مطالب

در دوران پهلوی دوم اصلاحات ارضی به عنوان یکی از محورهای اصلی برنامه های توسعه کشور صرفاً به توزیع زمین محدود نشد. دولتمردان وقت با درک این موضوع که تحول در ساختار مالکیت زمین به تنهایی کافی نیست به ایجاد نهادهای مکملی روی آوردند تا اهداف اصلاحات را به طور کامل محقق سازند. در این میان «خانه های فرهنگ روستایی» با هدف ارائه خدمات آموزشی، فرهنگی و اجتماعی تأسیس شدند و به امکاناتی نظیر کتابخانه و دسترسی به رسانه هایی چون رادیو و تلویزیون مجهز گشتند. پژوهش حاضر با اتکا به روش تاریخی-تحلیلی و با بررسی اسناد موجود در آرشیو سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران به واکاوی نقش و عملکرد خانه های فرهنگ روستایی در استان آذربایجان غربی طی این دوره می پردازد. یافته های این تحقیق نشان می دهد که خانه های فرهنگ روستایی در آذربایجان غربی مشابه نمونه های دیگر در سراسر کشور در دستیابی به اهداف تعیین شده ناکام ماندند. دلایل اصلی این ناکامی را می توان در مجموعه ای از عوامل جستجو کرد: عدم تطابق برنامه های ابلاغی با نیازهای واقعی و اولویت های زندگی روستاییان، بی توجهی به اهمیت مشارکت جوامع محلی در فرآیند برنامه ریزی و اجرا، ضعف های ساختاری و دیوان سالاری حاکم بر این نهادها و کمبود زیرساخت های اساسی. این شکست در واقع بازتابی از محدودیت های ذاتی رویکردهای توسعه ای متمرکز و از بالا به پایینی بود که بدون در نظر گرفتن بافت اجتماعی و فرهنگی جوامع روستایی ایران در آن عصر به اجرا درمی آمد.

مقاله حاضر به بررسی انواع هویت های ملی، دینی و قومی در روزنامه جنگل، به عنوان ارگان رسمی جنبش میرزاکوچک خان جنگلی می پردازد. با توجه به اهمیت هویت در شکل گیری جنبش های اجتماعی، این مطالعه به دنبال پاسخ به این پرسش است که چگونه هویت های مختلف در روزنامه جنگل بازتاب یافته اند و کدام یک از این هویت ها بیشترین تأثیر را در بسیج نیروها و شکل دهی به جنبش جنگل داشته اند. برای دست یابی به این هدف، از روش تحلیل محتوای کمی استفاده شده است و تمامی ۳۸ شماره روزنامه جنگل به عنوان جامعه آماری موردبررسی قرار گرفته اند. واحد تحلیل در این پژوهش پاراگراف بوده و مفاهیم مرتبط با هویت های ملی، دینی و قومی شناسایی و کدگذاری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که هویت ملی با 8/88 درصد فراوانی، بیشترین توجه را در روزنامه جنگل به خود اختصاص داده است. مؤلفه هایی مانند تأکید بر قلمرو و سرزمین، ملت ایران، حکومت و گذشته باشکوه ایرانی، بیشترین سهم را در این هویت داشته اند. هویت دینی با ۱۰ درصد فراوانی در مرتبه دوم قرار دارد و بیشتر بر اعتقادات و اعمال دینی تأکید شده است. هویت قومی با تنها ۲/۱ درصد فراوانی، کمترین توجه را دریافت کرده و بیشتر در قالب اشعار محلی گیلکی و تأکید بر سرزمین گیلان به عنوان بخشی از ایران مطرح شده است. این یافته ها نشان می دهد که هدف اصلی جنبش جنگل، حفظ هویت ملی ایرانیان و استقلال ایران بوده و هویت دینی نیز به عنوان مکمل هویت ملی، در خدمت اهداف ملی قرار گرفته است.

در جامعه زنجان، خاندان های متعددی در کسوت های سپاهی(قشون نظامی)، علمی، دیوانی و مذهبی نقش آفرینی کرده اند؛ برخی حذف شده اند و تعدادی با عبور از فرازوفرودهای تاریخی، به حیات اجتماعی و سیاسی ادامه داده اند. خاندان حسینی زنجانی، در جایگاه امامت جمعه و تولیت موقوفات مسجد جامع، از اواخر دوره قاجار تاکنون، یکی از نهادهای خاندانی مؤثر در ساختار قدرت محلی بوده است. پیوند این خاندان با منابع مشروعیت مذهبی (فقاهت، نسب، مناسک) و سازوکارهای قدرت سیاسی (روابط با دولت، نهادهای امنیتی، ساختارهای انقلابی)، زمینه ساز استمرار اقتدار مذهبی سیاسی آنان در بستر تحولات محلی و ملی شده است. پرسش اصلی مقاله آن است که نهاد امامت جمعه در زنجان چگونه در قالبی خاندانی، از دوره قاجار تا جمهوری اسلامی، شکل گرفت، تثبیت شد و در مواجهه با تحولات سیاسی اجتماعی، بازآرایی نهادی یافت؟ براساس مدعای پژوهش، این خاندان با بهره گیری هم زمان از سرمایه نمادین مذهبی و پیوند با ساختار قدرت، توانسته است اقتدار خود را در طول بیش از یک قرن بازتولید و تثبیت کند. این استمرار، علی رغم مواجهه با بحران های مشروعیت، فرسایش سرمایه نمادین، و چالش های اقتصادی سیاسی، از راه سیاست های احیاگرانه نسل های بعدی و بازآرایی نهادی در بستر تحولات محلی و ملی، امکان پذیر شده است. مقاله حاضر با تکیه بر اسناد خاندانی و سازمانی، منابع کتابخانه ای و مطبوعاتی، به شیوه توصیفی تبیینی، به بررسی تاریخی و نهادی این استمرار و تحول پرداخته است.

