درخت حوزه‌های تخصصی

متعاقب دگرگونی های فرهنگی میانه دوره قاجار، مرز عاملیت و اقتدار زنان و مردان جابه جا و فعالیت ها و فضاهای شهری دگرگون شد. هدف این پژوهش، بررسی دگرگونی اقتدار جنسیتی دوره قاجار بر فعالیت ها و فضاهای شهری ایران است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی، تفسیری-تاریخی و تحلیل سند به صورت اسنادی و کتابخانه ای است: وضعیت اقتدار و عاملیت زنان و مردان قاجاری، از میان منابع معتبر شناسایی شده و فعالیت ها و فضاهای شهری بررسی و مشخص شد کدام یک براساس دگرگونی اقتدار جنسیتی سامان دهی شده اند. در این میان برخی اسناد تاریخی هم وجود داشت که برای دسترسی به حوادث تاریخی و فضاهای شهری قاجار، از تحلیل آن ها استفاده شد. دارالخلافه تهران تمرکز این پژوهش است؛ چرا که روند دگرگونی های اقتدار جنسیتی سریع تر و وسیع تری داشته است. نتایج تحقیق نشان می دهد به واسطه تحولات اجتماعی و فرهنگی عصر قاجار، شهرها که تا پیش از این دوره غالباً جنسیتی مردانه داشتند، دارای فعالیت ها و فضاهای زنانه نیز شدند. حال آنکه سلسله قاجار تغییر نکرده بود. همچنین فعالیت های اجتماعی زودتر از فضاهای شهری، جنسیتی زنانه پیدا کردند. بدین جهت زنان ناگزیر به استفاده از خانه ها برای تحقق برخی فعالیت های خود بودند و اندرونی خانه از عرصه خصوصی به عرصه عمومی تبدیل شد. بررسی فضاهای شهری عصر ناصری در نقشه تهران 1270 شمسی نشان می دهد فعالیت ها و فضاهای بی سابقه نظیر خیابان های نوظهور، میدان های شهری جدید، مدارس دخترانه، مریض خانه، تکیه دولت، خیاط خانه، ایستگاه ماشین دودی، عکاس خانه و کافه در پایتخت احداث شدند که با امکان حضور زنان در آنجا، آنان اقتدار بیشتری در جامعه یافتند.

هدف پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر سازگاری هیجانی و اضطراب امتحان دانشجویان دختر خوابگاهی با تاکید فرهنگی بود.. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان دختر 20 الی 30 ساله مقیم خوابگاه دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان در سال تحصیلی 1402-1403 بودند. نمونه پژوهش 40 نفر بود که به روش نمونه گیری دردسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هرگروه 20 نفر) گمارده شدند. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. هر دو گروه با استفاده ازپرسشنامه های سازگاری هیجانی رابیو و همکاران (2007) و اضطراب امتحان فریدمن و جاکوب (1997) در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون سنجیده شدند. گروه آزمایش به مدت 8 جلسه 90 دقیقه ای آموزش تنظیم هیجان را دریافت کردند اما مداخله ای برای گروه کنترل انجام نشد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری نشان داد آموزش تنظیم هیجان توانسته است تفاوت معناداری بین دو گروه آزمایش و کنترل در دو متغیر پژوهش ایجاد کند. باتوجه به یافته ها می توان از آموزش تنظیم هیجان برای افزایش سازگاری هیجانی و کاهش اضطراب امتحان دانشجویان دختر خوابگاهی با تاکید فرهنگی استفاده کرد. هم چنین انتقال فرهنگ، جامعه پذیری، افزایش مهارت و پرورش رشد شخصی از جمله مواردی هستند که دانشجویان دختر خوابگاهی می توانند در تعاملات خود کسب کنند.

