درخت حوزه‌های تخصصی

زمینه: مدیران میانی سازمان ها مسئول پیاده سازی سیاست ها و برنامه های تصویب شده به وسیله مدیران عالی و مسئول نظارت، هماهنگی و کنترل فعالیت های مدیران عملیاتی هستند. درنتیجه به مرور زمان به علت استرس زیاد وارد شده به آن ها سطح بهزیستی روان شناختی شان پایین می آید. هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش برنامه کاهش استرس بر اساس ذهن آگاهی بر استرس شغلی و بهزیستی روان شناختی بود. روش: پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی مدیران میانی شرکت توزیع نیروی برق منطقه ای خوزستان در سال 1402 بودند که از میان آن ها 52 نفر به روش تصادفی ساده انتخاب و به صورت تصادف در دو گروه آزمایش (26 نفر) و گواه (26 نفر) تقسیم شدند. اعضای گروه آزمایش طی 8 جلسه 90 دقیقه ای تحت آموزش برنامه کاهش استرس بر اساس ذهن آگاهی (کابات زین و همکاران، 1992) قرار گرفتند. ابزارهای مورد استفاده در پژوهش شامل پرسشنامه های استرس شغلی (راس و آلتمایر، 1994) و بهزیستی روان شناختی (ریف، 1989) بودند. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل کواریانس چندمتغیره در نرم افزار SPSS نسخه 26 انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد که برنامه کاهش استرس بر اساس ذهن آگاهی سبب کاهش استرس شغلی و افزایش بهزیستی روان شناختی در مرحله پس آزمون شد (0001/0 >p). نتیجه گیری: بر اساس نتایج پژوهش می توان گفت آموزش فنون ذهن آگاهی بر بهبود استرس شغلی و ارتقا بهزیستی روان شناختی مدیران موثر بود. از این رو برای عملکرد بهتر مدیران در جهت کاهش استرس شغلی و افزایش بهزیستی روان شناختی آموزش فنون ذهن آگاهی می تواند مؤثر واقع شود.

هدف اصلی پژوهش پیش بینی امید به اشتغال بر اساس سازگاری تحصیلی و همجوشی شناختی با میانجی گری استرس ادراک شده در دانشجویان دانشگاه ازاد زنجان بود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از آنجا که این پژوهش در موقعیت های واقعی و با نمونه های بزرگ انجام گرفت، از نظر موقعیت میدانی و همچنین بر مبنای گردآوری داده ها پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود.جامعه آماری این پژوهش شامل دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان بودند که به روش نمونه گیری در دسترس تعداد 310 نفر به عنوان نمونه انتخاب شده بودند. ابزار مورد استفاده چهار پرسشنامه همجوشی شناختی گیلبرت و همکاران (2014)، پرسشنامه سازگاری تحصیلی اندرسون و همکاران (2016)، پرسشنامه امید به اشتغال قریشی راد (2008) و در نهایت پرسشنامه ارزیابی استرس ادراک شده کوهن و همکاران (1983) بود. تجزیه و تحلیل داده ها در دو بخش توصیفی و استنباطی به کمک نرم افزار Spss نسخه 26 و Smart pls نسخه 3 انجام شد. در ادامه نتایج در سطح اطمینان 95/0 و سطح خطای 05/0 نشان داد امید به اشتغال بر اساس سازگاری تحصیلی و همجوشی شناختی با میانجی گری استرس ادراک شده در دانشجویان دانشگاه ازاد زنجان قابل پیش بینی است. همچنین در فرضیه های دیگر، سازگاری تحصیلی با امید به اشتغال در دانشجویان دانشگاه ازاد زنجان با ضریب مسیر 278/0 و مقدار تی 751/4 با سطح خطای زیر 05/0 مورد تایید قرار گرفت.پ

