درخت حوزه‌های تخصصی

از آن جا که تصاویر در متون آموزشی نقش قابل توجهی را ایفا می کنند لذا کارکرد روشمند آن می تواند موجب تسهیل یادگیری و افزایش عملکرد شناختی فراگیران شود. در پژوهش حاضر، تصاویر کتاب های عربی ایران و مصر پایه نهم متوسطه اول، از لحاظ ابعاد مختلف بازنمایی شامل بعد فرایند و شخصیت بر اساس نشانه شناسی اجتماعی کرس و ون لیوون (۲۰۰۶) و نیز چگونگی انتقال معنای تصاویر متناسب با دانش فراگیران و رشد شناختی و ادراکی آنها بر اساس دیدگاه رشدشناسی گو و فنگ (۲۰۱۵) به روش کمی و کیفی، با هدف بررسی نحوه انتقال اطلاعات به دانش آموزان دو کشور طبق تصاویر، تحلیل می شود. نتایج پژوهش نشان داد، که در بُعد فرایند، هر دو کتاب بیشتر بر تصاویر روایتی تأکید دارند، اما کتاب ایران توجه بیشتری به تحلیل محتوای تصویری دارد. از نظر بُعد شخصیت، کتاب ایران بیشتر به تصاویر غیرشخصیتی متمایل است، در حالی که کتاب مصر بر بازنمایی شخصیت های انسانی به صورت فردی و گروهی تمرکز دارد. علاوه بر این، در تحلیل نوع تصاویر، کتاب ایران بیشتر از تصاویر واقعی استفاده کرده، در حالی که کتاب مصر تعادل بیشتری بین تصاویر واقعی و کارتونی برقرار کرده است. این تفاوت ها نشان دهنده تفاوت های فرهنگی و آموزشی در طراحی محتوای تصویری این دو کتاب است. پیشنهاد می شود نویسندگان دیگر همین موضوع را در پایه ای دیگر از دو کشور بررسی کنند.

زمینه و هدف: خودنظم جویی تحصیلی یکی از حوزه های مهم پژوهشی است که امروزه به عنوان یکی از محورهای اساسی تعلیم و تربیت شناخته می شود. با توجه به تغییرات سریع و پیشرفت های روزافزون علم و فناوری، دانش آموزان باید به صورت مستقل و بدون حضور دائم معلم، مهارت های لازم را بیاموزند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر ذهن آگاهی بر خودنظم جویی تحصیلی با نقش میانجی عملکرد خانواده در بین دانش آموزان پایه ششم ابتدایی انجام شد. روش:این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی- همبستگی مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه ششم ابتدایی شهرستان اراک در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ (۶۰۰۰ نفر) بود که با استفاده از جدول مورگان، ۳۸۲ نفر به عنوان نمونه با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. جهت جمع آوری اطلاعات، از پرسشنامه های خودنظم جویی تحصیلی سواری و همکاران (۱۳۹۲)، ذهن آگاهی بیر و همکاران (2006) و عملکرد خانواده اپستین و همکاران (۱۹۸۳) استفاده شد. برای تحلیل داده ها ، از روش مدل یابی معادلات ساختاری بهره گرفته شد. یافته ها: نتایج نشان داد ذهن آگاهی تأثیر مثبت و مستقیم بر خودنظم جویی تحصیلی (۰.۴۶۲)، ذهن آگاهی تأثیر مثبت و مستقیم بر عملکرد خانواده (۰.۶۷۹) و عملکرد خانواده تأثیر مثبت و مستقیم بر خودنظم جویی تحصیلی (۰.۴۹۱) دارد. همچنین ذهن آگاهی از طریق نقش میانجی عملکرد خانواده تأثیر مثبت و غیرمستقیم (۰.۳۳۳) بر خودنظم جویی تحصیلی دارد. نتیجه گیری: با توجه به نتایج می توان گفت که ذهن آگاهی با تقویت خودآگاه و کنترل توجه نقش مؤثری در بهبود خودنظم جویی تحصیلی دانش آموزان ابتدایی ایفا می کند. بنابراین گنجاندن برنامه های ذهن آگاهی در محیط های آموزشی می تواند یک راهبرد کارآمد در جهت بهبود عمکلرد تحصیلی مورد توجه قرار گیرد و در این رابطه، عملکرد خانواده به عنوان یک عامل میانجی اهمیت ویژه ای دارد؛ خانواده های حمایت گر با ایجاد محیطی پایدار، الگوسازی رفتاری مثبت و فراهم کردن حمایت عاطفی، اثرات ذهن آگاهی را بر خودنظم جویی تحصیلی تقویت می کنند.

