درخت حوزه‌های تخصصی

مسئله جایگاه و حقوق زنان در جوامع اسلامی یکی از چالش های بنیادین دنیای معاصر است که اغلب در قالب تعارض میان تفسیرهای سنتی شریعت و گفتمان های مدرن برابری جنسیتی صورت بندی می شود. این چالش نه تنها در عرصه های حقوقی و اجتماعی، بلکه در سطح معرفت دینی، شیوه فهم متون مقدس و نسبت میان دین، تاریخ و قدرت نیز بازتاب یافته است. در این میان، بازاندیشی در مبانی نظری و روش شناختی قرائت های دینی نقشی اساسی در امکان پذیر ساختن خوانش های انتقادی از مسئله زن مسلمان ایفا می کند. پژوهش حاضر با رویکرد جامعه شناسی تاریخی به تبیین مبانی واسازی محمد ارکون در مسئله زن مسلمان می پردازد و می کوشد نشان دهد نابرابری های جنسیتی در جوامع اسلامی بیش از آنکه ریشه در ذات آموزه های اسلامی داشته باشند، محصول فرایندهای تاریخی، فرهنگی و گفتمانی اند که در بستر مناسبات قدرت تثبیت شده اند. پرسش اصلی پژوهش آن است که واسازی ارکون چگونه از رهگذر نقد عقلانیت جزمی، اقتدار سنتی و تاریخ مندی فهم دینی، امکان بازخوانی انتقادی متون و سنت های اسلامی را در نسبت با جنسیت فراهم می کند. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای هدایت شده آثار اصلی محمد ارکون در حوزه نقد عقل دینی، تاریخ اندیشه اسلامی و مطالعات اسلام معاصر است. داده ها با الهام از نظریه داده بنیاد و از طریق کدگذاری سه مرحله ای شامل کدگذاری اولیه، محوری و انتخابی تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد که اندیشه ارکون بر تمایز میان ساحت قرآنیِ مبتنی بر کرامت و برابری انسان ها و واقعیت های تاریخی-اجتماعی متأثر از ساختارهای فرهنگی پیشااسلامی، پدرسالاری اجتماعی، جزم اندیشی فقهی و سازوکارهای قدرت استوار است. از منظر او، نابرابری جنسیتی نه امری ذاتی در دین، بلکه بحرانی تاریخی-اجتماعی است که در نتیجه خلط ساحت های معرفتی متن، تاریخ و قدرت و تثبیت قرائت های ایدئولوژیک از اسلام پدید آمده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که واسازی ارکونی با نقد نظام های دانایی مسلط و برجسته کردن نقش فاعلانه زنان، اسلام را به مثابه ظرفیتی بالقوه برای تحقق عدالت جنسیتی بازتعریف می کند و زمینه گفت وگوی انتقادی میان دین، مدرنیته و مسئله جنسیت را فراهم می سازد.

در مقطع زمانی پایان جنگ جهانی دوم با اشغال ایران توسط متفقین و ضعف حکومت مرکزی، حزب دمکرات کردستان به رهبری فردی به نام "قاضی محمد" و با حمایت اتحاد جماهیر شوروی درصدد برآمد واگرایی سرزمینی را مبتنی بر عاملیت قومیت در ایران رقم بزند. در این پژوهش کوشش شده با استفاده از روش تحلیل گفتمان و در چهارچوب دیدگاه لاکلائو و موفه چگونگی مفصل بندی مؤلفه های گفتمانی این حزب در مطالبه خودمختاری برای کردستان در چهارچوب جغرافیای سیاسی ایران و به ویژه چگونگی غیریت سازی آن با گفتمان ناسیونالیستی حکومت پهلوی واکاوی شود. این دو اندیشمند روش تحلیل گفتمان را بیش ازپیش از حوزه زبان شناسی به عالم سیاست و از جمله مطالعات هویت قومی سرایت داده اند. یافته های پژوهش بیان گر آن است که این حزب کوشید با مرکزیت بخشی به تمایز زبانی قوم کرد با زبان فارسی به مثابه زبان رسمی حکومت مرکزی درصدد خودمختاری این منطقه جهت قلمروزدایی از "زبان معیار" برآید. همچنین ضمن تمایزانگاری با حکمرانی بسیط حکومت پهلوی اقدام به برساخت دال استعاری کارایی حکمرانی فدرالیسم جهت کسب اختیارات برای اداره امور این منطقه در چهارچوب قلمرو سرزمینی ایران برآید. از سوی دیگر علی رغم حمایت شوروی از این حزب لیکن به جهت عدم مجاورت مرزی شوروی با کردستان و نظر به مخالفت بریتانیا و ایالات متحده با واگرایی این منطقه و همچنین عدم تمایل این حزب به اجرای سیاست های کمونیستی در کردستان، دال مرکزی گفتمان این حزب به سوی مطالبه خودمختاری در چهارچوب جغرافیای سیاسی ایران و نفی جدایی طلبی سوق یافت.

