مطالعات اسلامی ایرانی خانواده

مطالعات اسلامی ایرانی خانواده

مطالعات اسلامی ایرانی خانواده سال 5 تابستان 1404 شماره 2 (مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

مقالات

۱.

پیش بینی بهزیستی روانشناختی بر اساس سبک زندگی ارتقا دهنده سلامت و خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان دختر هنرستانی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۲ تعداد دانلود : ۸۰
مقدمه : روان شناسی مثبت نگر سلامت روانی را معادل کارکرد مثبت آن انگاشته و آنرا در قالب بهزیستی روان شناختی مفهوم سازی کرده است. از آنجایی که بهزیستی روان شناختی یکی از شاخص های مهم سنجش بهداشت روان می باشد و پیامد های روان شناختی مثبت زیادی به همراه دارد، بررسی عوامل فردی و اجتماعی موثر بر آن بسیار حائز اهمیت است. بهزیستی روان شناختی متاثر از عوامل متعددی است. هدف این پژوهش بررسی نقش دو عامل سبک زندگی ارتقادهنده سلامت و خودکارآمدی تحصیلی در تبیین بهزیستی روانشناختی می باشد. روش: این مطالعه از نظر هدف توسعه ای و یک پژوهش توصیفی-همبستگی است که در اسفند 1402 و فروردین 1403 لینک الکترونیکی سه پرسشنامه بهزیستی روان شناختی ریف فرم کوتاه، سبک ارتقاء دهنده سلامت والکر و خودکارآمدی تحصیلی جینکز و مورگان در گروههای مجازی دانش آموزان دختر هنرستانی شهر سنندج ارسال شد و از 400 نفر تکمیل کننده پرسشنامه تعداد 173 نفر از دانش آموزان که به طور کامل به سوالات پاسخ دادند، داده های پرسشنامه آنها با نرم افزار آموس و روش آماری معادلات ساختاری تجزیه و تحلیل گردید. یافته ها : نشان داد وزن رگرسیونی سبک ارتقای سلامت بر بهزیستی معنی دار، وزن رگرسیونی خودکارآمدی تحصیلی بر بهزیستی دارای معنی داری کمتر از 01/0 درصد است و همبستگی میان سبک ارتقای دهنده سلامت و خودکارآمدی در سطح کمتر از 01/0 معنی دار است. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش حاکی از اهمیت سبک زندگی ارتقادهنده سلامت و احساس خودکارآمدی تحصیلی در بهزیستی روان شناختی دانش آموزان دختر هنرستانی می باشند.
۲.

مقایسه اثربخشی آموزش رفتار بی آلایش و درمان تصویرسازی ارتباطی بر گرایش به رابطه مثلثی در زنان(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۴ تعداد دانلود : ۵۷
مقدمه: از جمله عواملی که می تواند بر بنیان روابط زوجین تاثیر منفی و مخرب بگذارد، در هم شکستن تعهد و انحصار روابط عاطفی و جنسی و ایجاد روابط مثلثی است. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی آموزش رفتار بی آلایش و درمان تصویرسازی ارتباطی بر گرایش به رابطه مثلثی در زنان بود. روش: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی از نوع تحقیقات پیش آزمون- پس آزمون چندگروهی همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه زنان دارای رابطه مثلثی بوده که در سال 1404 به مراکز مشاوره خصوصی شهر همدان مراجعه کردند که از بین آنها تعداد (45 نفر) به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه رابطه مثلثی (Sedighi & Yaghoubi, 2020) بدست آمدند. پروتکل درمان تصویرسازی ارتباطی (Hendrix, 2008) در 10 جلسه 60 دقیقه ای و پروتکل رفتار بی آلایش (صدیقی و یعقوبی، 2020) در 12 جلسه 45 دقیقه ای روی گروه آزمایش اجرا شد اما گروه کنترل در لیست انتظار باقی ماند. جهت تجزیه و تحلیل داده ها روش تحلیل کوواریانس و آزمون تعقیبی به کار رفت. یافته ها: نتایج نشان داد که هر دو روش رفتار بی آلایش و تصویرسازی ارتباطی بر مولفه ها و نمره کل گرایش به رابطه مثلثی اثر معناداری دارند (01/0p< ) اما بین اثربخشی دو روش تفاوت معناداری مشاهده نشد (05/0p> ). نتیجه گیری: می توان نتیجه گرفت روش رفتار بی آلایش و تصویرسازی ارتباطی بر کاهش گرایش به رابطه مثلثی مؤثر بوده و پیشنهاد می شود این روشها جهت کاهش روابط فرازناشویی مورد استفاده قرار گیرند.
۳.

