درخت حوزه‌های تخصصی

دختران قربانی قلدری سایبری اغلب با پیامدهای روان شناختی و اجتماعی گسترده ای مواجه اند که می تواند بر کیفیت زندگی آن ها تأثیر بگذارد. هدف پژوهش حاضر، ارائه الگوی دختران قربانی قلدری سایبری بر پایه طرح واره های ناسازگار اولیه با نقش میانجی فشار همسالان است. در این پژوهش، از جامعه دختران 15 الی 25 سال تماس گیرنده با فوریت های پلیس فتای استان آذربایجان غربی، حجم نمونه ای به تعداد 210 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و متغیرهای پژوهش با استفاده از پرسشنامه طرح واره ناسازگار اولیه یانگ- فرم کوتاه (1998)، پرسشنامه فشار همسالان (نسخه تجدیدنظرشده) سینگ و گویال (2011) و پرسشنامه تجربه قلدری- قربانی سایبری آنتیادو و همکاران (2016) اندازه گیری شد. تحلیل داده ها با روش تحلیل عاملی تأییدی و مدل یابی معادلات ساختاری نشان داد که مدل فرضی از برازندگی مناسبی برخوردار است؛ به طوری که نسبت کای دو به درجه آزادی برابر با 86/1 و شاخص RMSEA برابر با 064/0 بود. همچنین مشخص شد فشار همسالان به عنوان یک متغیر میانجی، اثر طرح واره های ناسازگار اولیه بر قربانی شدن سایبری را به طور معناداری تقویت می کند، به گونه ای که ضرایب مسیر بین 49/0 تا 59/0 با مقادیر T بالاتر از 7 به دست آمد. یافته های پژوهش می تواند مبنایی برای طراحی برنامه های پیشگیرانه و درمانی در راستای کاهش آسیب های ناشی از قلدری سایبری باشد.

از پایان جنگ جهانی دوم، زمانی که منشور سازمان ملل متحد و اعلامیه جهانی حقوق بشر به تصویب رسید، مجموعه ای از اسناد بین المللی حقوق بشر به زنان اشاره های خاص یا کلی داشت. کنوانسیون رفع همه اشکال تبعیض علیه زنان از این جمله هستند. سؤالات پژوهش این است که منظور از حمایت از حقوق زنان چیست و این مفهوم در فقه مذاهب اسلامی و اسناد بین المللی چگونه تبیین شده و به چه تعارضاتی منجر شده است؟ در این پژوهش که به روش توصیفی – تحلیلی صورت گرفته است، کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان به طور دقیق مورد مطالعه قرار گرفت و مهم ترین ابعاد آن با فقه مذاهب اسلامی تطبیق داده شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که حقوق زنان در هریک از ابعاد حیات فردی (بلوغ، تبرج، تبیین)، حیات خانوادگی (ازدواج، طلاق، رجوع، ارث) و حیات اجتماعی (پوشش، اشتغال، زن به عنوان شاهد و زن به عنوان ذی حق) در فقه مذاهب اسلامی با مواد کنوانسیون رفع تبعیض علیه زنان دارای تعارض است.

رابطه والد-فرزندی از عوامل مختلفی تأثیر می پذیرد که یکی از مؤثرترین آن ها تجربیات اوایل زندگی والدین در ارتباط با خانواده مبدأ است. درک والدین از تجارب و شیوه ی انطباق با آن ها ممکن است کیفیت روابط والد-فرزندی را تحت تأثیر قرار دهد. یکی از روش های درمانی که می تواند به والدین در حل وفصل این تجارب کمک کند، مرور زندگی خانواده مبدأ هست. پژوهش حاضر باهدف تعیین اثربخشی آگاهی بخشی به مادران بر اساس مرور زندگی خانواده مبدأ بر نحوه ارتباط با فرزندان صورت گرفته است. مواد و روش ها: طرح پژوهش حاضر از نوع مطالعه ی نیمه تجربی با طرح پیش آزمون –پس آزمون با گروه کنترل و با گزینش تصادفی بود.جامعه ی آماری پژوهش حاضر، کلیه ی مادران دارای فرزند 3 تا 6 سال شهر تهران بودند که از این میان 20 بیمار با روش نمونه گیری هدفمند با ملاک های ورود و خروج انتخاب شدند و به طور تصادفی و برابر به گروه آزمایش یا کنترل تخصیص یافتند. آزمودنی ها به مقیاس مقیاس ارزیابی رابطه مادر-کودک (CRE) به عنوان پیش آزمون و سپس پس آزمون پاسخ دادند. سپس، گروه آزمایش به مدت 6 جلسه ی 120 دقیقه ای به مرور زندگی خانواده مبدأ پرداختند در حالی که گروه کنترل هیچ آموزشی را دریافت نکرد. داده ها با استفاده از شاخص های آماری توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی تحلیل واریانس چند متغیره و نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: روش درمانی مرور زندگی خانواده مبدأ بر بهبود روابط والد-فرزندی مؤثر بوده است؛ و موجب کاهش زیر مقیاس های طرد، سهل گیری بیش ازحد، حمایت بیش ازحد و افزایش پذیرش والدین در فرزندان شده است(01/0>p). نتیجه گیری: بر اساس نتایج پژوهش حاضر، می توان گفت که ، رویکرد آموزشی ارائه شده می تواند به عنوان یک گزینه مداخله ای موثر برای کمک به بهبود روابط والد-فرزندی مورد استفاده قرار گیرد.

