درخت حوزه‌های تخصصی

برنامه ریزی درسی

حوزه‌های تخصصی
ادبیات اقتصاد تاریخ تربیت بدنی جغرافیا حقوق روانشناسی زبان شناسی علم اطلاعات و دانش‌شناسی علوم اجتماعی علوم اسلامی علوم انسانی علوم تربیتی علوم سیاسی فلسفه و منطق مدیریت مطالعات زنان هنر و معماری
آموزش کودکان استثنایی برنامه ریزی آموزشی برنامه ریزی درسی تکنولوژی آموزشی روشها و فنون تدریس طراحی فضاهای آموزشی فعالیتهای هنری و بازی ها مدیریت آموزشی
اصول و روشها پیش دبستانی دبستان متوسطه نظریه ها و کاربرد آن
ترتیب بر اساس: جدیدترینپربازدیدترین
فیلترهای جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱٬۵۰۱ تا ۱٬۵۲۰ مورد از کل ۱٬۶۹۰ مورد.
۱۵۰۱.

واکاوی بایدها و نبایدهای بقای برنامه درسی در آموزش عالی؛ مرور ارزیابانه(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نظریه و عمل در برنامه درسی سال ۱۲ بهار و تابستان ۱۴۰۳ شماره ۲۳ 307 - 364

کلیدواژه‌ها: بقای برنامه درسی تسهیل گری برنامه درسی بازدارندگی برنامه درسی کیفیت برنامه درسی ارزشیابی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۲۹
هدف اصلی از انجام این پژوهش، شناسایی مولفه های موثر در بقا یا عدم بقای یک برنامه درسی در آموزش عالی بود. رویکرد پژوهشی در این مطالعه سنتز پژوهی و روش آن مرور ارزیابانه بود که بر اساس آن ابتدا کلمات کلیدی شامل ارزشیابی برنامه درسی، کیفیت برنامه درسی، بقای برنامه درسی و زیست پذیری برنامه درسی به صورت فارسی و لاتین در پایگاه های معتبر فارسی و لاتین جستجو شدند و نهایتا 31 منبع مشخص شده و پس از تحلیل محتوای این منابع، چارچوب بقای برنامه درسی مشتمل بر دو مضمون سازمان دهنده تسهیل گران بقای برنامه درسی (یا همان استانداردهای کیفیت و اعتباربخشی برنامه درسی ) و موانع یا بازدارندگان بقای برنامه درسی (یا همان موانع عدم تحقق کیفیت برنامه درسی) طراحی گردید. اعتبار داده ها با استفاده از سه تکنیک اعتبارپذیری، انتقال پذیری و همسوسازی داده ها و اعتماد به داده ها با هدایت دقیق جریان جمع آوری اطلاعات و همسوسازی پژوهشگران تائید شد
۱۵۰۲.

واکاوی تجارب زیسته معلمان دوره ابتدایی از اجرای برنامه درسی آموزش ریاضی از راه حل مسئله(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش های برنامه درسی دوره ۱۵ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۱ 105 - 138

کلیدواژه‌ها: تجارب زیسته معلمان دوره ابتدایی آموزش ریاضی حل مسئله

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۳ تعداد دانلود : ۲۳
هدف پژوهش، واکاوی تجارب زیسته معلمان دوره ابتدایی از اجرای برنامه درسی آموزش ریاضی از طریق حل مسئله بود. این پژوهش از نوع کاربردی است که با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام شد. مشارکت کنندگان بالقوه، معلمان دوره ابتدایی شهر بیضا در سال تحصیلی 1402- 1401 بودند که 12 تن از آنها به شیوه هدفمند از نوع معیار و با رعایت قاعده اشباع نظری انتخاب شدند. داده های پژوهش، از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری شد. برای تحلیل داده ها از کدگذاری و مضمون یابی به شیوه Braun & Clarke (2006) استفاده شد. یافته های پژوهش در قالب 3 مضمون فراگیر: 1. نقاط قوت (تحقق اهداف آموزشی؛ تحقق اهداف تربیتی، عاطفی و روانشناختی؛ توجه به مراحل آموزش ریاضی از طریق حل مسئله؛ توجه به ایفای نقش معلم و شایستگی های حرفه ای؛ استفاده از شیوه های مختلف نظارت و ارزیابی؛ توجه به سبک ها، راهبردها و رویکردهای نوین آموزشی) 2. چالش های اجرایی و نقاط ضعف رویکرد آموزش ریاضی از طریق حل مسئله (چالش کمبود امکانات و وسایل آموزشی؛ چالش ناآشنایی و عدم همکاری عوامل انسانی؛ چالش در مدیریت کلاس و کمبود وقت؛ چالش کمبود منابع آموزشی و ضعف دانش معلم؛ نقاط ضعف رویکرد آموزش ریاضی از طریق حل مسئله) 3. راهکارها (راهکارهای موثر در رفع چالش کمبود امکانات و وسایل آموزشی؛ راهکارهای موثر در رفع چالش های ناآشنایی و عدم همکاری عوامل انسانی؛ راهکارهای موثر در مدیریت کلاس و رفع چالش کمبود وقت؛ راهکارهای رفع کمبود منابع آموزش و چالش افزایش دانش معلم؛ راهکارهای مؤثر در جهت رفع نقاط ضعف رویکرد آموزش ریاضی از طریق حل) شکل گرفت.
۱۵۰۳.

