درخت حوزه‌های تخصصی

زمینه: بیماران تحت دیالیز با چالش های جسمی و روانی متعددی روبرو هستند که می تواند امید به زندگی آن ها را تحت تأثیر قرار دهد. در این میان، مداخلات روان درمانی مانند گروه درمانی شناختی رفتاری و درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی به عنوان روش های مؤثر برای بهبود سلامت روان شناخته شده اند. با این حال، مقایسه اثربخشی این دو روش بر افزایش امید به زندگی در بیماران دیالیزی کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی گروه درمانی شناختی رفتاری و درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر امید به زندگی بیماران دیالیزی انجام شد. روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون–پس آزمون با گروه گواه همراه با پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی بیماران دیالیزی مراجعه کننده به مرکز دیالیز بیمارستان خاتم الانبیا در شهرستان شاهرود در سال 1402 به تعداد 211 نفر بودند. از بین افراد جامعه آماری، 45 نفر با نمونه گیری هدفمند انتخاب شد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه امید به زندگی (اسنایدر، 1991) بود. پروتکل درمان شناختی-رفتاری (والساراج و همکاران، 2021) و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی (سگال و همکاران، 2023) برای گروه هیا آزمایش اجرا شد. داده ها با استفاده از آزمون آماری تحلیل واریانس آمیخته در نرم افزار SPSS نسخه 25 تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که دو شیوه مداخله درمان شناختی رفتاری و درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر امید به زندگی بیماران دیالیزی در پس آزمون اثر معنی دار داشت (001/0 >P). بین نمرات امید به زندگی در سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری صرف نظر از نوع مداخله، تفاوت وجود داشت. از بین دو روش مداخله درمان شناختی رفتاری و درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی، درمان شناختی رفتاری در افزایش امید به زندگی در بیماران دیالیزی مؤثرتر بود (001/0 >P) نتیجه گیری: نتایج بیانگر آن است که استفاده از مداخلات روان درمانی، به ویژه شناختی رفتاری، می تواند به عنوان یک راهکار کاربردی در بهبود امید به زندگی و ارتقای سلامت روان بیماران تحت دیالیز مورد توجه قرار گیرد

زمینه: کارکردهای اجرایی و مهارت های حل مسئله در دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص نقش کلیدی در عملکرد تحصیلی آنها ایفا می کنند. پژوهش های گذشته نشان داده است که مداخلات مبتنی بر آگاهی واج شناختی و روش های شناختی-رفتاری مانند نیمانیکس می توانند به بهبود این توانایی ها کمک کنند. با این حال، تاکنون مقایسه سیستماتیک اثربخشی این دو نوع مداخله در بین این گروه خاص از دانش آموزان انجام نشده است. هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی مداخله مبتنی برآگاهی واج شناختی و نیمانیکس بر کارکردهای اجرایی و حل مسئله دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص بود. روش: روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه و پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص شهر تهران در سال 1402 بود که با روش نمونه گیری هدفمند 60 نفر انتخاب و به صورت تصادفی 20 نفر در گروه آزمایش اول (مداخله مبتنی بر آگاهی واج شناختی) 20 نفر در گروه آزمایش دوم (مداخله مبتنی بر آموزش نیمانیکس) و 20 نفر در گروه گواه قرار گرفتند. ابزارهای گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه نقائص کارکردهای اجرایی کودکان و نوجوانان (بارکلی، 2012) و پرسشنامه حل مسئله (کسیدی و لانگ، 1996) بود. به گروه آزمایش تحت مداخله مبتنی بر آگاهی واج شناختی 13 جلسه 60 دقیقه ای و برای گروه آزمایش تحت مداخله مبتنی بر آموزش نیمانیکس نیز 12 جلسه 60 دقیقه ای ارائه شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش های آماری تحلیل واریانس چندمتغیره در نرم افزار SPSS نسخه 27 استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد، بین میزان تأثیرگذاری دو روش مداخله مبتنی بر آگاهی واج شناختی و مداخله نیمانیکس بر کارکردهای اجرایی و راهبرد حل مسئله سازنده، راهبرد حل مسئله غیرانطباقی یا ناسازگارانه تفاوت معناداری وجود داشت (05/0>P) و میزان تأثیرگذاری روش مداخله نیمانیکس بر متغیرهای مذکور بیشتر از روش مداخله مبتنی بر آگاهی واج شناختی بود (05/0>P). نتیجه گیری: استفاده از این روش به عنوان یک استراتژی درمانی می تواند به بهبود عملکرد تحصیلی این دانش آموزان کمک کند. پژوهش های آینده پیشنهاد می شود تا به بررسی طولانی مدت اثرات این مداخلات پرداخته و امکان ترکیب آن ها را بررسی کنند.

