درخت حوزه‌های تخصصی

هرچند کار و خانواده، دو نهاد اجتماعی ضروری برای زندگی فردی و اجتماعی به شمار می روند، درعین حال اشتغال بانوان به عنوان یکی از چالش های جدی در عصر حاضر، پیوسته با آسیب های فردی، خانوادگی و اجتماعی همراه بوده است. مسئله اصلی این پژوهش، بررسی آسیب های اشتغال زنان در عصر حاضر و چالش های مرتبط با آن و نیز راهکارهای برون رفت از این آسیب هاست. لذا این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی در پی بررسی آسیب های اشتغال زنان است و سپس راهکارهای مقابله با این آسیب ها را از منظر قرآن و روان شناسی کالبدشکافی می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد راهکارهای کاهش آسیب های اشتغال زنان، شامل دورکاری، انعطاف پذیری کار، توسعه اشتغالات خانگی، قوانین مناسب و مصونیت بخش، رعایت مناسبات جنسیتی، برجسته سازی اهمیت کانون خانواده و نقش زن در خانواده، ترویج الگوی سبک زندگی اسلامی و تبیین صحیح الگوی مشارکت اجتماعی و فرهنگی است. درنتیجه بر متولیان فرهنگی جامعه ضروری است برنامه هایی در راستای بهبود زندگی زنان شاغل و کاهش آسیب های فردی، خانوادگی و اجتماعی ارائه دهند.

موقعیت انتخاب همسر از خطیرترین مراحل زندگی انسان است. پیامدهای خوداثربخشی سازنده یا مخرب افراد در این موقعیت می تواند بر تمام آینده فرد اثرگذار باشد. پژوهش حاضر باهدف ساخت و اعتبارسنجی مقیاس خوداثربخشی در انتخاب همسر به روش غیرآزمایشی از نوع همبستگی انجام شد. جامعه آماری شامل افراد حاضر در شبکه اجتماعی ایتا بود که باروش نمونه گیری در دسترس تعداد 228 نفر از ایشان انتخاب شدند و به مقیاس های خوداثربخشی در انتخاب همسر و خودکارآمدی در انتخاب همسر پاسخ دادند. برای تعیین اعتبار پرسش نامه از روش آلفای کرونباخ و دونیمه سازی و برای تعیین روایی سازه از روش همبستگی و تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. داده های به دست آمده به کمک نسخه 24 نرم افزار آماری SPSS، با روش های همبستگی پیرسون، آزمون دونیمه سازی و تحلیل عاملی اکتشافی تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که مقیاس خوداثربخشی در انتخاب همسر، هفت عامل دارد که عبارتند از: خوداثربخشی شناختی، خوداثربخشی ارتباطی، خودتنظیمی هیجانی، تردید در انتخاب، مواجهه جرأت مندانه، انتخاب هدفمند و خودتنظیمی شناختی. آلفای کرونباخ 95/0 نشان دهنده اعتبار مناسب این مقیاس است. براساس یافته های پژوهش می توان گفت که این مقیاس خوداثربخشی در انتخاب همسر، اعتبار و روایی مناسبی دارد و عوامل منسجمی از آن به دست می آید که می توان با کاربرد آن، خوداثربخشی افراد را در ازدواج بررسی و در فعالیت های بالینی، آموزشی و پژوهشی از آن استفاده کرد.