بدن و مدیریت بدن یک پدیدار زیست شناختی و روان شناختی صرف نیست، بلکه یک محصول اجتماعی است که با عرصه پوشش و آرایش نیز بسیار موضوعیت می یابد. مدیریت بدن در بین دختران نوجوان نیز از این امر مستثنی نیست و تنظیم بدن در بین آنان با نوع پوشش اجتماعی گره خورده و نمود یافته است. بر این اساس پژوهش حاضر به مطالعه نحوه پوشش و آرایش نوجوانان دختر به مثابه جلوه ای از تنظیم بدن در آنان پرداخته است. این مطالعه با مشارکت 26 دختر نوجوان در گروه سنی 12 تا 18 سال و با مصاحبه عمیق انجام شده است و داده ها نیز  با  استفاده از روش تحلیل تماتیک واکاوی شد. یافته های این پژوهش نشان داد نحوه پوشش و آرایش نوجوانان در بستر اجتماع از مؤلفه هایی چون؛ تنوع پوشش و آرایش های در خیابان ها و مدهای جذاب در مراکز تجاری، افزایش و جاذبه فرهنگ باشگاه های تناسب اندام، نگرش خود شی انگاری و اصرار بر تناسب اندام، پرداختن به بدن به مثابه سرگرمی و فرار از دل مشغله ذهنی، تنظیم بدن با تمایل به مصرف گرایی، تنظیم بدن و مدیریت تأثیرگذاری و تنظیم بدن و کسب تمایز، متأثر است که در سه مفهوم اصلی بنگاه های تجاری و بازتولید بدن، رویکردهای چالشی و بازتولید بدن، معیارهای ارزشی و بازتولید بدن، نمایان شده است. مقوله اصلی به دست آمده نیز گویای آن است که مدیریت بدن نوجوانان متأثر از زمینه های اجتماعی و ساختاری است که هدایت آن توجهات بنیادی را می طلبد.

مسئله اصلی پژوهش حاضر این است که نوجوانی، مهم ترین دوره زندگی بشر است که به دلیل تغییرات سریع در ابعاد مختلف وجودی، فرد را با چالش های مختلفی روبه رو می کند. هدف از انجام این پژوهش، بررسی اثربخشی آموزش روان شناختی انتظارمحور مبتنی بر آموزه های مهدویت بر میزان گرایش به نوع دوستی و بهزیستی روان شناختی در دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر اهواز در سال تحصیلی 1401-1402 بود . روش پژوهش حاضر، از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با مرحله پیگیری بود. جامعه آماری پژوهش حاضر، دانش آموزان دختر متوسطه دوم شهر اهواز بود. برای تعیین نمونه با به کارگیری روش نمونه گیری غیرتصادفی هدفمند از بین جامعه آماری، 32 نفر انتخاب شدند و با گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (در هر گروه شانزده نفر) تقسیم شدند. ابزار پژوهش، شامل پرسش نامه نوع دوستی احمدی (1388) و پرسش نامه بهزیستی روان شناختی ریف (1989) بود. گروه آزمایش، تحت دوازده جلسه آموزش بسته انتظارمحور مبتنی بر آموزه های مهدویت قرار گرفت، ولی آموزشی به گروه کنترل داده نشد. برای تحلیل داده ها در پژوهش حاضر، از تحلیل واریانس با اندازه گیری های مکرر استفاده شد. یافته ها نشان داد که آموزش روان شناختی انتظارمحور مبتنی بر آموزه های مهدویت، بر نوع دوستی و بهزیستی روان شناختی دانش آموزان دختر متوسطه دوم مؤثر بود (05/0>p). در نتیجه ، متخصصان فعال در حوزه کار با نوجوان می توانند در کنار سایر مداخلات روان شناختی، از آموزش روان شناختی انتظارمحور مبتنی بر آموزه های مهدویت به منظور افزایش گرایش به نوع دوستی و ارتقای بهزیستی روان شناختی در گروه نوجوانان بهره ببرند.

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخله مبتنی بر چشم انداز زمانی بر کنش وری اجرایی زنان مطلقه انجام شد. روش پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش، کلیه زنان مطلقه تحت پوشش موسسه خیریه محبان الرضا (علیه السلام) و مرکز مشاوره هیمان مشهد در سال 1401 بود. از میان این زنان، 30 نفر که دارای اختلال در کنش اجرایی بودند به صورت داوطلبانه انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفره آزمایش و کنترل جایگزین شدند. برنامه چشم انداز زمان طی 6 جلسه برای گروه آزمایش اجرا شد، ولی گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. ابزار پژوهش پرسشنامه نارسایی ها در کنش وری اجرایی (بارکلی، 2012) بود که در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون تکمیل شد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره و تک متغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد مداخله مبتنی بر چشم انداز های زمانی بر بهبود نارسایی در کنش وری اجرایی زنان مطلقه اثربخش بود (05/0>p). همچنین مداخله مبتنی بر چشم انداز زمانی بر مولفه های پنج گانه کنش وری اجرایی شامل خودسازماندهی، خودکنترلی، خودانگیزشی، خودنظم جویی هیجانی و خودمدیریتی زمان تاثیرگذار بود (05/0>p). بر اساس یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که مداخله مبتنی بر چشم انداز زمانی با روشن نمودن فرایند تفکر در سه چشم انداز زمانی گذشته، حال و آینده، یعنی توجه بیشتر به گذشته مثبت، توجه به حال و مهم جلوه دادن آینده همراه با تمرین های متعدد موجب بهبود در کنش وری اجرایی و مولفه های آن می گردد.