اثربخشی درمان راه حل محور بر گشودگی به آینده و احساس انسجام زنان دارای افکار خودکشی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۰ تعداد دانلود : ۹۴
مقدمه: خودکشی، از مهم ترین شاخص های بهداشت روانی یک جامعه محسوب می شود و عوامل متعدد اقتصادی، اجتماعی، روانی در بروز آن دخیل هستند. این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی درمان راه حل محور بر گشودگی به آینده و احساس انسجام زنان دارای افکار خودکشی انجام شد. روش کار: روش پژوه ش از ن وع نیم ه تجرب ی و پیش آزم ون، پس آزم ون ب ا گ روه کنت رل ب ود. جامع ه آم اری ش امل کلیه زنان مراجعه کننده به مرکز جامع خدمات سلامت 6 شهری شهرستان گرگان دارای افکار خودکشی سال 1403بودن د ک ه 30 نف ر (15 نفر گ روه آزمای ش و 15 نف ر گ روه کنت رل) ب ه روش نمون ه گی ری در دس ترس انتخ اب ش دند. اب زار گ ردآوری داده ه ا پرسش نامه ه ای گشودگی به آینده ﺑﻮﺗﻼ و ﻫﻤﮑﺎران و انسجام روانی آنتونووسکی ب ود. مداخل ه درمان راه حل محور در 8 جلسه 90 دقیقه ای و هفته ای دو بار ب ر روی گ روه آزم ایش انج ام ش د و گ روه کنت رل هی چ گون ه مداخل ه ای دریاف ت نکردن د. تجزی ه و تحلی ل داده ه ا ب ا آزم ون ه ای توصیف ی (میانگی ن و انح راف اس تاندارد) و تحلی ل کوواریان س و ب ا اس تفاده از ن رم اف زار SPSS نس خه 24 انج ام ش د. می زان P کمت ر از 05/0 معن ی داری در نظ ر گرفت ه ش د. یافته ها: نتایج نشان داد که درمان راه حل محور بر گشودگی به آینده و احساس انسجام زنان دارای افکار خودکشی در مرحله پس آزمون موثر بود (01/0P <). نتیجه گیری: ب ر اس اس یافت ه ه ای پژوه ش، از درمان راه حل محور برای بهبود گشودگی به آینده و احساس انسجام بیشتر در زنان دارای افکار خودکشی م ی ت وان اس تفاده ک رد.
۴.

کاربرد مدل معنویت سازمانی بر تعادل کار و زندگی در شرایط جنگی مورد مطالعه:(کارکنان قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء(ص))(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۴۶ تعداد دانلود : ۵۵
مقدمه: عدم تعادل میان کار و زندگی می تواند منجر به استرس، کاهش رضایت شغلی و مشکلات سلامت روان شود که به نوبه خود بر پویایی خانواده و سبک زندگی تأثیر منفی می گذارد. در شرایط جنگی، این عدم تعادل به دلیل آثار خاصی که دارد در زمره یکی از چالش های اصلی کارکنان سازمان ها قرار داده شده است. این پژوهش با استفاده از مدل معنویت سازمانی، به بررسی تأثیر معنویت سازمانی بر تعادل کار و زندگی کارکنان قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء(ص)در شرایط جنگی می پردازد. روش روش تحقیق به صورت کمی و از نوع توصیفی-تحلیلی است و جامعه آماری شامل کارکنان این قرارگاه در سال ۱۴۰۴ می باشد. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته بر اساس مدل آلن و همکاران(2021) و مدل معنویت سازمانی است که روایی و پایایی آن تأیید شده است. داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و SmartPLS تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها نشان می دهند که ابعاد معنویت سازمانی همچون اخلاق کار، تجربه تعالی، فضای معنوی و فرهنگ سازمانی، تأثیر معناداری بر تعادل کار و زندگی کارکنان قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء(ص) دارد. نتیجه گیری: معنویت سازمانی می تواند به عنوان یک استراتژی مؤثر برای کاهش تعارض کار-زندگی و افزایش رضایت شغلی و شخصی در شرایط جنگی عمل کند.
۵.