هدف از این تحقیق، طراحی و اعتباریابی الگوی امیدآفرینی در دانشجویان دختر از طریق مشارکت در فعالیت های فوق برنامه ورزشی بود. مشارکت کنندگان بخش کیفی پژوهش شامل مدیران ورزشی در دانشگاه ها، اساتید مدیریت ورزشی و کارشناسان فوق برنامه ورزشی دانشگاه ها و جامعه آماری در بخش کمی ﺷﺎﻣﻞ دانشجویان دختر شرکت کننده در فعالیت های ورزشی فوق برنامه دانشگاه می باشد. نمونه آماری بخش کیفی 15 نفر (نمونه گیری هدفمند) و در بخش کمی 400 نفر (نمونه گیری خوشه ای) انتخاب گردید. ابزار گردآوری داده ها در پژوهش حاضر مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسش نامه محقق ساخته بود. به منظور تجزیه وتحلیل داده های پژوهش حاضر از نظریه داده بنیاد رویکرد استراوس و کوربین در بخش کیفی و از روش معادلات ساختاری در بخش کمی با استفاده از نرم افزار اسمارت پی. ال. اس نسخه 4 استفاده گردید. در بخش کیفی پژوهش 11 مقوله استخراج شد و در قالب ابعاد شش گانه الگوی پارادایمی جای گرفتند. در بخش کمی نیز مشخص گردید که هر شش مؤلفه اصلی پژوهش از برازش مناسبی برخوردار است، بنابراین مدل پژوهش از برازش کافی برخوردار می باشد. همچنین روابط موجود در مدل پژوهش تأیید شدند (مقدار تی بیشتر از 96/1). به دلیل اینکه مشارکت در فعالیت های ورزشی فوق برنامه پیامدهای مثبت فراوانی در زمینه امیدآفرینی در دانشجویان به عنوان آینده سازان ایران دارد، توصیه می شود که تدابیر لازم باتوجه به مدل ارائه شده برای افزایش مشارکت دانشجویان دختر در فعالیت های ورزشی فوق برنامه دانشگاه با ارتقا کیفی و کیفی آن اتخاذ گردد.

عفت، نیرویی درونی کنترل نفس از امور ناشایست، همواره مورد توجه اسلام بوده است. خداوند متعال با طرح تدریجی سیاست های کلان خویش زیست عفیفانه را در جامعه اسلامی تقویت، تثبیت و نهادینه سازی کرده است. بدین شیوه که علی رغم طرح مباحث مرتبط با عفت در ابعاد گوناگون آن، در سور مکی، تقویت و تثبیت احکام عفت جنسی را به مدینه و در اوضاعى که جامعه اى با حاکمیت اسلام برپا شود، واگذار نمود. تحقیق پیش رو درصدد پاسخگویی به این سؤال است که سوره مدنی نور چه راهکارهایی را جهت نهادینه سازی عفت جنسی در جامعه ایمانی پیش گرفته است. بررسی توصیفی تحلیلی سوره نور، بر اساس منابع کتابخانه ای نشان می دهد پروردگار در شرایط استقرار جامعه اسلامی مدنی، به منظور تقویت عفت جنسی در قلوب مؤمنان، ابتدا با طرح احکام پیشگیرانه از انحرافات جنسى، مانند تنبیه شدید زناکاران و شرایط سنگین اثبات قضایى آن، نهى از نگاه ها حرام، امر به ازدواج، لزوم عفت ورزى جوانان و... موضوع حجاب در جامعه ایمانی را پیش کشیده، تربیت روح عفاف را مطرح کرده است. سپس به منظور تثبیت احکام عفت جنسی در دو ساحت خانوادگی و اجتماعی، پایبندی به احکام عفاف الهى، رعایت آداب حریم خصوصی والدین، گذشتن از خواهش هاى نفسانى، تقویت خوف و خشیت از خدا، نفوذ نور احکام در دل مؤمنان، تبعیت محض از خدا و رسول ، و... را در راستای نهادینه سازی عفت جنسی در قلوب مؤمنان طرح داشته است که جز از طریق حفظ حریم های محرم و نامحرم، خانواده، والدین، رسول الله، میسر نخواهد بود.