هایک به تأسی از ریکرت، محدودیت های ذهن را به رسمیت می شناخت و از این رو کلیت واقعیت را نامتناهی و در ساحت شناخت، دسترسی ناپذیر می دانست؛ بنابراین، شناخت با انتزاع یا صورت بندی مفهوم ممکن می شود. به عبارتی دیگر، شیوه انتزاع یا نحوه صورت بندی مفهوم، طریقه درک ما از جهان را روشن می کند. در این معنا، انتزاع یا صورت بندی مفهوم ضرورتی معرفت شناختی برای ممکن شدن شناخت است. با این فهم، سرچشمه اعتبار انتزاع یا صورت بندی مفهوم (به مثابه ضرورتی معرفت شناختی که معرفت علمی را ممکن می کنند)، نه واقعیت بیرونی و بالفعل بلکه نحوه درک واقعیت و صورت بندی مفهومی از آن است؛ بنابراین، ادعای ضرورت در معرفت علمی از نگاه ریکرت به تقدم عقل عملی و در اندیشه هایک به تقدم امر انتزاعی مشروط می شود. به تعبیری تدارک ضرورت معرفت شناختی مشروط به ضرورتی هنجاری می شود. نقطه اشتراک هایک و ریکرت برداشت هنجاری این دو از منشأ اعتبار است. برای ریکرت، ارزش های نظریِ عقل عملی منشأ اعتبار است، برای هایک قواعد انتزاعی چنین کارکردی دارد. بر اساس چنین برداشتی، مفهوم هنجاری ای مثل نظم مطلوب سیمایی ژانوسی می یابد؛ ازیک سو غایتی است که باید محقق شود و ازسویی دیگر موجودیتی که می توان آن را موضوع مطالعه توصیفی قرار داد. این مقاله، ضمن تبیین تقدم منطقی «امر هنجاری» بر توصیف یا مطالعه علمی نظم مطلوب در آرای هایک و اسلاف فکری او، محدوده های مطالعه علمی مفاهیم اخلاقی ای مثل نظم مطلوب را روشن می سازد که بعدها پشتوانه ای برای بسط مفاهیمی چون توسعه قرار گرفته اند.

نوجوانی به عنوان یک دوره مهم در زندگی انسان، با تحولات فراوان در جوامع مدرن روبه رو است. ازآنجایی که نوجوانان ازجمله گروه های پرفعالی در شبکه های اجتماعی هستند، تأثیرگذاری گروه های مرجع در شبکه های اجتماعی غیربومی بر نگرش ها و رفتارهای سیاسی آنان از اهمیت بالایی برخوردار است. ازاین رو این تحقیق با هدف ارائه مدل الگوپذیری سیاسی نوجوانان ایرانی از گروه های مرجع در شبکه های اجتماعی غیربومی (با تأکید بر دیدگاه خبرگان)، درصدد استخراج مدل با شیوه کیفی است. جامعه آماری اساتید و کارشناسان علوم سیاسی و رسانه های اجتماعی بودند که با رسیدن به اشباع نظری، 12 نفر انتخاب و مصاحبه انجام شد. نتایج بر اهمیت درک عوامل متعددی که بر اجتماعی شدن سیاسی جوانان تأثیر می گذارند، تأکید دارد و نشان می دهد که جوانان فعالانه در این فرایند نقش دارند و نمی توان آن ها را به سادگی دریافت کنندگان دیدگاه های سیاسی در نظر گرفت. مدل کیفی تحقیق حاصل از تحلیل نظرات خبرگان شامل 5 عامل اصلی و 8 عامل فرعی: نقش ویژگی رسانه های اجتماعی (محتوایی)، متغیر فردی (زمینه ای)، خانواده، مدرسه، همسالان، سلبریتی ها (مداخله ای)، اعتماد به رسانه ها (عملکردی) و ساختاری؛ شرایط جامعه است که این عوامل به تنهایی یا توأمان با هم بر شکل گیری الگوپذیری سیاسی جوانان تأثیر می گذارند.

در دنیایی که فناوری‌های ارتباطی و اطلاعاتی بخش جدایی‌ناپذیر زندگی انسان‌ها شده‌اند، رسانه‌ها به‌عنوان اصلی‌ترین ابزار ارتباطی، نقشی کلیدی را در زندگی روزمره مخاطبین خود ایفا می‌کنند. اینکه تولیدکننده محتوا بفهمد در چه زمانی، چه محتوایی را، چگونه، به چه مخاطبی و با چه ابزاری ارائه کند تا در جلب نظر او موفق باشد، از مهم‌ترین اولویت‌های رسانه‌های امروزی است؛ از این رو، استفاده از داده‌های متعدد و متکثر موجود در جهانِ امروز- که به «کلان داده‌ها» معروف شده‌اند- یکی از مهم‌ترین فرصت‌ها برای سازمان‌های رسانه‌ای است تا از این رهگذر به بهبود وضعیت خود در جلب مخاطب بپردازند. سؤالات اصلی این مقاله عبارت‌اند از اینکه: چه داده‌هایی در سازمان صداوسیما وجود دارد؟ و آیا در سازمان صداوسیما سازوکاری برای تحلیل داده‌ها وجود دارد؟ هدف این پژوهش، بررسی وضعیت سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران در استفاده از کلان‌داده‌هاست. در این پژوهش کاربردی، از روش مصاحبه ساختاریافته با هدف شناخت وضعیت موجود سازمان صداوسیما در دریافت، تحلیل و ارائه‌ کلان‌داده‌ها به تولیدکنندگان استفاده شده است. به این منظور، با روش نمونه‌گیری هدفمند به مصاحبه با 6 نفر از نخبگان و خبرگانی که در سازمان صداوسیما و در حوزه‌ کلان‌داده‌ها دارای مسئولیت و اشراف هستند، پرداخته شد و وضعیت فعلی سازمان در استفاده از کلان‌داده‌ها بررسی شد.