حجاب و عفاف از موضوعات مهم دینی و اجتماعی است که نهادینه شدن آن در جامعه، نیازمند آگاهی از شرایط، علل و عوامل اثرگذار توسط نهادهای فرهنگی به عنوان متولیان اصلی فرهنگ سازی است. مسئله اصلی پژوهش، ارائه الگوی نقش نهادهای فرهنگی در نهادینه سازی حجاب و عفاف در جامعه است. روش پژوهش بر اساس هدف کاربردی و باتوجه به شیوه جمع آوری اطلاعات و تجزیه وتحلیل آنها، کیفی و با استراتژی نظریه داده بنیاد انجام شده است. جامعه آماری تحقیق، کلیه کارکنان و مسئولان نهادهای فرهنگی استان کرمانشاه (1403-1402) هستند که شانزده نفر از آنان، با نمونه گیری نظری و هدفمند انتخاب شدند و اطلاعات لازم از آنها به واسطه مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته، جمع آوری و سپس طی سه فرایند کدگذاری باز، محوری و گزینشی، مفهوم پردازی و تجزیه وتحلیل گردید. یافته ها نشان داد الگوی نقش نهادهای فرهنگی در نهادینه سازی حجاب و عفاف، شامل مقوله های شرایط علّی (ارزش پایه حجاب، مدیریت صحیح و اصلاح قوانین)، شرایط زمینه ای (تقویت زیرساخت ها، هدفمندی حجاب و عفاف، حریم و حرمت حجاب و عفاف و جو فرهنگی و اجتماعی)، شرایط مداخله ای (عوامل محیطی و سازمانی، نگرش مسئولان و نهادها و یکپارچگی سازمان ها و اقدامات)، راهبردها (فعالیت های انگیزشی، اقدامات کاربردی، کنترل و نظارت و مدیریت و برنامه ریزی) و پیامدهای اولیه (سلامت فردی و خانوادگی، آرامش و سلامت اجتماعی) و پیامدهای ثانویه (رشد و کمال معنوی و کاهش آسیب ها) است. در نتیجه باتوجه به نقش نهادهای فرهنگی در نهادینه سازی حجاب و عفاف لازم است کارکنان و مسئولان این نهادها، مخصوصاً مدیران ارشد و برنامه ریزان، به عوامل اشاره شده توجه ویژه ای داشته باشند و ازطریق راهبرهای نام برده، پیامدهای این امر را فراهم سازند.

شکست های عاطفی به ویژه در میان دختران جوان، اغلب با فشار روانی شدید، کاهش سلامت روان شناختی و توانایی مقابله موثر همراه است. هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی درمان راه حل محور بر سبک های مقابله ای، تنظیم شناختی هیجان، و شفقت به خود در دختران با تجربه شکست های عاطفی بود. پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل همراه با مرحله پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دختران با تجربه شکست های عاطفی مکرر مراجعه کننده به مراکز مشاوره منطقه ۵ تهران در سال ۱۴۰۱ بود. نمونه ای به حجم ۴۵ نفر (۲۲ نفر گروه آزمایش، ۲۳ نفر گروه کنترل) به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شد. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه سبک های مقابله ای لازاروس (1985)، مقیاس تنظیم شناختی هیجان گرانفسکی (۲۰۰۱)، و پرسشنامه شفقت به خود نف (۲۰۰۳) استفاده شد. مداخله بر اساس پروتکل راه حل محور ترپر (2012) در ۸ جلسه ۲ ساعته اجرا شد. داده ها با تحلیل واریانس مختلط تحلیل شدند. نتایج نشان داد که درمان کوتاه مدت راه حل محور در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل، سبک مقابله ای مساله محور، تنظیم عاطفی سازگار و شفقت به خود را به طور معنی داری بهبود داد و منجر به کاهش معنادار سبک مقابله ای متمرکز بر هیجان و تنظیم عاطفی ناسازگار گردید. مقایسه های زوجی بین مراحل پیش آزمون و پیگیری ماندگاری اثر مداخله را بر تمامی متغیرها به جز شفقت به خود تایید کرد. نتایج حاکی از آن است که درمان راه حل محور می تواند به بهبود سبک های مقابله ای، تنظیم شناختی هیجان، و شفقت به خود و در نتیجه ارتقای سلامت روان شناختی دختران با تجربه شکست عاطفی کمک کند.