امروزه گسترش اینترنت با سبک زندگی الکترونیکی همراه است. شناختن سبک و الگوی زندگی افراد در ارائه خدمات مناسب به بخش های مختلف آن ها از ضروریات است؛ بنابراین به نظر می رسد متناسب با تحولات فناورانه و استفاده از فنآوری های نوین، سبک زندگی الکترونیکی افراد ابزاری برای بازاریابی و طراحی خدمات مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات باشد. هدف از این مطالعه بررسی تأثیر سبک زندگی الکترونیکی بر پذیرش تبلیغات و تمایل به خرید آنلاین در بین بانوان شهر اهواز است. براین اساس، این مطالعه از نظر ماهیت و هدف، یک پژوهش کاربردی و برحسب نحوه گردآوری داده ها از نوع پژوهش های توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری کلیه زنان شهروند اهوازی دارای تجربه خرید اینترنتی هستند که به روش نمونه گیری غیرتصادفی دردسترس، 384 نفر از آن ها به عنوان نمونه انتخاب و بررسی شدند. گردآوری داده ها با استفاده از پرسشنامه های استاندارد دارای روایی و پایایی انجام گرفت که با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری و به کمک نرم افزار SmartPLS تجزیه و تحلیل شدند. نتایج تحلیل داده ها نشان داد سبک های زندگی الکترونیکی (به جز سبک زندگی معاشرت طلب و سبک اضطرارمحور) بر قصد خرید اینترنتی تأثیر معناداری دارد. همچنین تأثیر سبک زندگی الکترونیکی بر پذیرش تبلیغات، و پذیرش تبلیغات بر قصد خرید اینترنتی به طور معنادار تأیید شد. علی رغم این، نقش میانجی پذیرش تبلیغات در تأثیر سبک زندگی الکترونیکی بر تمایل به خرید اینترنتی مثبت ولی غیرمعنادار شد و مورد تأیید قرار نگرفت.

گیلان با کمترین نرخ موالید از جمله پیرترین استان های کشور است. لذا مسئله کاهش جمعیت و نرخ موالید در استان یکی از مهم ترین مسائل استان گیلان به شمار می رود. یکی از مهم ترین عوامل تأثیرگذار در تحقق عملی اهداف سیاست های جمعیتی و افزایش میزان موالید، اقبال و پذیرش عمومی مردم و جامعه نسبت به این سیاست های جمعیتی است. بر این اساس در این پژوهش تلاش شد تا نگرش مردم گیلان از ابعاد شناختی عاطفی و عملی نسبت به سیاست های جمعیتی کشور مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد. برای گردآوری داده ها ضمن اتخاذ رویکردی توصیفی و پیمایشی تلاش شد تا با ابزار پرسشنامه نگرش مردم گیلان در خصوص سیاست های جمعیتی مورد بررسی قرار گیرد. جامعه آماری پژوهش شامل ساکنان 18 تا 50 ساله متأهل استان گیلان است و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 384 نفر محاسبه گردید. نتایج پژوهش حاکی از آن است که نگرش مردم نسبت به قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در وضعیت بینابین (نه خیلی منفی نه خیلی مثبت) قرار دارد. 70 درصد پاسخ دهندگان از محتوای قانون اطلاع زیادی ندارند. بر اساس نتایج پیمایش، رابطه معناداری میان جنسیت، مذهب، تحصیلات و محل سکونت افراد و شغل با نگرش آنان نسبت به سیاست های جمعیتی وجود ندارد؛ اما بین نگرش رفتاری و سن رابطه معنادار معکوس وجود دارد. همچنین میان برخی از ابعاد نگرشی افراد و مدت تأهل و تعداد فرزند، نوع سکونت (مالک- مستأجر) و میزان هزینه کرد ماهانه و درآمد فعلی افراد و نیز تعداد مطلوب فرزند رابطه معنادار وجود دارد. اگر چه از جنبه عاطفی همسویی نسبتاً زیادی با مقوله فرزندآوری و قانون حمایت از خانواده دیده می شود اما با توجه به نمره پایین نگرش شناختی و رفتاری عموم زوج های گیلانی می توان گفت نسبت به قانون و اهداف آن و مقوله فرزندآوری از حیث عملی و رفتاری همراهی وجود ندارد.

