علوم و فنون نظامی

علوم و فنون نظامی

علوم و فنون نظامی سال سیزدهم زمستان 1396 شماره 42

مقالات

۱.

آزمون فرضیه اسلحه و (یا) رفاه در کشورهای با درآمد بالا، متوسط و پائین

تعداد بازدید : ۲۸ تعداد دانلود : ۲۲
بر اساس فرضیه اسلحه و رفاه، افزایش مخارج نظامی می تواند منجر به سطح رشد اقتصادی بالاتری شود. در مقابل این فرضیه، فرضیه اسلحه یا رفاه معتقد است که افزایش مخارج نظامی، کاهنده سطح رشد اقتصادی می باشد. در این راستا، هدف اصلی این مطالعه آزمون تجربی فرضیه اسلحه و (یا) رفاه برای کشورهای با درآمد بالا، متوسط و پائین، طی دوره ی زمانی 2014-1995 می باشد. به این منظور، از یک مدل سولوی تعمیم یافته و روش اقتصادسنجی گشتاورهای تعمیم یافته سیستمی (SGMM) استفاده شده است. یافته های این تحقیق نشان دهنده اثر مثبت و معنادار هزینه های نظامی بر رشد اقتصادی در کشورهای با درآمد بالا (فرضیه اسلحه و رفاه)، اثر منفی و معنادار هزینه های نظامی بر رشد اقتصادی در کشورهای با درآمد پائین (فرضیه اسلحه یا رفاه) و اثر بی معنای هزینه های نظامی بر رشد اقتصادی در کشورهای با درآمد متوسط (فرضیه خنثی) می باشد. لذا می توان گفت که تأثیر هزینه های نظامی بر رشد اقتصادی در سطوح مختلف درآمدی، متفاوت است.
۲.

تأثیر به کارگیری شبیه سازها جهت ارﺗﻘاء آموزش خلبانان بال ثابت هوانیروز

تعداد بازدید : ۲۴ تعداد دانلود : ۲۳
بدون شک آموزش یکی از ابزارهای مهم برای توسعه سازمان است. آموزش فرآیندی مداوم، پرهزینه و دشوار است که نتیجه ی آن در زمان بحران ها نمایان می شود. ارتقاء آموزش خلبانی نیز با توجه به پیشرفت های چشمگیر در صنعت هوانوردی، به یک ضرورت تبدیل گشته و خلبانان باید قادر باشند خود را با تغییرات هماهنگ نمایند. برای ارتقاء آموزش یک خلبان می بایست دانش، مهارت و نگرش او ارتقاء یابد. برای آموزش بسیاری از سرفصل های آموزش خلبانی مثل حالات اضطراری، راه کاری غیر از استفاده از شبیه ساز وجود ندارد. بااین حال یگان بال ثابت هوانیروز از به کارگیری سامانه شبیه ساز باوجود مزیت های فراوان به عنوان بهترین وسیله کمک آموزشی خلبانی، محروم است. هدف این پژوهش تبیین ضرورت به کارگیری شبیه سازها جهت ارﺗﻘاء آموزش خلبانان بال ثابت هوانیروز می باشد. جامعه آماری شامل خلبانان و مهندسان بال ثابت و متخصصین شبیه ساز هوانیروز است. نوع پژوهش کاربردی، روش انجام آن توصیفی و رویکرد پژوهش آمیخته می باشد. داده های اطلاعاتی به روش های میدانی و کتابخانه ای و با ابزارهای مصاحبه، پرسش نامه جمع آوری و با استفاده از آمارهای توصیفی و استنباطی مورد تجزیه وتحلیل قرارگرفته است. یافته های پژوهش مؤید آن است که به کارگیری شبیه ساز تأثیر مثبت و معناداری بر ارﺗﻘاء آموزش خلبانان بال ثابت هوانیروز دارد. تحلیل کمی آماری نیز نشان می دهد که میزان این تأثیر در ارﺗﻘاء دانش پروازی خلبانان 50%، ارﺗﻘاء مهارت پروازی خلبانان 66% و ارﺗﻘاء نگرش پروازی خلبانان 52% می باشد. بنابراین استفاده از شبیه ساز امری ضروری و اجتناب ناپذیر بوده و یگان بال ثابت هوانیروز ملزم به استفاده از شبیه سازها در آموزش خلبانی می باشد.
۳.

