تحقیقات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی (کتابداری سابق)

تحقیقات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی (کتابداری سابق)

تحقیقات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی دوره 45 بهار 1390 شماره 1 (مقاله علمی وزارت علوم)

یادداشت ها

۱.

سخن سردبیر: نقشه راه یا برنامه ریزی استراتژیک(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۸ تعداد دانلود : ۱۸
اهمیت نقشه راه با برنامه ریزی و راهبردی بر کسی پوشیده نیست. برنامه استراتژیک آن است که در مدت تقریبا قابل قبولی برنامه و سیاست های سازمان، موسسه و نهاد را مشخص می کند و بر این اساس معین می کند که برای رسیدن به مقصود از چه ابزارها و وسائلی باید استفاده شود. این برنامه با برنامه های مقطعی و کوتاه مدت که در نازل ترین شکل آن به روزمرگی می انجامد کاملا متفاوت است.

مقالات

۱.

دانشکده کتابداری و اطلاع رسانی: گروه ها، رشته ها، گرایش ها و مقاطع تحصیلی پیشنهادی(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: دانشکده کتابداری و اطلاع رسانی رشته تحصیلی گرایش گروه آموزشی مقطع تحصیلی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۱ تعداد دانلود : ۲۰
هدف: هدف پژوهش حاضر ارائه یک الگوی مناسب در خصوص گروه ها، رشته ها، گرایش ها و مقاطع تحصیلی دانشکده کتابداری و اطلاع رسانی است. روش: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با استفاده از تکنیک دلفی انجام شده است. یافته ها: یافته ها نشان داد دانشکده می تواند با عنوان «علوم و فناوری اطلاعات»، و 14 رشته شامل «مدیریت رکوردها و آرشیو»، «مدیریت و سازماندهی نسخ خطی و آثار کمیاب»، «کتابداری و اطلاع رسانی»، «سیستم های اطلاعاتی»، «مدیریت دانش»، «تاریخ و فلسفه اطلاعات»، «مدیریت اطلاعات»، «مدیریت اطلاعات و کتابخانه»، «علم سنجی»، «اقتصاد اطلاعات و دانش»، «چاپ و نشر»، «سیستم های اطلاعات مدیریت»، «مرجع شناسی و خدمات اطلاعات» و «فناوری اطلاعات» فعالیت نماید. رشته کتابداری و اطلاع رسانی می تواند دارای 4 گرایش کتابخانه های دیجیتال، دانشگاهی، عمومی و تخصصی باشد. برنامه کارشناسی ارشد دوگانه برای کتابداری و اطلاع رسانی با رشته های ادبیات کودک، علم رایانه و مدیریت و کارشناسی ارشد دوگانه آرشیو با رشته های تاریخ، ادبیات، علم رایانه و مدیریت پیشنهاد می گردد.
۲.

رابطه محیط اطلاعاتی و سواد اطلاعاتی: مطالعه موردی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه تبریز(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه تبریز دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه تبریز سواد اطلاعاتی محیط های اطلاعاتی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۲۳
هدف: پژوهش حاضر به شناسایی محیط های اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه تبریز و رابطه این محیط ها با مهارت های سواد اطلاعاتی آنان می پردازد. روش: پیمایشی از نوع توصیفی_همبستگی و ابزار آن پرسشنامه ای بود که بین 278 نفر دانشجوی کارشناسی ارشد که با نمونه گیری مطبّق انتخاب شده بودند، توزیع شد. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که محیط های اطلاعاتی اصلی این دانشجویان عبارتند از: محیط سایت کامپیوتر دانشگاه، کتابخانه و خوابگاه. همچنین پر اهمیت ترین دلایل دانشجویان جهت استفاده از محیط های اطلاعاتی عبارتند از: حضور افراد خبره و متخصص در آن محیط، آسان بودن برقراری ارتباط با افراد حاضر در آن محیط، افزایش دانش و تجربیات شخصی در نتیجه تبادل اطلاعات در آن محیط و امکان برطرف نمودن مسائل مربوط به تحقیق، پروژه و پایان نامه از طریق اطلاعات کسب شده از آن محیط. در خصوص وضعیت سواد اطلاعاتی، دانشجویان، در سطح 5 مهارت تعریف شده، از وضعیت مطلوبی برخوردار نیستند و مهارت سواد اطلاعاتی دانشجویان کم است.
۳.

بررسی رابطه بین فرهنگ سازمانی و تعهد سازمانی در میان کارکنان کتابخانه های دانشگاه تهران: بر اساس مدل فرهنگ سازمانی دنیسون(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: انطباق پذیری ثبات و سازگاری درگیر شدن در کار فرهنگ سازمانی ماموریت

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۸ تعداد دانلود : ۱۸
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین ابعاد فرهنگ سازمانی دنیسون و تعهد سازمانی کارکنان کتابخانه های دانشگاه تهران در سال 1389 انجام شد. روش: پژوهش حاضر از حیث هدف یک تحقیق کاربردی و از حیث نحوه گردآوری داده ها از نوع تحقیقات توصیفی- پیمایشی به شمار می آید و از حیث ارتباط بین متغیرهای تحقیق از نوع همبستگی و به طور مشخص مبتنی بر مدل سازی معادلات ساختاری است. جامعه آماری شامل مدیران و کارکنان کتابخانه های دانشگاه تهران است. یافته ها: نتایج آزمون فرضیات به روش مدلسازی معادلات ساختاری نشان دهنده آن است که بین فرهنگ سازمانی و ابعاد آن (درگیر شدن در کار، سازگاری، انطباق پذیری و ماموریت) با تعهد سازمانی کارکنان کتابخانه های دانشگاه تهران رابطه معنی دار وجود دارد.
۴.