از چالش های مهم در حوزه خانواده، مسئله فرزند آوری است. اینکه آیا فرزندآوری یک حق یا حکم است، می تواند مبنای تصمیم گیری در موضوعات مختلف حقوقی وابسته به خانواده شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی نظرات مشهور فقهای امامیه در ماهیت حکمی فرزندآوری و تعارض این حق با دیگر حقوق زوجین و علل انگیزشی امتناع زوجین از فرزندآوری روش تحلیلی – اسنادی  انجام شد. بدین منظور منابع مکتوب فقهی- حقوقی در این مسئله مورد بررسی قرار گرفت و نتایج بررسی ها نشان داد فرزندآوری یک حق  است. برخی فقها حق فرزند آوری را به زن و برخی دیگر به مرد اختصاص داده اند. هر کدام از فقها سعی کرده اند در اثبات نظر خود به ادله ای استناد کنند که ادله هر دو دیدگاه قابل نقد است.نداندا  دیدگاهی که جامع به نظر می رسد این است که حق فرزندآوری یک حق مشترک میان زوجین است که می توان این نظر را با توجه به ثبوت دیه بر عزل کننده اعم از زن و مرد، مستحب بودن ازدواج با زن ولود، عدم ظهور آیات و روایات بر وجوب فرزندآوری تقویت کرد. این دیدگاه، باتوجه به عرف متشرعه و به مثابه یک حق طبیعی زن و مرد، اختلافات درباره ماهیت حکمی فرزندآوری را کاهش می دهد.

نابرابری های جنسیتی در دسترسی به فضاهای شهری و ورزشی، از چالش های اساسی توسعه پایدار شهری و ارتقای سلامت زنان محسوب می شود. هدف پژوهش حاضر، ارائه الگوی شهر سالم و دوستدار فعالیت بدنی زنان در تعاملات برنامه ریزی شهری است تا زمینه مشارکت فعال تر زنان در فضاهای عمومی فراهم شود. این مطالعه با رویکرد کیفی و مبتنی بر پارادایم تفسیری-برساختی، با بهره گیری از روش داده بنیاد گلیزر انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۵ نفر از زنان، کارشناسان و برنامه ریزان شهری و ورزشی به صورت هدفمند و تا اشباع نظری گردآوری شد. تحلیل داده ها با کدگذاری باز و محوری صورت گرفت و مدل مفهومی پژوهش استخراج شد. نتایج نشان داد تحقق شهر سالم و دوستدار فعالیت بدنی زنان، مستلزم توجه به ابعاد اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، زیست محیطی، اعتقادی، تاریخی و فناوری است. عوامل کلیدی شامل دسترس پذیری فضاهای ورزشی، تأمین امنیت، طراحی زیرساخت های شهری مناسب و حمایت های اجتماعی و فرهنگی شناسایی شد. این عوامل، مشارکت زنان در فعالیت های بدنی را افزایش می دهد و پیامدهایی مانند ارتقای سلامت جسمی و روانی، تقویت تعاملات اجتماعی، افزایش هویت فردی و بهبود کیفیت زندگی شهری را به همراه دارد؛ بنابراین برنامه ریزی جامع شهری با محوریت عدالت جنسیتی، امنیت و دسترس پذیری می تواند مشارکت زنان در فعالیت های بدنی را ارتقا دهد و گامی مؤثر در جهت توسعه پایدار شهری باشد.

پژوهش حاضر با هدف بررسی دو رویکرد تکریم و تحقیر زن در کتب تفسیری تسنیم و مفاتیح الغیب انجام شد و به این سؤال که کدام رویکرد تفسیری با مراد قرآن در منزلت زن انطباق بیشتری دارد، پاسخ داد. براین اساس با این پیش فرض که برخی خوانش ها از متون دینی در سمت وسو دادن به تلقی های بدبینانه از اسلام در مورد زنان مؤثر است، دیدگاه های تفسیری فخر رازی در تفسیر مفاتیح الغیب و دیدگاه های آیت الله جوادی آملی در تفسیر تسنیم در محورهای شخصیت، حقوق خانوادگی، حقوق اجتماعی و حقوق مالی زن به روش تحلیلی- اسنادی با رویکرد تطبیقی بررسی شد. یافته های پژوهش نشان داد که مشی فقهی و کلامی، روش بهره گیری از روایات و تحولات عصر این دو مفسر در شکل گیری نگرش آنها و تفسیر آیات مرتبط با منزلت زنان مؤثر بوده است و نگرش تحقیرآمیز فخر رازی به زن، نه فقط نظر اسلام نیست بلکه مورد نقد آیت الله جوادی آملی قرار گرفته است و اندیشمندان متعددی از اهل سنت نیز آن را به چالش کشیده اند.

