پژوهش در نظام های آموزشی

پژوهش در نظام های آموزشی

پژوهش در نظام های آموزشی دوره 10 زمستان 1395 شماره 35

مقالات

۱.

تأثیر آموزش از راه دور مبتنی بر موک بر عملکرد تحصیلی دانشجویان دانشگاه پیام نور

تعداد بازدید : ۶۹ تعداد دانلود : ۷۳
هدف از پژوهش حاضر،تعیین تأثیرآموزش از راه دور(مبتنی برموک)برعملکرد تحصیلی دانشجویان دانشگاه پیام نورمرکز کرمان می باشد. روش پژوهش از نوع شبه آزمایشی بود که در این پژوهش از نمونه گیری خوشه ای با حجم مناسب (یک کلاس در گروه آزمایش ویک کلاس در گروه کنترل) استفاده شده ،روش انتخاب نمونه، به صورت نمونه گیری خوشه ای یک مرحله ای می باشد. جامعه آماری دانشجویان دانشگاه پیام نور کرمان می باشند که  40 نفر از آن ها) 20 نفر گروه کنترل و 20 نفر گروه آزمایش) به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای آزمون فرضیه های پژوهش از تحلیل کوواریانس تک و چند متغیری برای تعدیل اختلافات اولیه ( کنترل آماری اختلافات اولیه) گروه آزمایش و گروه کنترل استفاده شد. برای بررسی عملکرد تحصیلی  دانشجویان ازآزمون استاندارد کتاب تکنولوژی آموزشی استفاده گردید.یافته های پژوهش نشان داد که بین میانگین نمرات عملکرد تحصیلی گروه آزمایش وگروه گواه در مرحله پس آزمون،پس از حذف اثر پیش آزمون،تفاوت معناداری وجود داردومیانگین تعدیل شده نمرات  عملکرد تحصیلی در گروه آزمایش،بالاتر از میانگین تعدیل شده نمرات پس آزمون در گروه گواه بود. متغیر آزمایشی با اندازه اثر 52/0، 52 درصد از واریانس متغیر عملکرد تحصیلی را پیش بینی کرد. بنابراین آموزش با موکبر افزایش میزان عملکرد تحصیلی دانشجویان در درس تکنولوژی آموزشی تاثیر مثبت دارد.براساس نتایج حاصله ،پیشنهاد می شوداز فناوری موکبرای غنی سازی آموزش سایردروس دانشجویان دانشگاه پیام نوراستفاده شود.  
۲.

بررسی اثربخشی آموزش امید بر سرزندگی تحصیلی دانش آموزان دوره دوم متوسطه

تعداد بازدید : ۴۹ تعداد دانلود : ۵۴
هدف پژوهش بررسی اثربخشی آموزش امید بر سرزندگی تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه بوده است. پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری کلیه دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر همدان در سال تحصیلی 1396-1395 به تعداد 3800 نقر بودند. به روش نمونه گیری تصادفی ساده 30 نفر انتخاب، و در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گروه کنترل(15 نفر) جایگزین شدند. برای انجام پژوهش ابتدا در شرایط یکسان از هر دو گروه پیش آزمون با استفاده از  پرسشنامه ی سرزندگی تحصیلی مارتین و مارش (2006) به عمل آمد و سپس گروه آزمایش به مدت 8 جلسه تحت آموزش امید قرار گرفتند. هر هفته یک جلسه90 دقیقه ای به طول انجامید. پس از اتمام جلسات آموزشی بر روی گروه آزمایش از هر دو گروه در شرایط یکسان پس آزمون به عمل آمد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی شامل میانگین و انحراف معیار و آمار استنباطی شامل تحلیل کووایانس استفاده شد. نتایج نشان داد که بین میانگین پس آزمون دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معنی داری وجود دارد ، در نتیجه آﻣﻮزش امید بر سرزندگی تحصیلی داﻧﺶآﻣﻮزان دﺧﺘﺮ موثر بوده است. با توجه به اثربخشی آموزش امید می توان از آن در جهت افزایش سرزندگی تحصیلی داﻧﺶآﻣﻮزان دﺧﺘﺮ استفاده کرد.  
۳.