در سال های اخیر هم زمان با گسترش استفاده کاربران از تلفن همراه هوشمند و همچنین افزایش عضویت در شبکه های اجتماعی و استفاده زیاد از آن، نارضایتی از تصویر بدنی به خصوص در میان دختران گسترش یافته است. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی حساسیت به طرد در رابطه بین رضایت از تصویر بدنی و استفاده از اینستاگرام در زنان انجام شد. روش پژوهش حاضر توصیفی- همبستگی مبتنی بر مدل معادلات ساختاری بود. جامعه آماری آن شامل تمامی دختران دانشجویان شاغل به تحصیل اردبیل در سال 1402-1403 بود که از این جامعه 203 دانشجوی دختر با استفاده از روش نمونه گیری سهمیه ای انتخاب شدند. به منظور گرد آوری داده ها از مقیاس اعتیاد به اینستاگرام اندریسن و همکاران (2012)، مقیاس رضایت از تصویر بدن سوئوتو و گارسیا (1989) و پرسش نامه حساسیت بین فردی بایس و پارکر (2000) استفاده شد. داد ه ها با استفاده از روش مدل معادلات ساختاری و به وسیله نرم افزارهای SPSS-26 و AMOS-24 تحلیل شدند که نتایج نشان داد استفاده از اینستاگرام به صورت مستقیم و مثبت با حساسیت به طرد، و به صورت مستقیم و معکوس با رضایت از تصویر بدنی ارتباط دارد. همچنین استفاده از اینستاگرام با میانجی گری حساسیت به طرد بر رضایت از تصویر بدنی تأثیر منفی دارد (01/0≥P)؛ بنابراین با توجه به برازش نهایی مدل، می توان گفت افزایش استفاده از اینستاگرام می تواند در افراد دارای حساسیت به طرد، موجب کاهش رضایت از تصویر بدنی می شود.

در هزارویک شب فقط شهرزاد برای رهایی از چنگال مرگ قصه سرایی نمی کند که «کنیزک» نیز به ریسمان قصه چنگ می زند تا از کام مرگ برهد. او در رقابت با هفت وزیر، قصه هایی را در باب نیرنگ بازی مردان حکایت می کند که قصه «چشمه افسون» یکی از آن هاست. این قصه گرچه از زبان کنیزک و در دفاع از زنان گفته می شود، در آن «زن بودن» بدترین مصیبت خانمان براندازی است که ممکن است گریبان گیر مردی شود. از این رو منتقدان فمینیست مصری در کتاب قالت الراویه؛ حکایات من وجهه نظر المرأه من وحی نصوص شعبیه عربیه بر آن انگشت گذاشته و کوشیده اند از دیدگاهی زن محور به بازآفرینی اش دست زنند. «حکایت فهد در دنیای زنان» ثمره این تلاش است. برای خوانش این روایت زنانه از دو رویکرد بهره گرفته شد: رویکرد ساختارگرای تزوتان تودوروف و تحلیل فمینیستی. این انتخاب دو دلیل دارد: نخست آنکه تحلیل زنانه نگر نشان می دهد چرا قصه یادشده زن ستیز است و به بازنویسی زنانه نیاز دارد. همچنین روشن می کند منتقدان فمینیست در روایت نوآفریده خود چگونه از «چشمه افسون» سویه های زن ستیزانه را زدوده اند. دوم آنکه در بررسی ساختاری روایت در پی پاسخ به این پرسشیم که چنین قرائتی آیا می تواند در دریافت سویه های ضد زن یک متن یا فهم نگاه زنانه در متن دیگر گره گشا باشد؟ کاربست بوطیقای تودوروف در لایه نحوی آن نشان می دهد هر دو روایت، روایت هزارویک شب و بازگفت زنانه، ساختاری همسان دارند که در چارچوب الگوی تودوروف می گنجد، ولی این رهیافت از آشکارساختن و ارزیابی آن لایه های متن که برای منتقدان فمینیست اهمیت دارد ناتوان است.