واکاوی انگاره های معلمان دوره ابتدایی از مفهوم «مدرسه دوست دار کودک»(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نظریه و عمل در برنامه درسی سال ۱۱ پاییز و زمستان ۱۴۰۲ شماره ۲۲ 169 - 204

کلیدواژه‌ها: مدرسه دوست دار کودک برنامه درسی دانشآموز محوری فضای فیزیکی مدرسه

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۲۳
مقاله حاضر باهدف واکاوی انگاره های معلمان ابتدایی ازمفهوم مدرسه دوست دارکودک به منظور استخراج مؤلفه ها و موانع آن انجام شد. روش پژوهش پدیدارشناسی بوده است و با 24 نفر از معلمان ابتدایی شهرتهران با سابقه خدمت کم، متوسط و زیاد مصاحبه های نیمه ساختاریافته کیفی انجام شد. برای تحلیل داده ها روش تحلیل مضمون براون و کلارک (2006) بکارگرفته شد. براساس تحلیل مضمونی، 13 مضمون پایه، 5 مضمون سازمان دهنده و یک مضمون اصلی فراگیر به عنوان مؤلفه های مدرسه دوست دارکودک؛ و 7 مضمون پایه، 3 مضمون سازماندهنده و یک مضمون فراگیر به عنوان موانع تحقق مدرسه دوست دارکودک شناسایی شد. بر مبنای یافته ها، مدرسه دوست دارکودک از نظر معلمان شرکت کننده در پژوهش باید در ابعاد مختلف مدیریت مدرسه، کادر آن، فضای فیزیکی، برنامه درسی و میزان تعامل با خانواده کودک توجه ویژه به کودک، روحیه و شرایط او داشته باشد اما با وجود موانع متعدد، شرایط لازم برای تبدیل شدن به چنین مدرسه ای در بسیاری از مدارس ایران بالاخص مدارس دولتی وجود ندارد.
۱۵۰۴.

مدل سازی عوامل کلیدی پرورش تفکر نقادانه در دانشجویان مهندسی: یک پژوهش روش های آمیخته اکتشافی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: برنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور سال ۴ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ 51 - 83

کلیدواژه‌ها: تفکر نقادانه مدلسازی ساختاری تفسیر مهندسی ISM MICMAC

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۲۹
هدف : تفکر نقادانه، کلید حل مسائل پیچیده مهندسی است. برخورداری از این شایستگی ، دانشجویان را به تحلیلگرانی توانمند تبدیل می کند. در فضای چندبعدی مهندسی، شناسایی و تقویت عوامل مؤثر بر این تفکر، موتور محرک ارتقای کیفیت آموزش و خلق راه حل های نوآورانه است. هدف این پژوهش، شناسایی و مدلسازی عوامل تأثیرگذار بر تفکر نقادانه در میان دانشجویان مهندسی است. روش پژوهش : پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته و طرح اکتشافی انجام شد. در بخش کیفی، یک بررسی نظام مند بر اساس دستورالعمل PRISMA صورت گرفت و مقالات نمایه شده در پایگاه های اسکوپوس و ساینس دایرکت تحلیل شدند. با بهره گیری از تحلیل اسناد، تحلیل محتوای مقایسه ای پژوهش های مرتبط و مصاحبه با خبرگان، عوامل مؤثر بر تفکر نقادانه استخراج شد. در بخش کمّی، روابط میان عوامل شناسایی شده با استفاده از تحلیل معادلات ساختاری تفسیری (ISM) بررسی و سطح بندی گردید. سپس با به کارگیری تحلیل تاثیرات متقابل مستقیم و غیرمستقیم (MICMAC)، میزان اثرگذاری و اثرپذیری متقابل عوامل مشخص و یافته های کیفی تأیید شد. یافته ها : از میان ۱۱ عامل استخراج شده، هشت عامل کلیدی شامل روش های تدریس تعاملی، کیفیت محتوای آموزشی، توانایی تحلیل و حل مسئله، نظام پشتیبانی و بازخورد، پرورش خلاقیت، عوامل محیطی فرهنگی، کاربرد فناوری در آموزش و عوامل فردی–انگیزشی، تأثیر معناداری بر تقویت تفکر نقادانه دانشجویان مهندسی دارند. نتیجه گیری : نتایج نشان می دهد که تقویت تفکر نقادانه در آموزش مهندسی مستلزم نگاهی سیستماتیک و تمرکز بر عوامل مستقل و ارتباطی است. بازطراحی برنامه های درسی، توسعه روش های تدریس تعاملی و بازنگری نظام های ارزیابی می تواند زمینه ساز تربیت مهندسانی توانمند و آماده برای مواجهه با چالش های نوین باشد.
۱۵۰۵.

تحلیل محتوای کتب فارسی دوره ابتدایی از حیث توجه به شکوفاسازی مهارت های نوشتاری و درک و فهم دانش آموزان(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش های کیفی در برنامه درسی دوره ۵ بهار ۱۴۰۳ شماره ۱۴ 73 - 102

کلیدواژه‌ها: تحلیل محتوا درک و فهم کتب فارسی مهارت نوشتاری

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۳۵
هدف از پژوهش حاضر تحلیل محتوای کتب فارسی دوره ابتدایی از حیث توجه به شکوفاسازی مهارت های نوشتاری و درک و فهم دانش آموزان است تا از این طریق متوجه بشویم که چه میزان به این دو مهارت در کتب فارسی پرداخته اند. این پژوهش بر اساس هدف از نوع کاربردی و با توجه به ماهیت مقیاس اندازه گیری از نوع اسمی است. پژوهش حاضر از لحاظ اجرا از نوع توصیفی_ تحلیلی است. جامعه آماری این پژوهش شامل کتب فارسی مقطع ابتدایی دانش آموزان(پایه اول تا ششم) در سال تحصیلی1402_1403 است. روش نمونه گیری به شیوه تمام شمار بود. ابزار اندازه گیری داده ها چک لیست نحلیل محتوای کتب فارسی دوره دبستان، محقق ساخته بوده که بر مبنای مولفه های مهارت نوشتاری و درک و فهم ساخته شده است. مولفه های مهارت نوشتاری شامل نوشتن غیر فعال، نوشتن نیمه فعال و نوشتن فعال می شود. مولفه درک و فهم، درک مطلب، است که تمامی کتب نوشتاری و خوانداری دوره دبستان بر اساس چک لیست خودساخته مورد تحلیل قرار گرفت. نتیجه ای که از این تحلیل بدست آمد می توان گفت به طور کلی از مجموع داده های موجود، بیشترین داده مربوط به کتاب نوشتاری است. پایه و اساس مهارت نوشتاری و درک و فهم از دوره دبستان آغاز می شود. در درک و فهم کتاب خوانداری توجه بیشتری نسبت به درک مطلب دارد و بین پایه های مختلف در میزان مطالب موجود بحث نوشتاری و درک و فهم تفاوت معنی داری وجود دارد.
۱۵۰۶.