جستار حاضر به بررسی و تحلیل راهبردهای سیاسی و نظامی «باد بن دوستک» بنیان گذار حکومت بنی مروان در دیاربکر در مواجهه با عضدالدوله و صمصام الدوله بویهی پرداخته و این کنش ها را در چارچوب الگوی تاریخی ابن خلدون تحلیل کرده است. این پژوهش بر آن است تا با بهره گیری از منابع تاریخی و با روش توصیفی تحلیلی، نشان دهد که شکل گیری قدرت باد در بستر انحطاط و فروپاشی تدریجی حکومت مرکزی آل بویه و با اتکا به نارضایتی اجتماعی و موقعیت جغرافیایی ویژه ثغور و نیز فرصت به دست آمده از خلا قدرت و اختلافات داخلی پس از درگذشت عضدالدوله رخ داد. باد با بهره گیری از سیاست های واقع بینانه، از جمله اتحاد با امپراتوری روم، و اجرای جنگ های نامنظم در مناطق صعب العبور، توانست به رغم مخالفت دستگاه خلافت عباسی، مشروعیت و نیروی مردمی لازم را برای تأسیس حکومتی محلی فراهم آورد. در مقابل، عضدالدوله و صمصام الدوله دیلمی با رویکرد نظامی متداول و متمرکز به مقابله برخاستند؛ اما به دلیل محدودیت نفوذ در ثغور مطابق با الگوی تاریخی ابن خلدون و نیز به سبب مواجهه با بحران های داخلی پس از مرگ عضدالدوله، نتوانستند موفقیتی پایدار به دست آورند. این مقاله ضمن تحلیل تطبیقی این دو راهبرد، نشان می دهد که چگونگی بهره گیری از ضعف ساختارهای مرکزی، توان مردمی، و اعمال قدرت در ثغور ، می تواند زمینه ساز ظهور دولت های محلی شود؛ همان گونه که ابن خلدون آن را در نظریه ی انتقال قدرت با بهره مندی از موقعیت نواحی مرزی تبیین کرده است.

حمدانیان یکی از قدرت های منطقه ای در دوران خلافت عباسی بودند که با اقدامات نظامی و سیاسی خود، به دنبال تثبیت قدرت و کاهش وابستگی به مرکز خلافت برآمد. این پژوهش با استفاده از نظریه سیستم جهانی والرشتاین به بررسی جایگاه حمدانیان در نظم سیاسی و نظامی آن دوره می پردازد. سؤال اصلی این پژوهش این است که چگونه می توان اقدامات نظامی حمدانیان علیه خلافت عباسی را در چارچوب نظریه سیستم جهانی تبیین کرد؟ بر اساس این نظریه، خلافت عباسی به عنوان مرکز قدرت در نظام جهانیِ آن زمان تلاش می کرد تا کنترل خود را بر نواحی پیرامونی حفظ کند، درحالی که حمدانیان به عنوان نیرویی نیمه مستقل، از طریق جنگ ها، اتحادها و شورش های نظامی، در صدد تثبیت جایگاه خود بودند. یافته های پژوهش نشان می دهد حمدانیان از یک سو با امتناع از پرداخت خراج، حمایت از جریانهای مذهبی مخالف (شیعیان و خوارج)، و اتحاد تاکتیکی با فاطمیان، به مقابله با هژمونی مرکز پرداخت؛ و از سوی دیگر، به دلیل محدودیتهای ساختاری نتوانست به طور کامل از دایره نفوذ عباسیان خارج شود.