پیشینه و اهداف: این جستار با هدف بررسی مطالعات نظری-تجربی پژوهشگران حوزه زبان آموزی کودک، برای شناسایی تفاوت های انگاره ای زبان آموزی دختران و پسران در سنین اولیه کودکی(1-5سال) انجام گرفت. روش: روش اجرای مطالعه، روش فراتحلیل بود. برمبنای آن جامعه نمونه، براساس الگوی پریسما، در نهایت11 مقاله مرتبط انتخاب و در بخش های انگاره، رویکرد، ماهیت، روش و محورهای مفهومی باهم تطبیق داده شد. یافته ها: یافته های فراتحلیلی حاکی از سه احتمال داشت: میان دختران و پسران در مقوله زبان آموزی تفاوت وجود دارد و دختران زودتر از پسران به این مهم دست می یابند؛ میان دختران و پسران در مقوله زبان آموزی تفاوتی وجود ندارد، بلکه در معرض عوامل دیگر قرار گرفتن، باعث تفاوت می شود؛ در برخی کلمات(احساسی، عاطفی و..) دختران زودتر صاحب مؤلفه های کلامی(درک و بیان) می شوند. در برخی کلمات( حرکتی، ابزاری..) پسران زودتر زبان را می آموزند. نتیجه-گیری: اینکه اکثر پژوهشگران مورد بررسی معتقد به وجود تفاوت جنسیتی در حوزه زبان آموزی در کودکان بودند، اما برخی هم معتقد بودند تفاوت ناشی از عوامل دیگری است، که در زبان خود را نشان داد. لذا نیاز هست عوامل جانبی مؤثر بر زبان آموزی مورد کنترل بیشتری قرار گیرد، تا عناصر اثرگذار بر تفاوت های زبان بهتر شناخته شوند

  پیشینه و اهداف : هدف از این پژوهش مقایسه روش های آموزشی، مهارت های تدریس و توسعه حرفه ای دانشجویان نظام های تربیت معلم در دوره های تخصصی در چهار کشور، یعنی فلاند، ژاپن، آلمان و ایران است. روش : در این پژوهش، چالش ها و راهکارهای موجود در هر کدام از کشورها در زمینه های روش های آموزشی، مهارت های تدریس و توسعه ای حرفه ای دانشجویان با استفاده از منابع معتبر شناسایی شده است. یافته ها : نتایج پژوهش نشان داد که در هر کدام از کشورها، روش های آموزشی و مهارت های تدریس متفاوتی وجود دارند. در کشور فلاند، برنامه های تربیت معلم بر اساس رویکرد مشارکتی و تعاونی طراحی شده اند و این کشور در زمینه توسعه ای حرفه ای بسیار پیشرفته عمل می کند. در کشور ژاپن، توجه بیشتری به ارتقای مهارت های تدریس دانشجویان شده است. در کشور آلمان، توجه بیشتری به توسعه حرفه ای معلمان و توانمند سازی آن ها برای ارائه آموزش با کیفیت وجود دارد. در ایران، با تأکید بر تجربه های عملی، توسعه مهارت های تدریس و آموزش های مداوم، به معلمان کمک می کند تا به بهترین نحو ممکن وظایف خود را انجام دهند. بحث : با توجه به نتایج پژوهش، برای نظام تربیت معلم در ایران، راهکارهایی ارائه شده است. این راهکارها شامل توجه به توسعه حرفه ای معلمان، ارتقای مهارت های تدریس، استفاده از فناوری های آموزشی، توسعه مهارت های تحلیل داده دانشجویان، توسعه رویکردهای نوین در آموزش و هماهنگی بیشتر بین معلمان و سایر سازمان های مرتبط می باشد. با اجرای این راهکارها می توان بهبود کیفیت آموزش و پرورش در ایران را تسهیل کرد.

هدف از این مقاله بررسی تجارب نظام های آموزشی موفق در فرایند بودجه ریزی مدرسه محور و دلالت های آن برای نظام آموزش و پرورش ایران می باشد. این پژوهش با استفاده از رویکرد تطبیقی و بهره گیری از منابع و اسناد در راستای عملکرد و نحوه تفویض اختیار به مدارس در زمینه بودجه ریزی صورت پذیرفته است. یافته ها نشان می دهد که واگذاری اختیار بودجه ریزی به مدارس از ارکان اساسی پیاده سازی مدرسه محوری به شمار رفته و از جمله توانایی هایی که مدارس باید در فرایند مدیریت مدرسه محور داشته باشند، بودجه بندی توسط خود مدرسه است. بررسی حاضر همچنین نشان داد که عوامل متعددی از قبیل عاملان بودجه ریزی مدرسه محور( مدیران، معلمان، نمایندگان دانش آموزان و شورای محلی) که از آنها به عنوان شرایط نرم افزاری در بودجه ریزی مدرسه محور نام برده می شود، و عوامل سخت افزاری نظیر منابع مکتوب و دیجیتالی، روشهای مدیریتی، قوانین، داده های اطلاعاتی، منابع و محیط آموزشی در فرایند بودجه ریزی مدرسه محور نقش دارند. مطالعات انجام شده در سطح کشور هم نشان می دهد که مدارس کشور فاقد امکانات لازم برای مدرسه محوری بوده و مهارت مدیران و معلمان نیز که از عاملان مهم در مدرسه محوری هستند در این زمینه ناکافی می باشد. از اینرو باید با اتخاذ راه کارهایی از قبیل تخصیص منابع به مدارس و ناحیه های آموزشی، آموزش مدیران و اعضای انجمن ها یا شوراهای محلی مدارس و نیز آموزش برنامه ریزان و بودجه ریزان در راستای بهبود این امر حرکت نمود.