اشتغال زنان روستایی یکی از عوامل کلیدی در توسعه پایدار مناطق روستایی محسوب می شود و نقش مهمی در بهبود وضعیت اقتصادی، اجتماعی و معیشتی این جوامع دارد. با این حال، توسعه اشتغال زنان در مناطق روستایی با موانع و چالش های متعددی مواجه است که می تواند از دستیابی به پتانسیل های کامل آنها جلوگیری کند. شهرستان شوشتر به عنوان یکی از مناطق با ظرفیت بالای کشاورزی و صنایع وابسته، از این قاعده مستثنی نیست. به همین منظور پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل بازدارنده توسعه اشتغال زنان روستایی انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی بوده و با استفاده از ابزار پرسشنامه داده های موردنیاز گردآوری شده است. جامعه آماری شامل زنان روستایی 18 تا 65 سال شهرستان شوشتر بوده که با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه 365 نفر تعیین شد. روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شد و پرسشنامه ها از طریق دهیاری ها توزیع و جمع آوری گردیدند. پس از بررسی مبانی نظری و مصاحبه با متخصصان، پنج عامل آموزشی، فرهنگی، اجتماعی، نهادی و محیطی به عنوان عوامل بازدارنده اصلی شناسایی شدند. داده ها با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و مدل یابی معادلات ساختاری تحلیل گردیدند. نتایج نشان داد تمامی شاخص های برازش مدل معادلات ساختاری تأیید شدند و پنج عامل مورد بررسی تأثیر منفی و معناداری بر توسعه اشتغال زنان روستایی دارند. در این میان، عوامل محیطی بیشترین اثر بازدارنده را نشان دادند. یافته ها می توانند به سیاست گذاران در تدوین راهکارهای مؤثر برای کاهش موانع اشتغال زنان روستایی کمک کنند.

مقدمه(با اشاره به هدف): شیوه فرزندپروری والدین یکی از مؤلفه های مرتبط با مهارت های اجتماعی و جرأت ورزی است. پژوهش حاضر به بررسی رابطه بین سبک های فرزندپروری والدین و مهارت های اجتماعی و جرأت ورزی دانش آموزان متوسطه اول می پردازد. روش : پژوهش توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری کلیه دانش آموزان دوره متوسطه اول شهر نجف آباد در سال تحصیلی 1400-1399 بودند که 384 نفر آنان از طریق فرمول کوکران انتخاب و برای نمونه گیری، با توجه به عدم امکان دسترسی به فهرست جامعه آماری و مشکل دسترسی و ملاقات افراد به علت پراکندگی و مشکلات مربوط به بیماری کرونا، از روش نمونه گیری در دسترس استفاده شد. داده ها به وسیله پرسشنامه های سبک های فرزندپروری بامریند (1973)، مهارت اجتماعی گرشام و الیوت (١٩٩٩) و جرأت ورزی کودکان گمبریل و ریچی(1975) جمع آوری شد. تحلیل داده ها با ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون با نرم افزار SPSS 23 انجام شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که بین سبک فرزندپروری مقتدرانه مورد تأکید اسلام با مهارت های اجتماعی همبستگی مثبت و معنی دار (446/.)، بین سبک فرزندپروری مقتدرانه با جرأت ورزی همبستگی مثبت و معنی دار(319/.) و بین مهارت های اجتماعی و جرأت ورزی نیز همبستگی مثبت و معنی دار(347/.) وجود دارد. یافته های تحلیل رگرسیون نیز نشان داد سبک فرزندپروری مقتدرانه 38 % در پیش بینی مهارت های اجتماعی و 18 % در پیش بینی جرات ورزی نقش دارد.. نتیجه گیری: به نظر می رسد توجه بیشتر به شیوه فرزندپروری مقتدرانه، برآیندی بهتر در افزایش مهارت های اجتماعی و جرأت ورزی دانش آموزان به همراه خواهد داشت.

مسائل اجتماعی زنان از موضوعات مهم و مورد بحث در تمام جوامع است. یکی از مهم ترین این مسائل، موضوع خشونت و سوء رفتار علیه زنان است که مربوط به امروز و دیروز نیست. این پدیده اجتماعی بیشتر ریشه در سنت و فرهنگ ملت ها، میزان قدرت مردان آن جامعه و میزان تسلط نگرش مردسالارانه در هر جامعه ای دارد. پژوهش حاضر با در نظر گرفتن تاثیرات رسانه بر ارزش ها، در پی برملا کردن ایدئولوژی ضمنی جهت دهنده جامعه تونس در مساله سوء رفتار علیه زنان است. از آن جا که تحلیل گفتمان یکی از روش های زبانی برای نمایش ایده های پنهان در متن و دستیابی به بطن و عمق متون است، این جستار با تکیه بر نظریه فرکلاف، رویکردهای ایدئولوژیک در روزنامه الجمهوریه تونس را در این حوزه مورد کاوش قرار می دهد. تیترهای اخبار و متن خبر در این روزنامه ها به روش توصیفی-تحلیلی مورد بررسی قرار می گیرند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که الجمهوریه برای بازنمایی مساله سوء رفتار علیه زنان از چند شیوه و تکنیک زبانی استفاده می کند: مستندسازی اخبار با تکیه بر آمار و ارقام از مراکز معتبر و ملی تونس، قطعیت اخبار با بهره گیری از مصاحبه از وزیر زنان و خانواده، تکیه بر عناصر بلاغی، استفاده از بینامتنیت، انسجام و هماهنگی از جمله آن هاست.