اجتماع سقیفه بنی ساعده، نخستین صحنه شکل گیری قدرت پس از رحلت پیامبر(ص)، نقطه عطفی تعیین کننده در تاریخ سیاسی اسلام بود. این رخداد، صرفاً در انتخاب خلیفه اول خلاصه نمی گردد، بلکه آغازگر سازوکارهایی شد که در دهه های بعد، منازعات فکری و نظامی میان مسلمانان را رقم زد. بر پایه نظریه «انتقال قدرت در جوامع قبیله ای»، این پژوهش، مناسبات اجتماعی و سیاسی منتهی به برتری جناح قریش در سقیفه را بازبینی می کند. سؤال اصلی: چگونه ساختار قبیله ای عرب صدر اسلام و رقابت های دیرینه قریش و انصار، مسیر جانشینی پیامبر(ص) را از مشروعیت دینی به مقبولیت عرفی سوق داد؟ تحقیق حاضر با روش توصیفی–تحلیلی و با تکیه بر منابع تاریخی اهل سنت و شیعه نشان می دهد که بحران جانشینی، بازتابی از کشمکش منزلت و اقتدار اجتماعی بود. در این فرایند، غلبه عنصر قبیله ای موجب شد که نظام خلافت بر پایه انتخاب سیاسی استوار گردد. نتیجه اینکه واقعه سقیفه، الگوی انتقال قدرت در جامعه ای قبیله محور را شکل داد که در آن پیوندهای نسبی، اتحادهای گروهی و حفظ وحدت اجتماعی بر معیارهای دینی پیشی گرفت و زمینه ساز درگیریهای نظامی بعدی (ردّه، جمل، صفین، نهروان و کربلا) و نیز اختلافات سیاسی آتی (خلافت های اموی و عباسی) گردید و بدین ترتیب، مبنای مشروعیت سیاسی در جهان اسلام را دگرگون ساخت.

نبرد جلولا (16 ه.ق/637 م.) از مهم ترین رویارویی های نظامی میان ایرانِ ساسانی و عرب های مسلمان در نیمه نخست سده هفتم میلادی به شمار می رود. این نبرد نه تنها یک شکست بزرگ نظامی برای ساسانیان بود، بلکه نقطه عطفی در فروپاشی مرزهای هویتی ایران و انیران محسوب می شود؛ مفهومی که بنیان ایدئولوژیک و سیاسی شهریاری ساسانی بر آن استوار بود. پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که چگونه نبرد جلولا هم زمان به شکست نظامی و فروپاشی مرزهای هویتی ایران و انیران انجامید؟ هدف اصلی پژوهش حاضر، واکاوی ابعاد نظامی، سیاسی و هویتی نبرد جلولا و نشان دادن جایگاه آن در روند زوال ایدئولوژی (ایران و انیران) شهریاری ساسانی است. فرضیه این پژوهش بر آن است که نبرد جلولا را باید نقطه عطفی در تاریخ اواخر ساسانی دانست؛ جایی که فروپاشی نظامی ایرانشهر با گسست ایدئولوژیک و از میان رفتن مرزهای هویتی میان ایران و انیران هم زمان شد. روش و رویکرد پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر منابع تاریخی و کتابخانه ای است. یافته های پژوهش حاضر نشان می دهد که ضعف ساختار نظامی و بحران در رهبری سیاسی، شکست ساسانیان در جلولا را رقم زد؛ شکستی که با فروریختن مرزهای جغرافیایی و نمادین ایران و انیران، مسیر فروپاشی نهایی دولت ساسانی و گسترش سریع اسلام در ایران را هموار ساخت.

فرآیند شکل گیری حدیث و منشأ آن، پژوهشگران را با پرسش های بسیاری روبه رو کرده است. امروزه پژوهش های جامعه شناختی و روان شناسی می تواند به  عنوان یاری گر مطالعات اسلامی مورد استفاده قرار گیرد. با ارزیابی احادیث، می توان گروهی از احادیث را بازگویی خاطرات صحابه از رسول خدا (ص) ، پس از رحلت ایشان، دانست. خاطرات صحابه، پای مقوله هایی، چون جامعه شناسی حافظه، تأثیرات جامعه بر ساخت بین الأذهانی خاطرات و کارکردهای حافظه را به پژوهش بازمی نماید. خاطره حدیثی، بازآفرینی رفتار یا فعلی از رسول (ص) است که به  عنوان خاطره ای در مغز و حافظه شاهدان نقش بسته است. مغز، این خاطره را در چهارچوب تصویر و موقعیتی اجتماعی ذخیره کرده است و در زمان یادآوری، آن را بر اساس اکنون، نیازمندی های امروزی و در راستای کارکردی اجتماعی بازآفرینی می کند. این پژوهش درصدد پاسخ گویی به چگونگی فرآیند بازآفرینی خاطرات صحابه در چهارچوب حدیث و مؤلفه های اجتماعی مؤثر در ساخت آن با بهره گیری از نظریه حافظه جمعی «موریس هالبواکس» است. خاطرات و تجربیات مشترک اعضای یک جامعه یا گروه، زمینه شکل گیری حافظه جمعی را به  وجود می آورد. پژوهش حاضر، در رویکرد تاریخی خود به تبیین ایده خاطرات حدیثی، زمینه های شکل گیری آن و واکاوی عناصر اجتماعی مؤثر در ساخت خاطرات می پردازد. بررسی موردی حدیث «إِذَا جَاوَزَ الْخِتَانُ، الْخِتَانَ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ» در چهارچوب یک خاطره، نشان داده که مفاهیمی، چون «سیاست حافظه»، «حافظه عامه پسند»، «پویایی حافظه» و «تداوم و تجدد» در بازآفرینی این خاطره حدیثی و شکل گیری حافظه جمعی، نقش آفرینی کرده است.

