اندیشه های نوین تربیتی

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه سبک های فرزندپروری با رشد اخلاقی و همدلی با تأکید بر نقش میانجی کارکردهای اجرایی بود. روش پژوهش حاضر همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه این پژوهش را تمامی نوجوانان دختر 15-18 سال شهر کرمان در سال 1402 تشکیل دادند. با استفاده از روش نمونه گیری گلوله برفی تعداد 250 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند و شرکت کنندگان به پرسشنامه های سبک های فرزندپروری (بامریند، 1971)، همدلی (طاهری و همکاران، 2023)، رشد اخلاقی (معنوی پور، 2012) و مهارت های اجرایی (عبدالمحمدی و همکاران، 2025) پاسخ دادند. داده های گردآوری شده از طریق نرم فزار spss25 و Amos تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد که رابطه بین سبک های فرزندپروری با رشد اخلاقی و همدلی معنادار بود. با توجه به شاخص های برازش مدل، نقش میانجی کارکرد های اجرایی در رابطه بین سبک های فرزندپروری با رشد اخلاقی و همدلی از برازش مطلوبی برخوردار بود. همچنین نتایج آزمون سوبل حاکی از آن بود که نقش میانجی کارکرد های اجرایی در رابطه سبک های فرزندپروری با رشد اخلاقی معنادار بود، اما با همدلی رابطه معناداری وجود نداشت. به طور کلی می توان گفت سبک های فرزندپروری می تواند به طور مستقیم بر همدلی و به طور غیرمستقیم از طریق تأثیر بر کارکردهای اجرایی بر رشد اخلاقی اثر گذار باشد. بنابراین با توجه به نتایج حاصل از پژوهش حاضر می توان گفت والدین از طریق تقویت کارکردهای اجرایی می توانند بر رشد اخلاقی تأثیر بگذارند. همچنین اتخاذ سبک فرزندپروری مقتدرانه، همدلی بیشتری را در فرزندان پرورش می دهد.

هدف این پژوهش، تعیین نقش یادگیری خودتنظیمی و انگیزش پیشرفت تحصیلی، با میانجی گری هدف گزینی، در پیش بینی عملکرد تحصیلی دانش آموزان در درس زیست شناسی بود. روش پژوهش، توصیفی و از نوع همبستگی و جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پایه های دهم، یازدهم و دوازدهم رشته علوم تجربی دبیرستان های پسرانه سمپاد و نمونه دولتی شهرستان ساوه (به تعداد 190 نفر) بود که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، حجم نمونه، 123 نفر برآورد گردیده و به روش نمونه گیری طبقه ای انتخاب شدند. گرد آوری داده ها با استفاده از پرسشنامه های استاندارد راهبردهای یادگیری خودتنظیمی (MSLQ) پینتریچ و دی گروت، انگیزش پیشرفت تحصیلی (ISM) مک اینرنی، جهت گیری هدف پیشرفت الیوت و نیز آزمون های محقق ساخته پایانی ترم اول دروس زیست شناسی 1، 2 و 3 انجام شد. ضرایب آلفای کرونباخ بدست آمده برای ابزار گردآوری داده ها، به ترتیب برابر 949/0، 943/0، 883/0، 753/0، 713/0 و 701/0، بوده که نشان دهنده پایایی مطلوب ابزارهاست. همچنین سنجش روایی ابزار (روایی محتوایی با تحلیل عاملی تأییدی، روایی همگرا با معیار متوسط واریانس و روایی صوری با تأیید متخصصان)، نشان از مطلوبیت ابزار دارد. داده ها با استفاده از روش های آمار توصیفی و آمار استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاصل از مدل یابی معادلات ساختاری، اثر یادگیری خودتنظیمی بر عملکرد تحصیلی از طریق هدف گزینی و همچنین اثر انگیزش پیشرفت تحصیلی بر عملکرد تحصیلی، از طریق هدف گزینی را مثبت و معنادار نشان داد.