قانون برنامه پنج ساله هفتم جمهوری اسلامی ایران در ماده 92 تکلیف نموده تا «برنامه تقسیم کار ملی و نقشه راه اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش» تهیه شود. باتوجه به ضرورت مطالعات سیاستی و فقهی در مسائل حکمرانی تربیتی، نوشتار حاضر درصدد است تا «تقسیم کار ملی و هم افزایی نهادها در حکمرانی تربیتی» را از منظر فقه تربیتی بررسی نماید. روش تحقیق، روش توصیفی و استنباطی است. طبق بررسی های این نوشتار، نتایج زیر بدست آمد. 1) «تربیت به مثابه امری فرانهاد» در فقه تربیتی است (اعم از حاکمیت، خانواده، نخبگان دینی و توده های مردم) که بصورت شبکه ای از حقوق و تکالیف تربیتی طولی و عرضی قابل ترسیم است. تربیت در فقه تربیتی از «اهم المهمّات» است که «شارع به ترک آن راضی نیست». 2) «تقسیم کار و هم افزایی نهادها در حکمرانی تربیتی» از باب «تربیت مشارکتی» و «مشارکت تربیتی» بنحو «اعانه تربیتی» و «تعاون تربیتی» و نیز از باب «مقاومت تربیتی» و «تربیت مقاومتی» و نیز با ملاحظه «وظیفه فوقانی حاکمیت در تربیتِ متربیان و نیز توانمندسازی و یاری رسانی مربیان و بازیگران تربیت» » امری مطلوب و مستحب و در مواردی واجب است.

با توجه به کاهش نرخ باروری در کشور و توجه دولت به این امر، هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر حمایت سازمانی درک شده بر تمایل به فرزندآوری با نقش میانجی‌ تعارض کار- خانواده است. در پژوهش حاضر، برای جمع‌آوری داده‌ها، از پرسشنامه استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش، شامل کارکنان دانشگاه علوم پزشکی بابل است که براساس روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای تعداد 176 نفر به‌عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند. تحلیل داده‌های پژوهش نشان داد حمایت سازمانی‌ادراک شده بر تمایل به فرزندآوری تاثیر مثبت دارد. همچنین تعارض کار- خانواده در رابطه بین حمایت سازمانی‌ادراک شده و تمایل به فرزندآوری نقش میانجی دارد. شدت رابطه بین حمایت سازمانی‌درک شده و تمایل به فرزندآوری برای زنان شاغل به‌طور معناداری بیشتر از مردان شاغل است. با توجه به یافته‌های پژوهش، توجه به مولفه‌های حمایت از کارکنان و تعادل بین الزامات کاری و زندگی شخصی در سیاستگذاری‌های شغلی توسط مدیران و برنامـه‌ریـزان در سازمان‌ها می‌تواند موجب ارتقا سطح تمایل به فرزندآوری شاغلین شود. اتخاذ رویه‌های سازمانی که به رفاه کارکنان و ایجاد شرایط کاری جهت کاهش تعارض کار-خانواده منجر ‌شود، بر تمایل به فرزندآوری به‌ویژه در مورد کارکنان زن تاثیرگذار است. برپایه شواهد این مقاله، تدوین قوانین حمایتی در قوانین استخدامی توسط دولت با توجه به تفاوت‌های جنسیتی می‌تواند در افزایش نرخ باروری کشور مثمرثمر باشد.