پژوهش حاضر با هدف تعیین عوامل فراتشخیصی پیشگیری کننده از خیانت زناشویی در فضای مجازی در زوجین متقاضی طلاق در شهر ارومیه انجام شد. رویکرد پژوهش کیفی و به روش پدیدارشناسی بود. جامعه آماری پژوهش، دربرگیرنده زوجین با سابقه خیانت در فضای مجازی ارجاعی از دادگاه خانواده شهرستان ارومیه بود. اندازه نمونه شامل 18 نفر (12 زن و 6 مرد) مشارکت کننده بود که با روش غیراحتمالی و هدفمند انتخاب شدند. ابزار پژوهش حاضر مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. داده ها به روش تحلیل درون مایه کدگذاری و تحلیل شدند. پس از کدگذاری مصاحبه ها و دسته بندی درون مایه ها، در مجموع عوامل فراتشخیصی پیشگیری کننده خیانت در فضای مجازی استخراج شده عبارت بودند از توانایی حل مسئله، مدیریت و خودتنظیمی هیجان، مدیریت زمان، خودپنداره مثبت، هدف مندی و مسئولیت پذیری و باور مبتنی بر رضایت از رابطه جنسی. می توان چنین نتیجه گرفت که پیشگیری از خیانت زناشویی در فضای مجازی مستلزم رویکردی جامع است که به تقویت ویژگی های روان شناختی فردی، مهارت های ارتباطی و رضایت جنسی توجه دارد. عواملی مانند خودتنظیمی هیجانی، مسئولیت پذیری و خودپنداره مثبت نقش محافظتی کلیدی دارند و ترکیب مداخلات فردی، بین فردی و فرهنگی برای پایداری روابط زناشویی در عصر دیجیتال ضروری است.

نقش زنان در پیشگیری از گسترش رفتارهای ناهنجار اجتماعی، یکی از مؤلفه های بنیادین در ارتقاء سلامت فرهنگی و اخلاقی جامعه به شمار می آید. پژوهش حاضر با هدف بررسی ابعاد نظری، تاریخی و کاربردی این نقش از منظر آموزه های دینی انجام شده و با روش کیفی و مروری–تحلیلی، به تحلیل منابع اسلامی، مطالعات پیشین و ارائه راهکارهای عملی پرداخته است. در ابتدا، مفهوم ناهنجاری اجتماعی و عوامل مؤثر در شکل گیری آن از منظر جامعه شناسی، روان شناسی و دین شناسی تبیین شد. سپس با بررسی مبانی دینی و مفهومی مانند نقش زن در تربیت نسل، کارکرد اجتماعی زن و جایگاه زن در اسلام، ظرفیت های زنان در حوزه پیشگیری از آسیب های اجتماعی تحلیل گردید. در بخش پیشینه، مطالعات داخلی و خارجی نشان دادند که تقویت باورهای دینی، حمایت های خانوادگی و حضور اجتماعی فعال زنان تأثیر معناداری در کاهش ناهنجاری هایی چون خشونت، اعتیاد، فروپاشی خانواده و بی هویتی جوانان دارد. همچنین، با بررسی نمونه های الگویی از تاریخ اسلام مانند حضرت زهرا، حضرت زینب و زنان متفکر معاصر، کنش گری مؤثر زن در مدیریت بحران های اخلاقی و اجتماعی مورد تأکید قرار گرفت. در بخش پایانی، راهکارهایی در سه سطح تربیتی، فرهنگی و نهادی پیشنهاد شده است که می تواند به تقویت نقش زنان در مهار ناهنجاری های اجتماعی کمک کند. نتیجه گیری پژوهش حاکی از آن است که زن، در منظومه دینی، نه تنها عامل پایداری خانواده بلکه عنصر فعال تحول اجتماعی است؛ بنابراین، بهره گیری هدفمند از ظرفیت های فکری، اخلاقی و تربیتی زنان، مسیری مؤثر در پیشگیری از گسترش آسیب های اجتماعی در جامعه خواهد بود.