زمینه و هدف: دروازه بانی مادران شامل روش های است که مادران به محدودکردن یا تقویت مشارکت پدران در فرزندپروری می پردازند. هدف پژوهش حاضر بررسی ویژگی های روان سنجی مقیاس سه بعدی دروازه بانی مادران (MGK_P) (پوهلمن و پالسی،2017) در جامعه مادران ایرانی بود. روش: پژوهش حاضر از نوع روان سنجی بود که در زمره تحقیقات همبستگی است. جامعه آماری حاضر شامل 386 نفر از مادران ایرانی دارای فرزند 2-5 بود که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. شرکت کنندگان نسخه فارسی مقیاس همراه با پرسش نامه رضایت زناشویی انریچ (ENRICH) (اولسون،1998) و مقیاس خودکارآمدی والدگری دومکا (PSAM) (دوکما،1996) تکمیل نمودند. برای بررسی روایی سازه از روش تحلیل عامل تأییدی و روایی همگرا و واگرا از طریق محاسبه ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد؛ برای بررسی اعتبار ابزار از شاخص همسانی درونی بر مبنای ضریب آلفای کرونباخ و شاخص پایایی ترکیبی استفاده شد. یافته ها: نتایج تحلیل عاملی تأییدی حاکی از برازش و مطلوب بودن مدل سه بعدی بود. همبستگی های معنادار میان این مقیاس و مقیاس های خودکارآمدی والدگری و رضایت زناشویی نیز روایی واگرا و همگرا این مقیاس را تأیید نمود. اعتبار مقیاس با استفاده از محاسبه ضریب آلفای کرونباخ برای ابعاد در دامنه 73/0 تا 80/0 بود و اعتبار مرکب برای ابعاد این مقیاس بین 72/0 تا 81/0 بود. بحث نتیجه گیری: باتوجه به مطلوب بودن خصوصیات روان سنجی مقیاس فارسی دروازه بانی مادران می توان از آن به عنوان یک ابزار معتبر در جامعه مادران ایرانی استفاده کرد.

علیرغم اینکه در سال های اخیر سهم مشارکت زنان در سطوح مختلف مدیریتی و تصمیم گیری بخش دولتی افزایش یافته است، زنان همچنان در پست های پست های مدیریتی چالش هایی مواجهند. هدف این پژوهش شناسایی چالش های زنان در پست های مدیریتی است. پژوهش حاضر کاربردی و با استراتژی تحلیل مضمون انجام گرفت. جامعه پژوهش زنان شاغل در پست های مدیریتی سازمان های دولتی استان تهران بودند. ابزار پژوهش مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. به روش هدفمند و با معیار اشباع نظری داده ها، 17 مصاحبه انجام گرفت. بر اساس یافته ها، 16 چالش زنان در پست های مدیریتی شناسایی شد؛ که در قالب دو مضمون اصلی و پنج مضمون فرعی دسته بندی شد. با توجه به یافته ها، چالش های سازمانی عبارت اند از چالش های مربوط به منابع انسانی، چالش های فرهنگی، و محدودیت استفاده از تسهیلات قانونی؛ همچنین، در چالش های فردی، دو مضمون فرعی به دست آمد که عبارت اند از عدم تناسب ویژگی های فردی با پست های مدیریتی، و ترجیحات زنان. در نهایت، با توجه به لزوم فعالیت زنان در برخی پست های مدیریتی و وجود چالش های مختلف، کاهش اثرات این چالش ها توسط خود مدیران زن و سازمان ها و دست اندرکاران در سازمان های دولتی ضروری است.