هدف از پژوهش حاضر بررسی مدل ساختاری روابط دانش آموزان با والدین، همسالان و معلمان در تمایل به مداخله در قلدری با نقش واسطه ای خودکارآمدی بود. این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی به روش تحلیل مسیر بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانش آموزان 15 تا 18 ساله شهر بهبهان در سال 1402-1403 بود که از بین آنها تعداد 300 نفر به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند و به پرسشنامه های قلدری ایلی نویز اسپلاگه و هولت (2001)، خودکارآمدی عمومی شوارزر و جروسالم (1995)، رابطه دانش آموز با والدین پیانتا (2011)، رابطه دانش آموز با همسالان هادسون (1992) و رابطه دانش آموز با معلمان موری و زوواک (2011) پاسخ دادند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش های همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر به کمک نرم افزارهای SPSSV19 و AMOSV20 استفاده شد. نتایج نشان داد متغیرهای رابطه دانش آموز با والدین (188/0-b=)، همسالان (194/0-b=)، معلمان (166/0-b=) و خودکارآمدی (193/0-b=) اثر مستقیم، منفی و معنا داری بر قلدری در مدرسه دارند (05/0>P). همچنین نتایج نشان داد که رابطه دانش آموز با والدین (067/0-b=)، همسالان (042/0-b=) و معلمان (029/0-b=) با میانجی گری خودکارآمدی اثر غیرمستقیم، منفی و معنا داری (01/0>P) بر قلدری در مدرسه دارند. در نهایت می توان گفت که مدل ساختاری روابط دانش آموزان با والدین، همسالان و معلمان در تمایل به مداخله در قلدری با نقش واسطه ای خودکارآمدی از شاخص های برازش مطلوبی برخوردار بود و از این رو استفاده از این مدل می تواند به معلمان، مدیران، روان شناسان، مشاوران خانواده و متخصصان تعلیم و تربیت در ارتقای خودکارآمدی و روابط دانش آموز با والدین، همسالان و معلمان و کاهش قلدری در مدرسه کمک نماید.

هدف از انجام پژوهش بررسی نقش جهت گیری آینده در تاب آوری دانشجویان با میانجیگری خوش بینی تحصیلی بود. روش پژوهش توصیفی_همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زنجان به تعداد 3010 نفر که از بین آنها 341 نمونه به عنوان نمونه انتخاب شد. به منظور گردآوری اطلاعات از پرسشنامه های جهت گیری آینده استینبرگ (2009)، خوش بینی تحصیلی تشانن_ موران و همکاران (2013) و پرسشنامه تاب آوری کونور و دیویدسون (2003) استفاده شد. تحلیل داده ها در دو سطح توصیفی و استنباطی (همبستگی پیرسون و تحلیل معادلات ساختاری) انجام شد. یافته های به دست آمده نشان داد؛ جهت گیری آینده به میزان 25/0 اثر مثبت و معنادار بر تاب آوری دارد. جهت گیری آینده به میزان 35/0 اثر مثبت و معنادار بر خوش بینی تحصیلی دارد. خوش بینی تحصیلی به میزان 40/0 اثر مثبت و معنادار بر تاب آوری دارد. جهت گیری آینده با میانجیگری خوش بینی تحصیلی به میزان 14/0 اثر مثبت و معنادار بر تاب آوری دارد. جهت گیری آینده نقشی تعیین کننده در تاب آوری و خوش بینی تحصیلی دانشجویان دارد و با تکیه بر خوش بینی تحصیلی، تاب آوری دانشجویان افزایش می یابد.