اهداف: با توجه به لزوم تبیین معیارهای انتخاب همسر با در نظر گرفتن نیاز روز جامعه ایرانی، این پژوهش به مطالعه تجربه زیسته دختران جوان از معیارهای انتخاب همسر مبتنی بر رویکرد سهم گذاری برخاسته از هستی شناسی اسلامی پرداخته است. روش: با روش پدیدارشناسی در فرایند نمونه گیری با 16 نفر از دختران جوان متأهلی که شاخص های سبک زندگی سهم گذارانه شامل احساس آرامش دهندگی و رشددهندگی، عاملیت، روابط تکوین بخش و... در زندگی آن ها وجود داشت، با روش هدفمند، مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد. مصاحبه ها تا اشباع نظری ادامه یافت و کدگذاری صورت گرفت. یافته ها: سه معیار اصلی انتخاب همسر، قبل از ازدواج، برای رسیدن به «منِ مطلوب سهم گذار در زندگی زوجی بعد از ازدواج» بدست آمد. معیار اول «شاخص های نگرشی توسعه بخش و آرامش زا در زوج ها»، معیار دوم «آگاهی و آمادگی پیرامون شاخص های شباهت زا و تفاوت زا» و معیار سوم «آگاهی از مسیرهای رشد و بلوغ شخصی» احصا شد. نتیجه گیری: معیارهای انتخاب همسر مبتنی بر رویکرد سهم گذاری می تواند افق فکری دختران را درباره ازدواج گسترش دهد و به انتخاب عاقلانه همسر کمک کند.

پژوهش حاضر با هدف پیش بینی رفتارهای انحرافی بر اساس تروماهای دوران کودکی و منبع کنترل بیرونی در دانش آموزان بود. روش پژوهش توصیفی- همبستگی بود. جامعه پژوهش را کلیه دختر و پسر مناطق 22 گانه شهر تهران در سال 1402- 1401 تشکیل دادند که از بین آنها به صورت تصادفی خوشه ای 384 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای این پژوهش شامل پرسشنامه رفتارهای انحرافی آیبرگ و همکاران (1978، ECBI)، ترومای دوران کودکی برنستاین و همکاران (2003، CTQ) و منبع کنترل راتر و همکاران (1966، LCQ) بود. روش تحلیل داده ها، تحلیل رگرسیون همزمان بود یافته ها نشان داد که تروماهای دوران کودکی و منبع کنترل بیرونی قابلیت پیش بینی رفتارهای انحرافی در نوجوانان را دارد (05/0>P) و در مجموع 9/17 درصد واریانس رفتار انحرافی را تبیین می کنند. از یافته ها می توان نتیجه گرفت تروماهای دوران کودکی و منبع کنترل بیرونی در رفتارهای انحرافی در نوجوانان نقش اساسی دارند.

پژوهش حاضر با هدف پیش بینی تحول مثبت نوجوانی در دانش آموزان بر اساس انعطاف پذیری روان شناختی و شفقت به خود انجام شد. پژوهش حاضر توصیفی_همبستگی از نوع تحلیل رگرسیون بود. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر تهران در سال 1402 بودند که به روش نمونه گیری در دسترس به تعداد 264 نفر انتخاب و پرسشنامه را تکمیل کردند. ابزارهای این پژوهش شامل مقیاس تحول مثبت نوجوانی (PYDS، گلدوف و همکاران، 2014)، پرسشنامه پذیرش و عمل - نسخه دوم (AAQ-II، باند و همکاران، 2011) و مقیاس شفقت به خود فرم کوتاه (SCS-SF، ریس، 2011) بودند. داده ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین انعطاف پذیری روان شناختی و شفقت به خود با تحول مثبت نوجوانی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (01/۰p‹). همچنین انعطاف پذیری روان شناختی و شفقت به خود در مجموع 25 درصد از تغییرات تحول مثبت نوجوانی را تبیین کردند (۰01/۰p‹). این نتایج نشان می دهد که انعطاف پذیری روان شناختی و شفقت به خود می توانند تبیین کننده تحول مثبت نوجوانی در دانش آموزان باشند و لزوم توجه به این عوامل در تعامل با یکدیگر در برنامه های ارتقا تحول مثبت نوجوانی ضروری است.

