فاطمه قره قاشی

در راستای تحقق رویکرد راهبردی لازم در راستای چشم انداز آتی و دست یابی به مفهومی مشخص از آینده استان فارس، در پژوهش حاضر پیشران های مؤثر بر چشم اندازهای توسعه منطقه ای با رویکرد آینده پژوهی در راستای آمایش سرزمین در استان فارس شناسایی شده اند. این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی (از نوع توسعه ای راهبردی)، و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی و به لحاظ رویکرد پژوهش، استقرایی است. روش گردآوری اطلاعات مبتنی بر روش مطالعات اسنادی-پیمایشی مبتنی بر تکنیک دلفی است و با استفاده از روش تحلیل تأثیر متقابل، به شناسایی پیشران های پژوهش اقدام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل 37 متخصص و کارشناس در زمینه توسعه منطقه ای و آمایش سرزمین است که بر اساس روش گلوله برفی انتخاب شده اند. به منظور تجزیه وتحلیل داده ها و تحلیل ساختاری تأثیرگذاری هر یک از شاخص های مؤثر بر توسعه منطقه ای در استان فارس از نرم افزار میک مک استفاده شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد از میان 30 عامل بررسی شده، 4 عامل جذب سرمایه، نظام برنامه ریزی آمایش استان، حکمروایی و منابع آب، به عنوان پیشران های کلیدی مؤثر در توسعه منطقه ای استان فارس اثرگذار هستند که باید به صورت یکپارچه در برنامه ریزی چشم اندازها و توسعه منطقه ای استان فارس از طرف ارگان های مربوط در نظر گرفته شوند. همچنین، نتایج پژوهش نشان داد متغیرهای آموزش، فعالیت های فنی و علمی و اقلیم متغیرهای راهبردی و با توان تأثیرگذاری کلان بر توسعه منطقه ای استان فارس هستند.

بافت های ناکارآمد باعث افت کیفیت زندگی و آسیب پذیری در برابر بلایای طبیعی می شوند؛ بنابراین بازسازی و اجرای سیاست های بازآفرینی برای توسعه پایدار شهری و بهبود شرایط ضروری است. ازاین رو هدف اصلی پ ژوهش حاضر، ارزیابی و تحلیل سیاست های اقتصادی و کالبدی بازآفرینی بافت های فرسوده و تاریخی در شهر گرگان می باشد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، به شکل مطالعات توصیفی- تحلیلی می باشد. جامعه آماری این پژوهش را ساکنین محلات بافت تاریخی و فرسوده مرکز شهر گرگان تشکیل می دهند که با توجه به فرمول کوکران حجم نمونه 374 نفر می باشند. برای تحلیل داده ها، از نرم افزار SPSS و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) بهره گرفته شده است. یافته ها نشان داد که سیاست های حمایتی دولت از جمله ارائه تسهیلات مالی، معافیت های مالیاتی و زیرساخت های حمایتی، نقش مستقیمی در افزایش تمایل ساکنان و سرمایه گذاران برای مشارکت در بازآفرینی بافت های فرسوده گرگان داشته است. این سیاست ها با کاهش ریسک اقتصادی پروژه ها و افزایش امنیت سرمایه گذاری، انگیزه مشارکت را تقویت می کنند. همچنین سیاست های مبتنی بر مشوق های مالکیتی، به ویژه طرح معاوضه املاک فرسوده با زمین یا مسکن نوساز، به شکل معناداری بر ارتقای انگیزه مشارکت ساکنان و افزایش پایداری اجتماعی اثرگذار بوده است. پروژه های بازآفرینی در شهر گرگان موجب بهبود شاخص های و عملکردی شده است. هرچند این بهبودها به طور کامل مشکلات موجود را رفع نکرده، اما گام مؤثری در ارتقای کیفیت زندگی و بازآفرینی پایدار بافت های فرسوده محسوب می شود.