داشتن مهارت های کوانتومی همچون به کارگیری شیوه های خلاقانه و توانایی ارتباط با دیگران می تواند محیطی حمایتگر ایجاد نماید که منجر به خروجی هایی مانند بهبود اثربخشی گردد و نشان می دهد که موقعیت فرد در فضای اجتماعی کجاست. هدف از این پژوهش، بررسی نقش تعدیل کنندگی منزلت اجتماعی ادراک شده در رابطه بین مهارت های کوانتومی و اشتیاق شغلی معلمان مدارس مقطع ابتدایی شهر شهرضا است. روش پژوهش، توصیفی_ همبستگی بوده است. جامعه آماری این پژوهش تمامی معلمان مقطع ابتدایی شهر شهرضا می باشد و اطلاعات مورد نیاز از نمونه ای 218 نفری مبتنی بر فرمول کوکران به روش نمونه گیری تصادفی ساده جمع آوری شده است. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه های استاندارد اشتیاق شغلی سالوناوا و شوفلی (2001)، منزلت اجتماعی عمرانی و یقوبی (۱۳۹۶)، مهارت های کوانتومی عظیمی و رضوی (1393) بوده است که روایی و پایایی آنها از طریق روایی محتوا و سازه، پایایی ترکیبی و آلفای کرونباخ مورد تأیید قرارگرفت. در این پژوهش از تحلیل های توصیفی (درصد، میانگین و انحراف معیار) و تحلیل های استنباطی (مدل معادلات ساختاری) استفاده گردید. نتایج حاصل از آزمون فرضیه های پژوهش، نشان داد که مهارت های کوانتومی نقش مؤثری در افزایش اشتیاق شغلی معلمان ایفا می کنند. ضریب تأثیر مثبت و معنادار 673/0 نشان دهنده آن است که هرچه سطح مهارت های کوانتومی معلمان بالاتر باشد، میزان اشتیاق آنها نسبت به شغل خود نیز افزایش می یابد. از سوی دیگر، نقش تعدیل کننده منزلت اجتماعی ادراک شده نیز در رابطه بین مهارت های کوانتومی و اشتیاق شغلی تأیید شد. ضریب تعدیل 406/0 بیانگر آن است که ادراک معلمان از جایگاه اجتماعی خود می تواند شدت و کیفیت تأثیر مهارت های کوانتومی بر اشتیاق شغلی آنها را تحت تأثیر قرار دهد.

پژوهش حاضر با هدف تدوین مؤلفه های محیط توسعه حرفه ای بر اساس رویکرد تکلیف محور و با روش کیفی فراترکیب انجام گرفت. جامعه آماری، شامل همه مطالعات مرتبط با موضوع پژوهش حاضر در پایگاه های اطلاعاتی در بازه زمانی سال های 2000 تا 2022 بود که با روشی نظام مند، انتخاب و دسته بندی شد. در نهایت 48 پژوهش که واجد شرایط و معیارهای مد نظر بودند، به صورت هدفمند و بر مبنای بیشترین ارتباط با موضوع پژوهش انتخاب شدند. سپس با استفاده از روش کدگذاری باز و کدگذاری محوری تجزیه و تحلیل شدند. نتایج پژوهش، ارائه مؤلفه های محیط توسعه حرفه ای مبتنی بر رویکرد تکلیف محور مشتمل بر مؤلفه های 1) عوامل زمینه ای (تحیل اقدامات آموزشی، عوامل محیطی، نقش مربی بالینی، عوامل سازمانی_ فرهنگی)؛ 2) عوامل فرایندی (مهارت های ارتباطی، ارزشیابی آموزشی، طراحی راهبرد آموزشی مناسب، یادگیری مشارکتی)؛ 3) عوامل محتوایی (شایستگی ها شامل دانش، مهارت، نگرش)، و 4) پیامدهای آموزشی (توسعه فردی، ارتقای شایستگی حرفه ای، پیوند دانش نظری و عملی، انتقال یادگیری)، را نشان می دهد. با توجه به نتایج، در میان مؤلفه های شناسایی شده برخی شاخص ها در گذر زمان اهمیت بیشتری پیدا کرده اند و از نگاه پژوهشگران در انتقال یادگیری بسیار مؤثر می باشند؛ لذا مؤلفه های ارائه شده می تواند در طراحی یک محیط یادگیری واقعی، تأثیرگذار باشد.

