علوم و فنون نظامی

علوم و فنون نظامی

علوم و فنون نظامی سال سوم زمستان 1385 شماره 7

مقالات

۱.

آشنایی مختصر با عملیات ضد جنگ روانی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 846 تعداد دانلود : 18
در مدارک آموزشی ارتشهای دنیا از جمله نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، عملیات روانی به دو گروه شامل: 1-  فعالیتهای روانی 2-  جنگهای روانی / تقسیم شده است، در این تقسیم بندی، فعالیتهای روانی به اقداماتی اطلاق گردیده که در جهت تأثیر مثبت روی افکار، باورها، عقاید و دیدگاههای نیروهای خودی طرح ریزی و اجرا شده و جنگ روانی اقداماتی را شامل می شود که جهت تأثیرگذاری منفی بر روی مؤلفه های مورد باور نیروهای دشمن، به مورد اجرا گذارده می شود، لیکن برای خنثی سازی و مقابله با جنگ روانی دشمن هیچگونه برنامه ریزی ای پیش بینی و اجراء نمی شد، گرچه برای مقابله با تبلیغات دشمن، عملیات ضد تبلیغات، تعریف شده است، لیکن ضد تبلیغات به تنهایی قادر به مقابله با تمام ابعاد جنگهای روانی مهاجم نبوده و لذا ایجاد شاخه جدیدی به عنوان « عملیات ضد جنگ روانی » که قادر به مراقبت، ممانعت و در نهایت مقابله با جنگ روانی دشمن باشد، ضروری است.
۲.

مفهوم جنگ سایبری و کاربرد آن در جنگ آینده

نویسنده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 402 تعداد دانلود : 165
پیشرفت روز افزون فناوری اطلاعاتی و گستردگی ابزار و تجهیزات سخت افزاری و نرم افزاری، اشکال جدیدی از جنگ را پدید آورده است. مسلما به دلیل اجبار کشورها/ارتش ها در بهره برداری از آخرین دستاوردهای فناوری، شناسایی و ورود به موقع و صحیح در عرصه های نوین به یکی از دغدغه های طراحان و بازیگران حوزه راهبرد و دفاع  تبدیل گردیده است. جنگ سایبری یکی از این مقوله هاست که در فضای مجازی بین تجهیزات ارتباطی، مخابراتی، شبکه های رایانه ای و سیستم های مبتنی بر رایانه با شدت تمام توسط کشورهای صاحب فناوری بر علیه سایرین در جریان است. شناسایی اجمالی این فضا و بررسی فرصت ها و تهدید های موجود هدف از نگارش این مقاله می باشد.
۳.

تعاملات ژئوپلتیکی ج.ا.ا با آسیای مرکزی وتا ٌ ثیرآن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران

نویسنده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 454 تعداد دانلود : 761
تحولات سال 1991 میلادی در اتحاد جماهیر شوروی سابق که منجر به استقلال جمهوری های آسیای مرکزیCIS[1] گردید،برای جمهوری اسلامی ایران از اهمیت ویژه ای برخوردار است ،زیرا بستر مناسبی برای نزدیکی بیشتر در راستای تعاملات ژئوپلتیکی ایران وآسیای مرکزی فراهم آمده است . بحث رژیم حقوقی دریای خزر وتاثیرات این دریا بر زندگی انسان ها ی ساکن در پنج جمهوری حاشیه خزر نیز از تعاملات ژئو پلتیکی معنا ومفهوم خاصی پیدا می کند .نقاط و مناطق ژئوپلتیکی در داخل کشورهای آسیای مرکزی و جمهوری اسلامی ایران سرنوشت همدیگر را تحت تاثیر قرار می دهند و سیاست های جغرافیایی تکالیف زیادی را در راستای ایجاد تعامل منطقی به ج.ا.ا وآسیای مرکزی دیکته می کند که نگرشی عمیق به جنبه های مختلف آن می تواند در راستای اهداف ومنابع ملی موثر و مفید باشد .حضور آمریکا ورژیم صهیونیستی از یک سو و از طرفی حل نشدن رژیم حقوقی دریای خزر ونیز موضوع انرژی های هیدروکربنی(نفت وگاز) بر اهمیت ژئوپلتیکی و ژئواکونومی این منطقه افزوده است وهمکاری فی مابین با ایجاد تعاملات منطقی بسیار ضروریست . <br clear="all" /> 2- Common wealth of independent states.
۴.