در پی اثبات عدم کارایی رویکردهای سنتی در امر رسیدگی به دعاوی خانوادگی و تلاش برای رفع مشکل ناشی از آن، دادگاه های نوینی تحت عنوان دادگاه یکپارچه خانواده پایه ریزی شدند. این دادگاه ها با صلاحیت رسیدگی به کلیه دعاوی کیفری و مدنی خانواده و اجتناب از رویه های ترافعی و سنتی, موفقیت هایی در حل و فصل اثربخش منازعات خانوادگی داشته اند. تمرکز اصلی این مقاله بر پاسخگویی به این پرسش است که نظام رسیدگی دعاوی خانوادگی (اعم از مدنی و کیفری) در ایران از دیدگاه اصول دادگاه ها ی خانوادگی یکپارچه چگونه ارزیابی می شود. برای جمع آوری داده های مورد نیاز برای پاسخگویی به پرسش تحقیق از روش های کیفی مانند: تحلیل محتوای 29 پرونده خانوادگی, مصاحبه عمیق با 32 نفر از کنشگران قضایی و وکلای دادگستری و طرفین دعوا و نیز مشاهده غیرمشارکتی 16جلسه رسیدگی به پرونده های خانوادگی استفاده شده است. یافته های این پژوهش نشان داده به رغم وجود جلوه هایی از اصول دادگاه های یکپارچه مانند: تمرکز بر صلح و سازش میان طرفین دعوی و جلب مشارکت اقوام و خویشاوندان برای رفع اختلاف، نظام رسیدگی دعاوی خانوادگی در ایران از منظر اصولی مانند: تمرکز بر عوامل زیربنایی منازعات خانوادگی، مشارکت کنشگران در جلوگیری از تشدید اختلاف و پیداکردن راه حل، تلفیق پرونده های خانوادگی و پیشروی از طرح دعاوی گوناگون و رسیدگی به دعاوی خانوادگی در مدت زمان معقول و بدون تأخیر و ناموجه در مقایسه با نظام های حقوق کامن لا از اثربخشی لازم برخوردار نبوده است. نتایج این پژوهش نشان داد یکی از چالش های قابل ملاحظه در دادگاه های سنتی، طرح دعاوی حقوقی و کیفری در مراجع قضایی متعدد و رسیدگی به آن ها توسط قضات مختلف است که این امر احتمال صدور احکام معارض و اختلال در فرایند حل مسئله را افزایش می دهد. تلفیق پرونده های کیفری و مدنی به عنوان یکی از اصول دادگاه های یک پارچه و انتصاب قاضی واجد شرایط و مدیریت تمامی پرونده های مربوط به رابطه زوجیتی می تواند سهم به سزایی در کشف حقایق پرونده و اتخاذ تصمیمات آگاهانه تر ایفا کند. همچنین دادگاه یک پارچه خانواده با رویکردی جامع محور از اطاله دادرسی پیشگیری کرده و با مشارکت دادن زوجین در فرایند دادرسی به شناسایی عوامل زیربنایی منجر به طرح دعوا پرداخته و رسیدگی منصفانه تر و تصمیمات مؤثرتری اتخاذ می کند. دادگاه یک پارچه خانواده در قالب یک ایده جدید و مدرن در نظام حقوقی ایران پیش بینی نشده است بااین حال مشاهده جلوه هایی از اصول دادگاه های یک پارچه خانواده در تفسیرهای قضایی قضات دادگاه های کیفری و خانواده و کنشگری قضایی حاکم بر رسیدگی به برخی از پرونده ها نویدبخش امکان بهره گیری از این تجربه در حقوق خانواده در ایران است. به نظرمی رسد گفتمان حاکم بر اصول قانون اساسی ایران درخصوص ایجاد دادگاه های صالح درراستای حفظ تحکیم خانواده و تأکید بر قانون گذاری و برنامه ریزی برای استواری روابط خانوادگی، بسترهای حقوقی مناسبی را برای پیش بینی دادگاه های یک پارچه خانواده در ایران فراهم آورده است.

این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی زوج درمانی وجودی بر رضایت زناشویی و سلامت معنوی زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره بهزیستی انجام گردید. روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون و گروه گواه و دوره پیگیری 1ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره تحت نظارت بهزیستی زرین شهر در سال 1401بودند. 40زوج به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شده و به طور تصادفی در دو گروه 20نفری گمارده شدند که یک گروه 20نفره گروه آزمایش و یک گروه 20نفره گروه گواه بودند. از مقیاس رضایت زناشویی انریچ (EMSفاورز و اولسون، 1993)، و مقیاس بهزیستی معنوی ( SWBSپولوتزین و الیسون،1982) و همچنین از پروتکل 8جلسه ای (هر هفته یک جلسه و هر جلسه 45 دقیقه) زوج درمانی وجودی برای مداخله استفاده شد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تجزیه وتحلیل شدند.نتایج نشان داد تفاوت معناداری بین میانگین های گروه آزمایش در مراحل پیش آزمون با پس آزمون و پیگیری وجود دارد (001/0p<) در حالی که تفاوت معناداری بین میانگین های گروه گواه در مرحله پس آزمون و پیگیری مشاهده نشد که حاکی از اثربخشی مداخله است. بنابراین، استفاده از زوج درمانی وجودی می تواند در افزایش رضایت زناشویی و سلامت معنوی زوجین موثر باشد. یکی دیگر از اهداف این درمان کمک به زوجین جهت افزایش آگاهی آن ها به سوی عشق، وفاداری، توجه به معنای ازدواجشان و کاهش بیگانگی است. زوج درمانی وجودی می تواند بر جنبه های مختلف جهان بینی فرد، طرز فکر و نحوه برخورد با احساسات و مشکلات تأثیر مثبتی بگذارند و همچنین این مداخلات نسبت به مشکلات زندگی نگرش منفی ندارند و معتقدند که مشکلات زندگی در واقع بخش جدایی ناپذیر آن هستند و به این افراد کمک می کنند تا مشکلات خود را بپذیرند و آن را به نحو مؤثرتری درک کنند و در ادامه مسئولیت ادامه زندگی و کیفیت آن را نیز برعهده بگیرند و انسان را نسبت به آینده و وقایع پیرامون خود توانمند می کنند. درمان وجودی به انسان کمک می کند تا با فرایندها و افکار وجودی خود رو به رو شوند، آن ها را به درک کامل پتانسیل های خود در ابعاد مختلف زندگی فیزیکی، اجتماعی و شخصی ترغیب می کند، نقاط قوت خود را بشناسند و معنای زندگی را در زندگی خود مورد کاوش قرار دهند و به دنبال آن احساس امیدواری را افزایش دهند. از سویی دیگر نتایج این پژوهش نشان داد که زوج درمانی وجودی می تواند باعث افزایش سلامت معنوی در زوجین شود و این یافته با نتایج پژوهش های پیشین هم سو بود (ووس، 2023؛ بی آزاری کاری، 1400). از جمله اثرات مهمی که زوج درمانی وجودی می تواند برای زوجین ایجاد کند، معنادهی به معنویات و دنیای غیرمادی است. این رویکرد با ارتقاء باورهای افراد سعی دارد تا اضطراب ناشی از تنهایی وجودی را کاهش دهد که این امر به پذیرش آسان تر مرگ و معنادهی به استرس ها و مشکلات مرتبط با زندگی زناشویی در زوجین منجر می شود. همچنین زوج درمانی وجودی تلاش می کند تا درک زوجین از مهم بودن ازدواج را بالا ببرد. در این شرایط زوج ها انرژی بیشتری برای حفظ آنچه مهم می دانند، صرف می کنند. زوج هایی که زندگی زناشویی خود را با اهمیت می دانند، بیشتر از دیگران برای حفظ و نگهداری این رابطه می کوشند. چنین رفتارهایی باعث افزایش سلامت معنوی و سلامت مذهبی در بین دو طرف می شود.