حاجی میرزا زین العابدین شیروانی (۱۱۹۴-۱۲۵۳ق./ ۱۷۸۰-۱۸۳۷م.) از مشایخ طریقت صوفی نعمت اللهیه در دوره قاجاریه بود که نزدیک به چهار دهه از عمر خود را با هدف کشف حقیقت و معرفت نفس به سیرو سیاحت در سرزمین های مختلف اسلامی سپری کرد. او مشاهدات خود را در سه سفرنامه مهم با عناوین ریاض السّیاحه ، حدائق السّیاحه و بستان السّیاحه ثبت نمود. قفقاز ازجمله مناطقی بود که جغرافیای طبیعی، جغرافیای انسانی و قومی مناطق مختلف آن مورد توجه شیروانی قرار گرفته است. قفقاز بخشی از قلمرو ایران بود که توسط روس ها جدا شد و بازدید شیروانی از قفقاز در این برهه حساس تاریخی، اهمیت گزارش های او درباره این منطقه را برجسته می سازد. هدف پژوهش حاضر، بازخوانی و نقد بازنمایی جغرافیای تاریخی قفقاز در این آثار است. بدین منظور، با بهره گیری از رویکرد انتقادی و روش نقد تاریخی، داده های جغرافیایی و تاریخی موجود در سفرنامه های شیروانی بررسی و با منابع پیشین مقایسه شد. یافته ها نشان می دهند اگرچه گزارش های شیروانی درباره قفقاز در بسیاری موارد متکی بر آثار مورخان و جغرافی دانان اسلامی گذشته است و اطلاعات نوآورانه کمی دارد، مشاهدات عینی شیروانی، به ویژه در زمینه ترکیب جمعیتی، تنوع زبانی، مذاهب و ویژگی های فرهنگی برخی شهرهای قفقاز، ارزشمند و منحصربه فرد است. نوآوری این مقاله در آن است که با نگاهی انتقادی، نقش سفرنامه های شیروانی را در تداوم و در عین حال بازآفرینی سنت جغرافیای تاریخی اسلامی درباره قفقاز برجسته می کند

سارکوپنی کاهش توده عضلانی است که بر بسیاری از سالمندان تأثیر می گذارد؛ ازاین رو هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر هشت هفته تمرینات عصبی عضلانی واکنشی (RNT) بر تعادل، جنبش پذیری، ترس از سقوط و قدرت اندام فوقانی و تحتانی سالمندان مبتلا به سارکوپنی بود. تعداد 30 سالمند مبتلا به سارکوپنی به صورت هدفمند به عنوان نمونه تحقیق حاضر انتخاب شدند. آزمودنی ها به صورت تصادفی در دو گروه تمرین (15=N) و کنترل (15=N) قرار گرفتند. گروه تمرینی سه بار در هفته و به مدت هشت هفته RNT را انجام دادند. مقیاس تعادل برگ، آزمون زمانی برخاستن و راه رفتن، مقیاس بین المللی کارآمدی سقوط، آزمون 30 ثانیه ای جلو بازو و آزمون 30 ثانیه ای نشستن و برخاستن، قبل و بعد از پروتکل تمرین ارزیابی شدند. برای تحلیل داده ها از آزمون آنکووا استفاده شد. تمام تحلیل های آماری در نرم افزار SPSS نسخه 26 انجام شد. نتایج نشان داد،RNT به طور معناداری تعادل (001/0P= )، تحرک عملکردی (001/0P= )، قدرت اندام فوقانی (001/0P= ) و اندام تحتانی (001/0P= ) را در گروه تمرین نسبت به گروه کنترل افزایش داد؛ با وجود این، تفاوت معناداری در متغیر ترس از سقوط بین دو گروه وجود نداشت (102/0P= ). براساس نتایج، RNT را می توان به عنوان یک مدالیته تمرینی برای بهبود تعادل، تحرک و قدرت اندم فوقانی و تحتانی در سالمندان مدنظر قرار داد.

