مطالب

در این پژوهش به بررسی وضعیت خشک سالی حوضه ارس در شرایط تغییر اقلیم پرداخته شده است. برای این منظور، از داده بارش شبیه سازی شده مدل CNRM-CM6-1-HR با توان تفکیک افقی بالا (10 کیلومتر) تحت سناریوی SSP585 طی 76 سال و 912 ماه از دوره آینده (2025-2100) استفاده شد و شاخص SPI به عنوان معیار ارزیابی وضعیت خشک سالی تعیین گردید. بررسی ماهانه خشک سالی آینده تحت سناریوی SSP585 با شاخص SPI نشان داد که روند خشک سالی در همه ایستگاه ها به جز ایستگاه جلفا نزولی است. تحت سناریوی SSP585، شدیدترین خشک سالی دوره در اردبیل و اهر در آوریل 2094، در جلفا در آوریل 2094، در پارس آباد در فوریه 2028، در خوی در سپتامبر 2078 و در ماکو در می 2080 شبیه سازی شد. در مقیاس سالانه، فراوانی خشک سالی در ماکو، جلفا، پارس آباد، خوی و اردبیل به ترتیب 42، 41، 39، 36 و 34 سال محاسبه شد. توزیع فضایی آنومالی های بارش سالانه حوضه ارس نشان داد بیشینه خشک سالی خیلی شدید و کمینه ترسالی خیلی شدید در جنوب شرقی حوضه (ایستگاه اردبیل) قرار گرفته درحالی که هسته بیشینه ترسالی خیلی شدید و هسته کمینه خشک سالی خیلی شدید در جنوب غربی حوضه متمرکز است. در مقیاس ماهانه نیز هسته بیشینه و کمینه فراوانی آنومالی های مثبت عمدتاً در نیمه غربی حوضه قرار دارد. در مقیاس سالانه، بیش ترین درصد افزایش آنومالی های بارشی مثبت برآورد شده مربوط به اردبیل، پارس آباد و اهر و بیش ترین کاهش آنومالی های منفی مربوط به اهر، خوی و اردبیل بوده است. در مقیاس ماهانه، حداکثر میزان کاهش آنومالی منفی مربوط به پارس آباد و حداکثر درصد افزایش آنومالی مثبت مربوط به جلفا است.

امروزه شهرها با چالش های بسیاری زیادی در زمینه اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و کالبدی مواجه شده اند. بر این اساس زیست پذیری یکی از مفاهیم و تئوری های مهم اخیر در برنامه ریزی شهری می باشد که مارا به سوی داشتن شهری مطلوب برای زندگی هدایت می کند. بنابراین هدف اصلی این پژوهش، مقایسه تطبیقی زیست پذیری فضاهای شهری در مناطق نوساز و قدیمی شهر تبریز ، نمونه موردی محلات اهراب و ولیعصر می باشد. پژوهش حاضر به لحاظ ماهیت از نوع پژوهش های کاربردی است و به لحاظ روش تحلیلی - توصیفی می باشد. در این پژوهش ابتدا با مطالعات صورت گرفته عوامل موثر بر زیست پذیری شهری در محلات مورد مطالعه در بعد مکانی بررسی شده و سپس معیارهایی در6 بعد مسکن، سرانه، دسترسی، محیط زیست، زیرساخت و جمعیت تعیین گردید. بعد از تعیین معیارها برای بدست آوردن لایه های اطلاعاتی از طرح توسعه و عمران (جامع) شهر تبریز، سالنامه آماری کشور، سالنامه آماری استان آذربایجان شرقی، بلوک های آماری شهرستان تبریز، تصاویر ماهواره ای لندست 9 و داده های آزمایشگاه شیمی دانشگاه تبریز استفاده شده است. در مرحله بعدی داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار ArcGIS 10.8.2 تحلیل گردیده و نتایج حاصل در قالب نقشه و جداول ارائه شد است. یافته های پژوهش نشان داد که سطح شاخص های زیست پذیری با توجه به معیارها در دو محله تفاوت چندانی به جز در مواردی با یکدیگر ندارند در آخر نیز برای وزن دهی و نتیجه گیری نهایی از تکنیک تاپسیس استفاده شده است که نتایج حاصل نشان می دهد محله ولیعصر با وزن 59/0 درصد زیست پذیر تر از محله اهراب با وزن 41/0 درصد می باشد.