تحلیل نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدهای کتابخانه های دانشگاه رازی و ارائه راهبردهای استراتژیک مناسب برای این کتابخانه ها(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:

کلید واژه ها: برنامه ریزی راهبردی برنامه ریزی راهبردی در کتابخانه های دانشگاهی تحلیل SWOT کتابخانه های دانشگاه رازی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۹ تعداد دانلود : ۱۸
هدف: هدف این پژوهش تعیین فرصت ها، تهدیدها، نقاط قوت و ضعف در کتابخانه های دانشگاه رازی و تدوین استراتژی های مناسب بر اساس تحلیل SWOT و ارائه راهکارهای اجرایی به منظور بهبود برنامه ها می باشد. روش: پژوهش حاضر توصیفی و به روش پیمایشی صورت گرفته است. پرسشنامه مورد استفاده در این پژوهش خود ساخته است که روایی آن به صورت محتوایی و و پایایی آن در برنامه SPSS به روش آلفای کرونباخ اندازه گیری شده و برابر با 95/0 می باشد. جامعه پژوهش حاضر مدیران و کتابداران شاغل در کتابخانه های دانشگاه رازی می باشد. یافتهها: یافته های پزوهش نشان داد: نیروی انسانی، مشارکت و همکاری، مجموعه، زیر ساخت های فنآوری اطلاعاتی و ارتباطی، وضعیت مالی، تسهیلات و فضا، رویکردها و نگرش ها از نقاط قوت و ضعف جامعه پژوهش می باشد و. تهدیدها شامل مشکلات پشتیبانی از زیرساخت های موجود، عدم استفاده از سخت افزارهای با کیفیت مطلوب و نرم افزارهای جدید، امکان واگذاری برخی خدمات به بخش خصوصی، کمبود بودجه، امکان استفاده از روش خرید کنسرسیومی وجود ندارد. فرصت ها :نیروی انسانی جوان و با تخصص های مورد نیاز وجود دارد، پایین بودن قیمت نیروی کار. حمایت از نوآوری ها، تمایل از منابع چاپی به سمت منابع الکترونیکی، نگرش مثبت دانشجویان در رابطه با نقش کتابخانه است.
۵.

بررسی عناصر فراداده هسته دوبلین با عناصر به کار رفته در وب سایت کتابخانه های مرکزی دانشگاه های آزاد اسلامی(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: زبان نشانه گذاری فرامتن (HTML) طرح فراداده ای هسته دوبلین فراداده وب سایت (تارنما)

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۵ تعداد دانلود : ۱۵
هدف: این تحقیق با هدف بررسی عناصرفراداده ای به کار رفته در وب سایت کتابخانه های مرکزی دانشگاه های آزاد اسلامی با عناصر فراداده ای هست? دوبلین انجام شده است و همچنین به رویکرد طراحان صفحات وب، در استفاده از روشهای نوین در طراحی و سازمان دهی این وب سایت ها پرداخته است. روش: در این پژوهش که از نوع پیمایشی تطبیقی است، در مجموع 10 صفح? اصلی وب سایت کتابخانه های مرکزی دانشگاه های آزاد اسلامی با استفاده از دو مرورگر اینترنت اکسپلورر و نت اسکیپ مورد بررسی قرار گرفت و با مشاهد? Source از طریق منوی View عناصر فراداده ای موجود در صفح? اچ. تی. ام. ال هر یک از این وب سایت ها (روش مشاهده) استخراج شد و در چک لیست تهبه شده منظور گردید. یافته های: در مجموع، یافته های پژوهش نشان داد که هیچ یک از وب سایت های کتابخانه ای از عناصر هست? دابلین استفاده نکرده اند و تمامی وب سایت ها از عناصر فراداده ای عام (ابربرچسب)، هر چند اندک بهره برده اند، بدین ترتیب که: وب سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه ایلام با 5/50% در رتب? اول و دانشگاه خمین نیز با 5/33% در رتب? دوم و کتابخانه های مرکزی دانشگاه زنجان و قزوین نیز با 5/28% در رتب? سوم قرار دارند. همچنین رویکرد طراحان صفحات وب نیز در این پژوهش مشخص گردیده است که عبارتست از: توجه به محتوای منبع در رتب? اول و توجه به مالکیت حقوقی در رتب? دوم و توجه به ساختار فیزیکی وب سایت نیز در رتب? سوم قراردارد.
۶.

میرزا محمّد مقیم کتابدار، سیاستمدار، شاعر و ادیب عهد صفویه(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:

کلید واژه ها: کتابدار عصر صفویه میرزا مقیم کتابدار نسخه های خطی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۱۶
هدف: این مقاله به بررسی جایگاه و منزلت کتابدار در ایران عصر صفوی پرداخته و سپس برای روشن تر شدن این جایگاه، زندگی و آثار یکی از کتابداران دوره شاه عباس دوم، میرزا مقیم کتابدار، مورد بررسی قرار می گیرد. روش: این مقاله با رویکرد توصیفی- تحلیلی برمبنای روش کتابخانه ای تهیه شده است. یافته ها: جستجو در متون تاریخی و نسخه های خطی کمتر شناخته شده می تواند بسیاری از ناشناخته های تاریخ فرهنگی ما را روشن سازد. از جمله این ناشناخته ها طبقه کتابدار و جایگاه متصدیان این شغل در طول تاریخ است. کتابداران در گذشته به دلیل توانایی بالای علمی از حیثیت و جایگاه برجسته ای برخوردار بودند. تا جایی که یکی از کتابداران دوره صفویه، میرزا مقیم توانست به منصب سفارت سیاسی دست یابد. این مقاله از میان آثار این کتابدار نفوذ او در امور فرهنگی و سیاسی را به تصویر می کشد.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۹۱