یکی از چالش های مهمی که امروزه موجب نارضایتی صاحب نظران در تعلیم و تربیت شده است، بی رغبتی دانش آموزان نسبت به تحصیل می باشد. توجه به متغیر درگیری تحصیلی به ویژه در دوره نوجوانی-یک دوره پرتلاطم رشدی با چندین تغییر زیستی-روانی-اجتماعی، از اهمیتی دوچندان برخوردار است. از این رو هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه ارتباط معلم-دانش آموز و درگیری تحصیلی دانش آموزان با میانجی گری سرمایه روان شناختی تحصیلی دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهرستان گناباد بود. با توجه به گستردگی جامعه پژوهش، با استفاده از نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای، از بین مدارس دخترانه دوره دوم شهرستان گناباد، چهار مدرسه به صورت تصادفی انتخاب و از هر مدرسه نیز به-طور تصادفی دو کلاس انتخاب شد و تمام دانش آموزان آن کلاس ها به تعداد 350 نفر به پرسشنامه های درگیری تحصیلی ریو (2013)، ارتباط معلم-دانش آموز مورای و زوواک (2011) و سرمایه روان شناختی تحصیلی (زارعی، 1399) پاسخ دادند. پژوهش حاضر همبستگی و از نوع روش مدل یابی معادلات ساختاری است که در آن روابط بین سه متغیر مورد بحث، بررسی شد. با توجه به نتایج آماری کسب شده، مدل از برازش مناسبی برخوردار است. یافته ها نشان داد ارتباط معلم-دانش آموز به صورت مستقیم (36/.) و غیرمستقیم (22/.) و از طریق سرمایه روان شناختی تحصیلی پیش بینی کننده مثبت و معنادار درگیری تحصیلی دانش آموزان است. در مجموع یافته های این پژوهش بیانگر اهمیت توجه به نقش ارتباط معلم-دانش آموز و سرمایه روان شناختی تحصیلی در افزایش درگیری تحصیلی دانش آموزان است.

پیشینه و اهداف: تحولات ناشی از فناوری های نوین، به ویژه هوش مصنوعی، نقش معلمان را دگرگون کرده و مفهوم «معلم فکور» را در ادبیات تربیت معلم برجسته ساخته است. با این حال، درک دانشجومعلمان از این نقش همچنان مبهم و متناقض است. این پژوهش با هدف تبیین تجربه زیسته دانشجومعلمان از مفهوم معلم فکور در مواجهه با فناوری های نوپدید انجام شد. روش ها : مطالعه به روش کیفی و پدیدارشناسی توصیفی صورت گرفت. ۱۰ دانشجومعلم آموزش ابتدایی که حداقل یک ترم کارورزی گذرانده و آشنایی اولیه با فناوری داشتند به صورت هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و بر اساس الگوی کلایزی تحلیل شد. برای تقویت اعتبار، بازبینی مشارکت کنندگان و هم سنجی دو کدگذار مستقل به کار رفت. یافته ها: تحلیل داده ها سه مضمون اصلی آشکار ساخت: ۱) گسست ادراکی نسبت به فناوری، ۲) نقش مبهم معلم فکور، و ۳) گشودگی به تغییر در صورت حمایت. شش مضمون فرعی نیز شناسایی شد: تصویر ذهنی از فناوری، تأثیر آموزش های فناورانه بر هویت حرفه ای، چالش های کارورزی، نقش پشتیبانی و مربی گری، موانع فنی و روانی، و پذیرش آگاهانه فناوری. به طور کلی، تجربه دانشجومعلمان تحت تأثیر سه دسته عامل بود: فردی (ترس ها و ناآشنایی فناورانه)، محیطی (فقدان الگوهای فناورمحور در کارورزی)، و آموزشی (حمایت استادان و آموزش ساختاریافته). نتیجه گیری: درک دانشجومعلمان از نقش معلم فکور فناورآگاه هنوز کامل نیست، اما ظرفیت تحول با آموزش و حمایت وجود دارد. بازنگری در کارورزی، آموزش فناورانه و نقش فعال استادان راهنما می تواند پذیرش آگاهانه فناوری و تقویت هویت حرفه ای معلمان آینده را تسهیل کند.