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین ابعاد دلبستگی مادر و تنظیم هیجان کودک و نقش واسطه ای باور های غیرمنطقی و عملکرد تأملی مادر بود. روش: این پژوهش بر حسب روش گردآوری داده ها از نوع توصیفی و همبستگی بود. شرکت کنندگان این پژوهش را کلیه مادران کودکان دبستانی شهر مشهد، در سال تحصیلی ۱۴۰۰ - ۱۳۹۹ تشکیل دادند. در نهایت ۳۰۸ مادر با روش نمونه گیری دردسترس انتخاب شدند. در این پژوهش چک لیست تنظیم هیجانی (ERC)، پرسش نامه عملکرد تأملی والدینی (PRFQ)، پرسش نامه دلبستگی بزرگسال (RAAS) و پرسش نامه باور های منطقی و غیرمنطقی والدین (P-RIBS) مورد استفاده قرار گرفت. به منظور تحلیل های آماری از نرم افزار SPSS. ۲۷ و AMOS. ۲۴ استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد دلبستگی اضطرابی و اجتنابی و باور های غیرمنطقی اثر مستقیم و منفی بر تنظیم هیجانی کودک دارند. دلبستگی اجتنابی در مقایسه با دلبستگی اضطرابی اثر مستقیم بیشتری بر تنظیم هیجانی کودک دارد. عملکرد تأملی نیز اثر مستقیم مثبت بر تنظیم هیجان کودک دارد. بررسی اثرات غیرمستقیم نیز نشان می دهد که اثر غیرمستقیم دلبستگی اضطرابی بر تنظیم هیجان کودک به واسطه باور های غیرمنطقی صورت گرفته و منفی است. اثر غیرمستقیم دلبستگی اجتنابی بر تنظیم هیجان کودک نیز به واسطه عملکرد تأملی مادر و به صورت منفی است. نتیجه گیری: دلبستگی اضطرابی و اجتنابی مادر با ایجاد بستری برای شکل گیری باور های شناختی ناکارآمد و ظرفیت تأملی پایین در او می تواند منجر به بد تنظیمی هیجانی در کودک شود؛ بنابراین نتایج پژوهش حاضر می تواند در آموزش والدین و روابط با فرزندان کاربرد داشته باشد.

هدف پژوهش حاضر پیش بینی اختلال اضطراب اجتماعی براساس ناگویی هیجانی و راهبردهای کنترل فکر با میانجی گری انعطاف پذیری شناختی دردانشجویان بود. روش این مطالعه توصیفی، مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری آن دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه زنجان در سال تحصیلی 1402-1401بودند که با روش نمونه گیری دردسترس 331 نفر نمونه انتخاب شد. شرکت کنندگان مقیاس اضطراب اجتماعی لیبویتز ، مقیاس ناگویی هیجانی تورنتو، پرسشنامه کنترل فکر و پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی را تکمیل کردند. داده ها با نرم افزارهای SPSS-26 و AMOS-23 تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که مدل پیشنهادی برازش مطاوبی داشت مسیرهای مستقیم و غیر مستقیم در مدل معنادار بودند راهبردهای ارزیابی مجدد و حواس پرتی کنترل فکر، با انعطاف پذیری شناختی رابطه مثبت و معنا دار، امّا راهبردهای نگرانی و تنبیه کنترل فکر و ناگویی هیجانی با انعطاف پذیری شناختی رابطه منفی و معنا دار همچنین انعطاف پذیری شناختی با اضطراب اجتماعی رابطه منفی و معنا دار داشت. انعطاف پذیری شناختی نقش واسطه ای مثبت و معنا داری در ارتباط بین ناگویی هیجانی، راهبردهای نگرانی و تنبیه کنترل فکر، و نقش واسطه ای منفی و معنا داری در ارتباط بین راهبردهای حواس پرتی و ارزیابی مجدد کنترل فکر با اضطراب اجتماعی ایفا کرد . هم چنین نتایج نشان داد که درصد قابل توجهی از واریانس اضطراب اجتماعی ب ه وسیله انعطاف پذیری شناختی قابل تبیین است . بر اساس یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که ناگویی هیجانی و راهبردهای کنترل فکر با میانجی گری انعطاف پذیری شناختی می توانند اختلال اضطراب اجتماعی در دانشجویان را پیش بینی کنند بنایراین توجه به تعامل این عوامل با یک دیگر در برنامه های مداخله ای برای کاهش اضطراب اجتماعی ضرروی است.

