باقر بهرام شتربان

زمینه و هدف : یادگیری مفاهیم ریاضی به ویژه در دوره ابتدایی، به دلیل تفاوت های فردی، پیچیدگی مفاهیم و روش های آموزشی برای بسیاری از دانش آموزان دشوار است. به کارگیری روش های خلاقانه و جذاب می تواند این فرایند را تسهیل و درک مفاهیم را افزایش دهد. بنابراین این سئوال مطرح می شود که چه روش هایی می توانند یادگیری مفاهیم ریاضی را برای دانش آموزان ابتدایی جذاب تر و مؤثرتر سازند؟ به نظر آموزش مفاهیم ریاضی از طریق داستان و در قالب انیمیشن می تواند برای کودکان جذاب باشد؛ بنابراین در این پژوهش با طراحی و تولید انیمیشن داستانی - آموزشی تلاش گردید تا مفهوم مساحت و بررسی تأثیر استفاده از انیمیشن در فرایند آموزش آن به عنوان مطالعه موردی بررسی شود. روش پژوهش: این تحقیق با رویکرد کاربردی و از نوع شبه آزمایشی با پیش آزمون و پس آزمون انجام گرفت. جامعه آماری دانش آموزان پایه سوم ابتدایی آموزش وپرورش ناحیه دو تبریز در سال تحصیلی 1404-1403 بودند. با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای و تصادفی ساده یکی از مدارس این ناحیه انتخاب و دو کلاس 28 نفره پایه سوم از این مدرسه انتخاب شد. ابزار پژوهش آزمون ریاضی محقق ساخته و پرسش نامه TAM بود. برای تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزار اس پی اس و آزمون های کلموگروف اسمیرنف، یومن ویتنی و تی یک نمونه استفاده شد. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که روش تدریس مبتنی بر انیمیشن های داستانی به دلیل برانگیختن حس کنجکاوی، کاهش فاصله زمانی انتقال اطلاعات از حافظه کوتاه مدت به حافظه بلندمدت و ارائه تصاویر به همراه توضیحات گفتاری می تواند به تسریع و بهبود فرایند یادگیری کمک کند. همچنین نتایج نشان دهنده نگرش مثبت دانش آموزان نسبت به استفاده از فناوری انیمیشن بود. نتیجه گیری: مفاهیم ریاضی نظیر هندسه اغلب ماهیتی انتزاعی دارند که درک آن ها برای کودکان دشوار است. انیمیشن با عینی سازی مفاهیم انتزاعی یادگیری ریاضی را برای دانش آموزان آسان تر می کند. پیشنهاد می شود انیمیشن های متناسب با موضوعات کتاب درسی تهیه و مدارس استفاده از آن ها در آموزش را در برنامه خود بگنجانند

از رویکردهای رایج در انتخاب سبک بصری یک فیلم انیمیشن، وام گیری از سبک بصری آثار موفق معاصر است. در این رویکرد، با جلب توجه مخاطبان نسبت به تصاویر آشنای برگرفته از آثار موفق و بازآفرینی نمونه های مشابه، آثاری خلق می شوند که به مذاق مخاطب خوش می آید و به دنبال آن، از فیلم استقبال می شود. اما امکان اقتباس بصری و وام گیری از هرسنت تصویری، چالش هایی را نیز به همراه دارد. چه بسا برای اجرای بهینه، شرایطی لازم است که به راحتی قابل دست یابی نیستند. در سال های اخیر، برخی سازندگان انیمیشن های ایرانی اقدام به تولید آثاری با رویکرد به این قبیل از اقتباس های بصری کرده اند که نقد و بررسی آنها می تواند برای دیگر انیمیشن سازان مفید واقع شود. در این مقاله به روش توصیفی- تحلیلی، با رویکرد کیفی متکی بر روش تطبیقی، شباهت عناصر بصری (کاراکترها و محیط) در انیمیشن «پسر دلفینی» (محصول 1401 ایران) با انیمیشن های شرکت دیزنی بررسی شده است. پس از تشریح زیبایی شناسی دیزنی و تبیین جایگاه انیمیشن «پسر دلفینی» در فرایند این نوع وام گیری بصری، در نهایت به این سؤال پاسخ داده شده که در ساخت انیمیشن هایی به سبک و سیاق «پسر دلفینی»، چه ملزومات و شرایطی ضروری به نظر می رسند؟ براساس یافته ها، برخورداری از سرمایه مالی متناسب، سرمایه انسانی، نیروی کار متخصص و مهم تر از همه، تعلق به بستر و سنت تصویری مبتنی بر واقع گرایی، از اصلی ترین ملزومات تولید این قبیل آثار به شمار می آیند.