مقدمه: تنوع در دریافت پیام از گیرنده های عمقی و اطلاعات محیطی می تواند بر عملکرد کنترلی مؤثر باشد. هدف پژوهش حاضر، مقایسه تأثیر تمرین راه رفتن با سرعت های متغیر در سطوح متفاوت به عنوان قیود تکلیف و محیط بر تعادل و ترس از افتادن است. روش پژوهش: پژوهش حاضر به صورت پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام شده است. به این منظور 21 سالمند زن بالای 60 سال شهر سمنان به صورت نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و به صورت انتصاب تصادفی در سه گروه (تمرینات با قیود ثابت، تمرینات با قیود متغیر و کنترل) قرار گرفتند. در ادامه گروه تمرین ثابت، تمرینات راه رفتن با سرعت ثابت سطح هموار و صاف و گروه تمرین متغیر، تمرینات تعادلی و قدرتی راه رفتن با سرعت متغیر در سطح ناهموار و لغزنده را انجام دادند. به منظور تحلیل داده ها، از آزمون تحلیل واریانس مرکب استفاده شد. یافته ها: نتایج تحلیل داده ها نشان داد پیشرفت شرکت کنندگان ناشی از تأثیر تمرینات بر هر دو متغیر تعادل و ترس از افتادن معنادار است. یافته ها، تأثیر متفاوت تمرینات متغیر راه رفتن قدرتی و تعادلی و سرعت متغیر بر تعادل (0/042=P) را تأیید کرد؛ اما تفاوت آماری معناداری بین سه گروه در متغیر ترس از افتادن مشاهده نشد (0/208=P). نتیجه گیری: تمرینات راه رفتن بر تعادل و ترس از افتادن زنان سالمند مؤثر بوده و تمرینات با سرعت های متغیر راه رفتن همراه با دستکاری قیود محیطی می تواند برای ارتقای تعادل بسیار مفیدتر باشد. از این رو پیشنهاد می شود این نوع تمرینات به عنوان بخشی از مداخله های درمانی و توانبخشی در مراکز کار با سالمندان مورد توجه قرار گیرد.

اتیسم، اختلال نافذ رشدی است و یکی از نشانگان اختلال طیف اتیسم ضعف در ارتباطات اجتماعی است که منجر به ایجاد محدودیت هایی در زندگی این افراد می شود. هدف پژوهش حاضر، تعیین اثر یک دوره تمرینات سنتی و بازی های ویدیویی فعال بر ارتباطات اجتماعی کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم بود. روش پژوهش از نوع نیمه تجربی بود و از طرح تحقیق پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل استفاده شد. تعداد 45 کودک مبتلا به اختلال طیف اتیسم در رده سنی 8 تا 12 سال به صورت هدفمند انتخاب شدند و در سه گروه بازی های ویدیویی فعال، کنترل و بازی های سنتی قرار گرفتند. شرکت کنندگان در گروه تجربی به مدت هشت هفته مداخله دریافت کردند. گروه کنترل تنها مداخلات رفتاردرمانی را دریافت کرد. اختلال در برقراری ارتباطات اجتماعی قبل و بعد از مداخله به وسیله پرسشنامه گارز-2 اندازه گیری شد. داده ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس و تی همبسته تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد، تفاوت معناداری در نمره ارتباطات اجتماعی در سه گروه مشاهده شد (001/0=P، 22/12=F). نتایج آزمون LSD نشان داد، گروه بازی های ویدیویی فعال بهتر از بازی های سنتی و گروه بازی های سنتی بهتر از گروه کنترل در ارتباطات اجتماعی عمل کردند. از طرفی تفاوت معناداری بین نمرات پس آزمون و پیگیری در سه گروه مشاهده نشد؛ بنابراین به نظر می رسد بازی های ویدیویی فعال می توانند به عنوان روش مداخله ای مناسب برای بهبود ارتباطات اجتماعی کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم استفاده شوند

زمینه و هدف: دیابت نوع ۲ با هیپرگلیسمی، مقاومت به انسولین و استرس اکسیداتیو همراه است. این مطالعه اثرات مجزا و همزمان تمرین تناوبی با شدت بالا (HIIT) و عصاره بوقناق را بر شاخص های متابولیکی و اکسیداتیو–آنتی اکسیدانی در مدل حیوانی دیابت ارزیابی کرده است. مواد و روش ها: پنجاه موش نر ویستار به طور تصادفی به پنج گروه کنترل سالم، کنترل دیابتی، دیابتی+بوقناق، دیابتی+HIIT ، دیابتی+HIIT+بوقناق تقسیم شدند. شاخص های گلوکز خون، انسولین، مقاومت به انسولین(HOMA-IR)، حساسیت به انسولین (QUICKI)، MDA، GPx و TAC سنجش شد. تحلیل با آنوا یک راهه و آزمون های تعقیبی (توکی/ولچ) انجام گرفت؛ سطح معنی داری p<0.05 بود. یافته ها: نسبت به گروه دیابتی، هر یک از مداخلاتِ HIIT و بوقناق به تنهایی موجب کاهش معنادار گلوکز و HOMA-IR و افزایش انسولین و TAC شدند (p<0.05) و MDA را نیز کاهش معنادار دادند. افزایش GPx در گروه مکمل و گروه ترکیبی معنی دار بود، اما در HIIT تنها مشاهده نشد(p<0.05) . تنها مداخله توأم HIIT+بوقناق QUICKI را به طور معنی دار بهبود داد (p<0.01) و بیشترین کاهش گلوکز و MDA و بیشترین افزایش انسولین، GPx و TAC در این گروه ثبت شد (p≤0.001). نتیجه گیری: HIIT و بوقناق هر یک اثرات مفیدی بر کنترل گلوکز و تعادل اکسیدان/آنتی اکسیدان دارند؛ بااین حال، اجرای هم زمان آن ها با اثر هم افزایی، بر مداخلات منفرد برتری نشان داد. این یافته ها از تدوین رویکردهای چندوجهی در مدیریت دیابت نوع ۲ حمایت می کند.