هدف از پژوهش حاضر تعیین رابطه خودکارآمدی و اعتیاد به اینترنت با اهمال کاری تحصیلی نوجوانان به واسطه خودتنظیمی بود.جامعه پژوهش دانش آموزان دختر دوره دوم مقطع متوسطه شهر تبریز بود که از میان آنها200 نفر به روش خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش پرسشنامه اهمال کاری تحصیلی سواری (1390)، خودکارآمدی موریس (2001)، پرسشنامه اعتیاد به شبکه های اجتماعی مجازی صادق زاده و همکاران (1397) و خودتنظیمی بوفارد و همکاران (1995) بودند. داده ها از روش مدل یابی معادلات ساختاری و از طریق نرم افزار 24 AMOSو 25SPSS تحلیل شدند.نتایج نشان داد بین خودکارآمدی و اهمال کاری تحصیلی رابطه منفی و معنی دار و بین اعتیاد به اینترنت با اهمال کاری تحصیلی رابطه مثبت و معنی دار وجود دارد. بین خودکارآمدی و اهمال کاری تحصیلی به واسطه خودتنظیمی رابطه غیر مستقیم وجود دارد. بین اعتیاد به اینترنت و اهمال کاری تحصیلی به واسطه خودتنظیمی رابطه غیر مستقیم وجود دارد.یافته های این پژوهش می تواند درطرح ریزی برنامه های آموزشی مورد استفاده قرار گیرد تا دانش آموزان کمتر در معرض آسیب های حاصل از اهمال کاری قرارگیرند.

زمینه و هدف: کارکردهای اجرایی، کنش های عالی نظام عصبی مغز هستند که مجموعه ای از توانایی های عالی شامل فرآیندهای تنظیم شناخت، تنظیم رفتار و تنظیم هیجان را به انجام می رسانند. این سازه به افراد کمک می کند افکار، رفتار و هیجاناتشان را برای دسترسی به هدف، کنترل و سازمان دهی کنند. هدف این پژوهش اثر بخشی توانبخشی شناختی بر کارکردهای اجرایی و خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان دختر پایه ششم ابتدایی شهر شیراز بود. داده ها و روش ها: روش پژوهش آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش کلیه دانش آموزان دختر پایه ششم شهر شیراز بودند. از بین جامعه آماری مذکور، تعداد 40 دانش آموز به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی به عنوان نمونه پژوهش انتخاب و به روش تصادفی در دو گروه آزمایش ( 20 نفر) و کنترل (20 نفر) گمارده شدند. به منظور جمع آوری داده های پژوهش از پرسشنامه های کارکردهای اجرایی و خودکارآمدی تحصیلی استفاده شد. برنامه آموزش توانبخشی شناختی به مدت 10 جلسه یک و نیم ساعته برای گروه آزمایش اجرا شد. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از آزمون آماری تحلیل کوواریانس استفاده شد. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که آموزش توانبخشی شناختی بر شاخص کارکردهای اجرایی (تنظیم شناخت، تنظیم رفتار، تنظیم هیجان) و خودکارآمدی تحصیلی و ابعاد آن (خودکارآمدی آینده تحصیلی، خودکارآمدی عملکردتحصیلی و خودکارآمدی مهارت های تحصیلی) بر دانش آموزان اثربخش بوده است. به عبارت دیگر، آموزش توانبخشی شناختی منجر به بهبود کارکردهای اجرایی و افزایش خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان شده است. نتیجه گیری: با توجه به اثربخش بودن این برنامه، متخصصان و مشاوران مدرسه می توانند از این برنامه آموزشی برای بهبود کارکردهای اجرایی و افزایش خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان استفاده کنند.

هدف این پژوهش، طراحی الگوی رویکرد پساساختارگرایی در آموزش طراحی معماری به منظور بهبود کیفیت تدریس، با تمرکز بر درس «طرح معماری ۵» است. با توجه به چالش های موجود در ساختار سنتی آموزش طراحی، این مطالعه تلاش دارد تا با بهره گیری از مبانی پساساختارگرایی، زمینه های تحول در محتوای آموزشی، فرایند تدریس و نقش آفرینی دانشجویان را شناسایی و تحلیل کند. روش پژوهش حاضر کیفی و  با استفاده از راهبرد فراترکیب مبتنی بر تحلیل مضمون تدوین شده است. به منظور بررسی پیشینه نظری مرتبط با رویکرد پساساختارگرایی در طراحی معماری،جست وجویی نظام مند در پایگاه های علمی معتبر داخلی و بین المللی مانند: (Scopus، Web of Science، ScienceDirect،  SID و ( Noormags در بازه زمانی 1960 تا 2024 انجام شد. از میان 325 سند شناسایی شده، پس از ارزیابی محتوایی و علمی، 96 سند که بیشترین ارتباط با اهداف پژوهش داشتند انتخاب و اطلاعات آن ها برای تدوین مبانی نظری و تقویت تحلیل ها مورد استفاده قرار گرفت.جهت تحلیل داده ها در روش تحلیل مضمون از نرم افزار ATLAS.ti و از طریق کدگذاری باز، محوری و انتخابی مؤلفه های کلیدی آموزش مبتنی بر رویکرد پساساختارگرایی از طریق مطالعات نظری و مصاحبه استفاده شده است.جامعه آماری پژوهش اساتید دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز و دانشگاه سراسری شیراز است که با روش نمونه گیری هد فمند 6 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که رویکرد پساساختارگرایی از طریق تأکید بر چندمعنایی، بازاندیشی، خودبیان گری، و زمینه مندی فرهنگی می تواند به ارتقای کیفیت تدریس، افزایش خلاقیت طراحی و توانمندسازی دانشجویان در فرآیند تولید معنا در پروژه های معماری منجر شود. نتایج همچنین بیانگر ضرورت بازنگری در برنامه درسی طرح ۵ و توجه به ساختارشکنی در طراحی تمرین ها و شیوه ارزیابی است. این پژوهش می تواند الگویی نوین برای بهبود آموزش طراحی معماری فراهم سازد.

