تحقیقات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی (کتابداری سابق)

تحقیقات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی (کتابداری سابق)

تحقیقات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی دوره 52 زمستان 1397 شماره 4 (مقاله علمی وزارت علوم)

مقالات

۱.

ارزیابی اپک های دانشگاه های ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: اپک های دانشگاهی فهرست پیوسته کتابخانه ای کتابخانه دانشگاهی ارزیابی اپک ها

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۹ تعداد دانلود : ۲۴
هدف: هدف اصلی در این پژوهش ارزیابی اپک های کتابخانه های دانشگاه های ایران در دو دسته تجاری و طراحی شده توسط دانشگاه ها از نظر قابلیت های جستجو و نمایش، مرور و سایر قابلیت ها (قابلیت های محدودسازی به نوع مدرک) بوده است. روش: این پژوهش از نظر نوع، کاربردی است که به روش ارزیابانه انجام گرفت. سیاهه وارسی قابلیت های وزن دهی شده توسط متخصصان، جهت ارزیابی استفاده شد. در این پژوهش نمونه گیری انجام نشد و تمامی اپک های کتابخانه های دانشگاهی ایران بررسی شد. یافته ها: از 121 قابلیت شناسایی شده 52.06% مربوط به نمایش است. با توجه به پرسش های پژوهش بیش از 95% قابلیت ها از نظر متخصصان وزنی بیشتر از 7 دارند. 20.66 % قابلیت ها در اپک های دانشگاهی ایران وجود ندارد. وضعیت اپک های تجاری به جز در مقوله جستجو در سایر مقوله ها بهتر از اپک های طراحی شده است. پارس آذرخش با کسب میانگین رتبه 1.5 در فراوانی و فراوانی وزن دار، رتبه نخست و مبین سافت رتبه آخر را به خود اختصاص داده است. سپس بر اساس فراوانی، نرم افزار سیمرغ رتبه دوم، پیام مشرق رتبه سوم و بر اساس فراوانی وزن دار، پیام مشرق رتبه دوم و سیمرغ رتبه سوم را کسب نموده اند. می توان نتیجه گرفت که برتری اپک های تجاری نسبت به اپک های طراحی شده مورد تایید است. اصالت اثر: ارزیابی تمامی اپک های دانشگاهی ایران و مقایسه اپک های تجاری و طراحی شده تا کنون در پژوهش مشابهی به انجام نرسیده است.
۲.

مروری گسترده بر جایگاه و نقش پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) در بهبود و گسترش فعالیت کتابخانه های دانشگاهی و پژوهشی(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: کتابخانه های دانشگاهی کتابخانه های پژوهشی نظام ملی اطلاع رسانی دانشگاهی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۹ تعداد دانلود : ۲۶
هدف: هدف این پژوهش، توجیه و تبیین نیاز به یک سازمان یا یک مرکز برای بهبود و گسترش فعالیت کتابخانه های دانشگاهی و پژوهشی و شناسایی قابلیت ها و جایگاه پژوهشگاه ایرانداک برای پذیرش نقش های ممکن در این زمینه است. روش: این پژوهش با رویکرد کتابخانه ای و با مرور گسترده انجام پذیرفت که در آن، دامنه پژوهش، تدوین و اسناد و مدارک درون/برون سازمانی و پژوهش های مرتبط با نظام ملی اطلاع رسانی و فعالیت برخی از مهم ترین سازمان های موفق بین المللی در این زمینه بررسی شد. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد ایرانداک می تواند در زمینه گسترش استاندارد، ایجاد شبکه متخصصان و حرفه مندان، گسترش فرایند به اشتراک گذاری اطلاعات و دانش، تسهیل دسترسی به محتوای علمی و اطلاعاتی، رهبری و مدیریت تغییر در این کتابخانه ها، گسترش بسترهای مدیریت داده های پژوهشی، گردآوری اطلاعات و آمار این کتابخانه ها و گسترش همکاری های بین کتابخانه ای نقش داشته باشد. اصالت اثر: پژوهش حاضر از معدود پژوهش های مربوط به شفاف سازی نقش و جایگاه یک سازمان در نظام ملی اطلاع رسانی دانشگاهی و همچنین بهبود و گسترش فعالیت کتابخانه های دانشگاهی و پژوهشی در ایران است.
۳.