زمینه: رابطه بین ویژگی های شخصیتی و تمایل به مشارکت در محیط های یادگیری، جنبه ای مهم برای درک چگونگی تعامل دانش آموزان با محیط های آموزشی است. ویژگی های شخصیتی نقش مهمی در شکل دادن به الگوهای مشارکت دانش آموزان ایفا می کند. با درک پویایی بین ویژگی های شخصیتی، میل به مشارکت، و فضای ارتباطی کلاس درس معلمان می توانند محیط های حمایتی ایجاد کنند که ارتباط را تشویق می کند و در نتیجه اثرات منفی برخی از ویژگی های شخصیتی را کاهش دهد. نقش ویژه جو مشارکتی کلاس درس در تعدیل رابطه بین ویژگی های شخصیتی و میل به مشارکت هنوز مورد مطالعه قرار نگرفته است. هدف: هدف این پژوهش بررسی رابطه ویژگی های شخصیتی و میل به مشارکت با نقش تعدیل کننده جو مشارکتی کلاس درس بود. روش: طرح پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه پژوهش حاضر شامل تمامی دانش آموزان دختر پایه نهم شهرستان سمنان در سال تحصیلی 1402-1401 بودند. نمونه ای به حجم 300 دانش آموز دختر با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شد. شرکت کنندگان مقیاس کوتاه شده بین المللی سؤال های شخصیت مدل پنج عاملی (دانلان و همکاران، 2006)، پرسشنامه میل به مشارکت (کائو و فیلیپ، 2006) و پرسشنامه جو مشارکتی (دوایر و همکاران، 2004) را تکمیل کردند. داده ها با مدل رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. و برای بررسی نقش تعدیل کننده جو مشارکتی از تکنیک معرفی شده توسط آیکن و وست (1991) استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان داد برونگرایی، وظیفه شناسی و توافق پذیری سهم معناداری در پیش بینی میل به مشارکت در بحث کلاس داشتند. برونگرایی (19/1 =B)، وظیفه شناسی (54/0 =B)، توافق پذیری (40/0 =B) و جومشارکتی (06/0 =B) میل به مشارکت را پیش بینی کردند. جو مشارکت رابطه معنادار با میل به مشارکت داشت، اما نقش تعدیل کننده آن معنادار نشد (05/0 <p). نتیجه گیری: مشارکت در کلاس درس به ویژگی های شخصیتی دانش آموزان و جو حاکم بر کلاس درس بستگی دارد، اما در دختران نباید انتظار داشت برآیند این عوامل اثر افزوده داشته باشد. بر اساس یافته های این پژوهش توجه به ویژگی های شخصیتی دانش آموزان در بهبود ارتباط معلمان و دانش آموزان و افزایش مشارکت دانش آموزان در کلاس درس مؤثر است.

هدف از انجام پژوهش حاضر تعیین اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی بر تفکر ارجاعی و کیفیت روابط زناشویی در زنان متاهل شاغل بود. پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه شاغل شهر تهران در سال 1403 بود که از بین آنها 30 نفر با استفاده از روش نمونه گیری دردسترس انتخاب و به صورت گمارش تصادفی در دو گروه (15 نفر در گروه آزمایش و 15 نفر در گروه کنترل) که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگذاری شدند. ابزارهای سنجش شامل پرسشنامه تفکر ارجاعی اهرینگ و همکاران (PTQ،2010) و کیفیت روابط زناشویی باسبی و همکاران (RDAS، 1995) بود. گروه آزمایش تحت مداخله رفتار درمانی دیالکتیکی طی 10 جلسه، 90 دقیقه ای هفته ای یکبار قرار گرفت و گروه کنترل هیچ گونه مداخله ای دریافت نکرد. جهت تجزیه وتحلیل از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره استفاده شد. نتایج حاصل از تحلیل کوواریانس نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون بین میانگین پس آزمون تفکر ارجاعی و کیفیت روابط زناشویی در گروه آزمایش و گواه تفاوت معناداری در سطح 05/0 وجود داشت. نتیجه گیری می شود که رفتار درمانی دیالکتیک در بهبود تفکر ارجاعی و کیفیت روابط زناشویی در زنان متأهل شاغل موثر است.

اثرات نامطلوب آزاردیدگی جنسی به قدری کشنده است که می تواند کل زندگی افراد را تحت تأثیر قرار دهد. این پژوهش به منظور تعیین اثربخشی درمان شفقت به خود بر پریشان خوابی، احساس گناه و افکار ناکارآمد دختران آزاردیده جنسی انجام گرفت. روش این پژوهش، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. تعداد کل جامعه آماری 25 نفر از دختران آزاردیده جنسی شهر بابلسر، بودند.20 نفر با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و با روش تصادفی در گروه آزمایش و کنترل 10 نفری جایگزین شدند. شرکت کنندگان با پرسشنامه پریشان خوابی بویس، احساس گناه کوگلر و افکار ناکارآمد وایزمن ارزیابی شدند. گروه آزمایشی 8 جلسه 90 دقیقه ای درمان شفقت به خود را به طور انفرادی دریافت کردند و گروه کنترل، آموزشی دریافت نکردند. مجدداً پرسشنامه ها به هر دو گروه داده شد. داده ها با تحلیل کوواریانس تک متغیری تحلیل شدند. نتایج نشان داد، درمان شفقت به خود بر کاهش پریشان خوابی و احساس گناه تأثیر مثبت داشته، اما بر افکار ناکارآمد تأثیری نداشته است. در کل روشن شد، درمان شفقت به خود در کاهش پریشان خوابی و احساس گناه دختران آزاردیده جنسی نقش مؤثری دارد.