مطالعه حاضر با روش ترکیبی با ترکیب رویکرد تجربی (در گردآوری داده ها) و توصیفی تحلیلی (در تحلیل داده ها)، به تبیین راهکارهای «سهل ممتنع» سرایی سعدی از نگاه هوش مصنوعی می پردازد. بدین منظور، در بخش تجربی، غزلی منتخب از سعدی به چهار ربات هوشمند «گروک 3»، «چت جی پی تی»، «جمینای» و «دیپ سیک» داده شده است. در بخش تحلیلی، پاسخ های این مدل ها بررسی، مقایسه و ارزیابی شده است تا همراه با تبیین راهکارهای «سهل ممتنع»سرایی سعدی از دیدگاه هوش مصنوعی، ظرفیت های تحلیلی این ابزارهای هوشمند در مطالعات ادبی نیز سنجیده شود. نتایج این جستار نشان می دهد که هر چهار هوش مصنوعی، در تعریف و تبیین مفهوم سهل ممتنع موفق عمل کرده است. مؤلفه های اصلی سهل ممتنع در غزل سعدی را عبارت دانسته اند از: سادگی زبان، عمق معنا، تصویرسازی، موسیقی، ایجاز، ایهام و جهان شمولی. همچنین هوش مصنوعی با شناسایی الگوهای پنهان، تحلیل دقیق نقش حروف اضافه، ارزیابی تأثیر وزن و قافیه، درک تضادهای معنایی و... نشان می دهد که «سهل ممتنع» در شعر سعدی نه تنها به دلیل استفاده از زبانی ساده و روان که به سبب وجود شبکه ای پیچیده از روابط معنایی، آرایه های ادبی ظریف و تجربه ای عمیق از عشق و حالات انسانی شکل گرفته است.

مقاله پیش رو می کوشد با بهره گرفتن از آراء کلود لوی استروس در اسطوره پژوهی بدین پرسش پاسخ دهد که چرا افسانه های درپیوند با تیپ T411 در ایران و مصر، علی رغم پیشینه محارم آمیزی در این دو سرزمین، از پذیرش آن سر باز می زنند؟ به باور لوی استروس در پس ظاهر متفاوت اسطوره های مرتبط ساختاری یکسان نهفته است. کشف این ساختار پنهان به یاری شباهت آن با ساختار زبان میسر می شود؛ چراکه اسطوره نیز مانند زبان واحدهای سازنده ای دارد که میت / اسطوره-واج نام دارند. با کشف این واحدها و درک ارتباط میان آن ها روشن می شود که اسطوره های درپیوند چه پیامی را و چگونه منتقل می کنند. پس از وارسی افسانه های یافت شده، بر پایه روش مذکور، روشن شد که این افسانه ها نمایانگر دوگانه انگاری ذهن پردازندگانشان هستند؛ زیرا تقابل محارم آمیزی / ممنوعیت محارم آمیزی شالوده پیدایش این افسانه هاست. این تقابل، خود، برآمده از تضادی است که در ژرفای جان آدمیان ریشه دارد: دوگانه طبیعت / فرهنگ. از آنجا که نهی زنا با محارم نقطه گسست بشر از طبیعت و آغاز پیدایش فرهنگ است افسانه های ایرانی و مصری در تلاش اند این نباید/باید را در مخاطبان نهادینه سازند و هم از این رو فرجامی متفاوت با باورهای دینی کهن دارند.