طراحی الگویی برای آموزش های مبتنی بر وب بر اساس عامل حضور

تعداد بازدید : ۶۰ تعداد دانلود : ۸۰
تا به امروز آموزش مبتنی بر وب روند رو به رشدی را طی نموده است. تعداد بی شماری از دوره های آموزش مبتنی بر وب توسط مؤسسات آموزشی در سرتاسر دنیا ارائه شده است. برغم افزایش چشم گیر دوره های مبتنی بر وب و فراگیرانی که در این دوره ها ثبت نام می کنند،  نشانه های زیادی مبنی بر اینکه دوره های فوق در برآورده سازی نیازهای فراگیران ناموفق بوده و فراگیران تجارب ناموفقی را از چنین دوره هایی به یاد دارند،  به چشم می خورد. در این بین نتایج بسیاری از تحقیقات نشان می دهد عامل حضور، عامل مهمی در پیشرفت و موثر بودن همه آموزش ها از جمله آموزش های سنتی و از راه دور بوده و همبستگی بالایی با پیشرفت تحصیلی و رضایت فراگیران دارد. بر این اساس، پژوهش حاضر باهدف طراحی الگویی برای آموزش های مبتنی بر وب بر اساس عامل حضور انجام شد. روش تحقیق مورد استفاده در این مطالعه، تحلیل محتوای کیفی از نوع قیاسی بود جامعه پژوهش، شامل کلیه منابع و مقالات مرتبط نمایه شده در پایگاه های اطلاعاتی پروکوئیست، اسپرینگر، ساینسدایرکت، امرالد، ابسکو، سیج، اریک، و گوگل اسکولار بود. نمونه برداری از این منابع با روش نمونه گیری هدفمند انجام گرفت، 39 مقاله و کتاب مطابق معیارهای مورد نظر بررسی شد و داده های حاصله برای تشکیل چهارچوب پیشنهادی تلفیق گردید.  
۴.

ارائه مدل مفهومی صلاحیت حرفه ای ارزشیابان و ممیزان کیفیت در نظام آموزش عالی

نویسنده:
تعداد بازدید : ۴۱ تعداد دانلود : ۶۲
کیفیت آموزش عالی و بهبود و ارتقاء آن به خودی خود ایجاد نمیشود و مستلزم برنامهریزی علم ی و عملی است و یکی از وجوه مورد توجه در طراحی و استقرار ساختار مناسب آن بایستی انتخ اب اف راد شایسته و با صلاحیت در حوزه ارزشیابی و ممیزی کیفیت و آموزش مستمر آنها باشد. پژوهش حاض ر با هدف شناسایی صلاحیت حرفهای ارزشیابان و ممیزان کیفیت در نظام آموزش عالی و ارائه چارچوب اولیه نظام صلاحیت حرفهای در 11نهاد/انجمن متولی دارای تجربه ارزشیابی و ممیزی کیفیت آم وزش عالی )انجمن ارزیابی استرالیا، انجمن ارزیابی نیوزیلند، انجمن ارزیابی اتحادیه اروپ ا، انجم ن ارزی ابی کانادا، انجمن ارزیابی آلمان، انجمن ارزیابی ژاپن، انجمن ارزشیابی انگلستان، انجمن ارزشیابی آفریق ای جنوبی، انجمن ارزیابی فنلاند، انجمن بینالمللی توسعهی ارزشیابی، انجمن ارزشیابی دانشگاه میشگان( با استفاده از شیوه سندکاوی و بررسی تطبیقی انجام شده است. براساس نتایج پژوهش چارچوب اولی ه نظام صلاحیت حرفهای ارزشیابان و ممیزان کیفیت در نظام آموزش عالی ارائه شده است
۵.

الگویابی ساختاری تأثیر کیفیت زندگی کاری بر اعتیاد به کار اعضای هیئت علمی دانشگاه

تعداد بازدید : ۵۸ تعداد دانلود : ۳۲
هدف کلی پژوهش حاضر بررسی تأثیر کیفیت زندگی کاری بر اعتیاد به کار اعضای هیئت علمی دانشگاه با ارائه مدل معادلات ساختاری می باشد. روش تحقیق توصیفی همبستگی است. جامعه آماری شامل اعضای هیئت علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان می باشد که حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان و با نمونه گیری تصادفی مرحله ای 350 نفر به دست آمد. ابزار اندازه گیری شامل دو پرسشنامه کیفیت زندگی کاری والتون و اعتیاد به کار اسپنس و رابینز با پایایی مطلوب می باشد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی و با نرم افزار لیزرل انجام گرفت. اهم یافته ها نشان می دهد که بیشترین تأثیر مرتبط با مؤلفه دلبستگی اجتماعی از مفهوم کیفیت زندگی کاری بوده و سپس در تأثیرگذاری اعتیاد به کار نیز بیشترین مؤلفه تأثیرپذیر عجین شدن با کار می باشد. در واقع می توان نتیجه گرفت که زندگی کاری خوشایند با تمرکز بر دلبستگی اجتماعی مابین اعضای هیئت علمی دانشگاه بر بروز اعتیاد عجین شدن با کار تأثیر دارد. در نهایت مدل معادلات ساختاری تحقیق و برازش آن مبتنی بر نتایج به دست آمده تأیید شده است.  
۶.