اصول و دستورالعمل های راهنمای طراحی گرافیکی کتاب درسی دانشگاهی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات برنامه درسی آموزش عالی سال ۱۵ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۳۰ 113 - 141

کلیدواژه‌ها: کتاب درسی دانشگاهی طراحی گرافیکی اصول طراحی گرافیکی کتاب درسی دانشگاهی دستورالعمل های طراحی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۱۷
پژوهش حاضر با هدف ارائه اصول و دستورالعمل‌های راهنمای طراحی گرافیکی کتاب‌ درسی دانشگاهی انجام شد. در این پژوهش با به‌کارگیری رویکرد و طرح پژوهش کیفی، در ابتدا با مرور ادبیات و مفاهیم مربوط به طراحی گرافیکی مواد آموزشی، و سپس با استفاده از تحلیل محتوای استقرایی، اصول و دستورالعمل‌های طراحی گرافیکی کتاب درسی دانشگاهی شناسایی و استخراج شد. جامعه آماری پژوهش شامل آثار و نتایج پژوهشی مربوط به طراحی گرافیکی کتاب درسی و مواد آموزشی، انتشار یافته در پایگاه‌های اطلاعاتی داخلی و خارجی، و نیز منابع کتابخانه‌ای بود. با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، تعداد 37 منبع مرتبط انتخاب و تحلیل شد. یافته‌های پژوهش شامل هفت اصل مجاورت گرافیکی، تعادل گرافیکی، هماهنگی و وحدت گرافیکی، تضاد گرافیکی، تأکید گرافیکی، خوانایی گرافیکی، و همترازی گرافیکی؛ و تعداد 100 دستورالعمل راهنما برای طراحی گرافیکی کتاب درسی دانشگاهی بر اساس اصول هفتگانه بود.کاربست این اصول و دستورالعمل‌های راهنما می‌تواند سبب بهبود اثربخشی کتاب‌های درسی دانشگاهی و تسهیل خوانایی و یادگیری از آنها شود.
۱۵۰۷.

مطالعه تطبیقی برنامه درسی دوره دکتری تحقیقات آموزشی در چند دانشگاه جهان: ارائه الگویی برای دانشگاه تهران(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات برنامه درسی آموزش عالی سال ۱۵ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۳۰ 231 - 275

کلیدواژه‌ها: مطالعه تطبیقی تحقیقات آموزشی برنامه درسی دوره دکتری

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۲۰
هدف پژوهش حاضر، بررسی و مقایسه عناصر برنامه‌درسی دوره دکتری تحقیقات آموزشی در دانشگاه­های شیکاگو، جرج مانسون، کارولینای شمالی آمریکا و گوتنبرگ سوئد به جهت ارائه الگویی برای تأسیس دوره دکتری تحقیقات آموزشی در دانشگاه تهران است. رویکرد حاکم بر این پژوهش کیفی است که از روش مطالعات تطبیقی و الگوی بِرِدی استفاده شده است. برنامه­درسی دانشگاه­های منتخب به روش نمونه‌گیری ملاکی و با درنظرگرفتن رتبه علمی بهتر نسبت به دانشگاه تهران انتخاب شدند. اطلاعات موردنیاز از طریق سایت دانشگاه­های موردمطالعه استخراج و اطلاعات تکمیلی نیز از طریق ایمیل از کارشناس آموزش دانشگاه مربوطه دریافت شد. برنامه درسی دکتری تحقیقات آموزشی در دانشگاه­های موردمطالعه در چهارعنصر هدف، محتوا، روش تدریس و ارزشیابی برنامه­درسی مورد توصیف، تفسیر، هم‌جواری و مقایسه قرار گرفتند و شباهت­ها و تفاوت‌های آن بیان شد. در پایان نیز باتوجه‌به یافته­ها و نتایج حاصل از پژوهش، الگوی پیشنهادی برنامه‌ درسی دوره دکتری تحقیقات آموزشی که متناسب با اهداف اسناد بالادستی کشور نیز هست، به‌منظور ایجاد این دوره در دانشگاه تهران ارائه شده است.
۱۵۰۸.