مقدمه و اهداف: سنت سیاست نامه نویسی، از دوره سلجوقی تا قاجار، مهم ترین میدان واکاوی کنش دولت در ایران بوده است؛ با این همه، ورود مدرنیته گسل هایی در بنیان های نظری آن پدید آورد. این مقاله با تمرکز بر دوره پیشامشروطه می کوشد مفهوم «دولت مداری» را در دو سیاست نامه متأخر -منشآت میرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانی و تنظیمات حسنه میرزا حسین خان سپهسالار- واکاوی کند. هدف اصلی، تبیین چگونگی پاسخ این دو متن به بحران های سه گانه تجدد، فروپاشی نظم سنتی و واژگونی امر سیاسی، و نشان دادن سهم آنان در گذار از الگوی سلطنت محور به الگوی دولت محور است. روش و چهارچوب نظری: چارچوب تحلیلی پژوهش، الگوی «بحران–تشخیص–تجویز» توماس اسپریگنز است که نظریه های سیاسی را واکنشی عقلانی به نابسامانی های عینی می داند و بر پایه این مدل، هر متن سیاسی بر چهار گام مشاهده بی نظمی، ریشه یابی بحران، ترسیم نظم مطلوب و تدوین راهکارها استوار است. همچنین نوع روش تحلیل، بازخوانی تطبیقی-تاریخی بوده تا داده های مستخرج از آثار قائم مقام و سپهسالار، و گزارش های مورخان و شارحان در چهارچوب الگوی اسپریگنز موردبررسی قرار گیرد. یافته ها: تحلیل تطبیقی نشان داد که قائم مقام در پاسخ به بحران شکست های نظامی و فرسایش اقتدار، مفهوم «مصلحت دولت» را حول سه محور بازتعریف کرد: الف. استقلال تصمیمات حاکم از اقتدار دینی، در قالب ایده «سلطنت مستقله»، ب. جایگزینی وفاداری های شخصی با مقوله نوپای «منافع ملی»، ج. تمایز فزاینده میان نهاد دولت و شخص سلطان که در نامه ها و اعتراض های او به شاه مشهود است. در گام تجویزی، او تثبیت ارتش منظم، اصلاح مالیه و حرفه ای سازی دیوان را برای گذار به دولت نو ضروری می دانست. سپهسالار، چند دهه بعد، مرحله بعدی این تحول را با طرح «تنظیمات حسنه» پیش برد. یافته ها نشان می دهد که وی با الهام از اصلاحات عثمانی، الگوی «سلطنت منتظم» را پیشنهاد کرد که در آن قدرت شاه از طریق سه سازوکار مهار می شود: نخست، تأسیس هیئت وزیران نُه گانه و صدارت پاسخ گو به شاه و مجلس وزرا؛ دوم، تشکیل مجالس تنظیمات ولایات با مشارکت مستوفیان و امنای محلی برای نظارت بر مالیات، امنیت و حقوق رعیت؛ سوم، محدود کردن حکام ایالات از رهگذر قواعد شفاف مالی و الزام آنان به حساب دهی به مرکز. مقایسه دو متن نشان می دهد هرچند هر دو نویسنده همچنان مشروعیت سلطنت را مفروض می گیرند، اما مسیر گذار از سلطنت مطلقه به دولت قانونی را در دو پله ترسیم می کنند: قائم مقام بر ضرورت تمایز مفهومی «دولت» از «شاه» و ایجاد ظرفیت چانه زنی دیوانی درون ساختار قدیم تأکید دارد، در حالی که سپهسالار با تکیه بر قانون گذاری اداری، به نهادمندسازی تفکیک وظایف و سلسله مراتب اداری می پردازد. در مجموع، سیاست نامههای متأخر پیشامشروطه از اخلاق نصیحت نامه ای فاصله گرفته و به زبان برنامه ریزی نهادی و دولتی نزدیک شده است. نتیجه گیری: برآیند پژوهش نشان می دهد که سنت سیاست نامه نویسی معاصر، توانست سازوکارهای دولت نو را درون زبان سنتی خود و در پیوند با گذشته در مواجهه با بحران های تجدد بازآفرینی کند. قائم مقام حلقه اتصال میان سلطنت و دولت را تمایز بخشید و سپهسالار با تنظیمات، بوروکراسی قانون مند را برای ساخت دولت فراهم آورد؛ بدین سان، بذر مشروطه در خاک سیاست نامههای پیشامشروطه برای غلبه بر بحران ها دولت مداری افشانده شد. بدین گونه می توان قائم مقام فراهانی و میرزا حسین خان سپهسالار را از پیشگامان این تفکر در ایران پیشامشروطه محسوب نمود که در پی افکندن ریشه های دولت نو از درون سنت سیاست نامه نویسی بودند.

ادبیات سورئال به عنوان یکی از جریان های تأثیرگذار قرن بیستم، تلاشی برای نفوذ به لایه های ناخودآگاه و آشکارسازی منطق پنهان ذهن انسان است. این مکتب با پیوند رؤیا و واقعیت، مرز میان ذهن و عین را درهم می ریزد و فضایی خلق می کند که در آن تجربه زیسته، خیال و حافظه در هم می آمیزند. در چنین بستری، مفهوم فضا از حدود کالبدی فراتر می رود و به نمود روان، جنسیت و درونیات انسان بدل می شود. این رویکرد، نه تنها در ادبیات بلکه در سایر هنرها ازجمله معماری، بستری برای بازاندیشی در تجربه فضایی فراهم می سازد. رمان بوف کور صادق هدایت، به عنوان نمونه ای برجسته از ادبیات سورئال در ایران، با خلق فضاهایی رازآلود و ذهنی، امکان تحلیل مفاهیمی چون زمان، ادراک و جنسیت را مهیا می کند. در این اثر، بازنمایی زن نقشی محوری در شکل گیری فضاهای روانی و ناخودآگاه دارد و به گونه ای نمادین ساختار فضایی روایت را سامان می دهد. این پژوهش با رویکردی بین رشته ای و با بهره گیری از روش تحلیل نشانه شناسی کیفی، به واکاوی فضاهای ذهنی و بازنمایی زن در بوف کور و بازتاب مفاهیم سورئالیستی آن در زبان معماری می پردازد. از طریق تحلیل لایه های تصویری و نمادین متن، الگوهای فضایی حاصل از پیوند واقعیت و رؤیا استخراج و به مفاهیم طراحی فضایی ترجمه شده اند. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری مفاهیم سورئالیستی در فرآیند طراحی، می تواند زمینه ساز خلق فضاهایی چندلایه، درون نگر و تجربه محور در معماری معاصر باشد؛ فضاهایی که نه صرفاً عملکردی، بلکه بازتابی از جهان ذهنی و روان انسان اند.