مقدمه: تحولات شتاب زده اجتماعی و فرهنگی چند دهه اخیر در جوامع درحال گذار، سبب شده است که بسیاری از هنجارها و ارزش های سنتی، ازجمله نگرش به روابط پیش از ازدواج و تعهدزناشویی، دچار تغییرات چشم گیری شوند، هدف پژوهش حاضر، پیش بینی رضایت زناشویی براساس نگرش به خیانت و گرایش به ارتباط قبل از ازدواج است. روش: روش پژوهش توصیفی-همبستگی بود و جهت تحلیل داده ها از تحلیل رگرسیون استفاده شد. نمونه ای به حجم ۱۵۰نفر از دانشجویان متأهل دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب و یادگار امام شهرری در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ با روش نمونه گیری دردسترس انتخاب شد. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه های رضایت زناشویی انریچ (۱۹۹۸)، نگرش به خیانت واتلی (۲۰۰۸) و گرایش به ارتباط قبل از ازدواج کردلو (۱۳۸۰) استفاده شد. نتایج: داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون بررسی شدند. نتایج نشان داد که گرایش به ارتباط قبل از ازدواج با چهار خرده مقیاس موضوعات شخصیتی (315/0=β)، حل تعارض (176/0=β)، روابط جنسی (160/0=β) و جهت گیری مذهبی (211/0=β) رابطه معنادار دارد (p<0.01). نگرش به خیانت نیز با دو خرده مقیاس موضوعات شخصیتی (249/0=β) و مدیریت مالی (206/0=β) رابطه معنادار نشان داد (p<0.05). با این حال، هیچ یک از دو متغیر پیش بین توان پیش بینی رضایت زناشویی را به صورت کلی نداشتند. بحث و نتیجه گیری: یافته ها حاکی از آن بود که هرچند برخی ابعاد خاص از رضایت زناشویی تحت تأثیر نگرش ها و گرایش های پیش از ازدواج قرار دارند، اما رضایت زناشویی کلی احتمالاً بیش از آن که ناشی از این نگرش ها باشد، تحت تأثیر عوامل دیگری چون صمیمیت، اعتماد و کیفیت ارتباط قرار دارد. پیشنهاد می شود پژوهش های آتی نقش متغیرهای میانجی و تعدیل گر را بررسی کنند.

مقاله حاضر موضوع تجربه بارداری را با تمرکز بر دو مؤلفه کلیدی زنان و بارداری و با هدف شناخت بیشتر از مسئله جمعیت در ایران، مورد بررسی قرار داده است. این بررسی با روش تحلیل مضمون و تمرکز بر داده های استخراج شده از مصاحبه های نیمه ساختار یافته با 30 نفر از زنان باردار اردبیلی، انجام گرفته است. بر اساس یافته های پژوهش یازده مضمون پایه شامل: بارداری به مثابه امر ایجابی، فشار خانواده، منزلت بارداری، نفوذ مردانگی، بارداری بر مدار پزشکی، فضای مجازی، مقاومت، بارداری اراده شده، تقابل زنانه، نگرانی و محدودیت ادراک شده استخراج گردید. این مضامین در قالب سه مضمون ساختار سنتی و جدید، عاملیت سازمان دهی و الگوی نهایی در قالب شبکه ای از مضامین، تحت عنوان «بارداری در کشاکش ساختار و عاملیت» تدوین شده است. بر اساس یافته های تحقیق می توان استدلال کرد که بارداری فراتر از یک رویداد زیستی، فرایندی چندوجهی است. تجربه زیسته زنان در طول این فرایند و در مواجهه با وجوه متفاوت آن شکل می گیرد و این تجربه در زمینه ای دیالکتیکی از حضور نهادهای سنتی و مدرنی چون خانواده و پزشکی توسط کنشگرانی آگاه زیسته می شود.

پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر سرمایه فرهنگی خانواده بر کیفیت ازدواج دختران با تأکید بر نقش میانجی مهارت های ارتباطی انجام شده است. مسئله تحقیق بر اساس افزایش چالش های زناشویی در جامعه معاصر ایران و نقش کلیدی نهاد خانواده در ارتقاء کیفیت ازدواج طرح شد. پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی و به روش پیمایشی صورت گرفت. جامعه آماری شامل زنان متأهل ۲۰ تا ۳۵ ساله شهر تهران بود که حداقل یک سال از ازدواج شان گذشته بود. ابزار گردآوری داده ها، پرسش نامه های استاندارد برای سنجش سرمایه فرهنگی (بر مبنای نظریه بوردیو)، مهارت های ارتباطی و کیفیت ازدواج (پرسش نامه محقق ساخته بودند. تجزیه وتحلیل داده ها با مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) انجام شد. یافته ها نشان داد که سرمایه فرهنگی خانواده تأثیر مستقیم و معناداری بر کیفیت ازدواج دختران دارد. همچنین مهارت های ارتباطی به عنوان متغیر میانجی، نقش مهمی در تقویت این رابطه ایفا می کنند. نتایج حاکی از آن است که دخترانی که در خانواده هایی با سرمایه فرهنگی بالاتر رشد یافته اند، از سطح بالاتری از مهارت های ارتباطی برخوردارند که این امر موجب بهبود تعاملات زناشویی و ارتقای کیفیت ازدواج آن ها می شود. این پژوهش با تأکید بر نقش واسط مهارت های ارتباطی، به شفاف سازی مسیرهای علی بین متغیرها پرداخته و دلالت هایی مهم برای سیاست گذاری در حوزه خانواده و آموزش پیش از ازدواج ارائه می دهد.