هدف این پژوهش شناسایی و تبیین مؤلفه ها و ابعاد خودکارآمدی پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه آزاد اسلامی استان هرمزگان بود. پژوهش با روش کیفی و با نظام کدگذاری استقرایی به انجام رسیده است. در این پژوهش، برای شناسایی مؤلفه ها و ابعاد خودکارآمدی پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی از روش مصاحبه نیمه ساختار یافته با متخصصان، استادان و معاونان پژوهشی دانشگاه های استان هرمزگان استفاده شد. نمونه گیری به صورت هدفمند انجام شد و با 20 مصاحبه، داده ها به اشباع رسید. پژوهشگر به عنوان ابزار پژوهش، از روش مصاحبه برای جمع آوری داده ها استفاده کرد. جامعه پژوهشی شامل متخصصان، استادان و معاونین پژوهشی دانشگاه های سطح استان هرمزگان بودند. یافته ها بیان گر این است که شش مقوله کلیدی شامل تسلط بر مهارت ها و روش علمی نسبت به مقوله پژوهش؛ تسلط بر مراحل و نحوه انجام هر یک از مراحل پژوهشی؛ داشتن ویژگی های شخصیتی و مهارت های ارتباطی مناسب برای انجام پژوهش؛ نگرش درونی مطلوب نسبت به مقوله پژوهش؛ تسلط بر دانش تخصصی مرتبط با مقوله پژوهش؛ و تأییدپذیری از جامعه علمی هدف انجام کار پژوهشی، ابعاد و مؤلفه های خودکارآمدی پژوهشی هستند. نتایج نشان داد؛ سه مؤلفه تسلط بر مهارت ها و روش علمی نسبت به مقوله پژوهش، نگرش درونی مطلوب نسبت به مقوله پژوهش و تسلط بر دانش تخصصی مرتبط با مقوله پژوهش، بیشترین برجستگی را در این بین دارا هستند و سایر مقولات در درجات بعدی اهمیت قرار می گیرند.

هدف اصلی پژوهش حاضر بحث دربابِ رسالت دانشکده های معماری در قبال جامعه و نشان دادن ضرورت توجه این نهاد به زمینه اجتماعی آن است. بدین ترتیب، پرسش اصلی پژوهش این است که، براساس ماهیت دانش معماری، ضرورت توجه دانشکده معماری به زمینه اجتماعی اش در چیست؟ پژوهش پیش رو، با رویکردی کیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، از روش های استدلال منطقی و تحلیل تفسیری در تحلیل داده ها بهره می برد. یافته های پژوهش مدلی نظری از رابطه متقابل معماری و جامعه ارائه می دهد که، براساس آن، معماری دانشی ماهیتاً اجتماعی و زندگی اجتماعی عرصه ای درهم تنیده با نیازهای معمارانه تعریف می شود. این درهم تنیدگی بی توجهیِ دانشکده های معماری را به زمینه اجتماعی خود ناممکن می سازد و ضرورت مسئولیت پذیری این نهادها را در قبال جامعه برجسته می کند. ازاین رو، دانشکده های معماری، به منزله نهادهای اصلی تربیت معماران، ملزم به شناخت و معتبرشناختن معماری مردم، به مثابه سندی از وضعیت معماری جامعه، و تلاش برای ارتقای کیفیت آن هستند.

هدف از پژوهش حاضر واکاوی موانع و پیشران های دوره سوادآموزی در استان همدان با تأکید بر نقش حرفه ای آموزشیاران (شهرستان کبودراهنگ، اسدآباد و رزن) بود. این پژوهش ازلحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی است و با شیوه آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) انجام شد. جامعه موردمطالعه سؤال 1 و 3 شامل افراد بی سوادی که برای سوادآموزی مراجعه نکرده اند (جهت بررسی موانع) و افرادی که در دوره های سوادآموزی شرکت کرده اند (جهت بررسی پیشران ها) بودند. جامعه موردمطالعه سؤال 2 ، کارشناسان و افرادی که با سوادآموزی در استان همدان همکاری داشته اند بود. نمونه برای مصاحبه افراد بی سواد و همچنین افرادی که در دوره های سوادآموزی شرکت کرده اند در شهرستان های کبودراهنگ، اسدآباد و رزن بود که درنهایت 30 نفر بودند. نمونه گیری هدف مند-گلوله برفی برحسب کفایت نمونه بود. نمونه دوم 8 نفر از متخصصان بودند که اعتباریابی مؤلفه ها را انجام دادند و نمونه نهایی 45 نفر از افراد بی سوادی که برای سوادآموزی مراجعه نکرده اند و افرادی که در دوره های سوادآموزی شرکت کرده اند بود که بر اساس روش تعیین حجم نمونه جی پاور 45 نفر تعیین شد. ابزار جمع آوری اطلاعات فیش برداری، مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه محقق ساخته بود. داده ها از طریق تحلیل مضمون؛ روش CVR و شاخص های آمار توصیفی، آزمون تی تک نمونه ایی و آزمون فریدمن تحلیل شد. نتایج این پژوهش 32 مانع و 29 پیشران را برای دوره سوادآموزی در شهر همدان معرفی کرده است. در برنامه ریزی های آینده می توان با بهره گیری از این موانع و پیشران ها زمینه بهبود کیفیت دوره ها و حضور سوادآموزان را فراهم آورد.