چالش های مأموریت های حفظ صلح ارتش جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر ساختار و نیروی انسانی

نویسنده:
تعداد بازدید : ۲۵ تعداد دانلود : ۱۶
سازمان ملل متحد با قدمتی 73 ساله با عضویت تمامی کشورها می تواند با مشارکت همه در ایجاد و حفظ صلح جهانی بسیار موثر عمل نماید؛ اگرچه اقدامات سیاسی پشت پرده 5 کشور دارای حق وتو در شورای امنیت در روند برقراری صلح پایدار در برخی موارد خلل ایجاد می کنند ولی حضور همه کشورها باعث کم رنگ تر شدن این موارد می شود. جمهوری اسلامی ایران نیز از آنجائی که پرچمدار تشییع در جهان می باشد لازم است در همه عرصه ها بخصوص حفظ صلح با جدیت و با بهره گیری از تمام توان شرکت نماید تا عملاً صلح دوستی دین مبین اسلام برهمگان روشن و مبرهن گردد. البته حضور پیوسته و موثر در مأموریت های حفظ صلح از طریق ساختار سازمانی مناسب و افسرانی مستعد و خلاق، با دانش لازم در حیطه زبان انگلیسی، رایانه و فرهنگ کشور میزبان میسر می باشد. در این مقاله به تبیین چالش های مأموریت های حفظ صلح ارتش جمهوری اسلامی ایران و ارائه راه کارهای مناسب برای هر یک از آن ها پرداخته شده است. روش تحقیق بکارگرفته شده از نوع توصیفی بوده و جامعه آماری در نظر گرفته شده نیز کلیه افسران و نفراتی هستند که دارای یکی از شرایط مورد نظر (شرکت در مأموریت، شرکت در مأموریت های آموزشی و یا خدمت در مشاغل مرتبط ستادی) هستند. در پایان، محقق به این نتیجه رسیده که یقیناً تشکیل مرکز آموزش حفظ صلح و البته تغییر در ساختار ستادی می تواند در رفع چالش های پیش روی مأمورین ناظر نظامی بسیار موثر باشد.
۴.

نقش مدیریت تقاضای سفر در ترافیک شهری (مورد مطالعه شهر تهران)

نویسنده:
تعداد بازدید : ۲۴ تعداد دانلود : ۲۷
امروزه یکی از مشکلات و معضلات زندگی شهری، ازدحام ترافیک و سختی رفت و آمد در سطح شهرها به ویژه کلانشهرها می باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش مدیریت تقاضای سفر  به عنوان یک سیاست برای نیل به حمل و نقل پایدار و کاهش مشکلات تراکم ترافیک از طریق جهت دهی به تقاضای سفر به جای افزایش امکانات حمل و نقل در راستای پایداری شهری می باشد. روش های مدیریت تقاضای سفر به عنوان سیاستی موثر در بهبود عملکرد و افزایش سطح سرویس دهیِ سیستم های حمل و نقل به کار گرفته می شوند. در این پژوهش با بررسی راهکارهای مختلفِ مدیریت تقاضای سفر، میزان تاثیرگذاری هر راهکار برای کلانشهر تهران  بررسی شده است تا نقش استراتژی های مدیریت تقاضای سفر در غلبه بر برخی از چالش های شایع سیستم های مدیریت ترافیک و دست یابی به معیارهای شهر پایدار در مقوله حمل و نقل در شهرهای رو به توسعه مشخص شود. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و در سه  مرحله مطالعات اسنادی، اطلاعات میدانی و تجزیه و تحلیل اطلاعات مبتنی بر دو روش کتابخانه ای و میدانی انجام شده است. بدین منظور تعدادی از راهکارهای مدیریت تقاضای سفر بر روی مدل کلان نگر شهر تهران اجرا شده و نتایج هر راهکار و تاثیرات آنها بر روی ترافیک با توجه به تحقیقات پیشین از طریق نرم افزار مدل سازی مدیریت ترافیک مورد بررسی قرار گرفته و بطور تجمیع شده در جدولی ارائه شده است. در پایان اثر ترکیبی راهکارهای مدیریت تقاضا بر روی ترافیک شهر تهران بررسی شده است. نتیجه مطالعه نشان داد با اجرای راهکارهای کوتاه و میان مدت مدیریت تقاضا می توان کاهش 10 درصدی در تقاضای سفر را محقق نمود.
۵.

نقش خطای بصری در سوانح هوایی نهاجا در دهه 80 و ارائه راهکارهای پیشگیررانه

تعداد بازدید : ۲۲ تعداد دانلود : ۲۱
هواپیما به جزء لاینفکی از دنیای امروز تبدیل شده است. کنترل کننده این جسم پرنده، انسانی است که آموزش هوانوردی را دیده است و به عنوان خلبان هدایت آن را به عهده دارد؛ اما آیا انسان برای زیست در آن فضا آفریده شده است و توانایی بصری و پردازش مغز او می تواند امکان پردازش تمام تصاویر و اطلاعات را داشته باشد. در این مقاله سعی شده است تا به برخی از نقاط ضعف سامانه بصری از دیدگاه فیزیولوژیکی و روانشناسی انسان بپردازد و ساختار موجود در نشان دهنده های هواپیماهای نهاجا موردبررسی قرارگرفته و درنهایت راهکاری در خصوص کاهش خطای بصری ارائه گردد. بامطالعه منابع علمی مختلف و بررسی پرونده سوانح هوایی؛ در جامعه آماری خلبانانی که دچار سانحه هوایی گردیده اند، خطای بصری بررسی شده و درنهایت با توجه به تجزیه وتحلیل و نتایج حاصله از آن این نتیجه حاصل گردید که به منظور کاهش خطای بصری، ضمن به روزرسانی سامانه های هشداردهنده هواپیماها، کادر پروازی با فیزیولوژی سامانه بصری آشنا شده و استفاده از سامانه های آموزشی مربوطه نسبت به کاهش خطای ادراکی خود کوشا باشند تا بتوانند خود را با محیط غیرمتعارف پرواز هماهنگ سازند تا سوانحی که علت آن خطای بصری است کاهش یابد.
۶.