علویان ترکیه یکی از مهم ترین اقلیت های دینی و فرهنگی این کشور به شمار می روند که تاریخ و هویت آنان با نام و سیره امام علی(ع) پیوندی عمیق دارد. در اندیشه و آیین علوی، امام علی(ع) نه تنها پیشوای دینی، بلکه مظهر حقیقت، عدالت و انسان کامل تلقی می شود. بااین حال، در بستر تحولات فکری و اجتماعی ترکیه معاصر، برداشت های متنوعی از جایگاه و مقام امام علی(ع) پدید آمده است که هریک بازتابی از دگرگونی های درون دینی، سیاسی و فرهنگی جامعه علوی به شمار می آیند. مسئله اصلی این پژوهش، بررسی چگونگی بازنمایی امام علی(ع) در گفتمان های گوناگون علویان ترکیه و تبیین نقش این بازنمایی ها در بازتعریف هویت دینی و فرهنگی آنان است. در این چهارچوب، مقاله به گونه شناسی برداشت های گوناگون از امام علی(ع) در گفتار علویان امروز ترکیه می پردازد و می کوشد تحلیلی نظام مند از این تنوع تفسیری ارائه دهد. علوی گری در این بستر، نه سنتی ایستا، بلکه گفتمانی پویا و چندلایه است که در آن، بازنمایی های مختلف از حضرت علی(ع) مبنای هویت سازی، مشروعیت دینی و سامان دهی کنش اجتماعی تلقی می شود. پژوهش حاضر بر پایه تحلیل منابع ترکی استانبولی، مشاهدات میدانی در استانبول و بررسی گفتمان نهادهای علوی سامان یافته و پنج تفسیر اصلی را شناسایی کرده است: ۱. تفسیر شیعی، که امام علی(ع) را به عنوان امام معصوم و مرجع اعتقادی در چهارچوب تشیع امامی می فهمد؛ ۲. تفسیر محافظه کارانه، که او را حافظ سنت و هویت قومی ترک می داند؛ ۳. تفسیر ایدئولوژیک، با تأکید بر عدالت خواهی و کنشگری اجتماعی امام علی(ع)؛ ۴. تفسیر فرهنگی، که در پی بازسازی پیوندهای آیینی سنتی در ساختار شهری است؛ و ۵. تفسیر علوی گری بدون امام علی(ع)، که به بازتعریف علوی گری به مثابه هویتی فرهنگی و فرادینی می پردازد. از درون این قرائت ها، پنج چهره متمایز از امام علی(ع) پدیدار می شود: علیِ امام، علیِ قدسی، علیِ تُرک شده، علیِ نمادین و حذف امام علی(ع) از علوی گری. یافته های پژوهش نشان می دهد که این بازنمایی ها، ضمن انعکاس تحولات معرفتی و اجتماعی علویان، نقش مهمی در تداوم یا دگرگونی هویت دینی و قومی آنان در عصر مدرن ایفا کرده اند.

محافل مذهبی ایران عصر قاجار دارای تنوع قابل توجهی بوده است. در برخی از این محافل، هریک از مضامین معرفتی، استدلالی، اجتماعی، ادبی، شعری، هنری و نمایشی، اولویت خاص خود را داشته و در برخی دیگر چندان مورد اهتمام نبوده اند. بررسی این موضوع که این محافل مبتنی بر موضوع و محتوا، دارای چه انواعی بوده و چه گروه هایی، متولی برگزاری آن بوده اند می تواند تجربه تاریخی ارزشمندی را در اختیار سیاست گذاران فرهنگی و مبلغان مذهبی قرار دهد تا باتکیه بر آن بتوانند هرچه بیشتر و بهتر در نشر معارف، فرهنگ و اندیشه اسلامی بهره جویند. این تحقیق تلاش دارد باتکیه بر منابع کتابخانه ای و با روش توصیفی- تحلیلی، در کنار گونه شناسی محافل مذهبی، به بررسی طیف های مختلف متولی برگزاری این محافل و نقاط ضعف و قوت هریک بپردازد. بر اساس یافته های تحقیق، محافل مذهبی تهران در عصر قاجار مبتنی بر نوع محفل و متولیان برگزاری، گفتمان و ادبیات مذهبی متنوعی را در جامعه تولید و منتشر می کردند که عبارت اند از: گفتمان و ادبیات اعتقادی و معرفت گرا، تکلیفی و فقه گرا، آیینی و مناسک گرا و درنهایت، ادبیات مذهبی نمادین و صوری.

