(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جامعه پژوهی فرهنگی سال ۱۶ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۵۵) 145-166

کلیدواژه‌ها: خصوصی سازی کالایی شدن عدالت کیفری نئولیبرالیسم‏ عدالت اجتماعی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸۳ تعداد دانلود : ۱۷۷
عدالت کیفری یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی است که وظیفه حفظ نظم و امنیت جامعه و اجرای عدالت را بر عهده دارد. در نظام های حقوقی مدرن، دولت مسئول ارائه خدمات عدالت کیفری است. بااین حال، در سال های اخیر شاهد افزایش روند خصوصی سازی عدالت کیفری در سراسر جهان هستیم. در این مقاله درصدد هستیم که به این سؤال پاسخ دهیم که خصوصی سازی عدالت کیفری به مثابه پروبلماتیک اجتماعی چه فرصت و چالش هایی به دنبال دارد. یافته های پژوهش حکایت از آن دارد که به صورت کلی دو دیدگاه کلی در حوزه خصوصی سازی عدالت کیفری مطرح می شود؛ استدلال اصلی در دیدگاه نخست یا نئولیبرالی این است خصوصی سازی موجب افزایش کارایی و صرفه جویی در هزینه، نوآوری، قرارداد مبتنی بر عملکرد، انعطاف پذیری، کاهش بوروکراسی، تخصص محوری و کاهش انحصارت دولتی می شود؛ در مقابل، دیدگاه دوم یا کالایی سازی عدالت کیفری مطرح می کند که کالایی سازی عدالت کیفری سبب سلب عدالت و آزادی، کاهش خدمات، ساده سازی، بی ثباتی، فقدان پاسخ گویی، تضاد منافع و سلب اعتماد عمومی می شود. در این مقاله، با بهره گیری از روش توصیفی و تحلیلی به بررسی خصوصی سازی عدالت کیفری و دیدگاه های متباین بپردازیم.
۴۳۶.

فرا تحلیل مطالعات جهانی نسل زد در سال 2023(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جامعه پژوهی فرهنگی سال ۱۶ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ (پیاپی ۵۵) 361-404

کلیدواژه‌ها: مطالعات نسلی نسل جهانی نسل زد دنیای مدرن تحلیل مضمون

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۹۹ تعداد دانلود : ۳۳۱
هدف از مطالعات نسلی، طبقه بندی علمی نسل های مختلف، تبیین تفاوت های بین نسلی و بررسی تحولات اساسی در جوامع همچون انفصال نسلی است. پژوهش حاضر با هدف ایجاد شناخت و صورت بندی نو ازعمده مطالعات جهانی نسل زد در سال 2023، با روش تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و ماهیت روش آن توصیفی-تحلیلی است. گردآوری داده های کیفی به روش اسنادی و از میان 104مورد مطالعات جدیدیافت شده، 80 مورد مقاله برای کشف مفاهیم اساسی و مضامین غالب، انتخاب شد. یافته های پژوهش: نسل زد یا بومیان دیجیتال، بواسطه تولد در عصر اینترنت، فراگیری ارتباطات و دسترسی به شبکه های اجتماعی، اولین نسل جهانیِ جوان، با عناوین مفهومی مثل: نسل نت، هویت دیجیتال، بیش آگاه، تکثرگرا، مصرف گرا، اینفلوئنسر و خودمحور شناخته شده اند. نتایج تحقیق: حوزه مطالعاتی" اقتصاد و مدیریت" با (59 مورد) فراوانی در میان رشته های تخصصی، قاره آسیا با (46 مورد) فراوانی از نظر پراکندگی جغرافیایی و کشور اندونزی با (16 مورد) فراوانی در میان کل کشورهای جهان، برجستگی معناداری دارند. فراگیری و گستردگی تحقیقات و مطالعات علمی-دانشگاهی در سراسر جهان، خود نشانگر اهمیت وضعیت موجود، سبک زندگی و آینده این نسل جهانی است.
۴۳۷.

بررسی پدیدارشناسانه دلایل سقط جنین در زنان دارای تجربه سقط در شهر همدان(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جامعه شناسی اقتصادی و توسعه سال ۱۴ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ 155 - 180