مقدمه: همه گیری ویروس کووید-19، زندگی افراد را به طور گسترده در ابعاد روان شناختی، جسمانی، اجتماعی و اقتصادی تحت تاثیر قرار داد. اضطراب به عنوان پیامد اصلی رویارویی با موقعیت های غیر قابل پیش بینی و جدید نظیر آن چه در بحران های بهداشتی به وقوع می پیوندد، مطرح است. اضطراب کرونا شامل تجربه مجموعه ای از علائم ناخوشایند روانی و فیزیولوژیکی نظیر افسردگی، ناامیدی و افکار خودکشی است. هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل شناختی و هیجانی اثرگذار بر اضطراب کرونا در سال های 1399 تا 1401 به شیوه فراتحلیل بود. روش کار: جامعه آماری شامل کلیه پژوهش هایی بود که در این زمینه در ایران انجام گرفته و به صورت مقاله از طریق پایگاه های اینترنتی مگیران (Magiran)، سیلیویکا (Cilivica)، نورمگز (Noormags) و جهاد دانشگاهی (SID) در دسترس بودند. پس از جستجوی مقالات، تعداد 23 مطالعه، که بین سال های 1399 الی 1401 انجام شده بودند، انتخاب گردید. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار CMA نسخه 2 استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد اندازه اثر کلی عوامل شناختی_هیجانی در اضطراب کرونا در مدل اثرات ثابت 31/0 و در مدل اثرات تصادفی 43/0 بود. در بررسی جداگانه عواملی که بیش از یک بار تکرار شده بودند، متغیرهای انعطاف پذیری، اضطراب سلامت و اضطراب مرگ به ترتیب بیشترین اثر را بر اضطراب کرونا داشتند. همچنین با در نظر گرفتن زمان به عنوان متغیر تعدیل کننده، با گذشت زمان، اثرپذیری اضطراب کرونا از عوامل شناختی و هیجانی کاهش یافته بود. نتیجه گیری: از آنجایی که شناخت و هیجان در تعامل با هم در سطوح عملکردی و عصبی، رفتار را تشکیل می دهند و تنظیم موثر هیجان جهت عملکرد موفق بسیار مهم است، توجه به این عوامل در پیشگیری از اضطراب ناشی از کرونا دارای اهمیت است.

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی دوره تمرینی با رویکردهای بینایی بر حساسیت اضطرابی و نشخوار فکری در نوجوانان مبتلا به وسواس فکری-عملی بود. این پژوهش به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل با دوره پیگیری 3 ماهه انجام شد. جامعه آماری شامل نوجوانان مبتلا به وسواس فکری-عملی مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر تهران در سال 1403 بود که از این جامعه، 30 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگذاری شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه حساسیت اضطرابی (فلوید و همکاران، 2005؛ ASI) و پرسشنامه سبک های پاسخ نشخواری (نولن، هوکسما و ماور، 1991؛ RS) بود. در این مطالعه، گروه آزمایش در دوره تمرینی با رویکردهای بینایی طی 6 جلسه 90 دقیقه ای شرکت کرد و گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که بین پیش آزمون و پس آزمون حساسیت اضطرابی و نشخوار فکری در گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری در سطح 001/0 وجود داشت و همچنین بین میانگین پس آزمون و پیگیری در گروه آزمایش تفاوت معناداری در سطح 001/0 وجود نداشت و نتایج در دوره پیگیری حفظ شد. با توجه به نتایج این پژوهش، می توان گفت دوره های تمرینی مبتنی بر رویکردهای بینایی به عنوان یک مداخله مؤثر در کاهش نشانه های حساسیت اضطرابی و نشخوار فکری در نوجوانان مبتلا به وسواس فکری-عملی پیشنهاد می شود.

هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش امیدمحور بر اضطراب مرگ، امیدواری و احساس تنهایی در سالمندان بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش سالمندان بالای 70 سال مقیم سرای سالمندان در سال 1403 شهر خرم آباد بود. جهت گزینش نمونه پژوهش به روش نمونه گیری در دسترس تعداد 50 نفر انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 25 نفری (25 نفر گروه آزمایش و 25 نفر گروه کنترل) گمارده شدند. شرکت کنندگان گروه آزمایش آموزش امیدمحور را در 8 جلسه هر جلسه90 دقیقه دریافت کردند و و گروه کنترل آزمایشی را دریافت نکرد. داده های پژوهش با استفاده از پرسشنامه های اضطراب مرگ (DAS، تمپلر، 1970)، امیدواری (HQ، اشنایدر و همکاران، 1991) و پرسشنامه احساس تنهایی (UCLA، راسل و همکاران، 1980) گردآوری و به روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون بین میانگین پس آزمون اضطراب مرگ، امیدواری و احساس تنهایی در سالمندان تفاوت معناداری در سطح 01/0 وجود داشت. با توجه به نتایج پژوهش حاضر می توان نتیجه گرفت که توانمندسازی سالمندان با آموزش امیدمحور جزو رویکردهای آموزشی اثربخش بر اضطراب مرگ، امیدواری و احساس تنهایی در سالمندان است.