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر استفاده از استعاره های شناختی در فرایند تدریس و نقش آن در ارتقای درک مفاهیم آموزشی توسط دانش آموزان، با روش مرور نظام مند و رویکرد روایتی بر مبنای چارچوب سیلوا انجام شده است. روش: این مطالعه به روش مرور نظام مند و روایتی انجام شد. داده ها با جستجوی هدفمند در پایگاه های Google Scholar، ScienceDirect و نورمگز، بر اساس کلیدواژه های مرتبط با استعاره های شناختی در آموزش، گردآوری شد. جامعه آماری شامل مقالات منتشرشده بین سال های 2000 تا ۲۰۲۳ بود. پس از غربالگری چندمرحله ای شامل حذف مقالات نامرتبط و تکراری، ۲۲ مقاله منتخب بر اساس معیارهای ورود و هم راستایی با اهداف پژوهش انتخاب شدند. تحلیل محتوای کیفی بر اساس رویکرد موضوعی انجام شد تا مضامین اصلی استخراج و مقالات در شش محور موضوعی طبقه بندی شوند: نقش استعاره های شناختی در یادگیری، تأثیر زمینه های فرهنگی، طراحی هدفمند استعاره ها، ارتباط با سواد دیجیتال، کاربرد در مفاهیم محاسباتی، و تقویت تفکر خلاق. یافته: نتایج تحلیل ها نشان داد که استفاده هدفمند، خلاقانه و متناسب با محتوای درسی از استعاره های شناختی می تواند تأثیر قابل توجهی در تسهیل فهم مفاهیم پیچیده، افزایش انگیزش یادگیری و تعمیق مشارکت شناختی دانش آموزان داشته باشد. نتیجه گیری: بر این اساس، طراحی آموزشی مبتنی بر استعاره و توانمندسازی معلمان در بهره گیری از آن، گامی مؤثر در بهبود کیفیت تدریس و یادگیری به شمار می رود.

امروزه سیستم های آموزشی در سراسر جهان با چالش های متعددی روبه رو هستند و برای دست یابی به اهداف کلیدی خود از راهبردهایی متنوع و نوآورانه متناسب با نیازهای آموزشی بهره می برند. یکی از این راهبردها هم آفرینی برنامه درسی در آموزش عالی است که شامل مشارکت فعال دانشجویان به عنوان یکی از ذی نفعان اصلی، همراه با اساتید، در طراحی محتوا، ساختار دوره ها و به طور کلی، در توسعه برنامه های دانشگاهی است. بر همین اساس، این پژوهش هم آفرینی برنامه درسی در دانشگاه های ملبورن، ادینبورگ، بریتیش کلمبیا، سیدنی، کوئینزلند، پلی تکنیک هنگ کنگ، گلاسگو، هلسینکی، کوئین مری لندن و کیپ تاون را بررسی کرده است. منطق انتخاب نمونه ها در بخش نمونه گیری مقاله به تفصیل شرح داده شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و به صورت مطالعه موردی، جنبه های مختلف هم آفرینی برنامه درسی در دنیای واقعی را توصیف، ارزیابی و درک می کند. در این پژوهش برای تحلیل داده ها از نرم افزار مکس کیودا 2020 استفاده شده است و از داده ها ۲۰۳ کد باز و ۶ مقوله اصلی شامل هم آفرینی در برنامه درسی، یادگیری بین رشته ای، یادگیری فناورانه، یادگیری عملی و مبتنی بر صنعت، چالش های هم آفرینی و نتایج و مزایای هم آفرینی و ۱۸ زیرمقوله حاصل شده است. طبق یافته های این پژوهش، هم آفرینی در برنامه درسی با مشارکت فعال دانشجویان و ذی نفعان همچون اساتید، صنعت و جامعه در دانشگاه هایی که رویکردهای نوآورانه و مشارکتی دارند، به بهبود تجربه یادگیری و نتایج تحصیلی منجر می شود. این فرایند از طریق کارگاه های مشارکتی، بازخورد مستمر و استفاده از فناوری پیشرفته تسهیل می شود. با این حال، چالش هایی همچون زمان بربودن فرایندها و تعادل قدرت بین دانشجویان و اساتید وجود دارند.  