رفتارهای مصرفی انسان ها می تواند بر جنبه های مختلف زندگی اجتماعی و اقتصادی هم تأثیر بگذارد و هم تأثیر بپذیرد و میزان و نوع مصرف می تواند نشان دهنده مسائلی همچون سبک زندگی، طبقه و یا حتی نوع نگرش افراد باشد. گاهی انسان ها از طریق مصرف گرایی یا مصرف نمایشی بین خود و گروه های جامعه شکافی می سازند که از این شکاف برای تثبیت وضعیت اجتماعی خودشان استفاده می کنند. بر این اساس پژوهش حاضر با استفاده از روش نظریه زمینه ای به مطالعه ی تجربه ی مصرف نمایشی در بین زنان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) در شهر مشهد پرداخته است. مشارکت کنندگان در پژوهش با روش نمونه گیری هدفمند و از بین زنان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) شهر مشهد که در محدوده سنی 25 تا 40 سال بودند انتخاب شدند که بعد از انجام 20 مصاحبه یافته ها به اشباع نظری رسید. در نهایت متن مصاحبه ها در قالب بیش از 70 مفهوم، 10 مقوله عمده فرعی و یک مقوله هسته ای کدگذاری شد. یافته ها نشان داد که 10 مقوله محوری «ترس از طرد شدن»، «دید منفی به فقرا»، «پاداش های مصرف نمایشی»، «مجبور شدن خانواده ها برای تن دادن به مصرف نمایشی»، «احساس کمبود و حقارت »، «هم نوایی و همرنگ شدن»، «ارزش بیش از حد به ظاهر در گرو از بین بردن عزت نفس»، «ناتوانی مالی»، «مصرف نمایشی ابزاری برای رسیدن به آرزوها»، «فشارهای روحی و روانی» در شکل گیری مصرف نمایشی نقش دارند و مقوله ی هسته «مصرف نمایشی مکانیزمی برای مورد تأیید قرار گرفتن در جامعه» در بر گیرنده کل فرایند مصرف نمایشی است.

هدف از پژوهش حاضر ارائه الگوی تبیینی نگرش زنان به سمت های مدیریتی با نقش تعارض کار - خانواده و فرهنگ سازمانی است. این پژوهش از نظر ماهیت و روش، توصیفی – علی و از لحاظ جهت گیری های پژوهش، بنیادی است. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد است. جامعه آماری پژوهش کلیه کارکنان زن متأهل شاغل در اداره آموزش وپرورش شهرستان بوکان است که با استفاده از قواعد خاص تعیین حجم نمونه برای مدل سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی، 170 نفر به شیوه نمونه گیری تصادفی انتخاب گردید. برای تحلیل داده ها از تحلیل عاملی تأییدی و برای محاسبه ضرایب مسیر از تحلیل مسیر معادلات ساختاری Smart PLS 3 استفاده شد. بر اساس نتایج تحلیل مسیر، بین تعارض کار - خانواده با نگرش زنان به سمت های مدیریتی و فرهنگ سازمانی رابطه معکوس و معنادار وجود دارد و بین فرهنگ سازمانی با نگرش زنان به سمت های مدیریتی رابطه مستقیم معنادار به دست آمد. همچنین فرهنگ سازمانی توانست در رابطه علی بین تعارض کار - خانواده با نگرش زنان به سمت های مدیریتی نقش میانجی ایفا نماید.

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی بسته آموزشی رضایت زناشویی مبتنی بر فرهنگ ایرانی اسلامی بر میزان رضایت زناشویی و سبک های حل تعارض زوجین متعارض بود. روش: این مطالعه به شیوه نیمه آزمایشی و با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل و مرحله پیگیری انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه زوجین متعارض ساکن شهرستان دورود در سال ۱۴۰۲ بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۰ زوج) و کنترل (۱۰ زوج) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی ۱۱ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت مداخله گروهی بسته آموزشی قرار گرفت. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسش نامه رضایت زناشویی انریچ و پرسش نامه سبک های حل تعارض (ROCI-II) بود. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و از طریق نرم افزار SPSS نسخه ۲۲ تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که مداخله آموزشی مبتنی بر فرهنگ ایرانی اسلامی به طور معناداری موجب افزایش رضایت زناشویی و بهبود سبک های حل تعارض در زوجین متعارض شده است. نتیجه گیری: بسته آموزشی رضایت زناشویی مبتنی بر فرهنگ ایرانی اسلامی می تواند به عنوان رویکردی مؤثر در ارتقای کیفیت روابط زوجین و مدیریت تعارضات زناشویی مورد استفاده قرار گیرد.