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش مهارت های زندگی بر صبر، مهارگری تلاشگر و پرخاشگری دانش آموزان انجام شد. پژوهش حاضر، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دختر مقطع دبیرستان دوره دوم مشغول به تحصیل در سال تحصیلی ۱۴۰3-۱۴۰4 در مدارس شهر خرم آباد بود. نمونه پژوهش شامل 30 نفر بود که به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای در دو گروه آزمایش و گواه (هرگروه ۱5 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی 10 جلسه 2 ساعت درهفته، به صورت گروهی تحت آموزش مهارت های زندگی موتابی قرار گرفتند و گروه گواه هیچ مداخله ای دریافت نکردند. داده ها با استفاده از مقیاس صبر خرمایی و همکاران (1398)، مقیاس خشم و پرخاشگری (AAS) نیلسون و همکاران (۲۰۰۰) و مقیاس مهارگری تلاشگر (ECS) الیس و رتبارت (۲۰۰۱) جمع آوری شدند. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره تحلیل شدند. یافته های حاصل از پژوهش نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون بین میانگین پس آزمون صبر، کنترل تلاشگر و پرخاشگری دانش آموزان در گروه های آزمایش و گواه تفاوت معناداری در سطح (001/0P<) وجود دارد. بنابراین، می توان نتیجه گرفت که آموزش مهارت های زندگی منجر به افزایش صبر و کنترل تلاشگر و کاهش پرخاشگری دانش آموزان می شود.

در این مقاله رابطه بین طبقه بندی و تولید علم در روان پزشکی و روان شناسی بالینی مورد کاوش قرار گرفته است. طرح های طبقه بندی اختلالات روانی این امکان را فراهم می کنند تا پدیده ها و روابط کشف شده در دانش روان پزشکی و روان شناسی بالینی را در قالبی کاربردی بازنمایی کنیم. در این مقاله، انواع طبقه بندی هایی که در دانش روان پزشکی و روان شناسی بالینی به کار رفته است و مزایا و معایب آنها و متداول ترین طبقه بندی مورد استفاده در این رشته ها که مبتنی بر مدل پزشکی تکامل یافته است، مورد نقد و بررسی قرار گرفت. از مباحث مطرح شده می توان نتیجه گرفت که طبقه بندی متداول در روان پزشکی و روان شناسی بالینی، مبتنی ماهیت واقعی موضوعات مورد مطالعه و تحولات انجام گرفته در این دو رشته نیست و تابع تحولاتی بوده که به طور کلی در علم و به ویژه علوم زیستی و پزشکی رخ داده است. بنابراین، به منظور پرداختن به ماهیت واقعی موضوعات مورد بررسی رشته روان شناسی بالینی متناسب با تحولاتی که در چند قرن اخیر در آن رخ داده است و برآوردن نیازهای درمانگران و افراد دارای مشکلات روانی نیاز به تغییر پارادیم فکری است که بر مبنای آن طبقه بندی اختلالات روانی صورت می گیرد.

در یک ازدواج سالم صمیمیت، تعهد، رضایت زناشویی و همچنین نبود خشونت و روابط فرازناشویی وجود دارد. هدف پژوهش حاضر، تعیین رابطه پختگی هیجانی و خودافشاگری زناشویی با تعهد زناشویی، با نقش میانجی گری نگرش نسبت به روابط فرازناشویی بود. روش پژوهش توصیفی- همبستگی بود و جامعه آماری شامل کلیه زنان متأهل ساکن شهر اصفهان در سال ۱۴۰۲–۱۴۰۳ بود. نمونه گیری به روش در دسترس انجام شد و در مجموع، ۳۲۰ نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. از پرسشنامه های پختگی هیجانی یاشویر سینگ و ماهیش بهارگاوا (1991)، خودافشایی زناشویی وارینگ و همکاران (1998)، نگرش به خیانت زناشویی واتلی (2008) و تعهد زناشویی آدامز و جونز (1997) استفاده شد. داده ها در دو سطح توصیفی و استنباطی با نرم افزار AMOS-24 استفاده شد. نتایج نشان داد پختگی هیجانی بر تعهد زناشویی (021/0P=، 152/0- =β)،خودافشاگری بر نگرش به روابط فرازناشویی (001/0P<، 290/0- =β) و نگرش به روابط فرازناشویی برتعهد زناشویی (001/0P<، 319/=0- β) اثر منفی ومعنادار داشت. همچنین پختگی هیجانی بر نگرش به روابط فرازناشویی (001/0P<، 270/0= β) و خودافشاگری برتعهد زناشویی (001/0P<، 621/0= β) اثرمثبت معنادار داشت. نگرش به روابط فرازناشویی در رابطه بین پختگی هیجانی وتعهد زناشویی نقش میانجی گرانه دارد و میزان اثر غیرمستقیم آن برابر 0864/0- است. این یافته ها می تواند به محققان علاقه مند به خانواده، زوج درمانگران و روان شناسان اجتماعی در یافتن راه های مناسب برای بررسی عمیق تر این موضوع کمک کند.