زمینه و هدف: پریشانی روان شناختی از چالش های مهم سلامت روان در سالمندان است. با توجه به اهمیت روزافزون نیازهای روانی این گروه، شناسایی عوامل مؤثر بر آن ضروری است. در این راستا پژوهش حاضر با هدف ارائه یک مدل مفهومی برای تبیین پریشانی روان شناختی سالمندان بر اساس تجارب دشوار دوران کودکی و نقش میانجی انعطاف پذیری شناختی و هوش هیجانی صورت گرفت. مواد و روش ها: روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی همبستگی بود. جامعه آماری شامل سالمندان استان تهران بود که از میان آن ها ۳۲۲ نفر به روش نمونه گیری غیرتصادفی در دسترس در مهر و آبان ۱۴۰۳ در مطالعه شرکت کردند. شرکت کنندگان پرسشنامه های تجارب دشوار کودکی فیلیتی و همکاران ( ۱۹۹۸)، انعطاف پذیری شناختی دنیس و وندروال (2010)، هوش هیجانی برادبری و گریوز (2004) و پریشانی روان شناختی لاویباند و لاویباند (۱۹۷۹) را تکمیل کردند. داده ها با استفاده از مدل معادلات ساختاری و نرم افزارهای SPSS نسخه ۲۵ و Amos نسخه ۲۶ تحلیل شدند. یافته ها: یافته های پژوهش حاضر نشان داده است که تجارب دشوار دوران کودکی علاوه بر این که به صورت مستقیم می تواند پیش بینی کننده پریشانی روان شناختی در سالمندی باشد، به صورت غیرمستقیم از طریق متغیرهای انعطاف پذیری و هوش هیجانی نیز پیش بینی کننده سطوح پریشانی روان شناختی در سالمندان است و مدل مفهومی ارائه شده تایید شده است (05/0> P). نتیجه گیری: به این ترتیب می توان نتیجه گرفت در طراحی مداخلات آموزشی و درمان، در ارتقای کیفیت بهداشت و سلامت روان شناختی سالمندان، می توان به نقش متغیرهای انعطاف پذیری شناختی و هوش هیجانی در تعدیل پیامدهای نامطلوب تجارب دشوار دوران کودکی توجه بیشتری داشت.

این پژوهش به بررسی نقش میانجی تاب آوری روان شناختی در رابطه بین احساس امید و سلامت روان دانش آموزان و نیز نقش تعدیل کننده جنسیت در رابطه بین احساس امید و سلامت روان با میانجی گری تاب آوری روان شناختی پرداخت. روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه پژوهش را کلیه دانش آموزان مدارس دولتی دوره دوم متوسطه در منطقه 5 شهر تهران در سال تحصیلی 1402-1403 تشکیل می دادند که 302 نفر از آن ها با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع آوری داده های پژوهش از مقیاس امید بزرگسالان (1991)، مقیاس تاب آوری کانر-دیویدسون (2003) و چک لیست علائم 25 (1380) در بستر اینترنت استفاده شد. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون هایس (مدل های 4 و 7) نشان داد تمامی اثرات مستقیم شامل اثر احساس امید بر سلامت روان و تاب آوری روان شناختی و اثر تاب آوری روان شناختی بر سلامت روان معنی دار بود. همچنین، اثر غیرمستقیم احساس امید بر سلامت روان از طریق تاب آوری روان شناختی معنی دار بود. به عبارتی، تاب آوری روان شناختی نقش میانجی در رابطه بین احساس امید و سلامت روان دارد؛ به طوری که احساس امید با افزایش تاب آوری روانشناختی به افزایش سلامت روان دانش آموزان منجر می شود. یافته ها نقش تعدیل کننده جنسیت را نیز در رابطه بین احساس امید و سلامت روان بر اساس تاب آوری روان شناختی تأیید کردند؛ به طوری که تأثیر میانجی تاب آوری روان شناختی در میان دانش آموزان دختر شدت بیشتری داشت. یافته های این پژوهش مکانیسم تأثیر احساس امید بر سلامت روان دانش آموزان نوجوان را آشکار کرد که می تواند در مداخلات پیشگیرانه برای پرورش ویژگی های روان شناختی مثبت جهت افزایش احساس امید و ارتقای سلامت روان دانش آموزان الهام بخش باشد