بررسی کارآئی گیرنده های GPS در جنگنده های F-4 نهاجا

نویسنده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 498 تعداد دانلود : 15
اخیراً نهاجا پروژه ای را به نام پروژه بیدار اجراء نموده که تعدادی از انواع هواپیماهای ترابری و جنگنده های خود را به دستگاه گیرنده GPS مجهز کرده است. بر اساس پرسشنامه های مقدماتی که استعلام گردیده، گیرنده های GPS که برروی اکثر هواپیماهای ترابری نهاجا نصب شده بازدهی نسبتاً مطلوبی داشته و لیکن  علیرغم اینکه تعداد قابل توجهی گیرنده GPS با هزینه های هنگفتی خریداری و درون کابین برخی از جنگنده های F-4 نهاجا نصب گردید به نظر میرسد آنگونه که انتظار می رفت به کار گیری فناوری این نوع از گیرنده های GPS در افزایش توان عملیاتی این هواپیما مؤثر واقع نگردیده و پس از مدتی تعدادی از این گیرنده های گرانقیمت از رده خارج و غیر عملیاتی شدند و حتی در برخی از پایگاه های نهاجا اقدام به جمع آوری و جداسازی آنها از هواپیماها گردید که به معاونت جهاد خودکفائی نیرو عودت داده شدند.  این مشکل، پژوهشگر را که سال ها سابقه پرواز با جنگنده های F-4 و ساعت های مدید کار عملی با انواع گیرنده های GPS را دارد، بر آن داشت که به دنبال عوامل تأثیر گذار در کاهش بازدهی این سامانه ها پژوهشی انجام داده، پاسخی منطقی یافته و راه کار عملی به مسئولین امر پیشنهاد نماید.  در حال حاضر جنگنده های F-4 نهاجا به عنوان یک هواپیمای چند مأموریته و با قابلیت های بالای آفندی و پدافندی، ستون فقرات نیروی هوایی محسوب میشود، لذا بدیهی است هرگونه افزایشی در کارآیی این جنگنده به منزله افزایش کارآیی نهاجا خواهد بود.
۵.

آشنایی با سازه های زیر زمینی(مدفون)

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 133 تعداد دانلود : 485
پدافند هوایی غیر عامل بعنوان مکمل پدافند عامل بوده که اجرای آن نیازی به استفاده از سلاح و جنگ افزار نداشته و از نظر صرف هزینه نیز بسیار کم هزینه تر از پدافند عامل می باشد عملیات پدافند غیر عامل در سه مرحله می باشد: قبل از وقوع بحران،هنگام درگیری و پس از درگیری که در مرحله قبل از بحران بیشترین اقدامات پدافند غیر عامل صورت  می پذیرد،که یکی از ارکان اصلی در ابن مرحله ایجاد استحکامات و سازه های امن می باشد که ساخت سازه های زیر زمینی جزیی از این مقوله محسوب می شود. شایداز نظر های مختلف ساخت چنین سازه هایی مستلزم صرف هزینه های گزاف و زاید باشد ولی با اندکی تامل می توان دریافت که این هزینه ها در مقابل صدماتی که از وقوع آنها در تاسیسات مورد نظر جلوگیری بعمل خواهد آورد بسیار ناچیز است،در این مقاله سعی شده است بطور اجمالی در رابطه با سازه های عمق زیاد و زیر زمینی مطالبی بیان گردد که موجب آشنایی ذهنی خوانندگان با این مبحث مهم در پدافند غیر عامل خواهد شد.
۶.