زمینه و هدف: یائسگی با کاهش هورمون های جنسی و تغییرات نوروهورمون-های تعیین کننده اتیوپاتوژنتیک رخ می دهد و خطر اختلالات روانی را افزایش می دهد. در این مطالعه تاثیر دوازده هفته تمرین هوازی با شدت متوسط و مکمل افرودیت (یک مکمل گیاهی است که از ترکیب چند گیاه مانند زنجبیل، زعفران، دارچین و خارخاسک تشکیل شده است که هر یک از ترکیبات بالا تأثیر درمانی ویژ ه ای دارد) را بر سطح برخی عوامل نورونی و نوروترانسمیترهای مرتبط با اختلالات روحی و روانی در زنان یائسه با افسردگی خفیف بررسی شد. مواد و روش ها: در یک کارآزمایی کنترل شده تصادفی 1۰2 زن یائسه ساکن شهرستان اصفهان که طبق پرسشنامه بک افسردگی خفیف داشتند مورد بررسی قرار گرفت که با توجه به معیار های ورود به مطالعه، در چهار گروه شامل گروه کنترل- گروه تمرین هوازی – گروه مکمل افرودیت و گروه تمرین هوازی+مکمل افرودیت تقسیم شدند . برنامه تمرینات هوازی پیاده روی و دوی سبک با شدت متوسط ۶۵ الی ۷۰ درصد ضربان قلب روی تردمیل انجام شد و دوز استفاده از مکمل افرودیت دو دوز در روز بود. پس از جمع آوری داده های مربوط به اطلاعات آزمودنی ها ، ابتدا نرمال بودن داده ها به کمک آزمون کولوموگروف اسمیرنوف سنجش شد. سپس داده های بدست امده در هر گروه توسط ازمون تحلیل واریانس بین گروهی در نرم افزار SPSS نسخه ۲۴ مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد سطح پلاسمایی آنزیم سوپراکسید دیسموتاز (SOD) (05/0>p) و سطح گلوتاتیون پلاسما (GSH) (05/0>p) افزایش یافته و این آنتی اکسیدان ها می توانند یا از تولید گونه های اکسید کننده جلوگیری کنند یا اثرات اکسیداتیو ROS را کاهش دهند. به طور معنی داری در گروه تمرین هوازی به همراه مکمل افرودیت نسبت به سایر گروه ها افزایش نشان داده شد (05/0>p). در حالیکه سطح مالون دی آلدهید (MDA) کاهش یافت (05/0>p). نتیجه گیری: تمرینات هوازی و مکمل آفرودیت به صورت هم افزایی استرس اکسیداتیو و علائم افسردگی را بهبود می بخشد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر استفاده از فضای مجازی بر پرخاشگری، انگیزه پیشرفت و پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان پسر مقطع متوسطه اول در شهر اهواز انجام شده است. برای گردآوری داده ها از ابزارهای استاندارد شامل مقیاس فضای مجازی (یانگ، 1999) با ۲۰ گویه، مقیاس پرخاشگری (باس و پری، 1992) با ۲۹ گویه و مقیاس انگیزه پیشرفت (مک اینرنی، 2001) با ۴۳ گویه و پیشرفت تحصیلی استفاده شد. میزان پایایی این ابزارها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ ارزیابی شد که به ترتیب 95/0، 89/0و انگیزش پیشرفت تحصیلی در محدوده 67/0 تا 82/0 محاسبه گردید. تجزیه و تحلیل داده ها با نرم افزار SPSS نسخه ۲۲ انجام گرفت. بنابر نتایج میان استفاده از فضای مجازی و مولفه های پرخاشگری رابطه ای مثبت و معنادار وجود دارد. به این معنا که با افزایش میزان استفاده از فضای مجازی، احتمال بروز رفتارهای پرخاشگرانه در دانش آموزان افزایش می یابد. بیشترین تاثیر فضای مجازی بر مولفه پرخاشگری کلامی(r=0.965) و کمترین متعلق به پرخاشگری جسمانی (r=0.749) بوده است. بین استفاده از فضای مجازی و انگیزه پیشرفت رابطه منفی و معنادار دیده شد. بیشترین تاثیر فضای مجازی بر مولفه علاقه اجتماعی(r=-0.841) و کمترین بر قدرت اجتماعی(r=-0.543) بوده است. میان استفاده از فضای مجازی و پیشرفت تحصیلی (r=-0.521) رابطه منفی و معنادار دیده شد؛ یعنی با افزایش استفاده از فضای مجازی، سطح پیشرفت تحصیلی دانش آموزان کاهش می یابد.