تحلیل محتوای مثنویی مولوی بر اساس شاخص های جبر و اختیار در تربیت و آموزش انسان

تعداد بازدید : ۹۰ تعداد دانلود : ۶۴
مولوی یکی از شخصیت های برجسته تاریخ و تمدن ایران اسلامی است که به لحاظ جامعیت فکر و آرا و اندیشه های بدیعش همواره مورد توجه پژوهشگران بوده است. مولانا علاوه بر آن که شاعری چیره دست و تواناست دیدگاه های ارزشمندی در زمینه عرفان، اخلاق و کلام و غیره نیز دارد. بنابراین هدف پژوهش حاضر نیز بررسی داستان های مثنوی مولوی بر اساس شاخص های جبر و اختیار در دیدگاه تربیتی، کلامی و عرفانی مولاناست. روش پژوهش حاضر تحلیل محتوای کیفی با رویکرد توصیفی تفسیری می باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر را کلیه حکایات، اشارات و تمثیلات دفاتر شش گانه مثنوی مولوی تشکیل می داد که با توجه به امکان بررسی کلیه حکایات، اشارات و تمثیلات، بجای نمونه گیری، بررسی به صورت سرشماری انجام شد. در نهایت تعداد 66 درون مایه و مضمون مرتبط با مسئله جبر و اختیار از موارد مورد بررسی استخراج شد. نتایج حاصل از این پژوهش حاکی از آن است که ذوق و اندیشه عرفانی مولوی از یک سو و نگرش او به مسئله تربیت پذیری انسان از سوی دیگر موجب شده است که مولوی در مثنوی خود نسبت به جبر و اختیار نظری متفاوت داشته باشد. از دیدگاه تربیتی و اخلاقی مولوی، با توجه به دو سوی حیوانی و فرشتگی انسان و انتخاب گریزناپذیر ذاتی و دائمی که هویت اخلاقی انسان را می سازد، با جبرگرایی به شدت مخالفت می کند و جبریان را فریبکار می نامند. از دیدگاه کلامی نیز جبر متکلمان را جبر عامه نامیده، معتقدان به آن را بی اعتبار می داند. دیدگاه عرفانی مولوی نیز درباره جبر و اختیار بیان کننده آن است که وجود مطلق فقط از آن خداوند است و هر خیر و شری از جانب اوست و این جبر عامه نیست بلکه اثر معیت با حق و حاصل فنا در ذات خداوندی است.
۷.

تأثیر آموزش مهارت های تفکر انتقادی بر خود نظم دهی دانش آموزان پایه اوّل دوره متوسطه دوم

تعداد بازدید : ۸۷ تعداد دانلود : ۶۳
پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر آموزش مهارتهای تفکر انتقادی بر خودنظمدهی دانشآموزان انجام گرفت. روش پژوهش، نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعهی آماری پژوهش را تم امی دان شآم وزان پس ر پای هی اول دورهی متوس طهی دوم ناحیهی دو شهر اردبیل در سالتحصیلی 1394-95تشکیل میدادند که از میان آنها با اس تفاده از روش نمون هگی ری تص ادفی خوش های، 60 دانشآموز انتخاب شده و بهطور تصادفی در گروه آزمایش ) 30نفر( و گروه کنترل ) 30نفر( جایگزین شدند. به شرکتکنندگان گروه آزمایش، 6جلسه مهارتهای تفکر انتقادی آموزش داده شد. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامهی خودنظمدهی بوفارد استفاده ش د. دادهه ا ب ا روش آماری کواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافتهها نشان داد که فرضیهی پژوهش مبنی بر تأثیر آموزش مهارتهای تفکر انتق ادی ب ر خودنظمدهی دانشآموزان مورد تأیید قرار گرفته است. بدین صورت که میانگین نمرههای پسآزمون دانشآموزان گ روه آزم ایش نس بت ب ه دانشآموزان گروه کنترل بهطور معناداری در خودنظمدهی بیشتر بود. بنابراین، میتوان نتیجه گرفت که آموزش مهارتهای تفک ر انتق ادی در افزایش خودنظمدهی دانشآموزان تأثیر معناداری دارد
۸.