عملکرد هوانیروز ارتش جمهوری اسلامی ایران در عملیات بیت المقدس

تعداد بازدید : ۲۷ تعداد دانلود : ۲۶
به اعتقاد کارشناسان نظامی، عملیات بیت المقدس بزرگ ترین و موفق ترین عملیات نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در طول ۸ سال جنگ تحمیلی بوده است. به این دلیل که منجر به دستاوردهای بزرگ تاکتیکی  شد، توانست در سال دوم جنگ، کفه ترازو را به نفع ایران برگرداند. نام هوانیروز آجا با اکثریت عملیات های انجام گرفته در طول هشت سال دفاع مقدس به ویژه عملیات بیت المقدس عجین گشته است. عملکرد مؤثر هوانیروز   در هشت سال دفاع مقدس  با جان فشانی خلبانان و پرسنل فنی این یگان در روزهای ابتدایی جنگ آغاز و با یکی از فتوحات بزرگ جنگ که همان عملیات بیت المقدس است ادامه یافت. سوال اصلی این مقاله، چگونگی عملکرد هوانیروز (در راستای هلی برن، تخلیه مجروحین و پشتیبانی آتش) در عملیات بیت المقدس می باشد. جامعه آماری شامل کارکنان هوانیروز اعم از فرماندهان، خلبانان، کارکنان فنی که در عملیات بیت المقدس شرکت داشته اند می باشد. روش تحقیق، توصیفی- کیفی با رویکرد تحلیل اطلاعات کمی- کیفی (آمیخته) می باشد. داده های اطلاعاتی به روش های میدانی و کتابخانه ای و با ابزارهای مصاحبه، پرسشنامه جمع آوری و با استفاده از آمارهای ﺗوصیفی و استنباطی مورد تجزیه وﺗحلیل قرارگرفته است. یافته های مقاله مؤید آن است که عملکرد هوانیروز آجا تأثیر به سزایی در پیروزی عملیات بیت المقدس داشته است؛ بنابراین پیشنهاد گردیده است: مرکز آموزش هوانیروز  با توجه به شناخت دقیق مأموریت های ذاتی هوانیروز   برای آموزش دانشجویان در تایپ های مختلف خلبانی به طور دقیق اقدام نماید.
۷.

بررسی تأثیر تمرینات آمادگی جسمانی بر ارتقاء عملکرد تیراندازی کارکنان نظامی (مورد مطالعه: یکی از یگان های تکاور نیروی زمینی ارتش)

نویسنده:
تعداد بازدید : ۷۳ تعداد دانلود : ۳۴
یکی از اصلی ترین بخش های آموزش نظامیان تمرین های تیراندازی می باشد. درحال حاضر اطلاع دقیقی از میزان اثرگذاری برنامه های تمرینی مورد استفاده بر دقت تیراندازی تکاوران وجود ندارد. به همین دلیل مطالعه حاضر با هدف بررسی تاثیر 6 هفته تمرین آمادگی جسمانی، بر نتایج تیراندازی تکاوران طراحی و اجرا شد. در این مطالعه 40 سرباز سالم به صورت تصادفی به دو گروه تجربی (20 نفر) و گروه کنترل (20 نفر) تقسیم شدند و در دو مرحله ی پیش و پس آزمون مورد مقایسه قرار گرفتند. گروه آزمایش به مدت 6 هفته، هر هفته 3 جلسه و هر جلسه به مدت 50 دقیقه به فعالیت های ورزشی منتخب پرداختند. داده ها با استفاده ازنرم افزارSpss  و روش آماری تی در گروه های همبسته و مستقل در سطح معنی داری 05/0 P < آزمایش شدند. تجزیه و تحلیل نتایج حاصل از دو وضعیت تیراندازی (ایستاده و درازکش) نشان داد که اعمال متغیر مستقل اثر مثبت و معنی داری در سطح احتمال (05/0P <) بر دقت در تیراندازی داشته است. به عبارت دیگر دقت در تیراندازی پس از اعمال متغیر مستقل (6 هفته تمرینات آمادگی جسمانی) بهتر و دقیق تر است. این نتیجه هنگامی که افراد در وضعیت ایستاده تیراندازی می کردند نیز بدست آمد و در وضعیت درازکش نیز اعمال متغیر مستقل نتیجه مثبتی بر دقت در تیراندازی داشته است و میزان اثر آن از نظر آماری و در سطح احتمال (05/0P <) معنی دار بوده است. در نتیجه برنامه ی تمرینات ورزشی منتخب آمادگی جسمانی منجر به بهبود نتایج تیراندازی در دو وضعیت ایستاده و درازکش در تکاوران  شد.