این پژوهش با هدف تعیین برازش مدل ساختاری پیش بینی اعتیاد به شبکه های اجتماعی براساس صفات شخصیتی و نقش میانجی خودتنظیمی در دانشجویان انجام شد. جامعه آماری شامل دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی یکی از واحدهای استان تهران بود و ۴۳۹ نفر به روش خوشه ای تصادفی چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اعتیاد به شبکه های اجتماعی مبتنی بر موبایل (خواجه احمدی و همکاران، ۱۳۹۵)، سیاهه سنجش صفات پنج گانه شخصیتی (کاستا و مک کری، ۱۹۸۹) و پرسشنامه خودتنظیمی (کری و همکاران، ۲۰۰۴) بودند. برای تحلیل داده ها از روش مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شد.. یافته ها نشان داد مدل ساختاری پژوهش برازش مطلوبی با داده ها دارد. نتایج حاکی از آن بود که صفات شخصیتی هم به صورت مستقیم و هم ازطریق خودتنظیمی با اعتیاد به شبکه های اجتماعی مرتبط هستند. خودتنظیمی، رابطه باوجدان بودن و گشودگی با اعتیاد به شبکه های اجتماعی را به صورت منفی و معنادار رابطه روان آزرده گرایی با اعتیاد را به صورت مثبت و معنادار میانجی می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد آموزش مهارت های خودتنظیمی و مدیریت استفاده از شبکه های اجتماعی می تواند در کاهش اعتیاد به این شبکه ها مؤثر باشد.

این پژوهش با هدف ساخت و اعتباریابی مقیاس بهزیستی جنسی به اجرا درآمد. روش نمونه گیری به شیوه در دسترس بود. ابزار تحقیق شامل پرسشنامه ی 25 سؤالی محقق ساخته بود. قبل از تکمیل پرسشنامه ها، شرکت کنندگان به سؤالاتی در مورد وضعیت دموگرافیک، سلامت روانی و جسمی فعلی آن ها پاسخ دادند. برای بررسی روایی و پایایی ابزار به ترتیب از تحلیل عامل اکتشافی، تحلیل موازی و آلفای کرونباخ استفاده شده است. توجه به این نکته مهم است که مراحل ساخت پرسشنامه ی بهزیستی جنسی در دوران پاندمی کرونا صورت گرفت و لذا بخش عمده ای از فرایند جمع آوری اطلاعات از طریق ارزیابی آنلاین صورت گرفته است. نتایج نشان داد که اندازه ی شاخص برابر با 927/0 و آزمون کرویت بارتلت (03/11572= X2 و 001/0>p) نیز معنادار است؛ بنابراین با توجه به کفایت نمونه برداری و معناداری آزمون بارتلت، داده ها برای تحلیل عاملی مناسب است. بر اساس KMO، عواملی که دارای ارزش ویژه بالاتر از 1 هستند می توانند به عنوان عوامل استخراج شوند و نتایج نشان می دهد که 4 عامل دارای ارزش ویژه بیشتر از یک هستند.همچنین مقادیر بارهای عاملی مشترک، برای همه متغیرهای مورد بررسی مقدار بزرگی را نشان می دهد و کوچکترین مقدار مشترک برابر با 52/0 است. در مجموع مقدار مشترک همه عبارات در حد مطلوب می باشد.

هدف: هدف پژوهش اعتباریابی نسخه فارسی مقیاس ارزیابی فرآیند خلاق و بررسی رابطه آن با ویژگی های شخصیتی بود. روش: جامعه آماری دانشجویان دانشگاه های شهر تبریز بود. حجم نمونه براساس نظر کلاین (۲۰۱۱)، تعداد ۵۴۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب گردید. ابزار های گرد آوری داده ها شامل مقیاس ارزیابی فرآیند خلاق (CPAS؛ ایوان گورلیچ، ۲۰۲۳)، پرسشنامه پنج عاملی شخصیت (NEO-FFI؛ کلدبرگ، ۱۹۹۹) و مقیاس خودکارآمدی خلاق (CSES؛ لی، ۲۰۰۸) بود. داده ها با نرافزار های آماری SPSS۲۶ و AMOSE۲۶ و روش های آماری تحلیل عاملی تأییدی و ضریب همبستگی پیرسون تحلیل گردید. یافته ها: نتایج تحلیل عاملی تأییدی، مدل ساختاری مقیاس ارزیابی فرآیند خلاق را تأیید کرد. روایی همزمان این مقیاس با مقیاس خودکارآمدی خلاق تأیید گردید (۸۳/۰=R). پایایی مقیاس با روش آلفای کرونباخ (۹۰/۰) و روش بازآزمایی (۹۱/۰=R) بود. بیشترین رابطه مثبت بین تجربه گرایی با تولید ایده، وظیفه شناسی با مرحله انطباق و تحقق و برونگرایی با ارتباط و اجرا و بیشترین رابطه منفی بین توافق پذیری با کشف مسأله و روان رنجوری با ارتباط و اجرا یافت شد. روان رنجوری و توافق پذیری با کل فرآیند های خلاق دارای رابطه منفی بود. نتیجه گیری: مقیاس ارزیابی فرآیند خلاق یک ابزار معتبر و قابل اعتماد برای ارزیابی فرآیند های خلاقیت است. فرآیند های خلاق در ارتباط با ویژگی های شخصیتی است. توجه به فرآیند های خلاق و تفاوت های شخصیتی افراد در سازماندهی می تواند منجر به موفقیت در حل مسائل در سطح فردی و گروهی باشد.