تحلیل عوامل اثرگذار بر پذیرش رایانش ابری کتابداران کتابخانه های دانشگاه تبریز و علوم پزشکی بر مبنای نظریه اشاعه نوآوری راجرز(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: رایانش ابری نظریه اشاعه نوآوری راجرز درک ویژگی های رایانش ابری کتابداران دانشگاه تبریز

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۰ تعداد دانلود : ۲۶
هدف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل عوامل موثر بر پذیرش رایانش ابری توسط کتابداران کتابخانه های دانشگاه تبریز و علوم پزشکی بر اساس نظریه اشاعه نو آوری راجرز انجام شده است. روش شناسی: این پژوهش به روش پیمایش توصیفی انجام شده است. جامعه ی آماری کلیه کتابداران کتابخانه های دانشگاه تبریز و علوم پزشکی تبریز به تعداد 55 نفر بود. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه بود. برای تعیین روایی پرسشنامه از نظرات اساتید و برای تعیین پایایی از آلفای کرونباخ با ضریب 2/92/0 استفاده شد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی و آمار استنباطی (رگرسیون چندگانه، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل عامل اکتشافی) استفاده شد. یافته ها: مزیت نسبی، آزمون پذیری، پیچیدگی، سازگاری، و قابلیت رویت نتایج، مهمترین ویژگی های رایانش ابری هستند که به وسیله تحلیل عامل اکتشافی مشخص شدند، علاوه بر پنج ویژگی فوق، دو عامل دیگر در این پژوهش شناسایی و با عنوان های "فرصت آزمون" و "عدم احساس نیاز به رایانش ابری" نام گذاری شدند. یافته های رگرسیون چند متغیّره نشان داد از بین متغیّرهای مستقل، متغیّرهای آزمون پذیری، سازگاری و عدم احساس نیاز به رایانش، پیچیدگی، مزیت نسبی و فرصت آزمون پیش بین های معنی داری در پذیرش رایانش ابری هستند که در مجموع 31 درصد از واریانس متغیّر وابسته را تبیین می کنند. یافته های پژوهش حاضر نظریه اشاعه نوآوری نظریه راجرز (2003) را در زمینه درک ویژگی رایانش ابری توسط کتابداران دانشگاه های تبریز و علوم پزشکی تایید کرد. اصالت/ ارزش: با توجه به جدید بودن موضوع رایانش ابری و مزایای آن برای کتابخانه ها، پژوهش حاضر می تواند افق های جدیدی را برای کتابخانه ها و کتابداران بگشاید.
۴.

عوامل مؤثر بر قصد به اشتراک گذاری دانش در موسسات دانشگاهی با رویکرد فراتحلیل(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:

کلید واژه ها: فراتحلیل موسسات دانشگاهی کنترل رفتاری درک شده هنجارهای ذهنی قصد به اشتراک گذاری دانش

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۹ تعداد دانلود : ۲۱
هدف این پژوهش، توصیف، تحلیل و ترکیب نتایج پژوهشهای پیشین در زمینه عوامل مؤثر بر قصد به اشتراک گذاری دانشِ صریح در محیط های دانشگاهی است که از طریق ترکیب این نتایج، نمود صحیح تری از این روابط ارائه شده است. این پژوهش با استفاده از روش فراتحلیل به بررسی عوامل مؤثر بر قصد به اشتراک گذاری دانش در محیط های دانشگاهی پرداخته است. جامعه آماری پژوهش، پایان نامه ها و مقالات فارسی و لاتین مرتبط با موضوع است که در بازه زمانی سالهای 1395 -1381 (2016-2003) در پایگاههای اطلاعاتی و مجلات علمی پژوهشی معتبر داخل و خارج کشور انتشار یافته اند. 15 عنوان پژوهش با شرایط مناسب به عنوان نمونه آماری برای ورود به فراتحلیل انتخاب شدند. به منظور محاسبه اندازه اثرِ هر یک از عوامل از نرم افزار stata استفاده گردیده است. نتایج فراتحلیل نشان دادکه عوامل نگرش ، اعتماد،کنترل رفتاری درک شده، هنجارهای ذهنی، جوّ سازمانی و عمل متقابل به ترتیب بر قصد به اشتراک گذاری دانش تأثیر معنی داری دارند. اما پاداش و پشتیبانی فناوری اطلاعات بر قصد به اشتراک گذاری دانش تأثیر ندارند.
۵.

بررسی تأثیر تولید علم و گسترش مرزهای دانش بر اقتصاد مقاومتی از منظر خلاء آیین نامه ای تألیف کتاب جهت ارتقاء اساتید(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: آیین نامه ی ارتقای مرتبه ی علمی اعضاء هیئت علمی تولید علم گسترش مرز دانش اقتصاد مقاومتی گرایش استاد به تألیف کتاب

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۱ تعداد دانلود : ۲۱
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر تولید علم و گسترش مرزهای دانش بر اقتصاد مقاومتی از منظر خلاء آیین نامه ای تألیف کتاب جهت ارتقاء اساتید است. روش: جامعه آماری تحقیق حاضر شامل اساتید، پژوهشگران و خبرگان دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) است که از طریق فرمول کوکران 100 نفر به عنوان نمونه تحقیق گزینش شدند. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از مدل معادلات ساختاری و نرم افزار لیرزل استفاده شده است. یافته ها : نتایج معادلات ساختاری نشان داد که ضریب تاثیر تولید علم بر اقتصاد مقاومتی مثبت و معنادار می باشد. ارزش/ اصالت تحقیق: با توجه به مطالعات انجام شده، این تحقیق برای نخستین بار انجام می شود و به عنوان یک موضوع جدید در این حوزه به کار رفته است. پیش از این در هیچ فصلنامه ای چاپ نگردیده است.
۶.