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه علی باورهای غیرمنطقی والدین و خودتخریب گری دختران نوجوان با نقش واسطه ای اضطراب والدین و رابطه والد- نوجوان انجام شد. جامعه آماری پژوهش، دختران متوسطه دوم شهر تهران و مادران آنان بودند. نمونه گیری به صورت تصادفی چندمرحله ای (خوشه ای) ابتدا بر اساس مناطق آموزش و پرورش و سپس با همکاری آموزش و پرورش مناطق و مدارس، از مدارس و به تعداد 160 نفر انجام شد. برای گردآوری داده ها پرسشنامه ارزیابی رابطه والد- نوجوان، مقیاس خودتخریب گری مزمن، آزمون باورهای غیرمنطقی و آزمون اضطراب حالت- صفت اسپییلبرگر به کار رفت. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر و با استفاده از نرم افزار آماری SPSS-25 و Amos-25 انجام شد. شاخص های برازش مدل نشانگر برازش مدل با داده ها بود. رابطه علی میان باورهای غیرمنطقی والدین و خودتخریب گری نوجوانان دختر هم به طور مستقیم و هم به طور غیرمستقیم و از طریق متغیرهای میانجی تأیید شد. در نتیجه گیری کلی می توان گفت باورهای غیرمنطقی مادر با افزایش اضطراب مادر و اثرگذاری مخرب بر روابط والد-نوجوان می تواند منجر به بروز خودتخریب گری در نوجوان شود. در نظر گرفتن این یافته ها برای درمان رفتارهای خوتخریب گر نوجوانان سودمند است.

هدف : تحصیلات تکمیلی به عنوان یکی از عوامل بهبود فرصت های اقتصادی و اجتماعی در سطح خرد و توسعه اقتصادی و فرهنگی جامعه در سطح کلان اهمیت دارد. مطالعات نشان می دهد عدم فارغ التحصیلی به هنگام می تواند پیامدهای منفی روانی و اجتماعی برای فرد و جامعه بدنبال داشته باشد. لذا شناخت و بررسی مؤلفه های درگیر در عملکرد تحصیلی و اقدام جهت پیشگیری ضروری بنظر می رسد. روش: پژوهش حاضر با هدف بررسی کیفیت زندگی، هوش هیجانی، کارکردهای اجرایی و طرحواره های ناسازگار در عملکرد تحصیلی دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد اجرا شد. برای این منظور از روش مطالعه پس رویدادی از نوع علی-مقایسه ای استفاده شد. از میان دانشجویان مشروط و ممتاز به طور تصادفی 50 نفر انتخاب شدند(از هر گروه 25 نفر). جهت سنجش عوامل مورد نظر پرسشنامه هوش هیجانی برادبری-گریوز، فرم کوتاه پرسشنامه طرح واره های ناسازگار یانگ، مقیاس نارسائی کنشهای اجرایی بارکلی، پرسشنامه کوتاه کیفیت زندگی 12 آیتمی SF-12 استفاده شد. تحلیل داده ها با نرم افزار spss-25 از طریق آزمون t مستقل و تحلیل واریانس چند متغیری انجام شد. یافته ها:  نتایج نشان داد، دانشجویان ممتاز و مشروط در طرحواره های رهاشدگی/بی ثباتی، آسیب پذیری در برابر ضرر و بیماری، گرفتار/خویشتن تحول نایافته، ایثارگری، استحقاق/بزرگ منشی و خویشتن داری ناکافی، و در بین خرده مقیاس ای هوش هیجانی تنها در مدیریت روابط تفاوت معنادار دارند(05/0>p). بر اساس نتایج پژوهش حاضر به نظر می رسد که ارزیابی طرحواره های ناسازگار در بین دانشجویان سال اول، می تواند یک شاخص ضروری برای جلوگیری از شکست تحصیلی باشد.

مقدمه: هوش هیجانی یکی از ارکان مهم رسیدن به موفقیت در حوزه های مختلف زندگی از جمله تحصیل، شغل و محیط اجتماعی بوده و ارتقای آن در دانشجویان پزشکی می تواند منجر به مسئولیت پذیری و عملکرد بهتر آنان در دوره بالینی گردد. هدف: هدف مطالعه حاضر، بررسی میزان هوش هیجانی در دانشجویان پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی تبریز در سال 1399 بود. روش: این مطالعه از نوع مقطعی بوده و در سال ۱۳۹۹ بین ۲۰۰ دانشجوی پزشکی دانشگاه آزاد تبریز انجام شد. نمونه ها به روش تمام شماری انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه ای دو بخشی شامل اطلاعات دموگرافیک و پرسشنامه هوش هیجانی بارآن جمع آوری گردید. برای تحلیل داده ها از آزمون t مستقل، تحلیل واریانس یک طرفه و ضریب همبستگی پیرسون با بهره گیری از نرم افزار SPSS نسخه ۲۱ استفاده شد. یافته ها: در این مطالعه، میانگین نمره کل هوش هیجانی شرکت کنندگان ۲۳/۴۳ ± ۱۷/ ۳۳۰ بوده و دامنه نمرات بین ۱۱۶ تا ۴۴۱ قرار داشت. بر اساس نتایج آزمون t مستقل، بین دو جنس در هیچ یک از حیطه های هوش هیجانی تفاوت معناداری وجود نداشت (۰۵/۰p>). طبق نتایج آزمون تحلیل واریانس یکطرفه، در مقیاس پنج گانه هوش هیجانی، تفاوت آماری معناداری از نظر مقطع تحصیلی در حیطه های مدیریت تکانش، خلق عمومی و نمره کل دیده شد. بر اساس آزمون همبستگی پیرسون، هیچ یک از حیطه های هوش هیجانی ارتباط معناداری با سن شرکت کنندگان نداشتند (۰۵/۰p>). نتیجه گیری: در این مطالعه هوش هیجانی دانشجویان پزشکی بالاتر از حد متوسط بوده و تقویت آن از طریق برگزاری دوره های آموزشی مرتبط در سال های تحصیل، به ویژه دوره بالینی، برای موفقیت حرفه ای ضروری است.