تحولات اجتماعی دهه 90 و به ویژه رخدادهای ۱۴۰۱ نشان داد که زنان به یکی از مهم ترین کانون های منازعه ادراکی و رسانه ای علیه جمهوری اسلامی تبدیل شده اند؛ با این حال، تحلیل های رایج غالباً یا زنان را به کنشگرانی احساسی و واکنشی تقلیل می دهند یا آنان را در چارچوب روایات رسانه های بیگانه به عنوان پیشران گسست اجتماعی صورت بندی می کنند. این پژوهش با به کارگیری روش توصیفی–تحلیلی و اتکا بر داده های مستند، می کوشد با استفاده از یک چارچوب نظری سه سطحی شامل آسیب های نهادی پسا بحران، الگوهای کنشگری زنان در دوره بحران و سازوکارهای بازسازی نظم اجتماعی در مرحله پسا بحران، نقش واقعی زنان را در پویش های ادراکی و هنجاری جامعه ایران آشکار سازد. یافته ها نشان می دهد که عملیات شناختی علیه زنان از طریق برجسته سازی سوژه هایی چون پوشش، کرامت، نشاط اجتماعی، نقش مادرانه و مشارکت مدنی، در پی تخریب انسجام ادراکی و ایجاد چندپارگی هویتی است؛ اما ظرفیت نرم زنان در عرصه خانواده، نهادهای اجتماعی زنانه و شبکه های محلی، این عملیات را تا حد زیادی خنثی کرده و مسیر ترمیم شکاف های ادراکی و هنجاری را تسهیل کرده است. تحلیل نتایج نشان می دهد که زنان با تقویت مرجعیت های عاطفی، بازتعریف مرز میان اعتراض مشروع و آشوب، تثبیت روایت ملی و بازتولید سرمایه اجتماعی، به بازیگران کلیدی در عبور جامعه از بی ثباتی ادراکی به سامان یابی اجتماعی تبدیل شده اند. بر این اساس، پژوهش نتیجه می گیرد که فهم نقش زنان در ایران معاصر باید از سطح تحلیل های احساسی عبور کرده و در چارچوب «نظم سازی پسابحران» و «مدیریت ادراک جمعی» بازتعریف شود؛ امری که تقویت جایگاه زنان در حکمرانی و نهادهای اجتماعی را به ضرورتی راهبردی برای امنیت اجتماعی و ثبات ملی بدل می سازد.

در سال های اخیر مفهوم نسل، موضوعات و تفاوت های نسلی بنا به تحولات ساختاری، اجتماعی و فرهنگی در کنار تغییرات نهادی همچون رسانه های جمعی و تکنولوژی های نوپدید اجتماعی صورت بندی دوباره ای یافته و تغییرات چشمگیری در نسل های مختلف جامعه همچون دیداری شدن نمادهای منزلتی و هویتی ایجاد شده که در تعریف و تصور نسل های مختلف زنان از خود و بدن زنانه اثرگذار بوده است. بر این اساس، هدف مقاله حاضر تحلیل مقایسه ای زیبایی شناسی انتشار عکس از خود در شبکه اجتماعی اینستاگرام در دو نسل مادران و دختران ایرانی است. جهت دست یافتن به این مهم و کشف مضامین مرتبط با صورت بندی جدید نسلی، با استفاده رویکرد کیفی با 20 نفر از دو نسل مادران و دختران مصاحبه عمیق انجام شد. یافته های پژوهش منجر به شناسایی 3 مضمون اصلی «کرِشم یا ژست»، «لباس» و «مکان»، حول مضمون فراگیر «مادران سنتی و دختران امروزی» به دست آمد. در واقع، بر پایه مضمون فراگیر می توان گفت که نسل مادران بیشتر بر مضامین و تم های سنتی وابستگی دارند، آرمان زیبایی شناسی این نسل همچنان ریشه در گذشته و اصالت دارد و اصالت است که زیباست. در حالی که در قطب مخالف، دختران نسل متفاوت را رقم زده و خیلی زود به پیشواز تفاوت نسلی رفته اند. زیبایی از منظر دختران نه در اصالت و سنت ها بلکه بر تغییر و بهره گیری از عناصر مدرن، فضاهای پست مدرن و فردگرایی افراطی متمرکز شده است.