تجمل گرایی به عنوان یک آسیب نرم، ممکن است تأثیر و پیامد مستقیمی نداشته باشد، اما به طور نامحسوس در ابعاد فردی، خانوادگی و اجتماعی نفوذ کرده و می تواند بر نگرش ها و هویت دختران نوجوان تأثیر بگذارد، به گونه ای که هنجارهای اجتماعی و انتظارات شخصی شان را دستخوش تحول کند. بر این مبنا، هدف پژوهش حاضر بررسی زمینه های گرایش و پیامدهای تجمل گرایی در دانش آموزان دختر متوسطه اول و ارائه راهکارهایی برای کاهش این پدیده بود. روش پژوهش حاضر کیفی از نوع پدیدارشناسی بود که از مصاحبه نیمه ساختاریافته، به عنوان ابزار گرد آوری داده ها استفاده شد. جامعه پژوهش را دانش آموزان دختر متوسطه اول شهر بیرجند تشکیل داده اند. گردآوری اطلاعات از نمونه های تحقیق به صورت نمونه گیری غیراحتمالی(هدفمند) تا آن جا ادامه پیدا نمود که اشباع داده حاصل شد. یافته های پژوهش حاضر نشان می دهد که پدیده تجمل گرایی تحت تأثیر عواملی چون رسانه، خانواده، جامعه و ویژگی های فردی شکل گرفته و پیامدهایی در ابعاد روحی-روانی، خانوادگی، فردی و اجتماعی به همراه دارد. این تأثیرات می توانند منجر به تغییر نگرش نسبت به بدن و پوشاک، افزایش رقابت های ناسالم و ایجاد فشارهای روانی در دانش آموزان شوند. بر پایه نتایج پژوهش، تجمل گرایی نه تنها بر ارزش ها و هویت فردی دانش آموزان تأثیر گذاشته، بلکه منجر به شکل گیری الگوهای رفتاری ناهنجار و نگرانی های والدین شده است. بر این اساس، پیشنهاد می شود که از طریق آموزش و فرهنگ سازی، توجه به ارزش های غیرمادی و تقویت هویت ملی و فرهنگی در بین نوجوانان افزایش یابد و تحولات مثبتی در محیط های خانواده و مدرسه ایجاد شود تا ارزش ها و باورهای فردی مورد بازنگری قرار گیرد و زمینه های کاهش این پدیده فراهم شود. درخصوص زمینه های گرایش به تجمل گرایی، یافته های پژوهش نشان دهنده آن است که تأثیر رسانه های مدرن، از جمله شبکه های اجتماعی و تبلیغات بصری، بر تجمل گرایی دانش آموزان، به طرز چشم گیری موجب شکل گیری و القای استانداردهای زندگی مرفه و تجملاتی شده و ذهنیت و سبک زندگی این نسل را تحت تأثیر قرار می دهد. در همین راستا نتایج مطالعات باصری (1402)، سهراب زاده و همکاران (1397)، ابراهیم نیا و همکاران (1397)، کمالی و خودکاری (1393) و شفیعیان و همکاران (1402) با یافته های پژوهش حاضر همخوانی دارد. در تبیین این یافته پژوهش می توان گفت که در دنیای معاصر، شبکه های اجتماعی و تبلیغات به عنوان ارکان اصلی شکل دهی رفتار مصرف کننده و الگوهای رفتاری افراد، ویژه دختران، عمل می کنند. این موارد با القای این مفهوم که هویت آن ها به ظاهر و مادیات وابسته است، می توانند به احساس خودکم بینی و نارضایتی از خود منجر شوند. همچنین با افزایش دسترسی به محتوای تبلیغاتی و رشد پلتفرم هایی چون اینستاگرام و یوتیوب، بلاگرها به منبع الهام برای نوجوانان تبدیل شده اند و به ترویج سبک زندگی لوکس و تجمل گرایی در جامعه کمک می کنند، که درنهایت این فشار اجتماعی آن ها را به سمت خرید کالاهای لوکس سوق می دهد. در زمینه تأثیر شبکه های اجتماعی و تبلیغات بر رفتار مصرف کننده و الگوهای رفتاری دختران، نظریه های مختلفی می تواند به تبیین این پدیده کمک کند. یکی از این نظریه ها، نظریه «تولید و بازتولید فرهنگی» پیر بوردیو است. بوردیو در نظریه خود بر اهمیت سرمایه های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی تأکید می کند و بیان می کند که این سرمایه ها چگونه بر رفتارها و گزینه های مصرفی افراد تأثیر می گذارند. بنا به نظریه بوردیو، با گسترش شبکه های اجتماعی، دختران ممکن است تحت تأثیر سبک های زندگی خاصی قرار بگیرند که در این فضاها ترویج می شود. فشارهای اجتماعی و الگوسازی که ناشی از بلاگرها و شخصیت های اجتماعی در پلتفرم هایی مثل اینستاگرام و یوتیوب ایجاد می شود، می تواند منجر به ایجاد تمایز در سرمایه اجتماعی و فرهنگی آن ها شود. این تمایزها می تواند احساس خودکم بینی و نارضایتی از خود را در بین دختران افزایش دهد، زیرا آن ها دنبال رسیدن به معیارهای درک شده از موفقیت و ارزش در این شبکه ها براساس مادیات و ظاهر هستند.