هدف پژوهش حاضر، ﻣﺮور ﻣﻄﺎﻟﻌه های انجام شده ﺣﻮزه کاربست فناوری های آموزشی در پرورش انواع تفکر انتقادی و خلاق در ایران و جهان از سال 2010 تا 2025 بوده است. بر این اساس، جستجوی مقاله ها در ﭘﺎیﮕﺎه ﻫﺎی اﻃﻼﻋﺎﺗی ﻣﻌﺘبر داخلی و خارجی (مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، مگ ایران، نورمگز، پرتال جامع علوم انسانی، اریک، ساینس دایرکت، فرانسیس و تیلور، گوگل اسکولار) با جستجوی کﻠﻤﺎت کلیدی فناوری آموزشی، تفکر انتقادی، فناوری اطلاعات و ارتباطات و تفکر خلاق و معادل انگلیسی آنها اﻧﺠﺎم شده است. ارزیابی کیفی مقاله ها با استفاده از چک لیست کارلسون و همکاران (2007) صورت پذیرفته است. در این مرور 60 مقاله شناسایی شد که بعد از بررسی عناوین، درنظرگرفتن معیار های ورود و خروج و بررسی کامل مقاله ها، در نهایت 20 مقاله وارد مطالعه شد. براساس مرور پژوهش های انجام شده، تجزیه وتحلیل این اسناد بر 27 محور پایه و سه محور فرعی تأکید داشت. محور های پای ه در قالب 3 محور فرعی مهارت های شناختی و فراشناختی، یادگیری و موفقیت تحصیلی و بُعد انگیزشی در زمین ه محور اصلی پژوهش، یعنی کاربست فناوری های آموزشی در پرورش انواع تفکر انتقادی و خلاق سازمان دهی شدن د. فناوری های آموزشی می تواند در تفکر انتقادی، تحول ایجاد کند اما باید توجه بیشتری به حوزه فناوری های آموزشی به ویژه واقعیت مجازی، واقعیت افزوده و بازی وارسازی شود. برنامه های درسی باید براساس پیشرفت های فناوری های آموزشی طراحی و تدریس شوند تا بتوان تفکر انتقادی و خلاق دانش آموزان را به نحو بهتری پرورش داد.

هدف پژوهش حاضر، تحلیل مؤلفه های تأثیرگذار بر بخشودگی خیانت در زنان و مردان آسیب دیده است که به صورت کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل زنان و مردان ایرانی در سال ۱۴۰۳ بود که در زندگی مشترک فعلی یا گذشته خود، از سوی همسرشان مورد خیانت قرار گرفته و وی را بخشیده بودند. شیوه نمونه گیری، غیرتصادفی داوطلبانه و از نوع گلوله برفی بود و از میان شرکت کنندگان، ۱۴ نفر (۹ زن و ۵ مرد) انتخاب شدند. ابزار پژوهش، مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. به منظور تحلیل داده ها، از روش هفت مرحله ای کلایزی استفاده شد. نتایج حاصل از کدگذاری اولیه، به شکل گیری ۷۱ واحد معنایی انجامید که با توجه به اشتراکات موجود، در قالب ۱۷ زیرمضمون دسته بندی شدند. درنهایت، زیرمضمون ها در قالب ۴ مضمون اصلی طبقه بندی شدند که عبارت اند از: مؤلفه های مربوط به فرد، مؤلفه های مربوط به همسر، مؤلفه های مربوط به رابطه و مؤلفه های مربوط به محیط و فرهنگ. در مجموع، نتایج این پژوهش نشان داد که فرآیند بخشودگی خیانت در روابط زناشویی، تنها محدود به واکنش های فردی نیست، بلکه حاصل تعامل پیچیده ای میان عوامل شخصیتی، کیفیت رابطه پیش و پس از خیانت، واکنش های هیجانی و رفتاری همسر خاطی و نیز مؤلفه های فرهنگی و محیطی است. به نظر می رسد یافته های این پژوهش، ضرورت به کارگیری رویکردی جامع و چندبُعدی در مشاوره و درمان روابط زوجی را در سازمان دهی مداخلات درمانی مؤثر برجسته می کند.