تأثیر رفتار مدیران در روحیه کارکنان

نویسنده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 220 تعداد دانلود : 980
      انسان بعنوان کاملترین پدیده الهی، تابع ارزشها و باورهایی است که شیوه های رفتاری صحیح و منطقی و برخوردهای اصولی می تواند تأثیر بسزائی در ایجاد روحیه و ارتقاء آن داشته باشد . چنانچه مدیران، مسئولین و فرماندهانی که با نیروی انسانی سرو کار دارند رفتار صحیح و اصولی را در محیط کار بکار گیرد، بطور یقین، روحیه و انگیزه زیر مجموعه را تحت تأثیر قرار داده و کارائی و اثر بخشی و در نهایت بهره وری سازمانی را بنحو چشمگیری بالا می برد .بنابراین شیوه های رفتاری مناسب، بکارگیری مدیریت اقتضائی، توجه به شخصیت کارکنان و صدها نوع رفتار دیگر می تواند بعنوان مهمترین عوامل تأثیرگذار در روحیه مورد بررسی قرار گیرد .
۷.

جهانی شدن و تأکید بر الحاق و عدم الحاق جمهوری اسلامی ایران به WTO

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 538 تعداد دانلود : 453
فرایند جهانی شدن از سال ها قبل در حال شکل گیری بوده و جهانی شدن اقتصاد، بارزترین و مشخص ترین نمونه جهانی شدن به شمار می رود و به عبارت دیگر، از گستردگی، سرعت و عمق بیشتری برخوردار است. کشورهای در حال توسعه به جهت فرار از مرزهای بحران اقتصادی، لاجرم به توصیه ها و درخواست های کشورهای صنعتی پیشرفته در قالب پیمان ها، سازما ن ها و نهادها تن داده و قطعاً تبعات آن را هم می پذیرند. سازمان تجارت جهانی یکی از سازمان هایی است که در کشورهای مختلف از جمله جمهوری اسلامی ایران، مباحثات زیادی در خصوص پیوستن و یا عدم پیوستن به آن مطرح بوده و این مقاله به این موضوع می پردازد.
۸.

آمریکا ،اروپا و «خاورمیانه نوین»

نویسنده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 618 تعداد دانلود : 939
آمریکا پس از فروپاشی اتحاد شوروی، همواره به دنبال تثبیت رهبری جهانی بوده است. کاخ سفید با ارائه طرح های متعدد از سال ۱۹۹۰، یعنی زمانیکه آمریکاییان احساس کردند می توانند به طور یک جانبه، مسائل مورد نظر خود را به نتیجه دلخواه برسانند و نیز از زمان مطرح شدن طرح نظم نوین جهانی بوش پدر که قسمتی از آن اصلاحات سیاسی در برخی از مناطق خاورمیانه را دربرمی گرفت، به دنبال اهداف درازمدت خود در خاورمیانه بوده اند. طرح «خاورمیانه بزرگ» هم که اخیرا از سوی مقامات آمریکایی مورد تاکید قرار گرفته، در واقع، ارائه همان برنامه ریزی این کشور برای ایجاد تغییرات بنیادین و فراگیر در درازمدت در منطقه خاورمیانه درچارچوب استانداردها و معیارهای آمریکایی است. در همسویی اروپا و آمریکا برای ایجاد اصلاحات در منطقه خاورمیانه شکی نیست، اما اروپا خواهان تحولات آرام است بدین طریق که کشورهای ترکیه وایران را به عنوان اولویت نخست خود قرار داده و کشورهای عربی و عراق را که تحت نفوذ آمریکا هستند، در مرحله بعد جای داده است، در صورتی که آمریکا در طرح خاورمیانه بزرگ در واقع خواهان در اختیار گرفتن کل منطقه خاورمیانه است. این طرح، سه کمبود اصلی را در کشورهای خاورمیانه مطرح کرده و مدعی است که باید این نارسایی ها را جبران کرد.این کمبود ها عبارتند از: انواع آزادی های اساسی، آموزش و حقوق زنان.آمریکا از این طرح سه هدف سیاسی ، اجتماعی و اقتصادی را دنبال می کند که هر کدام زیرمجموعه مربوط به خود را دارند.لیکن به طور کلی می توان گفت که هدف آمریکا از این طرح مشروعیت بخشیدن به رژیم صهیونیستی و کنترل و تحت فشار قرار دادن کشورهای مستقل منطقه نظیر ایران  میباشد.
۹.