مسئله اصلی نوشتار حاضر اینکه یکی از این روش های درمانی نوین، استفاده از تکنیک تغییر و یا دستکاری ژنتیک است. در این روش درمانی، با تغییر و دستکاری در ژنتیک فرد، امکان ابتلای فرد به بیماری خاصی در آینده کاهش و یا از آن بیماری نجات خواهد یافت. این روش درمانی اگرچه در درمان و بهبود فرد بسیار مؤثر واقع شده است، اما خطرات و عوارضی غیر قابل چشم پوشی همچون ناقص الخلقه شدن و یا مرگ جنین را به دنبال خواهد داشت. تحقیق حاضر به روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای به بررسی این مسئله پرداخته است. طبق یافته های به دست آمده، باتوجه به احتمال و امکان ورود خسارات متعدد و بعضاً غیرقابل جبران به اشخاص، از قبیل ضعف سیستم ایمنی بدن در برابر بیماری ها، نقص عضو، عارضه های پوستی و مانند آن، موضوع مسئولیت صدمات وارده به افراد، مورد توجه قرار گرفته است. نتیجه اینکه والدین جنین در صورت وجود شرایط، در قبال جنایات ناشی از دستکاری ژنتیک، مسئولیت کیفری و مدنی خواهند داشت.

این پژوهش با مطالعه تجربه زیسته اعضای هیئت علمی زن بر آن است تا مسائل این اساتید را در جذب و ارتقا شناسایی و تحلیل کند. روش پژوهش، کیفی با رویکرد مطالعه موردی است. دانشگاه صنعتی شریف به عنوان یک نمونه کرانه ای انتخاب شد و با 10 نفر از اساتید زن، مصاحبه نیمه ساختارمند انجام گرفت. تحلیل داده ها با روش تحلیل مضمون انجام و برای افزایش اعتبار و روایی پژوهش، از فنون مختلف شامل حضور طولانی در میدان مطالعه، توصیف غنی و زمینه مند، بررسی متقابل و کدگذاران مستقل استفاده شد. تحلیل مصاحبه ها، به شناسایی چالش های جذب و ارتقا در هفت مضمون اصلی شامل اعمال سلیقه های شخصی در فرایند جذب، عدم شمولیت معیارهای ارتقا، مسیر ناهموار ارتباط با صنعت، وجود سقف شیشه ای در تصدی مناصب مدیریتی، مکفی نبودن درآمد استادی، ضعف آموزش و توسعه حرفه ای، مردانه بودن فرهنگ دانشگاه و جامعه منجر شد. اساتید زن در حوزه جذب و ارتقای مرتبه علمی علاوه بر چالش های مشترک با اساتید مرد، چالش هایی به سبب جنسیت داشته اند که در حوزه هایی نظیر تصدی سمت های مدیریتی، ارتباط با صنعت و غلبه فرهنگ مردانه پررنگ تر است. در راستای رفع این چالش ها علاوه بر فرهنگ سازی، فراهم کردن زیرساخت های قانونی و رفاهی ضروری است.

خودکشی پدیده ای چندوجهی و حاصل تعامل عوامل زیستی، روانی و اجتماعی است. هرچند موارد موارد منجر به فوت در مردان بیشتر است، اما اقدام به خودکشی در زنان حدود دو برابر بیشتر از مردان است و یکی از عوامل اصلی مؤثر بر خودکشی های بعدی محسوب می شود. لذا درک عمیق تر این پدیده و یافتن راه حل های مؤثر برای پیشگیری، مداخله و درمان آن نیازمند بررسی دقیق عوامل تهدیدکننده و محافظت کننده مرتبط به ویژه از دیدگاه زنان است. این پژوهش کیفی با هدف کشف تجربیات شناختی زنان اقدام کننده به خودکشی انجام شد. مطالعه با رویکرد پدیدارشناسی و روش کلایزی بر روی 11 زن داراری سابقه اقدام به خودکشی مراجعه کننده به اورژانس اجتماعی میبد انجام پذیرفت. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و در هفت مرحله تحلیل شدند. یافته ها شامل چهار مقوله اصلی «افکار خودکشی بدون اقدام، تحریف خاطرات، درماندگی آموخته شده و بی ارزشی خود»، شش خرده مقوله «تجربه افکارخودکشی، تحریف حافظه، احساس طرد شدن، ناتوانی در حل درست مشکل، سرزنش و تحمیل احساسات» و یازده مفهوم «عدم خودکشی به خاطر وابستگی ها، عدم خودکشی به خاطر ترس یا جرأت نداشتن، عدم خودکشی مبتنی بر مذهب، به یاد نیاوردن خاطرات خوب، مرور مداوم صحنه های منفی، مهم نبودن در زندگی، طرح ریزی برای کشتن همسر، پذیرش، سرزنش از سوی دیگران، نشخوار فکری و انتخاب برچسب غمگین و افسرده شدن» بود. یافته ها نشان داد الگوهای شناختی ناکارآمد و تحریف های ذهنی نقش مهمی در تشدید خطر اقدام به خودکشی دارند. بنابراین، غربال گری و آموزش روش های اصلاح افکار در مراکز بهداشتی می تواند سهم قابل توجهی در پیشگیری و مداخله مؤثر داشته باشد.

مسئله اصلی این پژوهش، بررسی این موضوع که مقصود اعلامیه اینچئون از تساوی جنسیتی چیست؟ و ازنظر فقه امامیه، چه آثاری بر خانواده دارد؟ اعلامیه اینچئون، الگویی آموزشی با رویکرد تساوی جنسیتی است که در سپتامبر 2015م در شهر اینچئون کره جنوبی با عنوان «سند توسعه پایدار»، توسط دولت های جهان به تصویب رسید. هدف پنجم این اعلامیه، تساوی جنسیتی در امور اجتماعی و خانواده است. مقاله حاضر به روش توصیفی- تحلیلی، موضوع تساوی جنسیتی را با رویکرد فقه امامیه و پیامد های آن در خانواده بررسی کرده است. یافته های پژوهش بیانگر آن است که فقه در مقام انسانیت، همه را مساوی می بیند، اما تساویِ مطرح شده در وظایف، نقش ها و حقوق، در برخی موارد، مخالف با قوانین فقه امامیه است و پیامد های نامطلوبی ازجمله عدم تمکین زنان و لغو قوامیت مردان بر خانواده دارد. اسلام بر اساس تفاوت های جنسی، حقوق، وظایف و نقش های متفاوتی با ضوابط فقهی برای زنان و مردان در خانواده تعیین کرده است که تغییر این ساختار، بنیان خانواده را دچار تزلزل می کند. فقه، تعریف روشن و واحدی از خانواده دارد که با تعریف متنوع اعلامیه از خانواده در تعارض است. مهم ترین نتیجه این پژوهش، ضرورت ارائه یک مدل آموزشی مناسب با رویکرد فقه امامیه است که ضمن توجه ویژه به حوزه آموزش عدالت محور، شاهد استحکام، پایداری، روابط عفیفانه و بهره مندی از سلامت روابط جنسی در خانواده و انعکاس آن در جامعه است. هریک از اعضای خانواده، وظایف و نقش معینی دارند و در صورت ضرورت می تواند تغییر محدودی داشته باشد تا با آرامش و امنیت در پرتو قوانین ناب اسلامی زندگی نمایند.

