نگار دین پژوه

این پژوهش با مطالعه تجربه زیسته اعضای هیئت علمی زن بر آن است تا مسائل این اساتید را در جذب و ارتقا شناسایی و تحلیل کند. روش پژوهش، کیفی با رویکرد مطالعه موردی است. دانشگاه صنعتی شریف به عنوان یک نمونه کرانه ای انتخاب شد و با 10 نفر از اساتید زن، مصاحبه نیمه ساختارمند انجام گرفت. تحلیل داده ها با روش تحلیل مضمون انجام و برای افزایش اعتبار و روایی پژوهش، از فنون مختلف شامل حضور طولانی در میدان مطالعه، توصیف غنی و زمینه مند، بررسی متقابل و کدگذاران مستقل استفاده شد. تحلیل مصاحبه ها، به شناسایی چالش های جذب و ارتقا در هفت مضمون اصلی شامل اعمال سلیقه های شخصی در فرایند جذب، عدم شمولیت معیارهای ارتقا، مسیر ناهموار ارتباط با صنعت، وجود سقف شیشه ای در تصدی مناصب مدیریتی، مکفی نبودن درآمد استادی، ضعف آموزش و توسعه حرفه ای، مردانه بودن فرهنگ دانشگاه و جامعه منجر شد. اساتید زن در حوزه جذب و ارتقای مرتبه علمی علاوه بر چالش های مشترک با اساتید مرد، چالش هایی به سبب جنسیت داشته اند که در حوزه هایی نظیر تصدی سمت های مدیریتی، ارتباط با صنعت و غلبه فرهنگ مردانه پررنگ تر است. در راستای رفع این چالش ها علاوه بر فرهنگ سازی، فراهم کردن زیرساخت های قانونی و رفاهی ضروری است.

هدف: امروزه مشکلات اقتصادی و تحریم های اعمال شده نسبت به جوامع اسلامی، شکاف های عمیق اقتصادی را میان جوامع به ویژه در نهاد خانواده ایجاد کرده است. از سوی دیگر، برنامه جامع سعادتمندانه زندگی را می توان از قرآن کریم و گفتار و سیره معصومان(ع) دریافت کرد. توجه به سیره حضرت زهرا(س) از منظر اقتصادی نقش اساسی در بهبود روابط اقتصادی در نهاد خانواده ها دارد؛ چراکه ایشان به عنوان زن در خانواده در سازماندهی و مدیریت اقتصادی بهترین نقش را ایفا کرده است. روش: این پژوهش با روش تحلیل محتوا به بازاندیشی سیره عملی حضرت زهرا(س) از جنبه اقتصادی توجه دارد. یافته ها: یافته های پژوهش بیانگر آن است که در سیره عملی حضرت نقش منابع غیرمادی از منابع مادی برجسته تر است و ساده زیستی و ارائه الگوی همسان با سایر مردم عصر خویش در زندگی ایشان فراوان مشاهده می شود. نتیجه گیری: به کارگیری تدابیر اقتصادی، مدارا در برابر مشکلات اقتصادی، حاکمیّت خداوند در زندگی، اعتدال در تأمین نیازهای طبیعی، انفاق در راه خدا و توجه به محرومان، تناسب درخواست ها با توانایی های همسر، شکرگزاری و تقسیم کار از دیگر مؤلفه های سیره اقتصادی حضرت زهرا(س) است.