این پژوهش با هدف تحلیل نظام مند پویایی های حوزه نوظهور ورزش های الکترونیک، از طریق به کارگیری روش شناسی علم سنجی انجام شده است. هدف اصلی، شناسایی روندهای غالب پژوهشی، کنشگران کلیدی (شامل محققان، نشریات و نهادهای اثرگذار) و کانون های تحقیقاتی فعال در بدنه دانش کنونی این حوزه است. داده ها از پایگاه استنادی اسکوپوس جمع آوری و با استفاده از ابزار بیبلیوشاینی (مبتنی بر پکیج R) تحلیل شده اند. یافته ها حاکی از توسعه چشمگیر و شتابان حوزه ورزش های الکترونیکی با نرخ رشد 42/25 است. این یافته، با میانگین پایین سن مدارک (94/2 سال) و متوسط بالای استناد به هر مدرک (3/15)، بر تازگی و اهمیت پژوهش های این حوزه صحه می گذارد. تنوع موضوعی (بیش از ۴۹۰۰ کلیدواژه)، همکاری های گسترده بین المللی (۲۷/۱۹) و تعامل بالای محققان (۳/۶۳)، مؤید ماهیت مشارکتی و جهانی این قلمرو نوظهور است. بررسی روندهای انتشار مقالات نیز افزایش چشمگیر تولیدات علمی از سال ۲۰۱۷ به بعد را آشکار می سازد. تحلیل ۱۰ مقاله پراستناد نشان می دهد که پژوهش های هیلوِرت-بروس و همکاران (۲۰۱۸) «پیرامون رفتارهای کاربران در پلتفرم توییچ» و سئو (۲۰۱۶) در خصوص تحولات هویتی در اکوسیستم ورزش های الکترونیکی، از برجستگی ویژه ای برخوردارند. تحلیل ساختار همکاری بین دانشگاه ها نیز نقش کلیدی برخی از مؤسسات (مانند دانشگاه کراس ساوتر) در تسهیل ارتباطات بین المللی را نشان می دهد. این مطالعه با ارائه یک دیدگاه نسبتاً جامع و داده محور، زمینه را برای شناخت دقیق تر وضعیت کنونی و جهت دهی تحقیقات آتی در حوزه ورزش های الکترونیکی هموار می سازد.

این پژوهش با هدف تحلیل عوامل مؤثر بر توسعه ورزش مدارس انجام شد. روش پژوهش، آمیخته (کیفی و کمی) بود. همه خبرگانی که در زمینه ورزش مدارس، تخصص علمی و عملی داشتند، جامعه مشارکت کنندگان این پژوهش را تشکیل دادند. تعداد نمونه تا حد رسیدن به اشباع نظری (17 مصاحبه) برای مصاحبه ادامه یافت و در بخش کمّی با استفاده از نظر از کارشناسان و خبرگان، رابطه میان متغیرهای شناسایی شده با استفاده از تکنیک دیمتل بررسی شد. ابتدا با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و با استفاده از مصاحبه های کیفی و توزیع پرسشنامه های نیمه باز، فهرست عوامل مؤثر بر توسعه ورزش مدارس تهیه شد. سپس عوامل شناسایی شده با استفاده از رویکرد سیستمی در دو بخش ورودی و فرایند، طبقه بندی شد. پرسشنامه طراحی شده شامل 9 عامل ساختار و سیاست گذاری، منابع انسانی، منابع مالی، اماکن و تجهیزات ورزشی، مشارکت ها و حمایت ها، استعدادیابی، مسابقات و برنامه های ورزشی، توسعه فناوری و توسعه علمی-پژوهشی بود که با استفاده از تکنیک دیمتل روابط درونی و تأثیر و تأثر متغیرهای مدل تعیین شد و درنهایت عوامل مهم و تأثیرگذار شناسایی شدند. نتایج نشان داد، به ترتیب عوامل ساختار و سیاست گذاری، منابع مالی، مشارکت ها و حمایت ها، استعدادیابی و مسابقات و برنامه های ورزشی بیشترین تعامل را با سایر عوامل مطالعه شده دارند؛ بنابراین اهمیت آن ها در سیستم بیشتر است. این مدل مسیر فعالیت مدیران برای توسعه ورزش مدارس ایران را شناسایی و تعیین می کند و روشی برای تصمیم گیری استراتژیک و نشان دادن دامنه های بهبود است.