مقدمه: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر فراهیجان، روایت درمانی و ایماگوتراپی بر بخشودگی در زنان متأهل متعارض بود. روش: روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه گواه با دوره پیگیری سه جامعه آماری پژوهش شامل زنان متأهل دارای تعارضات زناشویی مراجعه کننده به مراکز مشاوره اسلامی شهر گرمسار در سال 1401 بود که تعداد 60 نفر به شیوه داوطلبانه انتخاب و با گمارش تصادفی در سه گروه آزمایش و یک گروه گواه قرار گرفتند. ابزار این پژوهش جهت جمع آوری داده ها پرسشنامه بخشودگی پولارد (1998) بود. بسته های آموزشی در 8 جلسه 90 دقیقه ای هفته ای یک بار به صورت گروهی برای گروه آزمایش اول و دوم و سوم اجرا شد. داده ها با بهره گیری ازشدند. یافته ها: نتایج تحلیل واریانس نشان داد بین گروه ها در پس آزمون و پیگیری بخشودگی تفاوت معناداری وجود دارد (05/0>P). همچنین نتایج نشان داد بین سه درمان تفاوت معنادار وجود دارد و ایماگوتراپی نسبت به فراهیجان و روایت درمانی به طور معناداری بر بخشودگی زنان متأهل متعارض اثربخش تر بود (05/0<P). نتیجه گیری: بنابراین می توان این گونه نتیجه گرفت که ایماگوتراپی بر بخشودگی در زنان متأهل متعارض به عنوان یک درمان حمایتی می تواند مورد بهره قرار گیرد.

ضعف در تعاملات عاطفی و ارتباطی مثبت بین زوجین به طور قابل توجهی با کاهش سطح رضایت زناشویی همراه است، و این ضعف در ارتباطات می تواند عاملی مؤثر در افزایش نرخ طلاق باشد . هدف این پژوهش، مقایسه اثربخشی آموزش مبتنی بر نظریه انسان سالم و آموزش وجودی مبتنی بر فرهنگ ایرانی اسلامی بر راهبردهای مقابله ای و سرمایه عاطفی زوجین ناسازگار بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود و جامعه آماری پژوهش شامل کلیه زوج های 25 تا 45 سال شهر اصفهان مراجعه کننده به مراکز مشاوره خانواده در 1403 بودند که از بین آنها تعداد 45 نفر به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. بعد از انتخاب نمونه های واجد شرایط و گزینش تصادفی آنها در گروه های آزمایشی و کنترل (هر گروه 15 نفر)، گروه های آزمایشی تحت آموزش مبتنی بر نظریه انسان سالم و آموزش وجودی مبتنی بر فرهنگ ایرانی اسلامی قرار گرفتند؛ گروه کنترل در لیست انتظار مداخله قرار گرفت. به منظور گردآوری اطلاعات از پرسشنامه های لازاروس و فولکمن (1988) و سرمایه عاطفی (گل پرور، 1395) استفاده شد. داده ها با استفاده از آزمون آماری اندازه گیری مکرر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.

مسائل حقوق خانواده، همواره در کانون توجه متفکران و حقوق دانان قرار داشته است. مسئله اصلی این است که علی رغم توصیه به حفظ خانواده در اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران، در مواد قانونی مرتبط با حقوق خانواده، رویکرد توسعه طلاق به عنوان یکی از ابزارهای قانونگذاری برای محافظت از حقوق زنان و جلوگیری از آسیب های احتمالی در روابط زناشویی، مورد توجه قرار گرفته است. اما در مقابل، فقه اسلامی با نگرشی عمیق تر و باتوجه به اصل مهم حفظ خانواده، با در نظر گرفتن وظایفی برای حاکم اسلامی تلاش کرده است شرایط آسیب زا برای زوجه را کاهش دهد. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی و انتقادی از رهگذر بیان وظایف حاکم در فقه اسلامی در راستای حفظ خانواده، به تحلیل و بررسی این دو رویکرد پرداخته است. یافته ها نشان می دهد فقه اسلامی با تاکید بر نقش های متنوع حاکم، ازجمله زمینه های تعلیمی، حمایتی، نظارتی و سیاست گذاری، در بسیاری از موارد، بر راهکارهای دیگری غیر از طلاق تاکید کرده و محدودیت هایی برای جدایی زن و شوهر در نظر گرفته است، درنتیجه، علاوه بر برطرف کردن آسیب ها، موارد منجر به فروپاشی خانواده به حداقل کاهش می یابد.