اثربخشی آموزش تفکر ریاضی بر عملکرد ریاضی دانش آموزان پسر پایه دوم ابتدایی

تعداد بازدید : ۸۵ تعداد دانلود : ۷۵
پژوهش حاضر باهدف تعیین تأثیر آموزش تفکر ریاضی ب ر عملک رد ریاض ی دان شآم وزان پای ه دوم ابتدایی انجام شد. این پژوهش یک مطالعه نیمه آزمایشی از نوع پیشآزمون-پس آزمون با گروه کنت رل بود. از بین کلاسهای پایه دوم مدارس دوره اول ابتدایی در شهرستان میبد در سال تحص یلی ،92 -93 دو کلاس به شیوه نمونهگیری تصادفی خوشهای انتخاب و پس از همتا ک ردن دان شآم وزان از لح اظ عملکرد ریاضی، یکی از کلاسها به تصادف به عنوان گروه آزمایش و ک لاس دیگ ر ب ه عن وان گ روه کنترل انتخاب شد. به دانشآموزان گروه آزمایش، 11جلسه دوساعته )هر هفت ه دو جلس ه(، خ ارج از برنامههای کلاسی، برنامه آموزشی تفکر ریاضی ارائه شد، درحالیکه شرکتکنن دگان گ روه کنت رل در انتظار آموزش قرار داده شدند. هر دو گروه یکبار قبل از اجرای برنامه آموزشی و یکب ار پ س از آن ب ه سؤالات آزمون ریاضی کی مت و یک آزمون محقق ساخته پاسخ دادند. همچنین از نمرات نیمسال اول و دوم دانشآموزان نیز به عنوان پیشآزمون و پس آزمون استفاده شد. نتایج تحلیل کوواریانس چندراهه )مانکوا( نشان داد که دانشآموزان گروه آزمایش بهطور معنیداری در هردو آزمون محقق ساخته و ک ی مت و همچنین در نمرات نیمسال دوم، نتیجهای بهتر از دانشآموزان گروه کنت رل گرفت هان د؛ بن ابراین میتوان نتیجه گرفت که آموزش تفکر ریاضی بر بهبود عملکرد ریاضی دانشآم وزان ش رکتکنن ده در پژوهش تأثیر معنیداری داشته است
۹.

تأثیر الگوی طراحی آموزشی تلفیقی مبتنی بر اصول سازنده گرایانه بر میزان پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در درس زیست شناسی

تعداد بازدید : ۳۶ تعداد دانلود : ۴۳
در صورتی میتوان آموزشی را اثربخش دانست که از مبنای طراحی آموزشی مناسبی برخ وردار باش د. در واقع بدون طراحی آموزشی مناسب، هیچ آموزشی اثربخش نخواه د ب ود. ه دف از ای ن پ ژوهش، بررسی تأثیر طراحی آموزشی تلفیق ی مبتن ی ب ر اص ول س ازندهگرایان ه ب ر می زان پیش رفتتحص یلی دانشآموزان در درس زیستشناسی بود. روش این پژوهش نیم هآزمایش ی و ط رح آن پ یشآزم ون- پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشآموزان پای ه س وم متوس طه ش هر البرز در سال تحصیلی 94-95بود. از این جامعه آماری تعداد 30نفر از طری ق نمون هگی ری تص ادفی ساده انتخاب و در دو گروه کنترل و آزمایش گماشته شدند. برای تحلیل دادهه ا از آزم ون آم اری ت ی زوجی به کمک نرمافزار </span><span class="fontstyle2">SPSS استفاده شد. یافتههای پ ژوهش نش ان داد می زان پیش رفتتحص یلی دانشآموزانی که درس زیستشناسی را بر اساس الگوی طراح ی آموزش ی تلفیق ی مبتن ی ب ر اص ول سازندهگرایان ه آم وزش دیدن د، ب یشت ر از می زان پیش رفتتحص یلی دان شآم وزانی ب ود ک ه درس زیستشناسی را به روش متداول آموزش دیدند. با توجه به نتیجه پژوهش مبنی بر تأثیر الگوی طراحی آموزشی تلفیقی مبتنی بر اصول سازندهگرایانه در درس زیس تشناس ی، ب ه مجری ان آم وزش توص یه میشود که از اصول طراحی آموزشی سازندهگرایانه در فرآیند یاددهی-ی ادگیری درس زیس تشناس ی استفاده نمایند
۱۰.