نقد و بررسی نظریه «معلمان به عنوان روشنفکران تحول آفرین» در منظر هنری ژیرو

نویسنده:
منبع: پژوهش های کیفی در برنامه درسی دوره ۱ پاییز ۱۳۹۵ شماره ۴ 100 - 120

کلیدواژه‌ها: تعلیم و تربیت انتقادی هنری ژیرو معلمان به عنوان روشنفکران تربیت معلم

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۱۸
هنری ژیرو(به عنوان یکی از مهم ترین متفکران جهانی تعلیم و تربیت) معلمان را روشنفکران تحول آفرین می داند و معتقد است که معلمان دارای نقش سیاسی و اخلاقی مهمی هستند و وظیفه دارند تا برای تحقق دموکراسی و جامعه مدنی پویا تلاش کنند. آن ها باید اهداف، محتوا، روش ها و فناوری های تدریس را به سوال بکشند و با نگاهی انتقادی به آن بنگرند. معلمان باید پدیده های اجتماعی را در سطح جهانی به انتقاد بگذارند و علایق و ایدئولوژی های زیرین آن را کشف کنند. آنها باید با پرورش دانش آموزان به عنوان شهروندان انتقادی، زمینه را برای تحقق دموکراسی واقعی مهیا سازند. این یکی از رسالتهای مهم معلم در مقابله با گسترش فرهنگ نظام سلطه و پدیده هایی مانند مصرف گرایی است. ژیرو معتقد است که معلمان یکی از منابع مقاومت در برابر بازتولید نظام سلطه در تعلیم و تربیت هستند و می توانند با ایجاد آگاهی عمومی، نظام سلطه را به نقد بکشند. معلمان همچنین باید از مطالعات فرهنگی و سواد سیاسی غنی برخوردار باشند و تفاوت ها فرهنگی را مطالعه کنند و در کلاس خود به آن توجه کنند. آن ها باید فرصتی برای همه دانش آموزان ایجاد کنند تا بتوانند فرهنگ و تاریخ بومی خود را در کلاس درس به گفت و گو بگذارند و از این طریق تدریس را به زندگی و فرهنگ خود ارتباط دهند. معلمان در نقش روشنفکران تحول آفرین، در خارج از مدرسه هم به ایجاد یک عدالت اجتماعی و مقاومت دربرابر روابط نابرابر قدرت متعهد می شوند و در ارتباط با سایر کارگزاران فرهنگی و منتقدین، در این راه تلاش می کنند.ا
۱۵۰۹.

گونه شناسی تدریس باکیفیت در نظام آموزش عالی: مطالعه سنتزپژوهی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نظریه و عمل در برنامه درسی سال ۱۲ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۲۴ 193 - 220

کلیدواژه‌ها: گونه تدریس باکیفیت آموزش عالی مرور سیستماتیک

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۳۴
تدریس در نظام آموزش عالی نقش اساسی دارد. این مطالعه با هدف بررسی و شناسایی مؤلفه ها و تعیین فراز و نشیب های تدریس باکیفیت در نظام آموزش عالی در بین مطالعات انجام شده، است. با توجه به  اهداف آموزش عالی در تأمین نیروی انسانی متخصص، نیاز به اصلاح در روش های تدریس باکیفیت در دانشگاه ها احساس می شود که هدف پژوهشگر در این مطالعه، بررسی مؤلفه ها (شاخص ها) و ارائه گونه هایی از تدریس باکیفیت در نظام آموزش عالی است. این مطالعه با رویکرد کیفی و با توجه به روش اجرا، مرور سیستماتیک تلقی می شود. جامعه آماری، پایگاه های مطالعاتی است که از جوانب مختلف به این موضوع در آموزش عالی در 24 سال اخیر پرداخته اند. بر اساس معیارهای ورودی، 30 مقاله فارسی و 28 مقاله انگلیسی، وارد مطالعه شدند که در نتیجه 18 مؤلفه از این مقالات بدست آمد. پس از تحلیل مؤلفه های تدریس باکیفیت در آموزش عالی، پدیدار شد که این مؤلفه ها در 3 دسته (گونه) کلان تر جا گرفته شده است که این گونه ها شامل: گونه های متمرکز بر کلاس، فراگیر و انسان منتقد برای تدریس باکیفیت در آموزش عالی است. با بررسی مطالعات داخلی و خارجی به فراز و نشیب های هر یک از گونه ها در طول زمان توجه شده است که نشان داد در مطالعات خارجی، مؤلفه های (مصادیق) گونه های تدریس باکیفیت در آموزش عالی از اهمیت یکسانی برخوردار هستند.  
۱۵۱۰.

معلم به مثابه الگوی تربیتی: سنتز پژوهی ویژگی های معلم حرفه ای در ادبیات جهانی

نویسنده:
منبع: توسعه برنامه درسی دوره اول پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۲ 251 - 269

کلیدواژه‌ها: معلم نقش الگویی مطالعات جهانی رفتاری حرفه ای

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۲۳
هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش الگویی معلمان در نظام آموزشی بر اساس چشم اندازهای جهانی است؛ به گونه ای که با بررسی ویژگی ها و ابعاد این نقش در چارچوب معیارها و استانداردهای بین المللی، بتوان به شناختی روشن و کاربردی درباره جایگاه و تأثیر معلمان به عنوان الگوهای تربیتی و آموزشی دست یافت. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی است و از نظر نحوه جمع آوری داده ها، با رویکرد کیفی انجام شده است. این مطالعه مروری با استفاده از روش های مرور نظام مند ادبیات به اجرا درآمده است. میدان پژوهش شامل اسناد دست اول لاتین (کتاب ها، مجلات علمی-پژوهشی، پایان نامه ها، طرح های پژوهشی) در بازه زمانی ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ از طریق جستجوی جامع در پایگاه های داده علمی و با بهره مندی از نمونه گیری هدفمند تا رسیدن به حد اشباع به دقت مورد کاوش و مرور قرار گرفته اند تا به نقش الگویی معلم و ویژگی هایش پرداخته شود. پس از تجزیه و تحلیل اسناد به شیوه کدگذاری سه مرحله ای، مولفه های الگوبخشی معلمان در قالب 19مقوله محوری دسته بندی شدند. در نهایت، این مضامین ذیل سه مضمون فراگیر ویژگی های شخصیتی ورفتاری، مهارت های آموزشی وحرفه ای ونقش های مدیریتی ونوآورانه قرار گرفتند. نتایج به دست آمده نشان می دهد که معلمان از مهم ترین ارکان توسعه ی یک کشور به شمار می روند. آنان باویژگی های شخصیتی ورفتاری خود، دانش آموزان را در جنبه های مختلف شخصیت و رفتار راهنمایی می کنند. همچنین مهارت های آموزشی و حرفه ای معلمان و نقش های مدیریتی ونوآورانه آنها، بر کیفیت آموزش و پرورش تأثیر مستقیم دارد. در نهایت، این نقش الگویی معلمان است که جامعه را به سمت پیشرفت و ترقی سوق می دهد.
۱۵۱۱.

واکاوی تجارب معلمان کلاس های چندپایه دوره ابتدایی از تدریس درس انشا(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نظریه و عمل در برنامه درسی سال ۱۱ پاییز و زمستان ۱۴۰۲ شماره ۲۲ 255 - 388

کلیدواژه‌ها: انشا کلاس های چندپایه دوره ابتدایی تجارب معلمان

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۳۹
پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجارب معلمان کلاس های چندپایه از تدریس درس انشاء با استفاده از روش پدیدارشناسی و استفاده از مصاحبه نیمه ساختمند اجراشد. روش نمونه گیری هدفمند و روش معیار، تمامی معلمان کلاس های چندپایه شهرستان بویراحمد در سال 1400 که بیش از سه سال سابقه تدریس در کلاس های چندپایه را داشتند، انتخاب و در نهایت بر اساس اشباع نظری 25 نفر مصاحبه شدند. تحلیل مصاحبه ها، با استفاده از الگوی کلایزی و روش تحلیل مضمون صورت پذیرفت. یافته ها در چهار مضمون اصلی: پیامدهای مرتبط با معلمان، دانش آموزان، والدین و نظام آموزشی طبقه بندی شدند. اعتبار داده ها با استفاده از تکنیک های اعتبارپذیری، انتقال پذیری و هم سوسازی داده ها و اعتمادپذیری به داده ها نیز با هدایت دقیق جریان جمع آوری اطلاعات و هم سوسازی پژوهش گران تائید گردید. بر این اساس چنانچه دانش آموزان در دوران ابتدایی، با اصول نگارش آشنا شوند و در سال های تحصیلی آتی، آموخته های خود را تکمیل نمایند، در آینده عملکرد بهتری خواهند داشت.
۱۵۱۲.

تحلیل تکالیف آماری در کتاب های درسی ریاضی دوره ابتدایی و متوسطه اول بر اساس چرخه حل مسئله آماری(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نظریه و عمل در برنامه درسی سال ۱۳ بهار و تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲۵ 269 - 296

کلیدواژه‌ها: آموزش آمار و علم داده کتاب های درسی ریاضی تکالیف آمار تحلیل زمینه مدار

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۴۷
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی تکالیف آماری در کتاب های درسی ریاضی دوره ابتدایی و متوسطه ی اول ایران بر اساس چرخه حل مسئله آماری است. بدین منظور، تمامی تکالیف پایه دوم تا نهم استخراج و بر اساس چارچوب شش بعدی و مراحل فرایند حل مسئله آماری (تدوین پرسش، جمع آوری، تحلیل و تفسیر داده ها) تحلیل گردید. یافته ها نشان داد بیشتر تکالیف بر مرحله «تحلیل داده» متمرکز بوده و به تدوین پرسش کمتر توجه شده است. توزیع تکالیف یکنواخت نبود؛ به گونه ای که در پایه نهم هیچ تکلیف آماری وجود نداشت و پایه ششم کمترین سهم را داشت. در پایه هفتم نیز با وجود تعداد بالاتر تکالیف، مفاهیم جدیدی ارائه نشد. به طور کلی تکالیف غالباً بسته پاسخ و نیمه واقعی بوده، و انسجام و توازن لازم در مسیر رشد پیچیدگی، تنوع پاسخ و پیوند با زندگی واقعی در پایه های مختلف مشاهده نمی شود. همچنین نشانه ای از بهره گیری از فناوری مشاهده نشد. این یافته ها ضرورت بازنگری در طراحی محتوای درسی را برجسته می سازد.
۱۵۱۳.

استفاده از مسائل باز پاسخ برای ارتقای مهارت های مدل سازی ریاضی دانش آموزان: بیمارستان را کجا بسازیم؟(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: نظریه و عمل در برنامه درسی سال ۱۲ بهار و تابستان ۱۴۰۳ شماره ۲۳ 215 - 242

کلیدواژه‌ها: مسائل بازپاسخ گفتمان ریاضی تفکر واگرا مدل سازی ریاضی برنامه درسی ریاضی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۳۱
در این مقاله، تأثیر تدریس ریاضی با رویکرد حل مسائل بازپاسخ بر ارتقای مهارت های مدل سازی ریاضیِ دانش آموزان بررسی شد و روش پژوهش، شبه آزمایشی با دو گروه آزمایش و گواه بود. نمونه مورد مطالعه، 64 نفر از دانش آموزان پایه هشتم یک مدرسه در استان البرز در سال تحصیلی 1402-1401 بود که نویسنده اول، معلم ریاضی آنها بود. براساس نمرات ریاضی نوبت اول که پیش-آزمون محسوب شد، دانش آموزان به طور تصادفی در دوکلاس 32 نفریِ همگن به عنوان گروه آزمایش و گروه گواه قرارگرفتند. اجرای پژوهش در پایان سال تحصیلی و پس از اتمام کتاب درسی بود. در انتخاب مسئله ها، از محتوای تمام استفاده شد. دانش آموزان گروه آزمایش، در پنج جلسه با رویکرد حل مسائل بازپاسخ مبتنی بر چارچوب مونرو (2015) شرکت کردند و دانش آموزان گروه گواه، در پنج جلسه، به حل مسائل معمولی ریاضی پرداختند. ابزار جمع آوری داده ها در پس آزمون، یک مسئله مدل سازی بود. برای تجزیه و تحلیل راه حل های دانش آموزان، از چرخه اصلاح شده مدل سازی بلوم  (2011) استفاده شد. نتایج نشان داد که دانش آموزانی که تجربه حل مسائل بازپاسخ را کسب کردند، عملکرد بهتری در حل مسئله مدل سازی داشتند و راهبردهای متنوع تر و خلاقانه تری را به کار بردند. نتیجه گیری این پژوهش این است که مسائل بازپاسخ، نقش مؤثری در ارتقای مهارت های مدل سازی ریاضی دانش آموزان پایه هشتم دارند .
۱۵۱۴.

رهبری معلم در اجرای برنامه درسی؛ چالش ها و فرصت ها

نویسنده:
منبع: پژوهش های کیفی در برنامه درسی دوره ۱ تابستان ۱۳۹۵ شماره ۳ 53 - 81

کلیدواژه‌ها: رهبری معلم رهبری توزیع یافته اجتماع یادگیری حرفه ای اجرای برنامه درسی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰ تعداد دانلود : ۲۲
برای سالیان بسیاری بحث در خصوص نقش معلم در اجرای برنامه درسی از جنبه های مختلفی در مباحث مدیریت آموزشی، نظارت و راهنمایی تعلیماتی و تأکید بر نقش وی در راهنماهای معلم مطرح بوده است. با این وجود توجه به نقش معلم در قالب عنوان«رهبری معلم» با محوریت اجرای برنامه درسی در ادبیات پژوهشی داخل موضوعی مغفول و ناشناخته می باشد. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل رهبری معلم در برنامه درسی به ویژگی ها، مزایا و معایب آن پرداخته است. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی_تحلیلی صورت گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که بین رهبری معلم و رهبری توزیع یافته در مدرسه رابطه وجود داشته و رهبری در مدرسه می تواند در میان معلمان «توزیع» گردد که این امر می تواند اثربخشی معلمان در اجرای برنامه درسی را در پی داشته باشد. در نهایت این مطالعه نتیجه می گیرد که رهبری معلم امری شدنی است که اقتضاء و امکان برای مؤفقیت کامل در این نقش به انجام پژوهش های بیشتر، وجود شرایط مناسب در مدارس و البته خود معلمان بستگی دارد.
۱۵۱۵.

مقایسه تطبیقی سرفصل برنامه درسی دوره دکتری رشته برنامه ریزی درسی دانشگاه شیراز با برنامه درسی دانشگاه های برتر جهان

نویسنده:
منبع: توسعه برنامه درسی دوره اول بهار و تابستان ۱۴۰۳ شماره ۱ 100 - 119

کلیدواژه‌ها: دوره دکتری رشته برنامه ریزی درسی سرفصل برنامه درسی مطالعه تطبیقی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۱۹
هدف پژوهش بررسی وضعیت موجود برنامه درسی دوره دکتری رشته برنامه درسی دانشگاه شیراز و مقایسه آن با برنامه درسی تعدادی از دانشگاه های برتر دیگر کشورها در این رشته بود. طرح پژوهش توصیفی و از نوع مطالعات تطبیقی است و با روش بردی انجام شد. جامعه آماری دانشگاه ها مجری رشته تحصیلی برنامه درسی در دوره دکتری بود. از میان دانشگاه های مختلف خارج از کشور 6 دانشگاه مطرح با رویکرد هدف مند انتخاب شدند. اسناد و مدارک، جزئیات برنامه درسی و فرایند گذراندن دوره دکتری در دانشگاه های انتخاب شده مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت. اطلاعات مورد نیاز از سرفصل دروس برنامه درسی منتشر شده در سایت دانشگاه های منتخب استخراج و در جدول های جداگانه خلاصه و با مقایسه اطلاعات جدول های تهیه شده، شباهت ها و تفاوت های موجود، توصیف، مقایسه و تحلیل شدند. نتایج تحقیق حاکی از وجود تفاوت ها و شباهت هایی در برنامه درسی دانشگاه های مختلف با برنامه درسی دانشگاه شیراز بود. شباهت های موجود در برنامه درسی دانشگاه شیراز با برنامه درسی دیگر دانشگاه ها طول مدت دوره، فرایند مشابه گذراندن دوره، تاکید همزمان بر دو بخش آموزشی و پژوهشی و تفاوت های موجود در برنامه درسی دانشگاه شیراز با دیگر دانشگاه ها مواردی چون: عنوان رشته، نوع تقسیم بندی سرفصل های دوره، عدم توجه کافی به دروس روش شناسی و تحقیق در حوزه برنامه درسی، عدم توجه به درس سمینار و تفاوت در مجموع واحدهای تعیین شده برای دوره دکتری بودند. 
۱۵۱۶.

رویکرد تاریخی بر سیر تحولات برنامه ریزی درسی در آموزش عالی افغانستان(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: مطالعات برنامه درسی آموزش عالی سال ۱۵ پاییز و زمستان ۱۴۰۳ شماره ۳۰ 33 - 53

کلیدواژه‌ها: آموزش عالی افغانستان برنامه ریزی درسی جهت گیری ها دوره های تاریخی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰ تعداد دانلود : ۲۰
هدف پژوهش حاضر، بررسی سیر تحولات برنامه ریزی درسی درآموزش عالی افغانستان با استفاده از روش کیفی و ازنوع تاریخی بوده است.به منظور گردآوری اطلاعات ابتدا منابع و مستندات شنایی شد وبراساس محتوا و روش نمونه گیری نظری، از منابع نوشتاری مرتبط استفاده گردید. سپس با مشارکت کنندگان پژوهش(معاون وزارت تحصیلات عالی، اساتید، رؤسا و معاونین دانشگاه ها)که دارای تجربه و تخصص بودند، با استفاده از رویکرد هدفمند و براساس الگوی مصاحبه های کیفی و اشباع نظری با 14 نفر مصاحبه انجام شد. در نتیجه سیر تحول برنامه ریزی درسی در پنج بعد: فرایند، نظام، رشته تحصیلی، حرفه و دانش؛ و در چهار دوره ی عمل گرایی، انزوا وانحصار، رکود و تحول با دیدگاهی تحلیلی شناسایی شد. یافته ها نشان داد که برنامه ریزی درسی از 1311-1400، جهت گیری های متفاوتی داشته است.در دوره عمل گرایی نظام برنامه ریزی درسی نسبتآ مستقل بود و برمبنای منافع ملی انجام می شد. در دوره انزوا و انحصار متآثیر از ایدیولوژی کمونیسم بود ونظام مترکز داشت. در دوره رکود برنامه ریزی درسی نظام مند نبود و بعضآ متآثیر از ایدیولوژی اسلامی بود. در دروه تحول، دانشگاه ها در امر برنامه ریزی درسی مشارکت داشتند و با نظرخواهی از اساتید انجام می شد.
۱۵۱۷.

برنامه درسی حفظ محیط زیست: الگویی نوین در طراحی سرفصل های درسی برای آموزش پایدار(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: پژوهش های کیفی در برنامه درسی دوره ۵ تابستان ۱۴۰۳ شماره ۱۵ 57 - 89

کلیدواژه‌ها: برنامه درسی سبز آموزش پایدار سر فصل های برنامه درسی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰ تعداد دانلود : ۲۰
با توجه به چالش های روزافزون محیط زیستی و ضرورت سازگاری سیستم های آموزشی با نیازهای آینده، طراحی برنامه های درسی که هم راستا با اصول آموزش پایدار و حفظ محیط زیست باشد، بیش از پیش احساس می شود. از این رو هدف این پژوهش، طراحی الگویی نوینی برای تدوین سرفصل های آموزشی است که با بهره گیری از اصول برنامه درسی سبز، چارچوبی جامع و مؤثر برای آموزش پایدار ارائه دهد. این پژوهش از نظر هدف، در زمره تحقیقات توسعه ای قرار دارد و از نظر روش گردآوری داده ها، ب رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است. مشارکت کنندگان این پژوهش شامل اساتید و متخصصین حوزه های علوم تربیتی، محیط زیست و علوم اجتماعی از دانشگاه های دولتی شهر تهران در سال 1403 بودند. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند معیار، 18 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته جمع آوری و با استفاده از راهبرد کدگذاری سه مرحله ای در محیط نرم افزار MAXQDA تحلیل شدند. بر اساس نتایج پژوهش در مرحله کدگذاری باز تعداد 443 مضمون پایه، 40 مضمون سازمان دهنده و5 مضمون فراگیر شناسایی و طبقه بندی شدند. بدین ترتیب ابعاد استحصال شده این پژوهش شامل تمرکز بر توسعه پایدار، تمرکز بر رویکرد میان رشته ای و جامع، محلی سازی و انعطاف پذیری سر فصل های برنامه درسی، تقویت شایستگی های زیست محیطی و ارتقاء آگاهی فرهنگی و بومی بود. این نتایج به طور یکپارچه می توانند دانش آموزان را برای مقابله با چالش های زیست محیطی آماده کرده و توانایی های لازم برای ساختن آینده ای پایدار را در آنها پرورش دهند. بنابراین، پیاده سازی چنین برنامه درسی می تواند نقشی کلیدی در تحقق اهداف زیست محیطی و اجتماعی ایفا کند.
۱۵۱۸.

مطالعه تطبیقی برنامه درسی آموزش تاریخ دوره متوسطه دوم در ایران با چند کشور جهان (انگلستان،پاکستان،هندوستان)

نویسنده:
منبع: پژوهش های کیفی در برنامه درسی دوره ۳ تابستان ۱۳۹۶ شماره ۷ 38 - 65

کلیدواژه‌ها: آموزش تاریخ مطالعه تطبیقی برنامه درسی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰ تعداد دانلود : ۱۵
هدف از این پژوهش مقایسه برنامه درسی آموزش تاریخ دوره متوسطه دوم در ایران با برنامه درسی آموزش تاریخ دوره متوسطه دوم در کشورهای، انگلستان ،پاکستان و هندوستان با روش تطبیقی و به کمک الگوی بردی از یک طرف و روش توصیفی –تحلیلی از طرف دیگر، در جهت ارائه راهکارهایی برای بهبود آموزش تاریخ در ایران بوده است. یافته های این پژوهش نشان می دهد اهداف آموزش تاریخ به صورت کامل تدوین شده است.یا توجه به نتایج پژوهش می توان کسب سواد تاریخی و آموزش تفکر انتقادی را به اهداف اضافه کرد. محتوای مورد مطالعه با رویکرد نتیجه-مداری در راستای تحقق اهداف ، سازماندهی نشده است. از جمله روشهای رایج تدریس می توان به روش سخنرانی و پرسش و پاسخ اشاره کرد. در حالی که روش پژوهش محور، مراجعه به منابع تاریخی، استفاده از ICT جزء روش های فعال در کشورهای هند و انگلستان می باشد. روشهای ارزشیابی پیشرفت تحصیلی تحت تاثیرآزمون سراسری دانشگاه ها جزئی نگرند و بر روی حافظه تاکید دارند و سطوح بالای شناختی را ارزشیابی نمی کنند . ارزشیابی مستمر و شیوه های کیفی ارزشیابی از نکات برجسته ارزشیابی آموزش تاریخ در کشورهای متنخب می باشد.
۱۵۱۹.

پیش بینی نگرانی براساس سازه های بهزیستی اجتماعی و خوش بینی در مادران کودکان با نارسایی های ذهنی و تحولی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: برنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور سال ۴ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ 136 - 151

کلیدواژه‌ها: بهزیستی اجتماعی خوش بینی کودکان با نارسایی های ذهنی و تحولی مادران نگرانی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۰ تعداد دانلود : ۲۵
هدف : پژوهش حاضر با هدف بررسی پیش بینی نگرانی براساس سازه های بهزیستی اجتماعی و خوش بینی در مادران کودکان با نارسایی های ذهنی و تحولی انجام شد. روش پژوهش : روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل مادران کودکان با نارسایی های ذهنی و تحولی شهر تبریز در سال تحصیلی 1399-1398 بودند. تعداد 123 نفر از این مادران با روش نمونه گیری دردسترس به عنوان گروه نمونه پژوهش انتخاب شدند. از ابزارهای بهزیستی اجتماعی کیز، مقیاس خوش بینی کارور و شیر و پرسشنامه ابراز نگرانی پنسیلوانیا برای جمع آوری داده های پژوهش استفاده شد. یافته ها : تحلیل همبستگی نشان داد که بین بهزیستی اجتماعی و خوش بینی با ابراز نگرانی رابطه منفی و معنادار وجود دارد. افزون براین، تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که متغیرهای خوش بینی و بهزیستی اجتماعی توانستند 16درصد واریانس ابراز نگرانی را به طور معناداری تبیین کنند. نتیجه گیری : پیش آمادگی شناختی و عاطفی در خوش بینی و  بهزیستی اجتماعی به مادران کودکان با نارسایی های ذهنی و تحولی کمک می کنند تا نگرانی کمتری را تجربه کنند.
۱۵۲۰.

طراحی الگوی برنامه درسی تنوع گرا مبتنی بر نظریه انعطاف پذیری شناختی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
منبع: برنامه درسی و آموزش یادگیرنده محور سال ۴ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۲ 1 - 26

کلیدواژه‌ها: الگوی برنامه درسی عناصر برنامه درسی برنامه درسی تنوع گرا نظریه انعطاف پذیری شناختی

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۱۷
هدف : هدف از این پژوهش، ارائه الگوی برنامه درسی تنوع گرا مبتنی بر نظریه انعطاف پذیری شناختی است. روش پژوهش : این مطالعه یک پژوهش کیفی است که برای پاسخ به سؤال اول پژوهش از شیوه مرور نظام مند استفاده شده است. در این پژوهش، برای جمع آوری داده های مربوط به سؤال اول پژوهش، به جستجوی مقالات، پایان نامه ها و متون مرتبط از پایگاه های معتبر اینترنتی از سال 1988 تا 2020 پرداخته شد. در نهایت، از میان این منابع، 28 منبع از مرتبط ترین متون مرتبط با سؤالات پژوهش، انتخاب شده و از طریق روش تحلیل مضمون، تحلیل شدند. سپس بر اساس یافته های به دست آمده، عناصر برنامه درسی تنوع گرا در پاسخ به سؤال دوم تا ششم، طراحی و اعتبارسنجی شده است. در پایان، بر اساس یافته ها، الگوی مفهومی برنامه درسی تنوع گرا، ارائه شده است. برنامه مذکور در اختیار 10 نفر از متخصصان برنامه درسی قرار گرفت که با توافق 90 درصد،  عناصر مختلف برنامه را تأیید نمودند. یافته ها : بر اساس یافته ها، تعاریف، اهداف، اصول و معیارها و تأکیدات حوزه تدریس و یادگیری از جمله مضامین اصلی نظریه انعطاف پذیری شناختی بودند. مضامین فرعی مرتبط به هر مضمون اصلی نیز شناسایی شدند. بعد از شناخت ویژگی های نظریه انعطاف پذیری شناختی، بر اساس ویژگی ها، عناصر برنامه درسی تنوع گرا طراحی شدند. تنوع در نوع، سطح، شکل، و پیچیدگی از جمله مهمترین ویژگی های برنامه درسی تنوع گرا بود. عنصر هدف شامل (تنوع در حیطه ها/ سطوح /پیچیدگی)؛ عنصر محتوا شامل (تنوع در انواع محتوا)؛ عنصر روش های یاددهی یادگیری (تنوع در انواع روش)؛ عنصر فعالیت های یادگیری شامل (تنوع در محل، سطح، حیطه، شیوه، و نوع فعالیت)؛ عنصر ارزشیابی شامل (تنوع در مراحل، نوع، حیطه، پیچیدگی، شکل، و ابزارهای ارزشیابی) است.  نتیجه گیری : در این پژوهش، برنامه درسی تنوع گرا بر پایه نظریه انعطاف پذیری شناختی، با تأکید بر تنوع در تمام عناصر آموزشی (اهداف، محتوا، روش، فعالیت و ارزشیابی) و توجه به یادگیری پیچیده، کاربردی و چندجانبه، جهت پرورش ذهنی انعطاف پذیر و توانمند در حل مسائل واقعی، ارائه شد. این برنامه، فضایی تعاملی، چندبعدی و غیرخطی برای ساخت فعال دانش فراهم می کند و به عنوان راهنمای عمل در تربیت افرادی با ذهن های خلاق، نوآور و انعطاف پذیر می تواند راهگشا باشد و مورد استفاده برنامه ریزان، مؤلفان و معلمان قرار گیرد. 

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

زبان