سیاست مدرسه سازی به عنوان یکی از ارکان اصلی برساختن هویت جدید ایرانی در سراسر دوره پهلوی اول دنبال شد. دولت رضاشاه با هدف تمرکز قدرت و تقویت انسجام ملی، سیاست های آموزشی نوینی را در سراسر کشور به اجرا گذاشت که جامعه عرب خوزستان نیز از آن مستثنا نبود. این مقاله به بررسی سیاست مدرسه سازی و گسترش آموزش نوین در جامعه عرب خوزستان طی سال های ۱۳۰۴ تا ۱۳۲۰ش می پردازد. پرسش اصلی پژوهش آن است که نهضت مدرسه سازی در میان عرب های خوزستان چه نقشی در پذیرش هویت جدید ایرانی داشت؟  تحقیق حاضر با روش تاریخی و بر پایه اسناد و نشریات دوره رضاشاه انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که تأسیس مدارس دولتی در مناطق عرب نشین نه تنها ابزاری برای گسترش سواد و آموزش بود، بلکه وسیله ای برای نفوذ و ترویج عناصر هویت رسمی نوین، ارزش های ملی و در عین حال تضعیف هویت محلی به شمار می آمد. همچنین روشن شد که در کنار منابع مالی وزارت معارف، نهادهایی چون شرکت نفت و نیروهای ارتش در خوزستان نقش مؤثری در پیشبرد این سیاست داشتند. بر اساس آمار موجود، توجه دولت به نهضت مدرسه سازی در جامعه عرب خوزستان بیش از دیگر مناطق کشور بوده است، چراکه این سیاست ابزاری برای تحکیم گفتار هویتی دولت و کنترل منطقه ای تلقی می شد.

در سال های اخیر، ارزیابی عملکرد پایداری شرکت ها به یکی از مهم ترین دغدغه های سرمایه گذاران، نهادهای نظارتی و بازارهای سرمایه تبدیل شده است. رشد سرمایه گذاری های مبتنی بر معیارهای محیط زیستی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) موجب شده است که توسعه مدل های دقیق و هوشمند برای سنجش پایداری شرکت ها از اهمیت ویژه ای برخوردار شود. با این حال، اغلب مدل های سنتی امتیازدهی پایداری بر تحلیل شاخص های مستقل و داده های ساختاریافته متمرکز بوده و قادر به استخراج روابط پیچیده میان شرکت ها، صنایع و ذی نفعان نیستند. این محدودیت باعث کاهش دقت ارزیابی و ضعف در پیش بینی عملکرد آتی پایداری شرکت ها می شود. هدف این پژوهش طراحی یک مدل هوشمند امتیازدهی پایداری برای شرکت های پذیرفته شده در بورس مبتنی بر شبکه های عصبی گرافی است. در مدل پیشنهادی، شرکت ها به عنوان گره های یک گراف و روابط مالی، صنعتی، مالکیتی و اطلاعاتی میان آن ها به عنوان یال های شبکه تعریف می شوند. سپس با استفاده از الگوریتم های یادگیری عمیق گرافی، الگوهای پنهان و وابستگی های ساختاری میان شرکت ها استخراج و در فرآیند محاسبه امتیاز پایداری لحاظ می شود. روش پژوهش از نوع کاربردی و توسعه ای بوده و در چارچوب رویکرد کمی انجام می شود. داده های مورد نیاز شامل شاخص های مالی، معیارهای ESG، اطلاعات مالکیتی و داده های ارتباطی شرکت های پذیرفته شده در بورس جمع آوری خواهد شد. پس از پیش پردازش داده ها، مدل شبکه عصبی گرافی طراحی و با مدل های یادگیری ماشین متداول نظیر Random Forest، XGBoost و شبکه های عصبی چندلایه مقایسه می شود. ارزیابی عملکرد مدل با استفاده از شاخص هایی نظیر MAE، RMSE،Accuracy و ضریب تعیین انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد که بهره گیری از ساختارهای گرافی و روابط بین شرکتی می تواند دقت و قابلیت تبیین مدل های امتیازدهی پایداری را به طور معناداری افزایش داد. همچنین مدل پیشنهادی قادر بود ابزاری کارآمد برای سرمایه گذاران، مدیران و سیاست گذاران بازار سرمایه در راستای تصمیم گیری های مبتنی بر توسعه پایدار فراهم آورد.

پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و بهره گیری از چارچوب تفکر سیستمی و رویکرد پویایی سیستم کیفی به شناسایی و تحلیل پویایی های علّی و ساختارهای زمینه ساز بروز موانع استقرار بودجه ریزی عملیاتی در شهرداری تبریز پرداخته است. در گام نخست، ساختارها و فرآیندهای موجود در الگوی مفهومی موانع استقرار بودجه ریزی عملیاتی شناسایی و نقاط اهرمی پیشنهاد شد. کهن الگوهای شناسایی شده در این مطالعه شامل ۸ کهن الگوی انطباق برنامه و بودجه، هماهنگی نهادهای محلی، ظرفیت سازگاری، محدودیت منابع، وابستگی به دولت، رانت، درآمدهای ناپایدار و تحمیل بار اضافی است که در قالب ۴ نوع کهن الگو شامل تنزل اهداف، محدودیت رشد، جابه جایی مرز مشکل و راه حل هایی که شکست می خورند طبقه بندی شدند. در ادامه، با اتکا به چارچوب سطوح مداخله میدوز، نقاط اهرمی نظیر کنترل و نظارت مؤثر، تمرکززدایی، تهیه گزارش عملکرد دوره ای، تقویت ارتباط بین بودجه و اقتصاد شهر و مدیریت جامع شهری تحلیل و اولویت بندی شد. یافته ها نشان می دهد که غلبه بر موانع بودجه ریزی عملیاتی صرفاً از طریق شناسایی موانع ممکن نیست، بلکه نیازمند اصلاح ساختارهای بنیادین، تغییر الگوهای ذهنی مدیران و اتخاذ مداخلات عمیق و پایدار است. نتایج این پژوهش از منظر سیاست گذاری حاکی از آن است که شهرداری ها برای استقرار موفق بودجه ریزی عملیاتی باید ضمن حرکت به سوی استقلال مالی و تنوع بخشی به منابع پایدار، به تقویت ظرفیت نهادی، شفافیت و پاسخگویی بپردازند. این یافته ها فراتر از مورد تبریز، برای سایر کلان شهرها و حتی شهرداری های متوسط کشور نیز قابل تعمیم بوده و می تواند مبنای اصلاحات سیاستی و نهادی در نظام مدیریت مالی شهری ایران قرار گیرد.

قیام امام حسین در سال ۶۱ هجری قمری، یکی از نقاط عطف مهم تاریخ اسلام و نماد مقاومت اخلاقی، دینی و سیاسی در برابر ظلم و فساد حکومت اموی به‌شمارمی‌آید. این حرکت، نه‌تنها ابعاد سیاسی و اجتماعی گسترده‌ای داشت، بلکه در اصول اخلاقی و دینی مانند عدالت‌خواهی، اصلاح امت اسلامی و پایبندی به‌حق ریشه داشت. با وجود این در همان دوران و پس از آن، قیام‌های دیگری علیه امویان شکل گرفت که اهداف، روش‌ها و نتایج متفاوتی داشتند و از نظر برخی ویژگی‌ها با قیام حسینی شباهت و تفاوت نشان می‌دادند. این پژوهش با روش تحلیلی ـ تاریخی و رویکرد تطبیقی به‌بررسی قیام‌های حرّه، عبدالله بن زبیر، توابین، مختار ثقفی و زیدبن علی پرداخته و آنها را از منظر اهداف سیاسی، انگیزه‌های مذهبی، ساختار رهبری، استراتژی‌های مبارزاتی و پیامدهای تاریخی با قیام امام حسین مقایسه کرده است. یافته‌ها نشان داد که گرچه همة این قیام‌ها علیه ظلم اموی بودند، اما تنها قیام عاشورا بر مبنای اصلاح امت و شهادت آگاهانه شکل گرفت و الهام‌بخش نسل‌های بعدی شد.

هدف: پژوهش حاضر از طریق ترکیب تحقیقات پیشین با هدف واکاوی موانع اشتغال در بازارکار ورزش ایران با تأکید بر محیط کلان انجام شده بود. روش شناسی: این پژوهش از نوع کیفی با رویکرد فراترکیب و به روش تحلیل محتوای کیفی اجرا شده بود. جامعه آماری کلیه مطالعات داخلی انجام شده در بازه زمانی بین سال های 1380 تا 1402 بود. در این راستا 580 پژوهش در زمینه موضوع مورد نظر ارزیابی و در نهایت 31 مقاله به صورت هدفمند انتخاب گردید و با استفاده از الگوی هفت مرحله ای سندلوسکی و باروسو، یافته های پژوهش پیشین مرتبط با اهداف پژوهش، بررسی، تجمیع، ترکیب و تفسیر شد. با استفاده از روش کدگذاری تعداد 21 مضمون فرعی و 5 مضمون اصلی شناسایی شدند. یافته ها: بر اساس یافته ها، موانع محیط کلان اشتغال در بازارکار ورزش در 5 مضمون موانع اقتصادی، موانع فرهنگی و اجتماعی، موانع سیاسی، موانع دانش و فناوری، موانع قانونی و حقوقی طبقه بندی شده است. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش نشان می دهد که توسعه اشتغال در ورزش ایران با موانع متعددی در محیط کلان روبرو است. برای غلبه بر این چالش ها، اتخاذ رویکردی جامع و بلندمدت توسط سیاست گذاران، مدیران و فعالان اقتصادی این حوزه ضروری است. با درک عمیق تر از موانع محیط کلان، می توان سیاست ها و استراتژی های مؤثرتری برای ارتقای اشتغال در بازار کار ورزش تدوین کرد. این سیاست ها می توانند شامل اصلاحات اقتصادی، بهبود روابط سیاسی، حمایت های اجتماعی، پیشرفت فناوری و تغییرات قانونی باشند. اجرای این اقدامات، می تواند به ایجاد فرصت های شغلی جدید و پایدار در ورزش ایران منجر شود.