کلیدواژه‌ها: سقط جنین انتخاب عقلانی پددیدارشناسی انگ اجتماعی تابو

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۸ تعداد دانلود : ۱۳۴
همراه با تحولات اقتصادی و اجتماعی چند دهه اخیر استفاده از سقط جنین های ارادی در کشور بطور چشمگیری افزایش یافته است. آمار رسمی در این زمینه وجود ندارد. برخی مراجع غیررسمی آن را سالانه تا یک میلیون سقط اعلام می کنند. بررسی و شناسایی دلایل این پدیده و ارائه راهکار برای کاهش آن اهمیت دارد. این پژوهش به دنبال بررسی پدیدارشناسانه دلایل سقط جنین در زنان دارای تجربه سقط در شهر همدان بوده است. برای این منظور، 26 نفر از زنان متاهلی که تجربه سقط جنین ارادی داشته اند و در زمان مصاحبه ساکن همدان بوده اند، بصو.رت هدفمند (با روش گلوله برفی) انتخاب شده اند اطلاعات این مطالعه، از طریق مصاحبه های نیمه عمیق ببا زنان بدست امده اند. از نرم افزار مکس کیودا نسخه 2020 برای تحلیل و استخراج کدها بهره گرفته شده است. یافته های حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد در اغلب موارد، سقط بدلیل ترکیبی از عوامل اتفاق می افتد. با این وف آن را می توان در دسته بندی های زیستی-پزشکی، خانوادگی، اجتماعی و فردی نیز قرار داد. مقولاتی فرعی که در این دسته بندیها قرار می گیرند نیز متنوع هستند مثل: تناسب اندام، راحت طلبی والدین، دغدغه های تربیتی والدین، تداخل بارداری با اشتغال و تحصیل، شناخت بیشتر همسر، ترجیح جنسیتی(پسرخواهی)، مخاطره های بارداری و سلامت برای زنان، بیکاری ، مشکلات مالی، بدمسکنی، زندگی در خانواده گسترده، اعتیاد، طلاق، خیانت همسر ، اصرار اطرافیان، داشتن فرزند کوچک، تعدد کافی فرزندان، ضعف روش های مورد استفاده در کنترل بارداری، عدم مشارکت مردان در کنترل بارداری، نگاه غیر مذهبی به سقط، ترس از آبرو، نداشتن حامی و... به نظر می رسد مدلهای انتخاب عقلانی می تواند بیشترین تحلیل را در مورد سقط جنین ارائه می دهد.
۴۳۸.

چالش ها و الزامات سیاست لغو روادید در راستای توسعه گردشگری جمهوری اسلامی ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: راهبرد اجتماعی فرهنگی سال ۱۴ بهار ۱۴۰۴ شماره ۵۵ 39 - 76

کلیدواژه‌ها: توسعه گردشگری لغو روادید سیاست گذاری جمهوری اسلامی ایران

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۵ تعداد دانلود : ۶۴
لغو روادید یکی از سیاست های تشویقی برای جذب گردشگر ورودی است که البته نبایستی به عنوان تنها سیاست مدنظر کشورها قرار گیرد. این پژوهش با هدف بررسی وضعیت و چالش های لغو روادید جمهوری اسلامی ایران با کشورهای دیگر و تأثیر آن بر گردشگری ورودی از طریق روش شناسی کیفی، انجام مصاحبه با روش گلوله برفی و تأیید یافته ها از طریق روش دلفی صورت گرفت که روایی و پایایی پژوهش نیز از این مسیر حاصل شد. نوآوری مقاله حاضر دستیابی به علل عدم موفقیت سیاست لغو روادید در توسعه گردشگری جمهوری اسلامی ایران است که از شش مشکل عمده شامل کاستی ها در حمایت از سیاست لغو روادید، جهت گیری نادرست سیاست لغو روادید، فقدان نگاشت نهادی، عدم هماهنگی بین بخشی، فقدان نگاه فرابخشی و عدم توجه به مسائل بین المللی ناشی می شود. نادیده گرفتن ملاحظات سیاسی و امنیتی، ضرورت ارتقای زیرساخت ها (خصوصاً زیرساخت های امنیتی)، محدودیت های بین المللی به واسطه تحریم های نامشروع آمریکا، عدم تسهیل گری کافی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، فقدان قانون یا مصوبه برای رفع تعارض های بین دستگاهی، ضعف در ارائه خدمات بیمه، لغو روادید یک طرفه، آمار و ارقام نادرست و ضعیف و ضعف در زیرساخت های رفاهی به عنوان مسائل این حوزه، ذیل مشکلات فوق شناسایی شد؛ لذا پیشنهاد می شود تا از ظرفیت شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری برای تهیه نگاشت نهادی و تقسیم کار بین دستگاهی این حوزه استفاده شود، تقویت زیرساخت ها مدنظر قرار گیرد، بخش خصوصی در فرایندهای مذکور دخیل شود و به پنج دسته از کشورهای عضو اکو، جهان عرب، بریکس، آمریکای لاتین و حوزه آسه آن به منظور برقراری تفاهم نامه های لغو روادید توجه گردد.
۴۳۹.