هدف پژوهش حاضر مطالعه اثر میانجی تاب آوری در رابطه راهبردهای شناختی تنظیم هیجان و اضطراب امتحان در میان دانشجو-معلمان دانشگاه فرهنگیان بود. طرح پژوهش مورد استفاده در این مطالعه توصیفی از نوع مطالعه همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجو-معلمان مقطع کارشناسی دانشگاه فرهنگیان بود که نمونه ای مشتکل از 400 نفر به صورت داوطلب و به شیوه دسترس به پرسشنامه های مورد پژوهش به شیوه آنلاین پاسخ دادند که در نهایت پس از خروج پاسخنامه های ناقص 370 پاسخنامه به عنوان نمونه نهایی مورد بررسی قرار گرفت که شامل 220 نفر دختر (46/59 درصد) و 150 نفر پسر (54/40 درصد) بود. به منظور گردآوری داده ها از سه پرسشنامه اضطراب امتحان ساراسون (ساراسون، 1957)، پرسشنامه تنظیم هیجان شناختی (گارنفسکی و کرایج، 2006)، و مقیاس تاب آوری کانر- دیویدسون (کانر و دیویدسون، 2003) استفاده شد. داده های گردآوری شده با استفاده از رگرسیون چندگانه و تحلیل مسیر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد زیرمقیاس های خودسرزنشگری، پذیرش، نشخوار فکری، ارزیابی مجدد مثبت و فاجعه انگاری به طور معناداری اضطراب امتحان را پیش بینی می کنند. به شیوه مشابه تاب آوری روانشناختی به عنوان متغیر پیش بین به طور معناداری اضطراب امتحان را منفی پیش بینی کرد. برای بررسی اثر میانجی متغیر تاب آوری روانشناختی تحلیل مسیر انجام شد. مطابق با نتایج تحلیل رگرسیون اثرمستقیم تمرکز مجدد مثبت، تمرکز مجدد بربرنامه ریزی، کم اهمیت شماری و دیگرسرزنشگری معنادار نشد. این یافته ها اهمیت تمرکز بر نقش میانجی تاب آوری و راهکارهای مدیریت شناختی تنظیم هیجان را برجسته می نماید و می تواند کمکی به روانشناسان درزمینه پرورش تاب آوری روانشناختی برای کاهش اضطراب امتحان در بین دانشجویان باشد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش بازنشستگی سلامت محور بر نشانگان بازنشستگی و رضایت از زندگی در معلمان در شرف بازنشستگی انجام شد. این پژوهش کاربردی، از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمام معلمان مرد در شرف بازنشستگی شهر اهواز در سال 1402 بودند. در این پژوهش تعداد 32 معلم مرد در شرف بازنشستگی که بیش ترین نمره را در آزمون نشانگان بازنشستگی به دست آورده بودند، انتخاب و به شیوه تصادفی در گروه های آزمایش و گواه جایدهی شدند. گروه آزمایش در هشت جلسه 90 دقیقه ای برنامه بازنشستگی سلامت محور شرکت کردند. اما گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکردند. در این پژوهش از مقیاس رضایت از زندگی دینر (1985) و پرسشنامه نشانگان بازنشستگی بزرگمهری (1386) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل کوواریانس چندمتغیره با استفاده از نرم افزار آماری SPSS- 24شد. نتایج نشان داد بین میانگین پس آزمون متغیرهای وابسته (نشانگان بازنشستگی و رضایت از زندگی) با توجه به کنترل پیش آزمون متغیرهای وابسته تفاوت معنی داری وجود دارد (0/001> p). بسته ی آموزشی بازنشستگی سلامت محور با ارائه آموزش هایی در جهت بهبود تغییرات درک شده و مهارت های مدیریت سبک زندگی سالم پس از بازنشستگی زمینه آمادگی افراد برای بازنشستگی را فراهم می کند و می تواند باعث کاهش نشانگان بازنشستگی و افزایش رضایت از زندگی در معلمان مرد در شرف بازنشستگی گردد.