شناسائی در نبردهای جدید

نویسنده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 646 تعداد دانلود : 154
شناسایی به فعالیتهای هدایت شده ای اطلاق می شود که به منظور جمع آوری اخبار مربوط به دشمن و منطقه عملیات انجام می شود ، این اقدام شامل مراقبت به معنی دیده بانی منظم توسط کلیه امکانات موجود می باشد 0 اطلاعات به دست آمده از این طریق فرمانده را قادر می سازد تا به نحو صحیح طرحریزی نموده ، تصمیم گرفته و دستورات لازم را صادر نماید 0 پیشرفت فناوری در امر شناسایی باعث شده است که مفهوم سنتی مرزبندی بین منطقه نبرد و پشت جبهه به شدت دگرگون شود ، استفاده از ابزار مدرن جهت شناسایی چند خصوصیت بارز را برای دارندگان آن به ارمغان آورده است که عبارتند از : 1)ایجاد عمق استراتژیک جهت شناسایی و توام نمودن آن با عملیات تاکتیکی . 2)انتقال اطلاعات دقیق ، لحظه به لحظه و سریع به مراکز فرماندهی. 3)حفظ حداکثر فاصله از هدف قبل از تصمیم به درگیری 4)برقراری نوعی از تماس با دشمن ضمن داشتن حداکثر فاصله جغرافیایی. در این نوشتار سعی شده است نمونه هایی از وسایل و تجهیزات مدرن بکارگرفته شده و روش جمع آوری اطلاعات نظامی توسط این سامانه ها بیان گردیده امید است با مطالعه آن نگرش جدیدی در دشمن شناسی و بکارگیری اقدامات شناسایی و ضد شناساییایجاد گردد.با توجه به  خصوصیات فیزیکی ( واکنش در مقابل تابش طیف الکترومغناطیس )می توان ضمن بکار بستناقدامات مناسبضد شناسائی و فریب ،درک اطلاعات لازماز هدف ها نیز موفق بود.
۱۰.

جهانی شدن یا جهانی سازی؟

نویسنده:
حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : 448 تعداد دانلود : 911
  جهانی شدن پدیده نوظهوری نیست بلکه فرایندی است که همگام با افزایش آگاهی انسان نسبت به خود و محیط طبیعی و اجتماعی، از آغاز تاریخ وجود داشته است. از جنگ جهانی دوم به بعد با رشد تجارت جهانی، افزایش تحرک سرمایه در سطح بین المللی، مهاجرت نیروی کار و ک اهش موانع تجاری براساس قراردادهای بین المللی، شکل دیگر و سرعت بیشتر پیدا کرد. در سالهای اخیر هم با سرعت فزاینده دانش و فناوری و فروپاشی ابرقدرت شرق و پایان دوران جنگ سرد، شتاب بی سابقه ای گرفته است.  رشد تجارت جهانی در سالهای 1950 تا 1994 و فزونی چشمگیر آن بر رشد تولید جهانی، واحدهای تولیدی کشورها را به بخشی از شبکه جهانی تولید وتجارت تبدیل کرده است. در چنین اقتصادی نظام سرمایه داری برای تضمین فروش مازاد تولید خود به بازاری نیازمند است که پی وسته درحال گسترش باشد و درنهایت گستره ای به وسعت تمام گیتی پیدا کند. دراین جریان، کشورهای توسعه یافته از برتری فناوری و از نفوذ خود در سازمانهای مالی بین المللی و شرکتهای عظیم فراملیتی سودجسته و شیوه تولید، مناسبات تولیدی، چگونگی بهره برداری از امکانات و منابع در کشورهای جهان سوم را به سود خود سازمان دهی و جریان امور را به بستر منافع و مطامع خود هدایت می کنند. در این مقاله، بخشی از این ترفندها و بازیگریها موردبررسی قرار گرفته است.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۶۴