در پژوهش حاضر خانواده های شهدای مدافع حرم و خانواده های جان باختگان عادی کل کشور از لحاظ متغیرهای رشد پس از سانحه، مقابله مذهبی و تعهد مذهبی مورد مقایسه قرار گرفتند. جامعه آماری این پژوهش را خانواده های شهدای مدافع حرم و جان باختگان عادی کل کشور را تشکیل داده بودند که 212 نفر از آنان به صورت هَدفمند انتخاب و پرسشنامه های رشد پس از سانحه، مقیاس مقابله مذهبی و پرسشنامه تعهد مذهبی را تکمیل کردند. روش این تحقیق نیز علّی مقایسه ای است و داده ها از طریق واریانس چندمتغیری در بسته نرم افزاری spss 27 تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین خانواده های شهدای مدافع حرم و جان باختگان عادی از لحاظ متغیرهای رشد پس از سانحه و تعهد مذهبی تفاوت معنادار اما از نظر مقابله مذهبی (031/2F= و 01/0<p) با هم تفاوت معناداری نداشتند. از نتایج پژوهش حاضر می توان نتیجه گرفت که خانواده های شهدای مدافع حرم در پاسخ به از دست دادن عزیزشان نسبت به خانواده های جان باختگان عادی در متغیرهای رشد پس از سانحه و تعهد مذهبی، عملکرد بهتری دارند.

این پژوهش کیفی با هدف بررسی میزان اثربخشی درس «فلسفه معلمی در آموزش زبان انگلیسی» بر انگیزه شغلی دانشجو معلمان دبیری زبان انگلیسی دانشگاه فرهنگیان استان مرکزی انجام شد. بدین منظور 91 نفر از دانشجو معلمان سال اول رشته دبیری زبان انگلیسی این دانشگاه به عنوان نمونه در دسترس انتخاب شدند. پیش از شروع اولین ترم تحصیلی، در یک مصاحبه ساختاریافته از آنها خواسته شد دلایل انتخاب حرفه معلمی را ذکر نمایند. بعد از برگزاری چهارده جلسه آموزشی، در مصاحبه دیگری از آنها خواسته شد تا در صورت انتخاب مجدد حرفه معلمی، دلایل انتخاب خود را بیان کنند. نتایج حاصل از تجزیه وتحلیل داده ها نشان داد که آزمودنی ها، حرفه معلمی را به دلایل امتیازات شغلی (33%)، علایق شخصی (31%)، نقش اجتماعی معلم (%22)، توانمندی های شخصی (8%)، نقش خانواده (3%) و کارکرد معنوی معلمی (%3) انتخاب کرده بودند. همچنین آزمودنی ها میزان اثربخشی این درس را بر تقویت انگیزه شغلی شان موفقیت آمیز ارزیابی کردند و اذعان داشتند تحت تأثیر این درس در صورت داشتن فرصت مجدد، حرفه معلمی را به لایل نقش اجتماعی معلم (40%)، علایق شخصی (30%)، امتیازات شغلی (21%)، توانمندی های شخصی (5%) و کارکرد معنوی (4%) انتخاب خواهند کرد. بر اساس این یافته ها می توان نتیجه گرفت این درس در تقویت انگیزه شغلی دانشجو معلمان مؤثر است.

هدف از پژوهش حاضر، بررسی برنامه درسی رشته آموزش تاریخ دانشگاه فرهنگیان بود. به این منظور از روش داده بنیاد طبق رویکرد اشتراوس و کوربین استفاده گردید. حوزه پژوهش، استادان و دانشجو معلمان و فارغ التحصیلان دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی در رشته آموزش تاریخ بودند. داده های پژوهش با استفاده از مصاحبه های فردی نیمه ساختاریافته جمع آوری شد، نمونه آماری شامل 14 نفر از دانشجو معلمان، 6 نفر از دانش آموختگان دانشگاه فرهنگیان در رشته آموزش تاریخ و 8 نفر از استادان رشته تاریخ دانشگاه فرهنگیان بودند که به شیوه نظری هدفمند انتخاب شدند. داده ها با استفاده از روش کدگذاری سه مرحله ای اشتراوس و کوربین (1990) تحلیل شده اند. یافته های پژوهش بیانگر این است که برنامه درسی ناسازگار با کنش های کلاسی درس تاریخ، به مثابه پدیده_محوری عمل می کند و زمینه های فردی، دانشگاهی و فرادانشگاهی در این بخش تأثیرگذارند. همچنین شرایط علی شامل ضعف در برنامه ریزی کلان، ضعف تخصصی استادان، بی انگیزگی و بی توجهی به توسعه فردی در دانشجو معلمان بود. عوامل مداخله گر مشتمل بر سطح علمی و توانمندی دانشجومعلمان، میزان توجه استادان به ارتقای فردی، پایگاه علمی رشته در مجامع تخصصی بودند و راهبردهای پیشنهادی شامل، مشارکت در طراحی های برنامه درسی، بهسازی آموزشی مبتنی بر تخصص، پژوهش محوری پیرامون برنامه درسی رشته آموزش تاریخ احصا شدند. در نهایت، پیامد وضعیت جاری برنامه درسی آموزش تاریخ دانشگاه فرهنگیان، ضعف در تربیت معلم طراز جامعه، متأثر از نبودن تجانس ابعاد مختلف برنامه درسی عنوان گردید. با توجه به یافته ها، می توان نتیجه گرفت که در طراحی برنامه درسی رشته تاریخ به رویکردهای مشارکتی باید توجه شود.