برندسازی شهری با تقویت هویت، جذب گردشگر و ارتقای رشد اقتصادی، جایگاه ویژه ای در توسعه شهرها دارد. بااین حال، در تهران ظرفیت های فرهنگی و اجتماعی، به ویژه مشارکت زنان در ورزش، به دلیل پوشش رسانه ای محدود، سیاست گذاری ناکافی و نگرش های مردمحور، کمتر مورد بهره برداری قرار گرفته است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر مشارکت ورزشی زنان و بازنمایی رسانه ای آن بر برندسازی شهری تهران انجام گرفت. مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی است. داده ها به صورت میدانی و کتابخانه ای گردآوری شدند. در میان ورزشکاران زن، مربیان، مدیران ورزشی و مسئولان شهرداری تهران، با نمونه گیری دردسترس پرسشنامه توزیع و ۳۴۲ پرسشنامه معتبر جمع آوری شد. برای سنجش متغیرهای پژوهش شامل هویت شهری، تصویر شهر، رقابت پذیری، مشارکت زنان در ورزش و پوشش رسانه ای، از پرسشنامه های استاندارد با مقیاس لیکرت استفاده شد. روایی پرسشنامه ها به تأیید متخصصان رسید و پایایی آن ها با آلفای کرونباخ بالاتر از 7/0 تأیید شد. تحلیل داده ها با نرم افزارهای SPSS-25 و SmartPLS-3 و آزمون های بوت استرپ و سوبل نشان داد مشارکت زنان در ورزش بر برندسازی شهری اثر معنادار دارد (001/0 p<؛ 42/0=β) و پوشش رسانه ای نقش میانجی تقویت کننده این رابطه را ایفا می کند (%15= VAF). این نتایج لزوم توجه به راهبردهای رسانه ای، توسعه زیرساخت های ورزشی و ایجاد فرصت های حضور زنان در سطوح مختلف ورزشی را برای ارتقای برند شهری و دستیابی به توسعه پایدار نشان می دهد.

هدف، بخش های درخواست طلاق از سوی زوجه در موارد معدودی مورد پذیرش دادگاه قرار می گیرد. یکی از این موارد، دشوار شدن ادامه زندگی برای زوجه به نحوی است که قابل تحمل نباشد که از آن به عسروحرج تعبیر می شود. ازآنجاکه قانون، شرایط تحقق عسروحرج بر اثر ضرب وشتم را تعیین نکرده است، رویه قضایی نقش تعیین کننده برای تبیین این شرایط ایفا می کنند. روش پژوهش، در این پژوهش به شیوه تحلیلی به بررسی آرای یافت شده درخصوص تحقق یا عدم تحقق عسروحرج در پرونده هایی که ضرب وشتم مورد استناد زوجه قرارگرفته است، پرداخته شده و رویکرد دادگاه ها مورد نقد قرارگرفته است. درواقع مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که دادگاه ها چه معیارهایی را برای تشخیص عسروحرج ناشی از ضرب وجرح به کار می گیرند و آیا این معیارها مناسب و منصفانه هستند؟ یافته ها فرض مقاله آن است که معیارهایی نظیر محکومیت متعدد کیفری زوج و استمرار خشونت برای تشخیص موضوع عسروحرج ضروری نیستند و باید در بوته نقد قرارگرفته و بهبود یابند. چراکه خشونت معمولاً امری تصادفی نیست و یک بار محکومیت زوج به ضرب وجرح زوجه می تواند نشان دهنده رفتاری مستمر و خشونت آمیز در روابط میان زوجین باشد. نتیجه گیری پیشنهاد می شود که قانون گذار به ویژه در خصوص بار اثبات اعمال خشونت در خانواده اقدام به وضع مقرره و تسهیل این امر برای زوجه کند. اقدامات پیشگیرانه درخصوص طلاق از قبیل آموزش های مستمر زوجین برای ارتقای مهارت های زندگی و ارائه مشاوره های روانی و حقوقی مناسب و به موقع در کنار آموزش قضات نیز باید در اولویت نهادهای ذی ربط قرار گیرد و رعایت باشد این میزان از سخت گیری از سوی دادگاه ها به دلایل متعدد قابل انتقاد است. نخست آن که سیاست گذاری های نظام قانونگذاری در مقام دفاع از کیان خانواده و جایگاه زن بر این امر تأکید دارند که قوانین سخت گیرانه ای برای حفظ امنیت زن در خانواده باید وضع شود. عادلانه است که سهمی از این دشواری نیز بر دوش زوج قرار داده شود. بدین منظور می توان چه در رویه قضایی و چه در مقام اصلاح قانون، بار اثبات وقوع خشونت در خانواده را با توجه به قرائن و شواهد نوعی یا شخصی تعدیل کرد. به عنوان مثال هر گاه زن بتواند یک بار اعمال خشونت از سوی زوج را اثبات کرده و حکم محکومیت کیفری صادر شود در شکایت های بعدی به استناد آن که ظاهر عرفی موضوع نشان دهنده اعمال خشونت از سوی زوج است (با توجه به سابقه کیفری) بار اثبات عدم اقدام به خشونت به عهده مرد قرار بگیرد و زن از ارائه دلیل معاف شود یا نسبت به وی سخت گیری کمتری در اثبات موضوع انجام شود. تدابیری از این دست می تواند هم اثر پیشگیرانه در اعمال خشونت نسبت به زوجه در محیط خانواده را درپی داشته باشد و هم مسیر زوجه را در اثبات عسروحرج ناشی از ضرب وشتم هموا ر تر سازد. علاوه بر این استفاده از ابزارهای اثباتی که در اختیار دادگاه است می تواند در این مسیر اثباتی به کمک دادگاه بیاید. به عنوان مثال ارجاع موضوع به کارشناسان روان شناسی که شدت آسیب های روحی ناشی از ضرب وشتم را مورد بررسی قرار داده و به دادگاه گزارش کند می تواند به دادگاه در تشخیص وجود خشونت مستمر کمک شایان توجهی کنند. عدم توجه دادگاه به معیارهای شخصی و وضعیت خاص زوجه نیز موردانتقاد است. به نظر می رسد تشخیص عسروحرج در عبادات نیز امری کاملاً وابسته به شرایط و وضعیت خاص هر مکلف است. در امور حقوقی نمی توان تشخیص این وضعیت را به عهده مدعی آن دانست اما می توان به وضعیت خاص او توجه کرد. لذا در تحقق عسروحرج می توان به میزان تحصیلات، موقعیت شغلی، اعتقادات و باور ها، محل زندگی و باورهای خویشاوندان واطرافیان و نظایر آن نیز توجه داشت. این امر در آرای فعلی دادگاه ها عمدتاً مغفول واقع می شود.