رشد سریع جمعیت شهری و افزایش مصرف انرژی، صنعت ساختمان را به یکی از اصلی ترین عوامل فشار بر محیط زیست و تغییرات اقلیمی تبدیل کرده است. در پاسخ به این چالش، مفهوم ساختمان سبز و نظام های ارزیابی مرتبط نظیر LEED و BREEAM در سطح جهانی مطرح شده اند. هرچند، در کشورهای خاورمیانه به دلیل شرایط اقلیمی گرم و خشک، محدودیت منابع و ساختارهای نهادی خاص، این نظام ها کارایی لازم را ندارند و با شکاف میان طراحی و عملکرد واقعی مواجه اند. هدف اصلی پژوهش حاضر، تحلیل تطبیقی نظام های ارزیابی ساختمان سبز در کشورهای منتخب خاورمیانه و ایران است. در این راستا، شناسایی ساختار و شاخص های کلیدی نظام های بین المللی، مقایسه تطبیقی از نظر انطباق با اقلیم و فرهنگ منطقه و شناسایی چالش های نهادی، فنی و اجرایی می باشد. روش پژوهش در نهایت کیفی تحلیلی و مبتنی بر مرور تطبیقی است؛ مروری نظام مند بر منابع علمی و گزارش ها در پایگاه هایی چون Scopus، Web of Science، ScienceDirect، SpringerLink و پایگاه های داخلی (SID، IranDoc) انجام شد (پوشش زمانی: ۲۰۰۵–۲۰۲۴). فرایند غربالگری دو مرحله ای اجرا و داده های استخراجی بر اساس سال نشر، نوع نظام، محورهای مورد بررسی و غیره در جداول فراوانی ارائه و تحلیل گردید. یافته ها نشان می دهد اگر نظام های بین المللی بدون در نظر گرفتن ویژگی های محلی به کار گرفته شوند، کارایی آن ها در تحقق پایداری کاهش می یابد.؛ ضعف نظارت، کمبود داده های عملکردی، نبود نهادهای گواهی دهنده مستقل و فقدان مشوق های اقتصادی از مهم ترین موانع شناسایی شده اند. در مقابل، تجربه هایی مانند LGBC در دبی و SAB در عربستان ظرفیت هایی برای بومی سازی فراهم ساخته اند. در نهایت، مدل پیشنهادی MENA–GBRS با سه لایه شاخص های پایه، عملکردی و نوآورانه و با بهره گیری از فناوری هایی مانند BIM، IoT و هوش مصنوعی معرفی شده که می تواند زمینه ساز ارتقای نظام های ارزیابی در منطقه باشد.

زمینه و هدف: افشای اطلاعات در فرایند دادرسی کیفری، چالشی پیچیده در تقاطع حقوق داخلی و تعهدات بین المللی است. این پژوهش با هدف واکاوی مبانی فقهی و حقوقی این پدیده و سنجش انطباق سیاست جنایی ایران با تعهدات حقوق بشری در زمینه حق بر حریم خصوصی و دادرسی عادلانه انجام شد. مواد و روش ها: این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و ابزار کتابخانه ای انجام شده است. تمرکز اصلی بر تحلیل متون فقهی، قوانین موضوعه و اسناد بالادستی نظیر سند تحول و تعالی قضایی ۱۴۰۳ می باشد. ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل پژوهش، اصول امانت داری در نقل قول و اصالت متون رعایت گردیده است. یافته ها: یافته ها نشان می دهد در فقه امامیه، اصول کرامت ذاتی، حرمت عرض و لزوم کتمان سِر، افشای اسرار را حرام و مستوجب ضمان می دانند. از منظر حقوقی، اسناد بالادستی مانند سند تحول قضایی، رویکردی به سوی «صیانت هوشمند» نشان می دهند. با این حال، خلاءهایی در جرم انگاری افشا توسط شهروند-خبرنگاران و پاسخ به نشت های غیرعمدی مشهود است. نتیجه : برای نیل به استانداردهای کامل مندرج در اسناد بین المللی حقوق بشر که ایران به آن ها متعهد است، نیازمند تحولاتی راهبردی است. اولاً، خلاءهای تقنینی موجود، به ویژه در مواجهه با افشای اطلاعات توسط «اشخاص ثالث غیررسمی» در فضای مجازی و مسئولیت کیفری ناشی از «سهل انگاری» کارگزاران، تهدیدی برای تحقق عملی حق بر حریم خصوصی و دادرسی عادلانه محسوب می شود. ثانیاً، ضروری است رویکرد «صیانت هوشمند» منعکس در اسناد تحولی، با وضع قوانین شفاف و سازوکارهای نظارتی مؤثر، از سطح سیاست به عمل تبدیل گردد.