هدف: هدف مطالعه حاضر، بررسی اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر مهارگری تلاشگر دانش آموزان دارای اختلال نقص توجه/بیش فعالی بود. روش: طرح پژوهش نیمه تجربی از نوع پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر واجد شرایط اختلال نقص توجه/بیش فعالی بر اساس ارزیابی های تخصصی، شاغل به تحصیل در دوره متوسطه اول شهر اصفهان در سال تحصیلی 1403-1402 بودند. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و داوطلبانه تعداد 40 نفر انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (20 نفر در هر گروه) گمارده شدند. برای جمع آوری داده ها در مراحل پیش آزمون-پس آزمون و پیگیری از مقیاس مهارگری تلاشگر الیس و رتبارت استفاده شد. مداخله شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در طی 8 جلسه 45 دقیقه ای انجام شد و گروه کنترل، هیچ مداخله ای دریافت نکردند. یافته ها: تحلیل واریانس آمیخته نشان داد که برنامه شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در افزایش مهارگری تلاشگر دانش آموزان دارای اختلال نقص توجه/بیش فعالی به صورت معنی داری موثر بوده است. اما این اثرات درمانی در مرحله پیگیری پایدار نبود. نتیجه گیری: بنابراین می توان نتیجه گیری کرد که شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی، در جهت افزایش مهارگری تلاشگر دانش آموزان دارای اختلال نقص توجه/بیش فعالی موثر است. اما برای بررسی ناپایداری نتایج، مطالعه سایر عوامل تاثیرگذار زیستی، روانی و اجتماعی در این حوزه ضروری است.

هدف: پژوهش حاضر باهدف بررسی اثربخشی مداخله یکپارچگی حسی بر فرآیندهای تنظیم هیجان و رفتار کودکان با اختلال طیف اتیسم انجام شد. روش: این پژوهش به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل کودکان ۶ تا ۱۱ساله با اختلال طیف اتیسم تحت آموزش در مدارس شهر شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود. ۳۰ کودک پسر مبتلا به اختلال اتیسم از مدرسه شهیدان فرزدقی شیراز به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش طی ۱۴ جلسه ۴۵ دقیقه ای تحت مداخله یکپارچگی حسی قرار گرفت، درحالی که گروه کنترل هیچ برنامه آموزشی دریافت نکرد. ابزار اندازه گیری شامل پرسشنامه سیستم ارزیابی رفتار کودکان (فرم معلم، ویرایش دوم) بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که مداخله یکپارچگی حسی به شکل معنی داری فرآیندهای تنظیم هیجانی کودکان را بهبود بخشیده است. بررسی خرده مقیاس ها نیز نشان داد که این مداخله منجر به کاهش قابل توجه اضطراب، افسردگی، بیش فعالی، مشکلات توجه، مشکلات سلوکی، رفتارهای غیرمعمول و تمایل به انزوا در کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم شده است. نتیجه گیری: بر اساس یافته های پژوهش، مداخله یکپارچگی حسی به عنوان یک رویکرد جامع و هدفمند برای بهبود رفتارهای هیجانی و اجتماعی کودکان با اختلال اتیسم مؤثر است. پیشنهاد می شود که این برنامه در مدارس و مراکز توانبخشی به کار گرفته شده و مربیان و والدین با روش های اجرایی آن آشنا شوند تا اثرات بلندمدت و پایدار آن تقویت شود. این پژوهش نوآورانه نشان می دهد که مداخلات حسی می توانند به بهبود عملکرد عصبی، کاهش مشکلات رفتاری و ارتقای کیفیت تعامل اجتماعی در کودکان با اختلال طیف اتیسم کمک کنند.

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش میانجی سبک های دلبستگی در رابطه بین حمایت اجتماعی ادراک شده و سبک های هویت با رفتارهای خودآسیب رسان در نوجوانان دختر بود. روش: این پژوهش از نوع همبستگی و از نظر هدف، کاربردی است. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر کرج در سال تحصیلی ۱۴۰۱–۱۴۰۲ بود که ۳۴۰ نفر را در پنج منطقه مختلف تشکیل می دادند. با استناد به جدول مورگان، نمونه ای به حجم ۱۸۰ نفر با روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب شد. داده ها از طریق پرسش نامه های استاندارد گردآوری شدند، شامل: پرسش نامه خودآسیب رسانی سانسون، پرسش نامه سبک های دلبستگی سیمپسون، مقیاس چندبُعدی حمایت اجتماعی ادراک شده زیمِت و همکاران، و پرسش نامه سبک هویت برزونسکی. برای تجزیه وتحلیل داده ها از مدل سازی معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار SmartPLS بهره گرفته شد. یافته ها:نتایج تحلیل ها نشان داد که سبک های دلبستگی، حمایت اجتماعی ادراک شده و سبک های هویت به طور معناداری بر رفتارهای خودآسیب رسان نوجوانان تأثیر دارند. همچنین سبک های دلبستگی نقش میانجی در روابط بین حمایت اجتماعی ادراک شده و سبک های هویت با رفتارهای خودآسیب رسان ایفا می کنند. نتیجه گیری: با توجه به نقش مؤثر سبک های دلبستگی، حمایت اجتماعی و سبک های هویت در بروز رفتارهای خودآسیب رسان نوجوانان، پیشنهاد می شود مداخلاتی مبتنی بر تقویت دلبستگی ایمن، افزایش حمایت اجتماعی، و کمک به رشد هویت سازگار در برنامه های پیشگیرانه و درمانی مورد توجه قرار گیرد. سبک های دلبستگی، حمایت اجتماعی ادراک شده، سبک های هویت، رفتارهای خود آسیب رسان