هدف از این مطالعه، شناسایی ابعاد اساسی چالش های اجرای تربیت جنسی نوجوانان بود. این پژوهش از دیدگاه هدف، کاربردی و از نظر راهبرد و روش، تحقیقی ترکیبی از نوع اکتشافی است. جامعه آماری پژوهش در بخش کیفی شامل پژوهشگران حوزه تربیت جنسی نوجوانان، دبیران، مربیان بهداشت، مشاوران، روانشناسان مدارس و اولیای دانش آموزان استان آذربایجان غربی در سال 1398 و در مرحله کمّی دبیران دوره اول و دوره دوم متوسطه شهرستان های خوی و چایپاره در سال تحصیلی 1399-1398 بودند. حجم نمونه در مرحله کیفی 20 نفر با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند بر اساس اصل اشباع و در مرحله کمّی 345 با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، بر حسب جنسیت و مقطع تدریس، براساس جدول کرجسی و مورگان انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده های پژوهش در بخش کیفی، مصاحبه نیمه ساختاریافته و در بخش کمّی، پرسشنامه محقق ساخته بود. یافته های به دست آمده از بخش کیفی منجر به شناسایی شش مقوله اصلی موانع سیاست گذاری، موانع خانوادگی، موانع اطلاعاتی نامعتبر، موانع مذهبی- اعتقادی، موانع اجتماعی- فرهنگی و موانع آموزشی_سازمانی در رابطه با چالش های اجرای تربیت جنسی نوجوانان گردید و در قالب مقیاسی 18 گویه ای به جامعه آماری در بخش کمّی ارائه شد. یافته های حاصل از تحلیل داده ها در بخش کمّی نشان داد که الگوی عناصر استخراج شده از شاخص های برازش مطلوبی برخوردار است. با عناصر طراحی شده برای چالش های ارائه آموزش تربیت جنسی می توان به عنوان معیار، نسبت به سنجش اثرگذاری هر یک از چالش ها اقدام کرد، در فاصله های زمانی معین بر مبنای این عناصر، وضعیت موجود موانع آموزش تربیت جنسی را مورد سنجش قرار داد و با وضعیت مطلوب مقایسه نمود و در صورت وجود فاصله، برنامه ها، روش ها و راهکارهایی برای آموزش، تغییر و بهبود وضعیت موجود پیشنهاد داد.