مدل سازی معادلات ساختاری تأثیر عملکرد خانواده بر اقدام به خودکشی: مطالعه ای در شهر اسلام آباد غرب(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: علوم اجتماعی (فردوسی مشهد) سال ۲۲ بهار ۱۴۰۴ شماره ۱ 185 - 219

کلیدواژه‌ها: عملکرد خانواده اقدام به خودکشی حمایت اجتماعی ارتباط ناکارآمد عدم درک متقابل

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۹ تعداد دانلود : ۱۲۷
یکی از موضوعات تهدید کننده جامعه و خانواده خودکشی است. خودکشی یک رفتار چندبعدی است که در نتیجه عوامل مختلفی از جمله پیشینه خانوادگی، درگیری های خانوادگی و.. بروز می یابد. هدف پژوهش حاضر، تأثبر ارتباط بین عملکرد خانواده و انگیزه اقدام به خودکشی است. روش تحقیق این پژوهش پیمایشی و ابزار گردآوری داده ها پرسش نامه استاندارد است. جامعه آماری پژوهش شامل 154 نفر است که در سال 1402 اقدام به خودکشی نافرجام کرده اند. از بین جامعه آماری 99 نفر به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. یافته های پژوهش نشان می دهد که میانگین سنی آزمودنی ها 17/34 و دامنه توزیع سنی آنها 13 تا 57 سال است، میزان اقدام به خودکشی مردان بیشتر از زنان است و سطح تحصیلات بالا با انگیزه اقدام به خودکشی پایین همراه است و بالعکس. ضریب همبستگی چندگانه بین متغیرهای مستقل داخل معادله با اقدام به خودکشی 1/66 درصد است. R2 یا ضریب تعیین به دست آمده نشان می دهد که 7/43 درصد از واریانس متغیر اقدام به خودکشی به وسیله متغیرهای مستقل تبیین می شود. ارتباط ناکارآمد با ضریب بتای 626/0 نسبت به سایر متغیرها بیشترین تأثیر را دارد. متغیرهای عدم درک متقابل و جنسیت بر اقدام به خودکشی اثر مستقیم دارند. همچنین ارتباط ناکارآمد، بیشترین و درآمد، کمترین تأثیر غیرمستقیم در بین متغیرهای تحقیق بر اقدام به خودکشی را دارد.یافته های این مطالعه نشان می دهد، بهبود مهارت های حمایت اجتماعی اثر محافظتی در برابر رفتارهای خودکشی دارد. عدم تعامل و همدلی در بین اعضای خانواده می توانند خطر خودکشی را به طرق مختلف افزایش دهند و کسانی که احساس کمبود مراقبت و عدم توجه والدین دارند، بیشتر در معرض اقدام به خودکشی قرار دارند.  
۴۴۰.

فوتبال به مثابه آیین برابری و برادری: «دست خدا»، مقدس یا نامقدس؟ تحلیل انسان شناختی اسطوره مارادونا(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: جامعه پژوهی فرهنگی سال ۱۶ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۴ (پیاپی ۵۸) 347-394

کلیدواژه‌ها: دیگو آراماندو مارادونا اسطوره شخصیت واژگونی روایت کنش آستانه ای آیین برابری

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳ تعداد دانلود : ۲۰
یکی از چهره های مهم معاصر در حوزه ورزش های مدرن که ابعاد اسطوره ای قدرتمندی به خود گرفته است، دیگو آرماندو مارادونا ستاره آرژانتینی دنیای فوتبال است. جایگاه اسطوره ای این بازیکن فوتبال تا به آن پایه مهم و درخور اهمیت است که او را می توان یکی از اسطوره ای ترین ورزشکاران عصر معاصر و مدرن جهان شمرد. ابعاد اسطوره ای شخصیت این بازیکن محبوب جهان، ما را با شکل گیری یک اسطوره شخصیت مواجه می سازد. این اسطوره نه تنها با نقش و مهارت شگفت انگیز این بازیکن در میدان فوتبال و بازی گره خورده است، بلکه با نقش های او در دو مرحله پیشابازی و پسابازی نیز پیوند دارد. مارادونا از یکسو در بافت تاریخ و فرهنگ معاصر آرژانتین بازنمود هویت ملی است و از سوی دیگر در پیوند با گفتمان های پسااستعماری، بازی باشگاهی و نیز ابعاد جهانی فوتبال، نماد یک هویت فراملی است. مارادونا نه تنها سه سطح بازنمودی از هویت را در گستره محلی، ملی و فراجهانی نمایندگی می کند، بلکه این سه سطح از هویت را به یکدیگر پیوند می زند. امروزه در زیر شاخه انسان شناسی ورزش، مطالعات فوتبال جایگاهی مهم و ویژه یافته است. مطالعات انسان شناختی فوتبال، به بحث درباره نقش اجتماعی و هویتی این بازی می پردازد و اسطوره های آن را مورد مطالعه قرار می دهد.

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان