تحقیقات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی (کتابداری سابق)

تحقیقات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی (کتابداری سابق)

تحقیقات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی دوره 45 زمستان 1390 شماره 4 (مقاله علمی وزارت علوم)

یادداشت ها

۱.

سخن سردبیر: بین اطلاع رسانی و شایعه(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۶ تعداد دانلود : ۲۰
حادثه غریبی در تاریخ 12 و 13 فروردین سال 1390 برای حوزه کتابداری و اطلاع رسانی اتفاق افتاد که از جهات عدیده ای قابل تامل است و آن این بود که ظاهرا فردی که هیچگونه مسئولیتی در امر برنامه ریزی در این حوزه را نداشته است به طنز نکته ای را مطرح می کند و آن این که نام کتابداری و اطلاع-رسانی در بین نام های دیگر اگر به مهندسی ناوبری اطلاعات تغییر کند چه می شود. این سخن طنز آلود توسط افراد نقل می شود آنگاه ناگهان خبرگزاری از راه می رسد و در زمان کمبود خبر؛ یعنی تعطیلی روز های 12و13 آن را می-رباید، سوژه می کند و به سرعت تداول عام پیدا می کند تا به عنوان جنجالی ترین خبر در این حوزه و شاید بیرون حوزه کتابداری و اطلاع رسانی بدل می شود.

مقالات

۱.

مطالعه مقایسه ای تاثیر آموزش سواد اطلاعاتی توسط «کتابدار» و «معلم» برارتقای مهارت های سواد اطلاعاتی دانش آموزان دبیرستان های هوشمند دخترانه شهر تهران(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: سنجش سواد اطلاعاتی شهر تهران کتابخانه آموزشگاهی مدارس هوشمند

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۲۵
هدف: این پژوهش با توجه به اهمیت آموزش سواد اطلاعاتی به دانش آموزان، ضمن طراحی یک دوره آموزشی، به بررسی مقایسه ای تاثیر آموزش مهارت های سواداطلاعاتی از سوی معلم و کتابدار در دو دبیرستان هوشمند پرداخته است، و سعی در یافتن فرد مسئول این آموزش ها در مدارس دارد. روش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است و از روش های کتابخانه ای و شبه تجربی بهره می گیرد. از میان دوازده مدرسه هوشمند شهر تهران، دبیرستان های دخترانه آبسال و ندای آزادی که از شباهت بیشتری به لحاظ زیرساخت های فناوری اطلاعات و سابقه هوشمند بودن برخوردار بودند، انتخاب شدند. در دبیرستان آبسال کتابدار متخصص و در دبیرستان ندای آزادی یکی از دبیران، به آموزش مهارت های سواد اطلاعاتی طی 4 جلسه پرداختند. یافته ها: پیش از آموزش مهارت های سواداطلاعاتی، دانش آموزان دو دبیرستان مورد سنجش قرار گرفتند و طبق نتایج آزمون t مستقل تفاوت معناداری میان دانش آموزان دو دبیرستان پیش از آغاز آموزش وجود نداشت. میانگین تفاضل نمرات پس آزمون و پیش آزمون نشان داد، کتابدار به میزان 33/1 و معلم به میزان 07/0 در ارتقای مهارت های سواد اطلاعاتی دانش آموزان موثر بوده اند و بر اساس آزمون t زوجی میزان تغییرات تنها در گروه تحت تعلیم کتابدار معنادار بوده است. همچنین تغییر معناداری در نمره سواد اطلاعاتیِ پیش و پس آزمون دو گروه آموزش دیده به وسیله معلم و کتابدار رخ داده است.
۲.

تاثیر ساختار سازمانی بر گرایش کارآفرینانه افراد سازمان مورد مطالعه: کتابخانه های دانشگاه تهران(پردیس های مستقردر شهر تهران)(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: دانشگاه تهران ساختار سازمانی کتابخانه گرایش کارآفرینانه

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۷ تعداد دانلود : ۳۰
هدف: هدف این پژوهش، بررسی تأثیر ساختار سازمانی بر گرایش کارآفرینانه افراد سازمان در کتابخانه های مربوط به پردیس های دانشگاه تهران که در شهرتهران مستقر هستند، می باشد. روش: این پژوهش بر مبنای هدف از نوع کاربردی، از حیث روش به دست آوردن داده ها از نوع توصیفی پیمایشی و از نظر نوع داده های گردآوری شده که به وسیله پرسشنامه به دست آمده اند، از نوع کمی می باشد. برای سنجش ابعاد ساختار سازمانی از پرسشنامه استاندارد رابینز1 و برای سنجش گرایش کارآفرینانه از پرسشنامه استاندارد لامپکین و دس2 استفاده شد. جامعه آماری تحقیق، کارشناسان کتابخانه های دانشگاه تهران (حدود 250 نفر) است و در نهایت با استفاده از فرمول کوکران، تعداد 150 نفر به عنوان نمونه انتخاب گردید. یافته ها: تحلیل داده های گردآوری شده با استفاده از آزمون همبستگی اسپیرمن و رگرسیون چندگانه و همچنین سنجش مدل معادلات ساختاری نشان داد که ساختار سازمانی بر گرایش کارآفرینانه افراد سازمان تأثیر مثبت و معناداری دارد. یافته های این پژوهش می تواند به مدیران کتابخانه های دانشگاه تهران در شناسایی ضعف ها و قوت های طراحی ساختار سازمانی مؤثر در بروز رفتارها و تمایلات افراد در جهت فعالیت های کارآفرینانه کمک کند.
۳.

وضعیت مدیریت خدمات فناوری اطلاعات در کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی تخصصی شهر تهران(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: استاندارد ISO/IEC20000:2005 تهران فناوری اطلاعات کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی تخصصی مدیریت خدمات

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۱ تعداد دانلود : ۲۳
هدف: این پژوهش به بررسی وضعیت مدیریت خدمات فناوری اطلاعات در کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی تخصصی در شهر تهران می پردازد. روش: این پژوهش با یک رویکرد کمی و با استفاده از روش های مطالعات کتابخانه ای و پیمایشی در 131 کتابخانه و مرکز اطلاع رسانی تخصصی شهر تهران انجام شده است. یافته ها: تجزیه و تحلیل های آماری ناهمخوانی 4 مورد از 7 ملاک ارزیابی شامل: برنامه ریزی و پیاده-سازی مدیریت خدمات، فرایندهای ارائه خدمات، فرایندهای کنترلی، و فرایند عرضه با استاندارد را در کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی تخصصی شهر تهران، تأیید کرد و در مورد ملاک های سیستم مدیریتی، فرایندهای ارتباطی، فرایندهای راه حلی، به انسجام نظری رسیده نشد.
۴.

کیفیت یادگیری در مراکز آموزش الکترونیکی دانشگاهی؛ مطالعه ای کیفی(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: پدیدارشناسی و مراکز آموزش الکترونیکی کیفیت یادگیری الکترونیکی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۴ تعداد دانلود : ۲۲
هدف: هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل موثر بر کیفیت یادگیری الکترونیکی در مراکز آموزش الکترونیکی است. روش: در این تحقیق از روش تحقیق کیفی پدیدار شناسی استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش مدیران و خبرگان مراکز یادگیری الکترونیکی، خبرگان و سیاست گذاران کیفیت در آموزش عالی و دانشجویان بودند که تعداد 18 نفر از میان آنها بصورت هدفمند جهت انجام مصاحبه عمیق انتخاب شدند. روایی یافته ها با روشهای تطبیق توسط اعضا و بررسی همکار تضمین شد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از کدگذاری باز و محوری، استفاده شد. یافته ها: نتایج گویای آنست که 117 گزاره مفهومی اولیه با 17 مقوله فرعی و 3 گزاره مقوله ای اصلی تاثیرگذار بر کیفیت یادگیری در قالب عوامل علّی بی واسطه، زمینه و شرایط محیطی شناسایی و روابط بین آنها در قالب الگوی ساختاری ترسیم و ارائه شد.
۵.

بررسی رابطه بین هوش معنوی و شادکامی کتابداران شاغل در کتابخانه های دانشگاه تهران(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: شادکامی کتابخانه های دانشگاهی کتابداران کتابخانه های دانشگاهی هوش معنوی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۲ تعداد دانلود : ۳۴
هدف: این پژوهش با هدف، بررسی رابطه هوش معنوی و شادکامی کتابداران شاغل در کتابخانه های دانشگاه تهران انجام شده است . روش: پژوهش حاضر، پژوهشی توصیفی و از نوع همبستگی می باشد. برای انجام این پژوهش از پرسشنامه هوش معنوی اسماعیل ناصری (1387) و نیز پرسشنامه شادکامی آکسفورد (1989) استفاده شد. تعداد 150 پرسشنامه توسط محققان جمع آوری شد که پس از بازبینی و تصحیح پرسشنامه های ناقص، 132 پرسشنامه نهایی انتخاب شدند و سپس تحلیل آماری بر روی داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS انجام شد. یافته ها: نتایج حاصله از این پژوهش نشان داد که بین هوش معنوی و شادکامی کتابداران رابطه معناداری وجود دارد، (با سطح معنا داری 000/0 و ضریب همبستگی 836/0)، بنابراین فرض وجود رابطه بین هوش معنوی کتابداران و شادکامی آن ها با بیش از 99 درصد اطمینان تأیید می شود. همچنین یافته های تحقیق حاکی از آن است که بین هوش معنوی و شادکامی کتابداران بر اساس جنسیت و تاهل آنها رابطه معنی داری وجود ندارد.
۶.

در آمدی بر روش مهندسی معکوس در نسخه شناسی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:

کلید واژه ها: مهندسی معکوس نسخه خطی نسخه شناسی هویت متن

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۶ تعداد دانلود : ۲۲
هدف: آنچه از نسخه های خطی ادامه حیات یافته، از سرنوشتی یکسان برخوردار نبوده است. هر چند آن تعداد از نسخه ها که اطلاعاتِ دقیقی در معرفی خود به همراه دارند، کم نیستند، با این حال، رقم قابل توجهی از آن ها، در هاله از ابهام به سربرده و آگاهی لازم آن ها را همراهی نمی کند؛ آثاری هم به نام دیگران شهرت یافته و هویت پدید آورندهِ اصلی، پنهان است؛ نسخه هایی هم در اثر عوامل طبیعی و غیر طبیعی دچارآسیب دیدگی جزئی و کلی و یا تباهی شده که تعداد آن ها فرآوان است. روش: این نوشتار در کشف هویت و یا محک زدن به داده های گزارش شده از نسخه ها، کاربست روشی را هدف قرارداده که طی سالهای اخیردر رشته های فنی و مهندسی، زیرِ عنوان «مهندسی معکوس» از آن یاد می شود. با این روش در مواردی می توان با «اعتماد صِرف بر فن و تکنولوژی» و در شرایطی می تواند «با قرار گرفتنِ فن و تکنولوژی در کنار دیگر تخصص ها و داده ها»، احتیاطِ علمی در شناخت و معرفی نسخه را فزونی داد، و اگردستِ جعل و یا تزویری در نسخه وارد شده، با اطمینانِ بالایی از جزئیات آن سخن گفت، و اگرنسخه ای نیازمند مرمّت است، اجرای آن را با دقت لازم، امکان سنجی کرد. یافته ها: نظر به بین رشته ای بودنِ ادعای این نوشتار و تازه بودن زاویه نگاه، ارائه منابع، ذیلِ عنوان آمده مقدور نبوده است، با این حال تلاش شده، نوشتار با استفاده از منابع کتابخانه ای در دو دانشِ مستقلِ «کتابداری» و «فنی – مهندسی» مستند شود. با آنچه آمده است، مرزهای کارِ فهرست نگار، محقق و نقّاد، به هم آمیخته است و بیانگر ارتباط مستقیمی است که می توان بین مهندسی معکوس و نسخه شناسی یافت شود.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۹۱