پژوهش حاضر با هدف اثربخشی تلفیقی شفقت به خود و معنادهی به رنج مبتنی بر آموزه های اسلامی بر بی رمقی زناشویی و خود سرزنش گری زوجین با فرزند کم توان ذهنی انجام گرفت. این پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون و پیگیری با گروه آزمایش و کنترل بود. جامعه پژوهش، زوجین با فرزند کم توان ذهنی شهر تهران در سال 1402 بود. نمونه پژوهش شامل 30 زوج با فرزند کم توان ذهنی در حال تحصیل در منطقه 18 شهر تهران بودند (هر یک 15 زوج) که با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و با روش تصادفی در دو گروه مساوی جایگزین شدند. گروه آزمایش 10 جلسه ی 90 دقیقه ای (هر هفته دو جلسه) مداخله تلفیقی شفقت به خود و معنادهی به رنج مبتنی بر آموزه های اسلامی را دریافت کرد و گروه کنترل در لیست انتظار برای آموزش قرار گرفت. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه بی رمقی زناشویی پایینز (1996) و مقیاس خودسرزنش گری تامسون و زوروف (2004) بود. داده ها توسط نرم افزار spss24 و با استفاده از تحلیل کوواریانس تحلیل شدند. نتایج نشان داد که آموزش تلفیقی شفقت به خود و معنادهی به رنج مبتنی بر آموزه های اسلامی بر بی رمقی زناشویی و خودسرزنش گری زوجین با فرزند کم توانی ذهنی گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل اثربخشی معنادار و پایداری دارد (05/0>P)؛ به عبارت دیگر، مداخله تلفیقی شفقت به خود و معنادهی به رنج باعث کاهش ابعاد بی رمقی زناشویی (خستگی عاطفی، 01/0>p، 06/97=F؛ خستگی روانی 01/0>P، 21/72=F و خستگی جسمی 01/0>P، 63/69=F) و خود سرزنش گری (خود سرزنش گری مقایسه ای 01/0>P، 39/138=F و خود سرزنش گری درونی، 01/0>p، 16/159=F) زوجین با فرزند کم توان ذهنی شد؛ بنابراین می توان نتیجه گرفت که تلفیق شفقت به خود و معنادهی به رنج مبتنی بر آموزه های اسلامی به پذیرش و معنابخشی به رنج، تقویت تفکر مثبت و کاهش هیجانات منفی زوجین با فرزند کم توان ذهنی منجر شده و از آن می توان به عنوان یک الگوی آموزشی و درمانی به منظور کاهش بی رمقی و خود سرزنش گری زوجین در قالب کارگاه های آموزشی و درمانی بهره گرفت.

هدف از پژوهش حاضر، طراحی الگوی خانواده کارآمد ایرانی اسلامی و اثربخشی آن بر تعارضات زناشویی زوجین متقاضی طلاق است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و به لحاظ روش اجرا آمیخته است. مشارکت کنندگان پژوهش حاضر در بخش کیفی اساتید حوزه روانشناسی اسلامی و اساتید علوم اسلامی به روش غیرتصادفی گلوله برفی انتخاب شدند. جامعه آماری در بخش کمّی نیز شامل متقاضیان طلاق مراجعه کننده به دادگاه در شهر کرمانشاه در سال 1401 شامل 30 زوج (15 نفر زن و 15 نفر مرد) به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها در بخش کیفی مصاحبه و در بخش کمّی پرسشنامه تعارض زناشویی براتی و ثنایی (1379) بود. براساس نتایج به دست آمده عوامل زمینه ساز خانواده کارامد ایرانی – اسلامی شامل سلامت محیط کار، سلامت خانواده، سلامت جامعه، سلامت روابط، تفریح های سالم، تجربه بالا، دانش کافی، فرهنگ سازی صحیح، تمیز کار از خانواده، عوامل مداخله گر شامل ناظر تلقی نمودن خدا، پرورش توحیدی خود، اعتقاد به معاد، مقابله با خودخواهی، روزی حلال، دعا در حق خانواده، تربیت صحیح فرزندان در هر دوران، بردباری، غلبه بر نفس اماره، حکمفرمایی قانون، باور به موهبت بودن خانواده، امر به معروف در خانواده، احترام به یکدیگر، حساب شده بودن امر و نهی ها، رازداری و خویشتن داری، خیرخواهی در حق یکدیگر، فرهنگ سازی در خانواده، راهبردها شامل مراجعه زوجین به مشاوره، آموزش احترام به یکدیگر، آموزش مسئولیت پذیری، برنامه ریزی کردن برای تفریح، کنترل روابط با جنس مخالف، آموزش احترام به یکدیگر، پرورش زوجین، آموزش و فرهنگ سازی صحیح در خانواده ها، توکل به خدا، آموزش تعامل صحیح زوجین با یکدیگر شناسایی شدند. نتایج بخش اثربخشی نشان داد که الگوی خانواده کارامد ایرانی – اسلامی بر تعارضات زناشویی زوجین متقاضی طلاق اثربخش بود.