میزان حضور نرم افزارهای مدیریت استناد در وب گاه های دانشگاه های ایران(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: نرم افزار مدیریت استناد کتابخانه های دانشگاهی سواد اطلاعاتی اندنوت

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۴ تعداد دانلود : ۲۷
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی حضور آموزش نرم افزارهای مدیریت استناد در وب گاه های دانشگاه های دولتی ایران انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی است و برای گردآوری داده ها از سیاهه وارسی محقق ساخته استفاده شده است. جامعه آماری شامل وب گاه 80 دانشگاه جامع دولتی و صنعتی ایران بود. یافته ها: یافته ها نشان می دهد بیش از نیمی از وب گاه های دانشگاه های مورد بررسی به نرم افزارهای مدیریت استناد اشاره نکرده اند. در بیشتر دانشگاه ها، اندنوت تنها نرم افزار مدیریت استناد مورد استفاده و آموزش بوده است. در کمتر از نیمی از دانشگاه ها، آموزش نرم افزار مدیریت استناد توسط کتابخانه مرکزی انجام شده است و در سایر موارد، معاونت پژوهشی و دانشکده ها و انجمن های دانشجویی عهده دار این امر بوده اند. بجز 11 دانشگاه، آموزش نرم افزارهای مدیریت استناد به صورت منظم و همیشگی در کتابخانه های دانشگاهی انجام نمی شود. آموزش ها فقط به صورت کارگاه های حضوری بوده اند و از انواع آموزش مثل راهنماهای آنلاین متنی و صوتی و تصویری غفلت شده است. نتیجه گیری: کتابخانه های دانشگاهی نقش کمرنگی در آموزش نرم افزارهای مدیریت استناد دارند. برای اینکه کتابداران قادر به آموزش نرم افزارهای مدیریت استناد باشند، خود باید قبلا آموزش دیده باشند. آموزش کتابداران از دو طریق میسر است: نخست، آموزش ضمن خدمت کتابداران که می تواند توسط انجمن کتابداری و اطلاع رسانی ایران و یا سایر نهادهای متولی آموزش حرفه ای انجام شود. دوم، آموزش دانشجویان علم اطلاعات و دانش شناسی که کتابداران بالقوه آینده هستند.
۷.

سطح سواد اطلاعاتی و انگیزش پژوهشی دانشجویان بر اساس استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی(مقاله علمی وزارت علوم)

نویسنده:

کلید واژه ها: سواد اطلاعاتی انگیزش پژوهشی شبکه های اجتماعی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۲۴ تعداد دانلود : ۲۲
با توجه به گسترش روزافزون کاربران شبکه های اجتماعی، این شبکه ها به بخش اساسی در زندگی کاربران تبدیل شده اند و تأثیرات مهمی در حوزه های علمی، اجتماعی، فرهنگی کاربران دارند. هدف این پژوهش، تعیین تفاوت دانشجویان از جهت سواد اطلاعاتی و انگیزش پژوهشی است. مواد و روش: جامعه آماری این پژوهش، دانشجویان دانشگاه شهید مدنی در سال1396-1395 در نظر گرفته شد که با استفاده از فرمول کوکران 365 نفر به عنوان نمونه انتخاب شد و نمونه گیری با روش نمونه گیری طبقه ای نسبتی صورت گرفت. اطلاعات لازم جهت دستیابی به نتایج، از طریق پرسشنامه های سواد اطلاعاتی اشرفی ریزی و همکاران(1390)پرسشنامه انگیزش پژوهشی صالحی(1390) و پرسشنامه محقق ساخته به دست آمد. به منظور تعیین روایی و پایایی پرسشنامه ها از روایی محتوایی و سازه (تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی) و برای پایایی از آلفای کرونباخ استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارهای آماری spss20 و LISRAL8.5 براساس آزمون های همبستگی، مانوا و تابع تشخیص انجام گرفت. یافته ها: با توجه به نتایج پژوهش، ارتباط شبکه های اجتماعی با سواد اطلاعاتی و انگیزش پژوهشی به ترتیب برابر با 46/0 و 36/0 به دست آمد. در بررسی تفاوت دو جنس، اختلاف در متغیر انگیزش پژوهشی معنادار نشان داده شد. در تفکیک دانشجویان از لحاظ انگیزشی، سه گروه تشخیص داده شد که انگیزش درونی5درصد، انگیزش بیرونی3/0 درصد و بی انگیزگی 1/11درصد را به خود اختصاص دادند. نتیجه گیری: براساس یافته های این تحقیق، دانش آموختگان برای بهره مندی از شبکه های اجتماعی در کسب آگاهی و اطلاعات لازم است که هدف و انگیزه خود را در مسیر استفاده از این شبکه ها تعیین نمایند.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۹۱