با توجه به نقش مشکلات روان شناختی مانند اضطراب، در میزان خطرپذیری و اهمیت این موضوع در دختران نوجوان نیاز به مداخلات روان شناختی مناسب برای این قشر از جامعه در راستای پیشگیری از پیامدهای نامناسب آن در سنین بعدی حائز اهمیت فراوانی است؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش ذهن آگاهانه مشفقانه و آموزش خودشفابخشی بر سرمایه های روان شناختی و بهزیستی روانی انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح سه گروهی- سه مرحله ای بود. جامعه آماری شامل کلیه ی نوجوانان دختر دارای نشانگان اضطراب شهر تربت جام که با استفاده از ملاک های ورود (کسب نمره بالاتر از نقطه برش 16 در پرسشنامه اضطراب بک) به روش هدفمند 45 نفر از دانش آموزان دختر دوره متوسطه اول انتخاب و سپس با تخصیص تصادفی در 3 گروه قرار داده شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه سرمایه روان شناختی و پرسشنامه بهزیستی روان شناختی گرداوری شدند. گروه آزمایش1 تحت آموزش ذهن آگاهی مشفقانه و گروه آزمایش2 تحت آموزش خودشفابخشی طی 8 جلسه 90 دقیقه ای قرار گرفتند؛ در حالی که در این مدت زمان گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکردند. داده های به دست آمده به روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر با استفاده از نرم افزار spss نسخه 23 تجزیه و تحلیل گردید. نتایج نشان داد که آموزش ذهن آگاهی مشفقانه و آموزش خود شفابخشی باعث بهبود سرمایه های روان شناختی و بهزیستی روان شناختی در نوجوانان دختر دارای نشانگان اضطراب شده است و این اثر در طول زمان نیز پایدار بوده است. همچنین نتایج آزمون تعقیبی نشان داد که بین اثربخشی دو رویکرد تفاوت معناداری وجود ندارد.

زمینه: اختلال اضطراب اجتماعی به عنوان یکی از شایع ترین اختلالات روانشناختی، با ترس مداوم از ارزیابی منفی در موقعیت های اجتماعی و عملکردی همراه است و تأثیرات مخربی بر کیفیت زندگی فردی و اجتماعی مبتلایان دارد. درمان های موجود شامل مداخلات روانشناختی، نظیر درمان شناختی-رفتاری و دارودرمانی، به ویژه استفاده از مهارکننده های بازجذب سروتونین به صورت گسترده مورد استفاده قرار گرفته اند. با این حال، شواهد موجود درباره اثربخشی این روش ها به صورت جداگانه و ترکیبی، به ویژه در جمعیت های مختلف، همچنان محدود و پراکنده است. هدف: هدف مطالعه حاضر بررسی تأثیر مداخلات روانشناختی و دارودرمانی بر بهبود اضطراب اجتماعی به روش مرورنظام مند بود. روش: در این مطالعه مرور سیستماتیک بدین صورت که یافته های پژوهشی از سال های میلادی 2016 تا 2025 در پایگاه های اطلاعاتی SID، Springer، Scopus، Pubmed، Science direct و Google Scholar با جستجوی کلمات کلیدی مداخلات روانشناختی، دارودرمانی، درمان شناختی-رفتاری، مهارکننده های بازجذب سروتونین، اثربخشی درمان، اختلال اضطراب اجتماعی، درمان ترکیبی (روان درمانی + دارو) مورد بررسی قرار گرفت که در نهایت براساس معیارهای ورود از بین 50 مقاله مورد بررسی، 38 مقاله وارد پژوهش و با استفاده از نرم افزار Excel نتایج طبقه بندی، خلاصه و گزارش شد. یافته ها: این مرور نظام مند نشان می دهد که درمان شناختی-رفتاری به عنوان خط اول درمان اختلال اضطراب اجتماعی مؤثر است و بهبود پایدار در علائم و عملکرد اجتماعی ایجاد می کند. دارودرمانی، به ویژه مهارکننده های بازجذب سروتونین نیز علائم را کاهش می دهد، اما با عوارض جانبی همراه است. ترکیب روان درمانی و دارودرمانی در موارد شدید مؤثرتر است، هرچند روان درمانی به تنهایی نیز نتایج مشابهی دارد. شخصی سازی درمان برای دستیابی به بهترین نتایج ضروری است. نتیجه گیری: نتایج حاکی از آن است که درمان های روانشناختی به ویژه درمان شناختی رفتاری و دارودرمانی هر دو در کاهش علائم اضطراب اجتماعی مؤثرند، اما ترکیب این دو در موارد شدید نتایج بهتری دارد، و درمان های نوین مانند واقعیت مجازی و ذهن آگاهی نیز امیدوارکننده اند.