بررسی رابطه کارایی بانک های توسعه ای و بازارهای مالی و حقیقی کشور در چارچوب اقتصاد مقاومتی (مطالعه موردی بانک توسعه صادرات)(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
تحقیقات مالی اسلامی سال ۱۴ تابستان ۱۴۰۴ شماره ۴ (پیاپی ۳۴)
831 - 874
حوزههای تخصصی:
1. مقدمه و هدف بانک های توسعه ای به عنوان نهادهای مالی تخصصی، نقش مؤثری در ارتقای کارایی نظام مالی و تقویت بخش واقعی اقتصاد دارند. در چارچوب سیاست های اقتصاد مقاومتی، افزایش کارایی این بانک ها می تواند به ایجاد ثبات اقتصادی و حمایت از تولید داخلی منجر شود. بر همین اساس، هدف این پژوهش بررسی رابطه میان کارایی بانک های توسعه ای و بازارهای مالی و حقیقی کشور با تمرکز بر بانک توسعه صادرات ایران به عنوان تنها بانک اسلامی تخصصی فعال در حوزه صادرات است. 2. مواد و روش ها در این پژوهش از داده های سال های ۱۳۷۲ تا ۱۳۹۳ استفاده شده و سه شاخص منتخب شامل بازده دارایی ها (ROA)، بازده سرمایه (ROCE) و نسبت کل درآمد به کل هزینه (TRTC) به عنوان معیارهای ارزیابی عملکرد و کارایی مالی بانک توسعه صادرات در نظر گرفته شده اند. برای تحلیل اثر متغیرهای کلان اقتصادی نظیر نقدینگی، نرخ سود سپرده های بانکی و شاخص کل بورس بر شاخص های کارایی بانک، از مدل معادلات هم زمان (SEM) با روش حداقل مربعات سه مرحله ای (3SLS) در نرم افزار EViews نسخه 9 استفاده شده است. 3. یافته های تحقیق نتایج برآورد مدل ها نشان می دهد که شاخص بازده دارایی ها (ROA) بهترین معیار برای تبیین رابطه کارایی مالی بانک توسعه صادرات ایران با متغیرهای کلان اقتصادی است. یافته ها حاکی از وجود رابطه ای مستقیم و معنادار بین ROA و شاخص های منتخب بازارهای مالی و حقیقی کشور است. همچنین متغیرهایی نظیر نقدینگی و نرخ ارز تأثیر معنی داری بر بازدهی بانک دارند که نشان دهنده حساسیت عملکرد بانک توسعه صادرات به نوسانات کلان اقتصادی است. 4. بحث و نتیجه گیری بهبود کارایی بانک های توسعه ای، به ویژه بانک توسعه صادرات ایران، می تواند نقش مهمی در تحقق بند نهم سیاست های اقتصاد مقاومتی ایفا کند. یافته های تحقیق بیانگر آن است که تقویت ساختار درونی، افزایش تسهیلات دهی هدفمند و بهبود ارتباط با بازارهای مالی، به ارتقای ثبات و مقاومت نظام بانکی منجر می شود. درنتیجه، تمرکز بر ارتقای کارایی بانک های توسعه ای می تواند زمینه ساز تحقق اهداف کلان اقتصاد مقاومتی و پایداری رشد اقتصادی کشور باشد.