سرمربیان نقش کلیدی در عملکرد ورزشی باشگاه فوتبال دارند و به صورت مستقیم در بقا و موفقیت باشگاه ها در جنبه های مختلف دخیل اند؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر کوتاه مدت انتصاب سرمربی خارجی در میانه فصل بر عملکرد ورزشی باشگاه های ایران انجام شد. جامعه آماری پژوهش تمامی 16 تیم فعال در 17 فصل اخیر لیگ برتر ایران (فصول 87-86 تا 1402-1403) بودند که در میانه فصل اقدام به انتصاب سرمربی جدید خارجی کرده بودند. پژوهش از نظر هدف کاربردی و روش آن علّی-مقایسه ای بود. از میانگین امتیازات کسب شده در بازه زمانی پنج بازی قبل و بعد از انتصاب سرمربی برای بررسی تأثیر استفاده شد. آزمون تی زوجی برای بررسی تأثیر انتصاب به کار رفت. نتایج نشان داد، انتصاب سرمربی خارجی در میانه فصل تأثیر کوتاه مدت مثبت و معناداری بر عملکرد ورزشی نداشت. این پژوهش نشان می دهد، مدیران باشگاه های حرفه ای فوتبال ایران برای اهداف کوتاه مدت عملکرد ورزشی تیم خود نباید بدون برنامه راهبردی دقیق اقدام به انتصاب سرمربی خارجی در میانه فصل کنند

هدف این پژوهش طراحی مدل نوآوری سازمانی مبتنی بر چابکی یادگیری در ادارات ورزش و جوانان بود. در این پژوهش که به روش کیفی انجام شد، از نظریه داده بنیاد با رویکرد ساختگرای چارمز برای جمع آوری و تحلیل داده ها استفاده شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با مدیران و خبرگان حوزه رفتار سازمانی در ادارات ورزش و جوانان سراسر کشور گردآوری شد. نمونه گیری به صورت در دسترس انجام شد و در مجموع 13 مصاحبه به منظور دست یابی به اشباع نظری صورت گرفت. تحلیل داده ها شامل کدگذاری مقدماتی و کدگذاری متمرکز، یادداشت برداری و بررسی مفاهیم به صورت هم زمان با جمع آوری داده ها بود. برای اعتبارسنجی نتایج، از روش های تأیید مصاحبه شوندگان، تطبیق اعضا و بررسی همکار بهره گرفته شد، و از فرایندهای ساختار یافته برای تضمین پایایی استفاده شد. براساس یافته های تحقیق شاخص های مؤثر بر نوآوری سازمانی مبتنی بر چابکی یادگیری در ادارات ورزش و جوانان شامل فرهنگ نوآورانه، رهبری حمایت گرایانه، تحلیل نیازهای سازمانی، فرایندهای ایده پردازی، افزایش کارایی و اثربخشی، توانمندسازی کارکنان و توسعه پایدار است. در این راستا، توصیه می شود مدیران ادارات ورزش و جوانان با تقویت چابکی یادگیری سازمانی و ایجاد فضایی برای اشتراک دانش، نوآوری های سازمانی را بهبود بخشند. همچنین، لازم است برنامه های آموزشی منظم و مشارکت های بین سازمانی برای تبادل تجربه و ایده ها، طراحی و اجرا شود.

هدف: هدف پژوهش حاضر تعیین روایی و پایایی نسخه فارسی پرسش نامه کارکردهای یادگیری مشاهده ای در ورزشکاران بود. مواد و روش ها: بدین منظور، 222 ورزشکار نخبه و 165 ورزشکار مبتدی پرسش نامه را تکمیل کردند. پس از تأیید صحت ترجمه و روایی صوری، به منظور تأیید روایی سازه، تحلیل عاملی تأییدی مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری و با روش حداکثر درست نمایی به کار گرفته شد. یافته ها: نتایج نرم افزار ایموس نشان داد همه گویه ها دارای بارعاملی قابل قبول و معنادار با عامل مرتبط خود در مدل اندازه گیری هستند و بر اساس شاخص های برازش مختلف، مدل اندازه گیری دارای برازش مناسب است. ضریب آلفای کرونباخ و همبستگی درون طبقه ای با نرم افزار SPSS تحلیل شد. ضریب آلفای کرونباخ کل برای همه ورزشکاران برابر با 0.88است. این ضریب برای خرده آزمون روان شناختی (عملکردی)، 0.82، مهارتی، 0.08و استراتژی برابر با 0.72 است. ضریب همبستگی درون طبقه ای حاصل از بازآزمایی 61 ورزشکار در خرده آزمون روان شناختی (عملکردی) 76/0، خرده آزمون مهارتی 0.73 و برای خرده آزمون راهبردی 0.72بود که حاکی از مقادیر قابل قبول همسانی درونی و پایایی زمانی است. بنابراین نسخه فارسی پرسش نامه کارکردهای یادگیری مشاهده ای با سه خرده آزمون (عملکردی یا روان شناختی، مهارت و استراتژی) با 17 گویه مورد تأیید قرار گرفت. نتیجه گیری: به نظر می رسد ورزشکاران مبتدی و نخبه از الگودهی و یادگیری مشاهده ای برای کسب مهارت های روان شناختی، مهارت های ورزشی و یادگیری راهبردها و تاکتیک های بازی استفاده می کنند. بر این اساس می توان از این پرسش نامه، جهت ارزیابی میزان استفاده ورزشکاران از یادگیری مشاهده ای در رشته های ورزشی مختلف بهره برد.