چکیده مقدمه: رضایتمندی از مهمترین ابعاد تاثیرگذار در آموزش بالینی است. این مطالعه با هدف بررسی سطح رضایتمندی از بخش های درمانی و احساس تسلط بر مهارت های بالینی و ارتباط بین سطح رضایتمندی با احساس تسلط طراحی شد. روش کار: مطالعه حاضر توصیفی- تحلیلی است. دانشجویان دوره کارورزی رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان که در پایان دوره اینترنی قرار داشتند، جامعه را تشکیل دادند و با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، 80 دانشجو به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه میزان رضایتمندی کارورزان بالینی پزشکی، پرسشنامه تسلط کارورزان رشته پزشکی بر مهارت های بالینی و اطلاعات جمعیت شناختی بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS-22 تجزیه و تحلیل شدند. نتایج: 24 نفر از آزمودنی های پژوهش را دانشجویان پسر (30 درصد) و 56 نفر را دانشجویان دختر (70 درصد) تشکیل دادند. 30 % دانشجویان از بخش داخلی رضایت داشتند و 3/41% نیز از بخش جراحی رضایت کمی داشتند. میزان تسلط بر مهارت های بالینی را در مجموع متوسط گزارش کردند. در مهارت زایمان طبیعی، میزان تسلط پایین بود. بیشترین میزان تسلط مهارت بالینی در مهارت لوله بینی – معده بود. بین رضایتمندی و احساس تسلط ارتباط معناداری مشاهده نشد (825/P=). نتیجه گیری: نتایج بر ضرورت توجه به آموزش دوره کارورزی، کاستی ها، خواسته های کارورزان و توانمندی آنان تاکید دارد.

مقدمه: از آنجا که مهمترین کارکرد آموزش، ایجاد یادگیری است و در این راستا عوامل مثبت و منفی مختلفی در یادگیری و پیشرفت تحصیلی یادگیرندگان موثر است. بنابراین، هدف اصلی تحقیق بررسی رابطه بین احساس عدم پذیرش و درک از محیط آموزش با پیشرفت تحصیلی دانشجویان با نقش میانجی سلامت ذهنی در نظام آموزش از دور بود. روش ها: این پژوهش، به صورت توصیفی و پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری تحقیق شامل1100 نفر از دانشجویان دانشگاه پیام نور مرکز خلخال در نیمسال دوم تحصیلی98-1397 بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای (برحسب جنسیت و رشته تحصیلی) و با کمک جدول کرجسی و مورگان 258 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع آوری اطلاعات اولیه تحقیق، از مطالعات کتابخانه ای و روش میدانی مبتنی بر پرسشنامه های استاندارد شده احساس عدم پذیرش گودیناف، سلامت ذهنی اریکسون و نونان و درک از محیط آموزش رنشاو، به همراه نمرات پایان ترم تحصیلی دانشجویان استفاده شد. سرانجام برای تبیین روابط بین متغیرها هم، از ضریب همبستگی و برای مدل سازی، از معادلات ساختاری مبتنی بر نرم افزار LISREL 8.5 استفاده شد. یافته ها: یافته های اولیه تحقیق نشان داد که ضریب همبستگی بین احساس عدم پذیرش و درک از محیط آموزش با پیشرفت تحصیلی با نقش میانجی سلامت ذهنی در سطح آلفای 01/0 به ترتیب،256/0- ،189/0- و 156/0- دارای رابطه منفی محاسبه شد، اما بین درک از محیط آموزش با پیشرفت تحصیلی با نقش میانجی سلامت ذهنی به ترتیب 142/0 و 343/0 دارای رابطه مثبت به دست آمد. یافته نهایی تحقیق مبتنی بر تحلیل ساختاری نیز نشان داد که سلامت ذهنی و درک از محیط آموزش نیز به ترتیب (001/0> p، 27/0 و 54/0= (βقادر به تبیین مثبت پیشرفت تحصیلی دانشجویان بود. نتیجه گیری: نتایج نهایی تحقیق نشان داد که درک مثبت از محیط آموزشی و سلامت ذهنی دانشجویان در محیط های آموزش از دور، موجب پیشرفت تحصیلی، اما احساس عدم پذیرش، مانع پیشرفت تحصیلی دانشجویان می شود.