هدف: این پژوهش درصدد بررسی ماهیت اخلاق در تعاملات رفتاری رسانه های نوین بر اساس ماهیت ارتباطی آن هاست و بر نقش اخلاق در هدایت رفتار کاربران در فضای مجازی تأکید می کند.روش شناسی پژوهش : روش پژوهش این مقاله توصیفی-تحلیلی است و با استفاده از منابع اسنادی به تحلیل پدیده ها پرداخته است. همچنین رویکرد مقاله، ترکیبی از فرهنگ شناسی و رسانه شناسی است که به بررسی نقش اخلاق در تعاملات رفتاری در بستر رسانه های نوین می پردازد.یافته ها: یافته های مقاله نشان می دهد رسانه های نوین نقش مؤثری در شکل گیری و گسترش ارزش های اخلاقی دارند و با توجه به تغییر شکل تعاملات در فضای دیجیتال، مفاهیم سنتی مانند حریم خصوصی و مسئولیت پذیری نیاز به بازتعریف دارند. چالش هایی همچون انتشار اخبار جعلی، نقض حریم خصوصی و گمنامی کاربران، ضرورت توجه به اخلاق در رسانه ها را دوچندان کرده است. مقاله تأکید می کند که اخلاق رسانه ای باید با فرهنگ و باورهای دینی هر جامعه هماهنگ باشد و برای تقویت آن، آموزش سواد رسانه ای، تدوین منشورهای اخلاقی و ارتقای تفکر انتقادی ضروری است.بحث و نتیجه گیری: نتیجه گیری مقاله بیان می کند که با توجه به گسترش تعاملات در فضای دیجیتال و چالش های اخلاقی ناشی از آن، تدوین منشور اخلاقی یکپارچه بر پایه ارزش های فرهنگی و دینی ضروری است. همچنین نقش آموزش های اخلاقی و رسانه ای در توانمندسازی کاربران برای تصمیم گیری درست و مسئولانه در فضای مجازی حیاتی است. تقویت اخلاق در رسانه ها مستلزم همکاری میان نهادهای آموزشی، رسانه ای و فناوری برای ایجاد فضای دیجیتال سالم، امن و فرهنگی است.

هدف: ورود هم زمان شبکه های اجتماعی به عرصه حکمرانی جمهوری اسلامی ایران با بروز برخی از بی نظمی ها و اعتراضات به وضوح نشان دهنده این واقعیت است که این پلتفرم ها می توانند به عنوان عاملی چالش برانگیز در نظم و ثبات اجتماعی عمل کنند. این تغییرات در الگوهای ارتباطی و اجتماعی، ظرفیت شبکه های اجتماعی را برای تحریک و تسهیل اعتراضات و بی نظمی ها افزایش می دهد؛ بنابراین، نقش این پلتفرم ها در شکل دهی به فضایی که در آن نظم اجتماعی به چالش کشیده می شود، موردتوجه جدی قرار می گیرد و می تواند پیامدهای عمیقی بر ساختار حکمرانی و تعاملات سیاسی در ایران داشته باشد. در این تحقیق تلاش شد به این سؤال پاسخ داده شود که «چه رابطه میان شبکه های اجتماعی و نظم ملی در جمهوری اسلامی ایران وجود دارد؟».روش: برای جمع آوری داده ها علاوه بر منابع اسنادی، اینترنتی و کتابخانه ای، از مصاحبه ی نیمه ساختمند با نخبگان  استفاده شد. در ادامه داده های گردآوری شده با  روش تحلیل مضمون   و رویکرد تفسیری تحلیلی موردبررسی قرار گرفتند.یافته ها:  رسانه ها  با درنوردیدن مرزهای ملی، بستر جدید رقابت میان کشورهای مختلف دنیا را فراهم کرده اند؛ ازاین رو به عنوان مؤلفه ای اثرگذار ساخت و نظم سیاسی اجتماعی کشورهای مختلف ازجمله جمهوری اسلامی ایران را تحت تأثیر قرار داده اند.نتیجه گیری: شبکه های اجتماعی با ویژگی ها و کارکردهایشان ابزار تشدید، گسترش و تداوم زمانی محتوای نظام مند و بی نظمی هستند. با توجه به تقابل تمدنی و ارزشی الگوی حکمرانی انقلاب اسلامی ایران و نظام سلطه مدرنیسم غربی، این شبکه ها می توانند به مثابه چاقوی دولبه نظم جمهوری اسلامی ایران را به صورت مثبت و منفی تحت تأثیر مستقیم و غیرمستقیم خود قرار دهند.

اهتمام به ارتقاء عزت نفس ملی، هویت ملی و روحیه مقاومت از مفاهیم مهم فرهنگی و اجتماعی سیاستهای کلی برنامه هفتم توسعه است. در این راستا پرورش استعدادها و ارتقاء سطح فرهنگی ایثارگران و فرزندان آنها و «ترویج و تحکیم فرهنگ ایثار و جهاد و ساماندهی امور ایثارگران» از مهمترین اهداف سیاستهای کلی نظام دسته بندی می شود. این مقاله با هدف دست یابی به تعریف هویت برساخته اجتماعی فرزندان شهدا، مبادی هویت یابی و انطباق بروندادهای هویتی فرزندان شهدا با راهبردهای سیاستهای کلی نظام به نگارش در آمد.پژوهش حاضر با روش کیفی انجام شده است. جهت جمع آوری داده از مصاحبه نیمه ساختار یافته استفاده شد و 25 نفر از فرزندان شهدا در مصاحبه ها مشارکت داشتند. 15 نفر از مصاحبه شوندگان زن و 10 نفر مرد بودند. نمونه ها به صورت هدفمند و به روش گلوله برفی انتخاب شدند.نتایج تحقیق نشان میدهد تعریف رسمی از فرزندان شهدا ناشی از برساخته اجتماعی است که اجزای آن دچار تناقض است و این تناقض در بروندادهای هویت یابی فرهنگی نیز تاثیر گذار بوده است. نوعی مقاومت در برابر روایت رسمی در خصوص فرزندان شهدا و واقعیت عینی زندگی فرزندان شهدا وجود دارد.

