آسیب شناسی نقش آموزه های شفاهی در عدم ثبات رهجویان در برنامه معتادان گمنام از منظر مبانی دینی(مقاله پژوهشی حوزه)
منبع:
دین و سیاست فرهنگی سال ۱۱ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۲۳
117 - 137
حوزههای تخصصی:
از منظر بسیاری از ناظران حوزه اعتیاد، برنامه معتادان گمنام، موفق ترین برنامه برای بهبودی افرادی است که قصد غلبه بر مسأله اعتیاد به مواد مخدر را دارند. برنامه ای متشکل از شبکه حمایتگر به عنوان پایه ای محکم برای آینده ای روشن که به عنوان آخرین مأمن معتادان، امیدوارانه توجه شمار زیادی از آنان را به خود جلب کرده است. اما، این برنامه به رغم کنترل مصرف مواد مخدّر در مراحل اولیه، می تواند رهجویان را دستخوش عوارض ناگوار اعتقادی کند و به وسوسه منجر به مصرف و عود عمیق اعتیاد بیانجامد؛ عوارضی که افزون بر ریشه داشتن در مبانی معرفتی این برنامه، ممکن است برآمده از کج فهمی و تفسیر غلط متون رسمی از سوی افراد راهنما باشد. بنابراین، مقاله حاضر درصدد پاسخ به این سؤال است که آموزههای شفاهی جلسات ان.ای چه نقشی در عدم ثبات و بازلغزش رهجویان دارد؟ این مقاله با تحلیل متون رسمی انجمن ان. ای و نیز داده های به دست آمده از مشاهده مشارکتیِ حضور و عضویت ده ساله در جلسات انجمن، برآن است تا توأم شدن آموزه های شفاهی منبعث از فقدان معرفت دینی، درک سطحی از متون انجمن و عدم تطابق این متون با فرهنگ دینی جامعه ایران را از منظر دینی آسیب شناسی کند. براساس نتایج این تحقیق، عواملی مانند «فهم و تفسیر غلط از متون توسط گروه های مرجع»، «معنویت سکولار خارج از چارچوب شریعت»، «نفوذ جریان های کاذب معنویت گرا» و «فضای دگم و تغییرناپذیر حاکم بر جلسات» که توسط آموزههای شفاهی به اعضاء منتقل می شود، تأثیر اساسی بر لغزش و عدم ثبات رهجویان برنامه معتادان گمنام دارند.