فاطمه رودی

مراتع، نقشی بسیار حیاتی در حفظ تعادل اکوسیستم ها و تأمین خوراک دام ایفاء می کنند. به منظور حفاظت از دام، بهره برداری مناسب از مراتع و تأمین معیشت و زیست جوامع محلی، نظام های ساختاری و کارکردی متنوعی توسط انسان در طول زمان شکل گرفته و تبدیل به منظرِ شبانی شده است. این منظر در مناطق روستایی ایران با چالش های متعددی مواجه است. تغییرات اقلیمی، مهاجرت و چرخش از نظام دامداری سنتی به صنعتی، آن ها را در معرض زوال و فراموشی قرار داده است. هدف این پژوهش معرفی یکی از اجزای منظرِ شبانی در بلده مازندران به نام «سامون» است. سامون، ظرفی است عرفی که برای تدقیق مرزهای شبانی، زیستی و معیشتی اهالی این روستاها از آن استفاده شده و دارای عرصه ها و پهنه های مختلف کالبدی و عناصر هویتی غیرکالبدی است. این پژوهش به دنبال پاسخ به دو پرسش درباره چیستی اندام ها، عناصر و ارزش های موجود در سامون بوده و در این مسیر از روش توصیفی-تحلیلی بهره برده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که سامون تَتِرِساق دارای سه عرصه زیستی، مرتعی و زراعی بوده و هر یک از عرصه ها دارای دو پهنه جداگانه هستند. اهالی سامون به وجودآورنده و توسعه دهنده ارزش های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و کالبدی در طول قرن ها بوده اند و به نوعی از آن تاکنون پاسداری کرده اند. اما هم اکنون با توجه به رشد فزآینده زوال منظر شبانی می بایست با پژوهش گسترده بر وضعیت عرصه و حریم سامون ها به مقولاتی چون: ایجاد و تقویت صنایع تبدیلی متوازن جاذب جمعیت و استفاده از ظرفیت های گردشگری منظرِ شبانی ازجمله اَگری توریسم و فارم توریسم نیز توجه نمود.

تنوع اقلیمی در استان مازندران موجب شکل گیری فضاهای مرتبط با تولید و بهره برداری از دام با ویژگی های کالبدی و کارکردی متنوع شده است. گسن سره و تلار دو عنصر فضایی هستند که توسط جوامع محلی در کوهستان مازندران و در روستای انگه رود نور مورداستفاده قرارگرفته اند. مسئله تحقیق نیاز به مستندسازی ویژگی های معماری و فرهنگی این عناصر است. عواملی چون مهاجرت و تغییر نظام سنتی دامداری به صنعتی موجب شده است که این میراث بومی در حال زوال و فراموشی قرار گیرد. هدف از این مقاله معرفی میراث بومی مرتبط با دامداری است و روش تحقیق، توصیفی - تحلیلی است. نتایج تحقیق نشان می دهد که تلار نوع بومی ساختارهای سنتی مرتبط با دام در فصل زمستان است و گسن سره نیز برای دوشیدن شیر گوسفندان و محصولات لبنی در تابستان مورداستفاده قرار می گیرد. هریک از آن ها دارای تنوع فضایی و معماری ویژه بر اساس عملکردشان هستند و دانش بومی مرتبط با سلامت دام، نظام اجتماعی ویژه و سنت های فرهنگی مرتبط با تولید محصول و خوراک محلی نیز در آن ها مستتر است. آن ها بخشی از میراث شبانی و کشاورزی ایران محسوب می شوند و ارتباط معناداری با معیشت جغرافیایی و توسعه پایدار دارند.

هدف : در محیط های آموزشی، سلامت روان یکی از عوامل مهم است که بر کیفیت یادگیری تأثیر می گذارد. این پژوهش به بررسی تأثیر شیوه های تدریس بر عزت نفس و اضطراب دانشجویان می پردازد. روش : این مطالعه از نوع شبه تجربی و کاربردی بوده و جامعه آماری آن شامل تمامی دانشجویان دانشکده روان شناسی دانشگاه مازندران در سال تحصیلی 1402-1403 می باشد. برای نمونه گیری از روش نمونه گیری در دسترس استفاده شد و دو کلاس 25 نفری به عنوان گروه های آزمایش و کنترل انتخاب شدند. جهت گردآوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد عزت نفس (راجرز) و اضطراب دانشگاهی استفاده گردید. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که در گروه آزمایش، میانگین عزت نفس در مرحله پس آزمون به طور معناداری افزایش یافت، در حالی که در گروه کنترل تغییری مشاهده نشد. همچنین، میانگین نمرات اضطراب در گروه آزمایش کاهش معناداری داشت، در حالی که در گروه کنترل بدون تغییر باقی ماند. تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که تدریس تعاملی به ترتیب 51 درصد در افزایش عزت نفس و 54 درصد در کاهش اضطراب دانشجویان مؤثر بوده است. این روش با استفاده از فعالیت های گروهی و یادگیری مبتنی بر پروژه، احساس خودارزشمندی، اعتمادبه نفس و تعامل مثبت میان دانشجویان را تقویت کرده و اضطراب ناشی از ارزیابی را کاهش داده است. نتایج این پژوهش تأکید می کند که بهره گیری از شیوه های تدریس تعاملی می تواند به طور هم زمان بر بهبود سلامت روان و ارتقای کیفیت یادگیری دانشجویان مؤثر باشد. پیشنهاد می شود دانشگاه ها این روش ها را در برنامه های آموزشی خود گسترش دهند.