مقایسه حل مسئله اجتماعی و سازگاری خانواده در بین والدین کودکان استثنایی و عادی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

نویسنده:
حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۵۲ تعداد دانلود : ۵۲
مقدمه: خانواده به عنوان نخستین و مهم ترین نهاد اجتماعی نقش تعیین کننده ای در رشد و سازگاری روانی و اجتماعی کودکان ایفا می کنند. حل مسئله اجتماعی و سازگاری خانواده از مولفه های اساسی سلامت روان خانواده محسوب می شوند. والدین کودکان استثنایی به دلیل مواجهه با شرایط خاص فرزندپروری الگوهای متفاوتی از حل مسئله و سازگاری را تجربه می کنند. روش: پژوهش حاضر با هدف مقایسه حل مسئله اجتماعی و سازگاری خانواده والدین کودکان استثنایی و عادی انجام شد. در پژوهش پس رویدادی حاضر 300 نفر از والدین 150 نفر والدین کودکان استثنایی و 150 نفر والدین کودکان عادی) به روش نمونه گیری تصادفی ساده و چند مرحله ای انتخاب شدند و به نسخه کوتاه حل مسئله اجتماعی (سو و شوک، 2005) و سازگاری خانواده (السون و همکاران، 1985) پاسخ دادند. یافته ها: نتایج به دست آمده از طریق تحلیل واریانس چند متغیری نشان داد که در خرده مقیاس های حل مسئله اجتماعی و سازگاری خانواده میان دو گروه تفاوت معنی داری وجود دارد، نمره خرده مقیاس های جهت گیری مثبت و سبک حل مسئله منطقی، همبستگی و انطباق پذیری خانواده در بین والدین عادی به طور معناداری بالاتر از والدین کودکان استثنایی به دست آمد و نمره خرده مقیاس های جهت گیری منفی، سبک حل مسئله اجتنابی و تکانشگری/ بی دقتی در والدین کودکان استثنایی بالاتر از والدین عادی به دست آمد. نتیجه گیری: بنابراین نتایج یافته ها نشان می دهد که حضور فرزند استثنایی در خانواده می تواند سلامت روان شناختی خانواده را تحت تأثیر قرار دهد.
۶.

اثربخشی درمان راه حل محور بر سبک های مقابله ای، تنظیم شناختی هیجان، و شفقت به خود در دختران با تجربه شکست عاطفی(مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)

حوزه‌های تخصصی:
تعداد بازدید : ۳۷ تعداد دانلود : ۶۸
شکست های عاطفی به ویژه در میان دختران جوان، اغلب با فشار روانی شدید، کاهش سلامت روان شناختی و توانایی مقابله موثر همراه است. هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی درمان راه حل محور بر سبک های مقابله ای، تنظیم شناختی هیجان، و شفقت به خود در دختران با تجربه شکست های عاطفی بود. پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل همراه با مرحله پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دختران با تجربه شکست های عاطفی مکرر مراجعه کننده به مراکز مشاوره منطقه ۵ تهران در سال ۱۴۰۱ بود. نمونه ای به حجم ۴۵ نفر (۲۲ نفر گروه آزمایش، ۲۳ نفر گروه کنترل) به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شد. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه سبک های مقابله ای لازاروس (1985)، مقیاس تنظیم شناختی هیجان گرانفسکی (۲۰۰۱)، و پرسشنامه شفقت به خود نف (۲۰۰۳) استفاده شد. مداخله بر اساس پروتکل راه حل محور ترپر (2012) در ۸ جلسه ۲ ساعته اجرا شد. داده ها با تحلیل واریانس مختلط تحلیل شدند. نتایج نشان داد که درمان کوتاه مدت راه حل محور در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل، سبک مقابله ای مساله محور، تنظیم عاطفی سازگار و شفقت به خود را به طور معنی داری بهبود داد و منجر به کاهش معنادار سبک مقابله ای متمرکز بر هیجان و تنظیم عاطفی ناسازگار گردید. مقایسه های زوجی بین مراحل پیش آزمون و پیگیری ماندگاری اثر مداخله را بر تمامی متغیرها به جز شفقت به خود تایید کرد. نتایج حاکی از آن است که درمان راه حل محور می تواند به بهبود سبک های مقابله ای، تنظیم شناختی هیجان، و شفقت به خود و در نتیجه ارتقای سلامت روان شناختی دختران با تجربه شکست عاطفی کمک کند.

آرشیو

آرشیو شماره‌ها:
۱۷