این پژوهش به مطالعه دیالکتیک عاطفی در زیست جهان دوگانه معاصر می پردازد و الگوهای تعاملی و تجربیات احساسی کاربران را در تقاطع فضای فیزیکی و دیجیتال واکاوی می کند. روش شناسی پژوهش از نوع کیفی است و جامعه موردبررسی را کاربران جوان تهرانی (18 تا 35 سال) تشکیل می دهند. نمونه ها با استفاده از شیوه نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. حجم نمونه با ملاک اشباع نظری 15 نفر تعیین گردید. برای گردآوری داده ها از شیوه مصاحبه نیمه ساخت یافته استفاده گردید و داده ها با بهره گیری از روش تحلیل مضمونی مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش آشکار می سازد که دوگانگی فضای واقعی-مجازی منجر به شکل گیری نوعی شکاف عاطفی می شود که در آن، تجربیات احساسی در فضای دیجیتال، علی رغم سطحی تر و گذراتر بودن، تأثیرات ژرفی بر ساختار روان شناختی کاربران می گذارند. محدودیت های ذاتی ارتباطات دیجیتال، مانند فقدان نشانه های غیرکلامی و بازنمایی های ایده آل سازی شده، منجر به پیدایش الگوهای متمایزی از مدیریت عاطفی می شود که در آن، کاربران به طور فعال از راهبردهای متنوع تنظیم هیجان همچون بازسازی شناختی، سرکوب عواطف منفی و انتخاب موقعیت بهره می گیرند. این مطالعه با ارائه چارچوبی نظری برای درک پویایی های عاطفی در عصر دیجیتال، پیامدهای روان شناختی و اجتماعی زیست در فضای دوگانه را تبیین می کند و راهکارهایی برای ارتقای کیفیت تعاملات آنلاین، کاهش آسیب های روانی-اجتماعی ناشی از شکاف های عاطفی و مقایسه های اجتماعی در بستر شبکه های مجازی پیشنهاد می دهد. دستاوردهای این پژوهش می تواند در حوزه های روان شناسی دیجیتال، مطالعات ارتباطی، سیاست گذاری های فضای مجازی و برنامه ریزی های فرهنگی کاربرد داشته باشد.

هدف پژوهش حاضر، بررسی کارکرد عناصر روایت تعاملی در بازنمایی چالش‎های فرهنگی و اجتماعی برای کاربران بازی‎های رایانه‎ای است. با گسترش روایت‎های تعاملی در بازی‎های رایانه‎ای، امکان تجربه‎ای تازه برای کاربران فراهم شده است؛ تجربه‎ای که در آن مخاطب نه‎فقط داستان را دنبال می‎کند، بلکه به صورت فعال در شکل‎گیری آن مشارکت دارد. مسئله اصلی پژوهش آن است که این نوع روایت‎ها چگونه می‎توانند از طریق سه عنصر اصلی یعنی داستان، محیط و شخصیت، تجربه‎ای فرهنگی و اجتماعی را بازنمایی کرده و مخاطب را درگیر بازاندیشی نسبت به مسائل پیچیده‎ای چون فقر، تبعیض ناروا، بحران هویت، مهاجرت و نابرابری کنند. این پژوهش با استفاده از روش کیفی تحلیل روایت، به بررسی محتوای 10 بازی روایی-تعاملی پرداخته که بر اساس شاخص‎هایی چون ساختار چندمسیره، تمرکز بر مضمون‎های اجتماعی و امکان عاملیت گسترده برای کاربر، به صورت هدفمند انتخاب شده‎اند. یافته‎های پژوهش نشان می‎دهد که روایت‎های تعاملی از طریق گشودن امکان انتخاب و مشارکت اخلاقی برای کاربر، به خلق تجربه‎ای منحصربه‎فرد از موقعیت‎های اجتماعی منجر می‎شوند. داستان چندمسیره، تجربه مواجهه با دیدگاه‎های مختلف فرهنگی را ممکن می‎سازد؛ محیط دیجیتال، با فضاسازی معنادار، حس حضور و همدلی اجتماعی را تقویت می‎کند؛ و شخصیت تعاملی، به بستری برای بازسازی هویت، تصمیم‎گیری اخلاقی و مشارکت در بازنمایی ارزش‎های فرهنگی بدل می‎شود. همچنین نتایج نهایی پژوهش نشان می‎دهد که روایت‎های تعاملی، به رسانه‎ای فرهنگی ـ اجتماعی با ظرفیت‎های تربیتی و انتقادی تبدیل شده است که می‎تواند بستری مؤثر برای تمرین زیستن اجتماعی فراهم آورد. این رسانه، با درگیر ساختن کاربر در فرایند تولید معنا، امکان بازاندیشی در نظام‎های ارزشی و اجتماعی را تسهیل می‎کند. روایت تعاملی نه‎تنها به بازنمایی چالش‎های اجتماعی می‎پردازد، بلکه به کاربر اجازه می‎دهد نقش فعالی در تفسیر، بازآفرینی و حتی نقد این چالش‎ها ایفا کند؛ به‎گونه‎ای که در نهایت، کاربران به‎مثابه شهروندان فرهنگی، در مواجهه با روایت‎های اجتماعی و سازوکار‎های قدرت، برخوردی فعال، انتقادی و معناساز اتخاذ ‎نمایند.