حسب ماده 1117 قانون مدنی و ماده 18 قانون حمایت خانواده مصوب 1353 شوهر می تواند در فرض تأیید دادگاه زن را از شغلی که منافی با مصالح خانوادگی باشد، منع نماید. در فرضی که تعهدات قراردادی زوجه قائم به شخص باشد، حدود امکان منع از جانب زوج، وضعیت التزام های زوجه و جبران خسارت حاصل شده به کارفرما محل بحث است. در ادبیات حقوقی کشورمان در رابطه با سه امر فوق تشتت آراء وجود دارد. یافته پژوهش حاضر که به صورت توصیفی-تحلیلی و بر اساس روش کتابخانه ای نگاشته شده، بر آن است اگر اشتغال زوجه به بقاء و کارکرد نکاح ضرری قابل توجه از نظر عرف وارد کند، منع از اشتغال حکم بوده و قرارداد بین زوجه و متعهدله باطل است و زن دارای مسئولیت مدنی هست. البته اگر علّت منع از جانب زوج پس از تشکیل قرارداد حادث شده باشد، عقد منفسخ می شود. در فرض اخیر در صورت تخلف از تعهد قراردادی و یا شرط مسئولیت، زوجه مسئولیت قراردادی خواهد داشت. در صورتی که آسیب وارد شده به نکاح و کارکرد آن از منظر عرف قابل اعتناء نباشد، منع از اشتغال حق مرد بوده و قرارداد پس از منع منفسخ می شود. در فرض اخیر زوجه نسبت به متعهدله تنها در صورتی که تصریح شده باشد، مسئولیت قراردادی دارد.

با توجه به آمار اخیر، حداقل 20 درصد مردان در طول ازدواجشان حداقل یک بار خیانت کرده اند. ضمن اینکه تعیین نرخ شیوع خیانت در ایران به دلیل تابو بودن این مسئله ممکن نیست. علی رغم اینکه خیانت دردناک ترین خطا در پیمان زناشویی هست، با این حال در دهه های اخیر افزایش یافته است. هدف ما در این پژوهش بررسی اثربخشی درمان هیجان مدار بر تحمل آشفتگی در زنان خیانت دیده بود. این پژوهش از منظر هدف، تحقیقی کاربردی و از منظر روش، تحقیق یک مطالعه نیمه تجربی با طرح پیش آزمون، پس آزمون بدون گروه کنترل است. ابزار جمع آوری داده ها در این پژوهش، پرسشنامه تحمل آشفتگی Simmons and Gaher (2005)، پرسشنامه استاندارد خیانت زناشویی Yenisari and Kokdemir (2006) بود. با توجه به طرح پژوهش، نمونه ی مورد مطالعه شامل ۸ زن خیانت دیده هست که به صورت هدفمند و با توجه به معیارهای پژوهش انتخاب شده اند و بر این اساس در گروه درمانی قرار گرفتند و در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون به سؤالات مربوط به پرسشنامه های این پژوهش پاسخ دادند. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون ضریب همبستگی پیرسون در نرم افزار SPSS در دو سطح آمار توصیفی و آمار استنباطی انجام گرفت. نتایج پژوهش حاضر نشان داد که درمان هیجان مدار می تواند آشفتگی هیجانی زنان آسیب دیده از خیانت را به طور معناداری کاهش دهد. بر اساس نتایج این پژوهش می توان گفت، درمان هیجان مدار در افزایش تحمل آشفتگی هیجانی مؤثر است.

مقدمه: خانواده به عنوان نخستین و مهم ترین نهاد اجتماعی نقش تعیین کننده ای در رشد و سازگاری روانی و اجتماعی کودکان ایفا می کنند. حل مسئله اجتماعی و سازگاری خانواده از مولفه های اساسی سلامت روان خانواده محسوب می شوند. والدین کودکان استثنایی به دلیل مواجهه با شرایط خاص فرزندپروری الگوهای متفاوتی از حل مسئله و سازگاری را تجربه می کنند. روش: پژوهش حاضر با هدف مقایسه حل مسئله اجتماعی و سازگاری خانواده والدین کودکان استثنایی و عادی انجام شد. در پژوهش پس رویدادی حاضر 300 نفر از والدین 150 نفر والدین کودکان استثنایی و 150 نفر والدین کودکان عادی) به روش نمونه گیری تصادفی ساده و چند مرحله ای انتخاب شدند و به نسخه کوتاه حل مسئله اجتماعی (سو و شوک، 2005) و سازگاری خانواده (السون و همکاران، 1985) پاسخ دادند. یافته ها: نتایج به دست آمده از طریق تحلیل واریانس چند متغیری نشان داد که در خرده مقیاس های حل مسئله اجتماعی و سازگاری خانواده میان دو گروه تفاوت معنی داری وجود دارد، نمره خرده مقیاس های جهت گیری مثبت و سبک حل مسئله منطقی، همبستگی و انطباق پذیری خانواده در بین والدین عادی به طور معناداری بالاتر از والدین کودکان استثنایی به دست آمد و نمره خرده مقیاس های جهت گیری منفی، سبک حل مسئله اجتنابی و تکانشگری/ بی دقتی در والدین کودکان استثنایی بالاتر از والدین عادی به دست آمد. نتیجه گیری: بنابراین نتایج یافته ها نشان می دهد که حضور فرزند استثنایی در خانواده می تواند سلامت روان شناختی خانواده را تحت تأثیر قرار دهد.