هدف اصلی این پژوهش، بررسی چگونگی اثرگذاری شوک های هزینه ای دولت بر رشد اقتصادی ایران است. بدین منظور از مدل سازی چندوجهی بر پایه الگوی رشد رام (1986) و روش رگرسیون آستانه ای هانسن بهره گرفته شده است. در این چارچوب، دو شاخص برای اندازه دولت در نظرگرفته شده است: نسبت هزینه های جاری دولت به تولید ناخالص داخلی (GS1) و نسبت هزینه های تملک دارایی های سرمایه ای دولت به تولید ناخالص داخلی (GS2). یافته های پژوهش نشان می دهد که شوک های ناشی از هزینه های سرمایه ای دولت اثر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی ایران دارند، در حالی که چنین اثری برای هزینه های جاری دولت تأیید نمی شود. همچنین، نتایج حاکی از آن است که منحنی بارس (آرمی) در اقتصاد ایران طی دوره 1340 تا 1402 تحقق نیافته است؛ به این معنا که درهیچیک از اندازه های کوچک، متوسط و بزرگ دولت، رابطه اندازه دولت با رشد اقتصادی منفی نمی شود و ما شاهد منحنیU  معکوس در این رابطه نیستیم. هرچند در مقیاس های بزرگ دولت، کاهش کارایی و اثربخشی مشاهده می گردد ولی این رابطه همچنان مثبت است.از دیگر یافته های مهم این پژوهش آن است که هزینه های دولت، چه در بخش جاری و چه در بخش سرمایه ای، آثار جانبی مثبتی بر تولیدات بخش غیردولتی برجای می گذارند. این آثار در هزینه های جاری با افزایش اندازه دولت کاهش می یابد (کاهش کشش)، در حالی که در هزینه های سرمایه ای با بزرگ تر شدن اندازه دولت تقویت می شود (افزایش کشش).

در این پژوهش، هدف اصلی ارزیابی جایگاه رقابتی پیست اسکی دیزین در مقایسه با پیست پالاندوکن ترکیه بود. روش تحقیق به صورت آمیخته و در دو فاز کیفی و کمّی طراحی شد. در فاز کیفی، از تکنیک دلفی فازی بهره گرفته شد و جامعه آماری شامل خبرگان دانشگاهی، مدیران وزارت میراث فرهنگی و گردشگری و فدراسیون اسکی بود. نمونه گیری در این مرحله به روش هدفمند از نوع سرآمد انجام شد و هجده نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. تحلیل داده های کیفی با استفاده از نرم افزار اکسل انجام شد. در فاز کمّی، روش تحقیق توصیفی پیمایشی و جامعه آماری شامل گردشگران ایرانی بازدیدکننده از پیست های دیزین و پالاندوکن بود. نمونه گیری به شیوه غیراحتمالی در دسترس انجام شد و با استفاده از نرم افزار G-Power حجم نمونه ۳۰۰ نفر تعیین شد. روایی ابزار پژوهش ازطریق محاسبه شاخص های CVR و CVI و با مشارکت ده خبره تأیید شد. همچنین، پایایی پرسش نامه با استفاده از آلفای کرونباخ و ضریب پایایی ترکیبی سنجیده شد. مقادیر به دست آمده در تمامی ابعاد بالاتر از ۰٫۷ بوده و حاکی از پایایی مناسب ابزار است. درنهایت، داده ها با بهره گیری از نرم افزار SPSS و تکنیک IPCA تحلیل شدند. نتایج ماتریس IPCA نشان داد که پیست اسکی دیزین در بسیاری از عوامل، عملکرد ضعیف تری به نسبت پیست اسکی پالاندوکن دارد و به اقدامات اصلاحی فوری برای بهبود توان رقابتی خود نیازمند است.

در این پژوهش، هدف اصلی ارزیابی جایگاه رقابتی پیست اسکی دیزین در مقایسه با پیست پالاندوکن ترکیه بود. روش تحقیق به صورت آمیخته و در دو فاز کیفی و کمّی طراحی شد. در فاز کیفی، از تکنیک دلفی فازی بهره گرفته شد و جامعه آماری شامل خبرگان دانشگاهی، مدیران وزارت میراث فرهنگی و گردشگری و فدراسیون اسکی بود. نمونه گیری در این مرحله به روش هدفمند از نوع سرآمد انجام شد و هجده نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. تحلیل داده های کیفی با استفاده از نرم افزار اکسل انجام شد. در فاز کمّی، روش تحقیق توصیفی پیمایشی و جامعه آماری شامل گردشگران ایرانی بازدیدکننده از پیست های دیزین و پالاندوکن بود. نمونه گیری به شیوه غیراحتمالی در دسترس انجام شد و با استفاده از نرم افزار G-Power حجم نمونه ۳۰۰ نفر تعیین شد. روایی ابزار پژوهش ازطریق محاسبه شاخص های CVR و CVI و با مشارکت ده خبره تأیید شد. همچنین، پایایی پرسش نامه با استفاده از آلفای کرونباخ و ضریب پایایی ترکیبی سنجیده شد. مقادیر به دست آمده در تمامی ابعاد بالاتر از ۰٫۷ بوده و حاکی از پایایی مناسب ابزار است. درنهایت، داده ها با بهره گیری از نرم افزار SPSS و تکنیک IPCA تحلیل شدند. نتایج ماتریس IPCA نشان داد که پیست اسکی دیزین در بسیاری از عوامل، عملکرد ضعیف تری به نسبت پیست اسکی پالاندوکن دارد و به اقدامات اصلاحی فوری برای بهبود توان رقابتی خود نیازمند است.