تحلیل کیفی اصول مستندسازی تجارب سازمانی روسای دانشگاه: گامی در جهت ارزش آفرینی تجربه سازمانی

نویسنده:
تعداد بازدید : ۵۴ تعداد دانلود : ۴۱
در مقاله حاضر ضمن توجه به اهمیت مستند سازی تجارب مدیران به تحلیل کیفی اصول مستند سازی تجارب روسای دانشگاه پرداخته و در نهایت براساس مصاحبه صورت گرفته با خبرگان ، ساختار فرایند مستندسازی، ارزیابی و انتشار تجربیات به عنوان یک چارچوب و با روش علمی و کاربردی طراحی شد. ساختارطراحی شده از شیوه های مدیریت دانش، مدیریت استراتژیک ، مدیریت کیفیت، مدیریت ارزیابی عملکرد، مدیریت فناوری اطلاعات و نیز تکنیک هایی همچون مورد نویسی، خاطره نویسی، سخنرانی، تهیه فیلم و... الهام گرفته است و براساس مفهوم سازمان یادگیرنده طراحی و تدوین شده است. بر اساس این ساختار، فرایند نظام مستندسازی تجربیات مدیران از یک فرایند سه مرحله ای تبعیت می کند. این مراحل عبارتند از:برنامه ریزی مستند سازی، 2- اجرای مستند سازی، 3- پایش ،کنترل،تسهیم. هریک از این مراحل نیز به فعالیت ها و سپس گام های مختلف درهرفعالیت تقسیم می شود که مستند ساز را به نتیجه منطقی و مورد نظر می رساند.    
۱۱.

تحلیل آماری عوامل مؤثر بر نمره آزمون کارشناسی ارشد با استفاده از مدل لگ خطی

نویسنده:
تعداد بازدید : ۷۵ تعداد دانلود : ۳۲
در آزمونهای سراسری مانند آزمون کارشناسی ارشد که سنجش داوطلب ان توس ط ی ک معی ار واح د صورت میگیرد، به دلایل مختلفی از جمله متفاوت بودن آموزش مقطع کارشناسی از جنبههای مختلفی مانند استاد، شیوه ارزشگذاری، امکانات آموزشی و بسیاری از عوامل دیگر و در نتیج ه ع دم یکس انی معدل کارشناسی داوطلبان و همچنین یکسان نبودن انگیزههای ادامه تحصیل دانشجویان پسر و دختر که باعث یم شود سطح متفاوت تحصیلی در میان دختران و پسران ایجاد گ ردد و ب ه ن وعی م یتوان د در نتیجه نمره در آزمون کارشناسی ارشد افراد اثرگذار باشد. این موضوع در گروههای مختل ف آموزش ی نیز متفاوت از یکدیگر خواهد بود، در این پژوهش بررسی فوق به صورت م وردی ب رای گ روه عل وم انسانی مورد نقد و بررسی قرار گرفته است</span><span class="fontstyle2">. نتایج بیان یم کند که هر دو عام ل متف اوت ب ودن عوام ل آموزشی در مقطع کارشناسی که باعث ع دم یکس انی مع دل کارشناس ی داوطلب ان و همچن ین س طح آموزش متفاوت تحصیلی در میان دختران و پسران، در نتیجه نمره در آزم ون کارشناس ی ارش د اف راد اثرگذار بوده است. نتایج بر اساس روشهای چند متغیره گسسته برای جداول پیشایندی سه طرفه انجام گرفته است
۱۲.

بررسی اثر بخشی آموزش موقعیت کنترل بر هدف گذاری و انگیزه پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه سیرجان در سال تحصیلی 95-94

تعداد بازدید : ۵۸ تعداد دانلود : ۴۸
هدف از انجام این پژوهش بررسی اثربخشی آموزش موقعیت کنترل بر هدف گذاری و انگیزه پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه سیرجان می باشد. روش انجام این پژوهش به صورت نیمه تجربی با طرح پیش آزمون – پس آزمون با گروه تجربی و کنترل می باشد. جامعه آماری این پژوهش را کلیه دانش آموزان دختر مقطع متوسطه سیرجان در سال تحصیلی 95-94 تشکیل داده اند. در این پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی – خوشه ای 40 نفر برای نمونه آماری انتخاب شد. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش پرسشنامه انگیزش پیشرفت هرمنس (1970) و پرسشنامه جهت گیری هدف الیوت و مک گریگور (2001) بود. نتایج بدست آمده از تحلیل واریانس دو متغیره نشان دهنده ی این است که سطح معنی داری کمتر 05/0 است. یعنی آموزش موقعیت کنترل بر هدف گذاری و انگیزه پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه تاثیر دارد. و همچنین مقدار برابر 637/0 است که نشان دهنده ی این است درصد (637/0) قابل توجهی از تغییرات انگیزه پیشرفت و هدف گذاری بر اثر آموزش موقعیت کنترل است.

آرشیو

آرشیو شماره ها:
۴۱