هدف پژوهش پیش رو طراحی الگوی بومی آموزش های ضمن خدمت مبتنی بر نیازسنجی فرهنگی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. این پژوهش، دارای رویکرد کیفی، در قالب پارادایم تفسیری مبتنی بر راهبرد تحلیل مضمون است. ابزار گردآوری داده ها مصاحبه های نیمه ساختاریافته از ده نفر از خبرگان بود که به صورت هدفمند انتخاب شدند. برای اعتبارسنجی الگو از دو راهبرد بازبینی خارجی و تکثرگرایی استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که 13 مضمون اصلی شامل (آموزش ارزش های ایرانی - اسلامی و هویت ملی، تکنیک های آموزش فرهنگی، آموزش قوانین و مقررات در حوزه فرهنگ، استانداردسازی و شاخص گذاری فرهنگی، ارزیابی و بهبود مستمر، آموزش اخلاق حرفه ای و مسئولیت پذیری، سلامت روانی و تاب آوری، اقتصاد فرهنگ، نوآوری در مدیریت فرهنگی، آموزش مدیریت بحران های فرهنگی، آموزش سواد رسانه ای و دیجیتال، آموزش مهارت های ارتباطی و مذاکره، آموزش مدیریت تنوع و تکثر فرهنگی) و 40 مفهوم فرعی است که بر توسعه آموزش های ضمن خدمت مبتنی بر نیازسنجی فرهنگی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تأثیر دارد. الگوی نهایی این پژوهش با رویکردی کارکردی و عملگرا، می تواند آموزش های ضمن خدمت در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را هدایت و راهبری نماید.

تنوع اقلیمی در استان مازندران موجب شکل گیری فضاهای مرتبط با تولید و بهره برداری از دام با ویژگی های کالبدی و کارکردی متنوع شده است. گسن سره و تلار دو عنصر فضایی هستند که توسط جوامع محلی در کوهستان مازندران و در روستای انگه رود نور مورداستفاده قرارگرفته اند. مسئله تحقیق نیاز به مستندسازی ویژگی های معماری و فرهنگی این عناصر است. عواملی چون مهاجرت و تغییر نظام سنتی دامداری به صنعتی موجب شده است که این میراث بومی در حال زوال و فراموشی قرار گیرد. هدف از این مقاله معرفی میراث بومی مرتبط با دامداری است و روش تحقیق، توصیفی - تحلیلی است. نتایج تحقیق نشان می دهد که تلار نوع بومی ساختارهای سنتی مرتبط با دام در فصل زمستان است و گسن سره نیز برای دوشیدن شیر گوسفندان و محصولات لبنی در تابستان مورداستفاده قرار می گیرد. هریک از آن ها دارای تنوع فضایی و معماری ویژه بر اساس عملکردشان هستند و دانش بومی مرتبط با سلامت دام، نظام اجتماعی ویژه و سنت های فرهنگی مرتبط با تولید محصول و خوراک محلی نیز در آن ها مستتر است. آن ها بخشی از میراث شبانی و کشاورزی ایران محسوب می شوند و ارتباط معناداری با معیشت جغرافیایی و توسعه پایدار دارند.

هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر ادراک مشتری از مفید بودن مرور آنلاین بر نگرش و تصویر برند است. پژوهش حاضر به صورت پیمایشی است. همچنین دارای رویکردی کمّی و از نظر هدف، کاربردی می باشد. جامعه آماری این تحقیق را افراد بالای 18 سال تشکیل می دهند که تجربه خرید اینترنتی از سایت دیجی کالا را داشته اند. برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران برای جوامع نامحدود استفاده شد که با فرض سطح اطمینان 95%، حجم نمونه 384، با روش نمونه گیری در دسترس، برآورد شد. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه که از پیشینه پژوهش بدست آمده بود، استفاده شد. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه به تأیید خبرگان رسید. پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ با استفاده از نرم افزار SPSS بیشتر از 7/0 برای تمام متغیرهای تحقیق بدست آمد. برای تجزیه و تحلیل داده های بدست آمده از روش مدل سازی معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزارهای آماری SPSS24 و Smart PLS2 استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که دانش محصول بر ادراک از مفید بودن مرور آنلاین تاثیرگذار است؛ ادراک از مفید بودن مرور آنلاین بر نگرش نسبت به برند تاثیر گذار است؛ و ادراک از مفید بودن مرور آنلاین بر تصویر برند تاثیر گذار است (P-value<0.05). اعتبار منبع بر ادراک از مفید بودن مرور آنلاین تاثیرگذار نیست؛ تأثیر اجتماعی بر ادراک از مفید بودن مرور آنلاین تاثیر گذار نیست؛ و اعتماد ادراک برند بر ادراک از مفید بودن مرور آنلاین تاثیر گذار نیست (P-value>0.05).