مقدمه: این پژوهش با هدف بررسی ارتباط بین والدین هلیکوپتری با نیازهای بنیادین روانشناختی و رفتارهای جامعه پسند در نوجوانان: نقش تعدیل گر جنسیت انجام شد. روش: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش کلیه دانش آموزان مقطع نهم، دهم و یازدهم منطقه 2 شهر گرگان در سال 1402 بود که با استفاده از جدول مورگان 320 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش پرسشنامه های والدین هلیکوپتری پیستلا و همکاران (2020)، نیازهای بنیادین روانشناختی لاگاردیا و همکاران (2000) و رفتارهای جامعه پسند لوئیس پنر (2002) بود. داده های پژوهش با تحلیل رگرسیون چندگانه سلسه مراتبی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.  یافته ها: نتایج به دست آمده نشان داد که والدین هلیکوپتری می تواند، نیازهای بنیادین روانشناختی و رفتارهای جامعه پسند را پیش بینی کند (05/0>p). ضریب تعیین تعدیل شده نشان داد، والدگری هلیکوپتری توانست 23 درصد از واریانس نیازهای بنیادین روانشناختی و 30 درصد رفتارهای جامعه پسند را تبیین کند. همچنین جنسیت در رابطه والدین هلیکوپتری با نیازهای بنیادین روانشناختی و رفتارهای جامعه پسند دختران نقش تعدیل کننده داشت. نتیجه گیری: براساس نتایج حاصل از این پژوهش می توان نتیجه گرفت، عوامل مختلفی از جمله جنسیت و والدگری هلیکوپتری بر نیازهای بنیادین روانشناختی و رفتارهای جامعه پسند دختران اثر می گذارند.

زمینه و هدف: در سال های اخیر، توجه به مؤلفه های مثبت نگر در بهبود عملکرد و سلامت روان کارکنان سازمان ها، به ویژه در حوزه آموزش و مشاوره، رشد چشمگیری داشته است. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش سرمایه روان شناختی لوتانز و آموزش توانمندی های منش بر دو سو توانی سازمانی، تجربه غرقگی، توانمندسازی روان شناختی و گرایش به رفتارهای کاری انحرافی انجام شد و نقش تعدیل گر قرارداد روان شناختی نیز در این رابطه مورد بررسی قرار گرفت. روش : این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون، پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه مشاوران مدارس متوسطه اول شهر قم در سال تحصیلی 1403-1404 بود. نمونه ای متشکل از ۶۰ نفر از مشاوران به صورت هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در سه گروه (دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل) جای گزینی شدند. گروه اول آموزش سرمایه روان شناختی لوتانز (در 10 جلسه) و گروه دوم آموزش توانمندی های منش (در 12 جلسه) دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه های استاندارد برای سنجش متغیرهای پژوهش بود. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های آماری MANOVA، ANCOVA و آزمون اثر تعاملی در نرم افزار SPSS27 انجام شد. این پژوهش دارای کد اخلاق به شماره IR.SCU.REC.1402.091 از کمیته اخلاق پژوهشی می باشد. یافته ها: نتایج نشان داد که هر دو نوع مداخله آموزشی منجر به افزایش معنادار دو سو توانی سازمانی، تجربه غرقگی، توانمندسازی روان شناختی و کاهش معنادار گرایش به رفتارهای کاری انحرافی شدند (p < 0.01). با این حال، آموزش توانمندی های منش نسبت به سرمایه روان شناختی لوتانز اثربخشی بیشتری در کلیه متغیرهای وابسته داشت. همچنین نقش تعدیل گر قرارداد روان شناختی در افزایش اثربخشی هر دو مداخله مورد تأیید قرار گرفت، به گونه ای که در سطوح بالاتر قرارداد روان شناختی، تأثیر مداخلات قوی تر بود. نتیجه گیری: آموزش های مبتنی بر سرمایه های مثبت روان شناختی، به ویژه آموزش توانمندی های منش، ابزار مؤثری برای ارتقاء سرمایه انسانی و کاهش آسیب های رفتاری در محیط های آموزشی هستند. بهره گیری از این مداخلات می تواند زمینه ساز بهبود دوسوتوانی، دلبستگی شغلی و توانمندسازی در میان مشاوران شود. همچنین در نظر گرفتن سطح قراردادهای روان شناختی، به عنوان مؤلفه ای سازمانی، نقش کلیدی در اثربخشی این آموزش ها دارد. پیشنهاد می شود مدیران و برنامه ریزان آموزشی، طراحی دوره های توانمندساز مبتنی بر منش و روان شناسی مثبت را در دستور کار توسعه منابع انسانی قرار دهند.