آسایش حرارتی در کیفیت زندگی و رضایت کاربران فضاهای شهری، به ویژه در مناطق تاریخی با اقلیم خاص، نقشی حیاتی ایفا می کند. محدوده تاریخی کاشان با ویژگی های منحصربه فرد خود، هم میزبان گردشگران است و هم محل زندگی ساکنان بومی؛ اما تفاوت در نحوه تعامل، مدت زمان حضور و الگوهای سازگاری این دو گروه، می تواند بر درک و تجربه آن ها از آسایش حرارتی محیط اثرگذار باشد. این مقاله با استفاده از روش های پیمایشی و میدانی، به مقایسه و ارزیابی احساس آسایش حرارتی ساکنان بومی و گردشگران غیربومی بافت تاریخی کاشان براساس شاخص های استاندارد جهانی می پردازد. این پژوهش به مدت چهارده روز، از ابتدای شهریور ۱۴۰۳ با مشارکت دو گروه ساکنان بومی و گردشگران غیربومی در بافت تاریخی انجام شد. در این دوره، پس از انجام مطالعات کتابخانه ای و حضور فیزیکی در بافت، ۳۸۴ نفر از ساکنان و گردشگران به پرسش نامه های مربوط به وضعیت حرارتی و محیطی پاسخ دادند. هم زمان، پارامترهای اقلیمی مانند دما، رطوبت و سرعت جریان هوا ثبت شدند. سپس نرخ لباس و متابولیسم افراد با استفاده از نرم افزار Deltalog10 محاسبه شد. پس از گردآوری و تجزیه وتحلیل داده ها با نرم افزار SPSS27 ، معادلات شاخص های آسایش حرارتی ( PMV-PET-SET-UTCI ) براساس نظرات پاسخ دهندگان با نرم افزار RayMan مشخص شد. یافته ها نشان داد براساس شاخص های PET ، UTCI و SET ، ساکنان بومی و گردشگران هر دو آسایش حرارتی را در دماهایی کمی بالاتر از حد استاندارد تجربه می کنند. همچنین براساس شاخص PMV ، ساکنان بومی در بازه 62/26 تا 79/30 درجه سانتی گراد احساس آسایش حرارتی داشتند؛ اما این شاخص برای گردشگران به دلیل نبود رابطه معنادار با دما، قابل استناد نبود. نتایج نشان داد که نیازهای آسایش حرارتی ساکنان بومی و گردشگران در فضاهای تاریخی کاشان متفاوت است. گردشگران عموماً دماهای خنک تری را ترجیح می دهند، درحالی که ساکنان بومی، به دلیل سازگاری با اقلیم منطقه، بازه دمایی وسیع تری را تحمل کرده و نقطه آسایش متفاوتی دارند. این امر بر لزوم طراحی انعطاف پذیر و چندمنظوره در بافت های تاریخی، با در نظر گرفتن نیازهای متفاوت این دو گروه، تأکید می کند.

با توجه به رشد سریع فناوری و افزایش استفاده از اینترنت، وب سایت های گردشگری نقش مهمی در شکل دهی به تجربیات مشتریان و جذب گردشگران ایفا می کنند. در این راستا، شناسایی قابلیت های مؤثر وب سایت ها در جلب اعتماد و رضایت گردشگران به بهینه سازی راهبردهای بازاریابی و خدمات این وب سایت ها کمک می کند؛ بنابراین هدف پژوهش حاضر، شناسایی تأثیر قابلیت های وب سایت های گردشگری در وفاداری گردشگران با تأکید بر نقش میانجی اعتماد و رضایت در استان یزد است. این تحقیق به لحاظ هدف، کاربردی است و از حیث ماهیت و روش، جزو تحقیقات توصیفی پیمایشی است. برای گردآوری داده های تحقیق، از یک پرسش نامه محقق ساخته براساس طیف لیکرت برای سنجش نظرات خریداران اینترنتی محصولات گردشگری استفاده شد. پایایی پرسش نامه نیز براساس آلفای کرونباخ تأیید شد. جامعه آماری تحقیق شامل گردشگران استان یزد است که دست کم یک بار خرید اینترنتی محصولات گردشگری، همانند رزرو اینترنتی بلیت قطار، هواپیما، هتل و .. را داشته اند که 140 نفر از آنان به صورت غیرتصادفی در دسترس تجزیه وتحلیل شدند. نتایج حاکی از آن است که تمامی روابط مدل به جز تأثیر منفی قابلیت مسیریابی در اعتماد تأیید شد. امنیت، هزینه انتقال، رضایت و اعتماد به عنوان عوامل کلیدی مؤثر در وفاداری شناسایی شدند.