کتاب «جامعه شناسی امید: یک نظریه جدید» نوشته آدریان اسکریبانو (۲۰۲۵) به تحلیل جامعه شناختی امید می پردازد و نظریه بنیادی جدیدی درباره امید با توجه به سنت های نظری کلاسیک جامعه شناسی، دیدگاه زنان بنیان گذار این رشته و همچنین بازسازی سهم نظریه های انقلاب، اتوپیا، تغییر اجتماعی و کنش جمعی پیشنهاد می کند. اسکریبانو در این کتاب، با معرفی عناصر اصلی نگاه جامعه شناختی به امید، سعی کرده با دیدگاهی انتقادی، ابزارهای نظری و روش شناختی برای درک و تغییر جهان اجتماعی ارائه می دهد. او در طول فصل های گوناگون تلاش می کند ساختاری نظری ای توسعه دهد که به خواننده امکان می دهد بفهمد چگونه جامعه شناسی امید علم زندگی است. او همچنین عناصر اصلی نظری و معرفت شناختی را برای ایجاد ارتباط بین اخلاق، زیباشناسی، سیاست دانش و تغییرات عمیق فعلی آن ها در مطالعه جامعه ارائه می دهد و با پیشنهادی هستی شناختی، نظری و معرفت شناختی توسعه جامعه شناسیِ امید، کتاب را پایان می دهد.

زمینه و هدف: تحقیق و گفتگو پیرامون انسان همواره در طول تاریخ محل بحث و مناقشه بوده است. علوم اجتماعی در این میان مسئولیت مطالعه و بررسی رفتارها و کنش های انسانی را داشته است. به دلیل قابلیت کنشگری خلاقانه انسان در کنار فعالیت های عقلانی وی، حصول شناخت کامل در این حوزه بسیار مورد تردیداست. از جانب دیگر علوم اجتماعی نیز به نوبه خود محدودیت ها و اریب هایی در خود نهفته دارد که مربوط به نقش محقق در تحقیق است. به همین دلیل اندیشمندان زیادی به این روند انتقاد کردند و سعی نمودند انواع متفاوتی از روش های سنجش اعتبار علم در جامعه شناسی را ابداع نمایند. روش و داده ها: روش بازاندیشی از جمله کارآمدترین و جدیدترین روش ها در عرصه جامعه شناسی به شمار می رود. با کاربرد این روش محقق علوم اجتماعی علاوه بر مطالعه افراد تحت مطالعه خود، خودش را نیز مطالعه می کند. برای معرفی این روش، به اصلی ترین منابع از طریق یک مطالعه اسنادی مراجعه شد و سعی شد شیوه ها و مراحل بازاندیشی در مطالعات میدانی ارائه شود. یافته ها: در این بخش سعی شد با استفاده از نظریه بوردیو و پژوهش ماثنر و دوثت تکنیک های اصلی بازاندیشی در پژوهش های میدانی تشریح شود. دراین مسیر سعی شد نشان داده شود که پژوهشگر علوم اجتماعی با استفاده از روش بازاندیشی چگونه می بایست 1. علائق اش، 2. عواطف اش، 3. زمینه های سازمانی و نهادی که بر وی تأثیر می گذارند و 4. زندگی نامه شخصی و دانشگاهی اش را در رابطه با موضوع تحقیق مورد بررسی قرار دهد و اجازه ندهد که این بسترها و علل بر اعتبار پژوهش وی خللی وارد کند. بحث و نتیجه گیری: در روش بازاندیشی پژوهشگر علوم اجتماعی تلاش می کند تا پژوهش اجتماعی خود را پیش از هر چیز کنترل کند، قوی تر سازد و بر اریب هایی که به صورت بالقوه بر آن حاکم اند، فائق آید. درواقع محققان در اینجا سعی می کنند اعتبار پژوهش خود را ارتقا بخشند. امروزه اکثر رشته های علوم اجتماعی سعی می کنند در پژوهش های کیفی از این روش استفاده کنند. پیام اصلی: روش بازاندیشی به عنوان یکی از جدیدترین روش های اعتباریابی در پژوهش های کیفی است. در این روش محقق سعی می کند اعتبار پژوهش خود را با زیرسوال بردن پیش فرض های شخصی، سازمانی و ساختاری ارتقا دهد و پژوهشی یا یافته های معتبرتر ارائه کند. 