هدف از مطالعه ی حاضر، مرور نظام مند شواهد تجربی مرتبط با اثربخشی اپلیکیشن های موبایلی در ارتقای سلامت روان و بهزیستی روان شناختی در جمعیت عمومی بزرگسال بود. با جستجوی عبارات مربوطه در پایگاه های پابمد، سایکنت، اسکوپوس و ساینس دیرکت، ۲۹۳۱ مطالعه ی منتشر شده بین سال های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ بر اساس معیارهای ورود و ملاک های چک لیست پریسما غربال و در نهایت ۱۶ مقاله وارد مرور شدند. نتایج نشان داد اپلیکیشن های سلامت روان در کاهش علائم افسردگی، اضطراب و استرس و همچنین بهبود تنظیم هیجان، تاب آوری و بهزیستی روانی مؤثرند؛ هرچند این تأثیرات عمدتاً کوچک تا متوسط بودند. مداخلات مبتنی بر درمان شناختی-رفتاری و ذهن آگاهی بیشترین کاربرد را داشتند، درحالی که رویکردهای نوین مانند تصویرسازی ذهنی و مربیگری دیجیتال نیز نتایج امیدوارکننده ای نشان دادند. عوامل مؤثر بر اثربخشی شامل به کارگیری چارچوب های نظری علمی در طراحی اپلیکیشن، داشتن محتوای جامع، انگیزشی و چندرسانه ای و تعامل بالا بین اپلیکیشن و کاربر بودند. با این حال، ناهمگونی در طراحی مطالعات، نرخ بالای ریزش و نبود پیگیری های طولانی مدت تعمیم پذیری نتایج را محدود می کنند. یافته ها بیانگر ظرفیت بالقوه اپلیکیشن های سلامت روان به عنوان ابزارهایی مقرون به صرفه، در دسترس و مقیاس پذیر برای ارتقای سلامت روان در جمعیت عمومی هستند.

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی سرمایه های سازمانی و سرمایه های روان شناختی در رابطه بین رهبری خدمت گزار و مدیریت منابع انسانی رفاه محور در آموزش و پرورش بود. پژوهش حاضر توصیفی_همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه پژوهش را مدیران، معاونان و دبیران مقاطع متوسطه اول و دوم شهر خرم آباد در سال تحصیلی 1404-1403 تشکیل دادند که از بین آنها با روش نمونه گیری تصادفی ساده 285 نفر انتخاب شدند. ابزارهای این پژوهش شامل پرسشنامه مدیریت منابع انسانی رفاه محور (WBO-HRM، کوپر، 2019)، پرسشنامه رهبری خدمت گزار (SLQ، قلی پور و حضرتی، 1388)، پرسشنامه سرمایه فکری (ICQ، بونتیس، 1998) و پرسشنامه سرمایه روان شناختی (PCQ، لوتانز، 2007) بود. داده ها با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافته ها نشان دهنده برازش مطلوب داده ها با مدل پیشنهادی پژوهش بود. رهبری خدمت گزار، سرمایه سازمانی و سرمایه روان شناختی به صورت مستقیم قادر به پیش بینی مدیریت منابع انسانی رفاه محور بودند (05/0>p). رهبری خدمت گزار به صورت مستقیم قادر به پیش بینی سرمایه سازمانی و سرمایه روان شناختی بود (05/0>p). همچنین، سبک رهبری خدمت گزار توانست از طریق سرمایه سازمانی و سرمایه روانشناختی به صورت غیرمستقیم مدیریت منابع انسانی رفاه محور پیش بینی کند (05/0>p). این نتایج نشان می دهد که رهبری خدمت گزار با توجه به نقش مهم سرمایه های سازمانی و روان شناختی می تواند تبیین کننده مدیریت منابع انسانی رفاه محور باشد و لزوم توجه به این عوامل در تعامل با یکدیگر ضروری است.

هدف از انجام پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش طرحواره درمانی بر علائم اضطراب، خودتنظیمی هیجانی و جهت گیری زندگی مادران دارای کودک مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش فعالی بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل مادران دارای کودک مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش فعالی مراجعه کننده به کلینیک های شهر اصفهان در سال 1403 بود که تعداد 30 نفر به شیوه هدفمند انتخاب و با گمارش تصادفی در یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل قرار گرفتند. شرکت کنندگان قبل از اجرای مداخله مقیاس اضطراب کتل (1957، CAS)، پرسشنامه خود تنظیمی هیجانی هافمن و کاشدان (2010، ESQ) و آزمون جهت گیری زندگی شییر و کارور (1985، LOT-R) را تکمیل کردند. گروه آزمایش آموزش طرحواره درمانی را طی دوازده جلسه، هر هفته یک جلسه و به مدت 90 دقیقه دریافت نمودند. داده ها با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که بین میانگین پیش آزمون و پس آزمون متغیرهای علائم اضطرابی، خود تنظیمی هیجانی و جهت گیری در سطح 01/0>P تفاوت معناداری وجود داشت و علاوه بر این بین میانگین پس آزمون و پیگیری این سه متغیر نیز تفاوت معناداری در سطح 01/0>P وجود داشت. در نتیجه آموزش طرحواره درمانی می تواند به عنوان روش درمانی مؤثر در جهت کاهش علائم اضطرابی و افزایش خود تنظیمی هیجانی و جهت گیری زندگی مادران دارای کودک مبتلا به اختلال نقص توجه/بیش فعالی مورد استفاده قرار گیرد.