یادگیری در سطح تحلیل کردن از بازده های یادگیری سطح بالا شمرده می شود. ازآنجایی که دانش آموزان در مهارت تحلیل کردن پایین تر از میانگین جهانی قرار دارند پژوهش حاضر به این مهم پرداخته است. تحلیل کردن یکی از پیش نیازهای تشخیص و تصمیم گیری است. هدف پژوهش حاضر استفاده از بازی وارسازی برای ارتقای یادگیری زیست شناسی در سطح تحلیل کردن است. بدین منظور از روش نیمه آزمایشی طرح گروه کنترل نابرابر استفاده شده است. با توجه به هدف پژوهش؛ ابتدا الگوی بازی وارسازی تدوین شده و سپس وبسایت پاپازیست طراحی و در اختیار گروه آزمایش قرار گرفته است. جامعه متشکل از دانش آموزان رشته علوم تجربی پایه دوازدهم داخل کشور بوده است و به صورت نمونه گیری چند مرحله ای خوشه ای نمونه گیری انجام شده است و دو کلاس از یک مدرسه در شهرستان ساوجبلاغ به عنوان گروه کنترل و گروه آزمایش انتخاب شده است. هر کلاس 15 نفر و جمعاً 30 نفر آزمودنی انتخاب شده است. نمرات پیش آزمون و پس آزمون گروه کنترل و گروه آزمایش برای محاسبات آماری استخراج شده است. آزمون فرض با استفاده از تحلیل کواریانس انجام شده که فرضیه پژوهش در سطح 05/0 معنادار بوده است. تجزیه و تحلیل داده نشان داده که تغییرات نمرات در گروه آزمایش ناشی از متغیر آزمایش یعنی بازی وارسازی بوده است. بازی وارسازی باعث تسهیل یادگیری در سطح تحلیل کردن می گردد.

پژوهش حاضر با هدف تحلیل تأثیرات تحول دیجیتال بر مدل های آموزشی انجام پذیرفت. این تحقیق از نظر هدف کاربردی، به لحاظ روش گردآوری داده ها توصیفی و از نظر ماهیت داده ها کیفی می باشد. روش گردآوری داده ها مطالعات اسنادی با ابزارِ جست وجوی الکترونیکی و فیش برداری و روش پژوهش، فراتحلیل منطبق با الگوی راث و شل است. جامعه آماری تمامی پژوهش های داخلی و خارجی درخصوص آموزش برمبنای تحول دیجیتال است که از سایت های داخلی شامل ایرانداک، مگیران، اس.آی.دی، نورمگز، انسانی دات.آی.آر و سایت های خارجی شامل گوگل اسکالر، اسکوپوس، ساینس دایرکت، نمایه شده بود. نمونه آماری شامل 22 مقاله خارجی به زبان انگلیسی و 14 مقاله داخلی، درمجموع 36 پژوهش داخلی و خارجی بودند که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند، محتوای هریک از مقالات با نرم افزار مکس کیودا نسخه 2020، بررسی شد و مطالب مهم هر سند، ازجمله عنوان، کلمات کلیدی و نکات مهم هر مقاله کدگذاری و تحلیل شد. یافته های پژوهش حاکی از آن است که تحول دیجیتال سبب چهار تغییر عمده شده که عبارتند از؛ تغییر در روش های یاددهی- یادگیری از روش های سنتی به الکترونیکی و ترکیبی، تغییر در روش های ارزیابی از سنتی به سمت استفاده از ابزارهای دیجیتال جهت ارزیابی و بازخورد خودکار، تغییر در ساختارهای سازمانی شامل کاهش سلسل ه مراتب عمودی و ایجاد ساختار ماتریسی و شبک ه ای و همچنین تغییر در فرهنگ آموزش و حرکت به سمت تنوع فرهنگی، فرهنگ یادگیری مادام العمر و تمرکز بر مسئولیت های اجتماعی دانشگاه ها می باشد.

این پژوهش در پی تبیین و ارزیابی مؤلفه های رنج وجودی انسان و ارتباط آن با خدا در اندیشه کامو و پیامدهای تربیتی و اخلاقی آن است. این مقاله با روش توصیفی_ تحلیلی در پی پاسخگویی به این پرسش است که کامو به عنوان یک اگزیستانسیالیست نسبت به مؤلفه های رنج وجودی انسان چه رویکردی دارد؟ نتایج تحلیل ها نشان می دهد که کامو این رنج ها را عامل پوچی و بی معنایی زندگی تلقی می کند و موطن اصلی این رنج ها در دیدگاه الحادی او، غیبت و یا سکوت خداوند و به تبع آن توجیه ناپذیری ذاتی زندگی است که وضعیت متناقضی برای انسان در این مواجهه پدید می آورد. بااین حال، کامو انسان را با روش های مختلفی به مبارزه علیه این رنج ها و بی معنایی حاصل از آن دعوت می کند و نوعی برنامه عملی به او می دهد که طغیان مهم ترین عنصر این برنامه است.