هدف این پژوهش آن است که اخبار "حادثۀ تروریستی حرم شاه‌چراغ شیراز" را که در آبان‌ماه ۱۴۰۱ در رسانۀ خبری فرانس ۲۴ گزارش شده است، بر اساس مدل سه‌وجهی فرحزاد بررسی کند. این روش مبتنی‌بر سه بخش بینامتنی، تحلیل‌گفتمان انتقادی و انتخاب ترجمه است. بدین‌منظور، ابتدا خبرهایی از این حادثه به نقل از رسانه‌های رسمی داخلی ایران بررسی شده و سپس ترجمۀ این خبرها در فرانس ۲۴ تحلیل و واکاوی می‌شود تا ایدئولوژی و اندیشه‌های پنهان این رسانۀ غربی در برابر ایران آشکار شود. تحلیل‌گفتمان انتقادی به‌عنوان رویکردی میان‌رشته‌ای اذعان دارد که هر متن و ترجمه‌ای دارای ایدئولوژی نهان است. مترجمان، آگاهانه یا ناآگاهانه، با انتخاب معادل‌ها و ساختارهای خاص در ترجمه، ایدئولوژی ذهن خود را به مخاطب انتقال می‌دهند. نتایج به‌دست‌آمده به ما نشان می‌دهد که مترجمان فرانسوی تلاش می‌کنند تا ساختارهای معنایی متن اصلی را با استفاده از معادل‌های مختلف دستکاری کنند تا با تکیه بر راهبردهای گوناگون از طریق پوشش جهت‌گیرانۀ وقایع، ایدئولوژی و افکار دولت فرانسه را ـ که مبنی‌بر بی‌تفاوتی نسبت به کشتار مسلمانان بی‌گناه ایرانی در حادثۀ تروریستی شاه‌چراغ (ع) است ـ در رسانه‌ها بازتاب داده و به مخاطب القا کنند.

صنعت سرگرمی در سال های اخیر نقش مهمی در اقتصاد جهانی پیدا کرده و به تبع آن، نظام توزیع این صنعت نیز از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. سینما به عنوان یکی از ارکان این صنعت دارای نظام توزیع ویژه خود بوده و با درنظر گرفتن تغییرات شتابان جهانی و ظهور فناوری های تحول آفرین جدید، این نظامات در دوره های مخلتف دستخوش تغییرات مختلفی بوده و در آینده نیز این تغییرات قابل پیش بینی خواهد بود. از این رو، بررسی روندهای آینده و سناریوهای ذیل آن در تصمیم گیری مدیران و سیاست گذاران تأثیرگذار است. پژوهش حاضر با تأکید بر جایگاه مهم سینما در ایران و با رویکرد کیفی و راهبرد نگاشت شناختی (CM) که از روش های ساختاردهی مسئله می باشد، صورت گرفته است. به این صورت که از طریق برگزاری گروه کانونی متشکل از 10 خبره صنعت مذکور، با احصای روندهای آینده نظام توزیع سینمای ایران، مدل مفهومی گرافیکی روندها، سناریوها و روابط میان آنان را ارائه می نماید. نتایج پژوهش حاکی از این است که تغییر در جنس ارائه خدمت، تقویت استراتژی های جذب و وفاداری، تغییر زیرساخت، تغییر در نوع محتوا و تحول کانال های توزیع، پنج روند قابل پیش بینی در آینده نظام توزیع سینمای ایران هستند که در انتهای پژوهش نیز روابط هر یک از پنج مولفه ی یادشده به صورت تفصیلی ارائه شده است.

اهداف: جنگ مدنی، به مثابه یکی از صورت های تضادهای درون کشوری، همواره محمل بررسی های علمی و تجربی بوده است. عطف به پرپیامدی جنگ مدنی برای ابعاد گوناگون حیات جامعه، هدف پژوهش حاضر، بررسی عوامل مؤثر بر آغاز جنگ مدنی در جوامع بوده است. روش مطالعه: روش پژوهش حاضر، رگرسیون لجستیک مبتنی بر داده های پانلی، با مدل اثرات تصادفی، مشتمل بر 3802 کشور-سال و در بازه زمانی 1973 تا 2005 بوده است. یافته ها: یافته ها نشان داده است که اندازه جمعیت جوامع، تأثیر مثبت و معنی داری بر خطر آغاز جنگ مدنی متعاقب جوامع دارد. تغییر اندازه جمعیت از کمترین میزان آن به بیشترین میزان آن در نمونه، احتمال پیش بینی شده درون نمونه ای آغاز جنگ مدنی را از 12% به 48% افزایش می دهد. همچنین، افزایش سطح رشد اقتصادی پیشین جوامع، اثر کاهنده ای را بر خطر آغاز جنگ مدنی متعاقب در جوامع نشان می دهد. همچنین، یافته ها نشان داد که شبه دموکراسی ها، یا آنوکراسی ها، در مقایسه با دموکراسی ها یا دیکتاتوری های تمام عیار، بیشتر در معرض آغاز جنگ مدنی هستند. همچنین، وضعیت تنوع فرهنگی پیشین در جوامع، تأثیر مثبتی بر احتمال آغاز جنگ مدنی متعاقب در جوامع دارد. نتیجه-گیری: یافته های پژوهش، همخوان با ادبیات شکل گرفته در حوزه جنگ مدنی، بر نقش کلیدی ابعاد اجتماعی و فرهنگی (وجوه نرم) و نیز ابعاد اقتصادی و سیاسی (وجوه سخت)، در شکل دهی احتمال آغاز جنگ مدنی تأکید می ورزد. درنهایت اتخاذ یک استراتژی چندوجهی که هم زمان رشد اقتصادی را تسریع کند، نهادهای دموکراتیک را تقویت کند و توزیع متوازن منابع در میان جمعیت و گروه های متفاوت فرهنگی (قومی-مذهبی) را تضمین کند، برای کاهش مؤثر احتمال آغاز جنگ های مدنی در جوامع ضروری است.