مقدمه : روان شناسی مثبت نگر سلامت روانی را معادل کارکرد مثبت آن انگاشته و آنرا در قالب بهزیستی روان شناختی مفهوم سازی کرده است. از آنجایی که بهزیستی روان شناختی یکی از شاخص های مهم سنجش بهداشت روان می باشد و پیامد های روان شناختی مثبت زیادی به همراه دارد، بررسی عوامل فردی و اجتماعی موثر بر آن بسیار حائز اهمیت است. بهزیستی روان شناختی متاثر از عوامل متعددی است. هدف این پژوهش بررسی نقش دو عامل سبک زندگی ارتقادهنده سلامت و خودکارآمدی تحصیلی در تبیین بهزیستی روانشناختی می باشد. روش: این مطالعه از نظر هدف توسعه ای و یک پژوهش توصیفی-همبستگی است که در اسفند 1402 و فروردین 1403 لینک الکترونیکی سه پرسشنامه بهزیستی روان شناختی ریف فرم کوتاه، سبک ارتقاء دهنده سلامت والکر و خودکارآمدی تحصیلی جینکز و مورگان در گروههای مجازی دانش آموزان دختر هنرستانی شهر سنندج ارسال شد و از 400 نفر تکمیل کننده پرسشنامه تعداد 173 نفر از دانش آموزان که به طور کامل به سوالات پاسخ دادند، داده های پرسشنامه آنها با نرم افزار آموس و روش آماری معادلات ساختاری تجزیه و تحلیل گردید. یافته ها : نشان داد وزن رگرسیونی سبک ارتقای سلامت بر بهزیستی معنی دار، وزن رگرسیونی خودکارآمدی تحصیلی بر بهزیستی دارای معنی داری کمتر از 01/0 درصد است و همبستگی میان سبک ارتقای دهنده سلامت و خودکارآمدی در سطح کمتر از 01/0 معنی دار است. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش حاکی از اهمیت سبک زندگی ارتقادهنده سلامت و احساس خودکارآمدی تحصیلی در بهزیستی روان شناختی دانش آموزان دختر هنرستانی می باشند.

مقدمه : خانواده به عنوان مهمترین نهاد اجتماعی که سلامت زیستی و معنوی آن همواره مورد توجه بوده و به همین علت دقت در خوراک و تغذیه به عنوان اصلی مهم و اساسی در تأمین سلامت افراد خانواده از اهمیت زیادی برخوردار و از جمله دلایل سلامت زیستی و کمال انسانی و رشد خانواده و جامعه است. با تغییرات سبک زندگی و گسترش سلطه فناوری های نوین بر زندگی عصر حاضر، سلامت زیستی و تغذیه ای دستخوش تغییرات و چالش هایی شده که لازم است با رجوع به منابع اصیل و کاربردی مانند دستورات قرآن و سیره امام رضا(ع) جهت کنترل و رفع آن ها تلاش شود. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش و جایگاه تعالیم تغذیه ای در سلامت زیستی و رشد معنوی خانواده است. روش : باتوجه به ماهیت موضوع روش پژوهش کیفی و با رویکرد توصیفی – تحلیلی با استناد به منابع قرآنی و روایی و نتایج تحقیقات علمی مرتبط استفاده گردید. یافته ها : یافته های پژوهش نشان داد از اصول مهم در سلامتی زیستی خانواده مبتنی بر تغذیه؛ توجه و نگریستن در تغذیه و تأکید بر حلال بودن آن و تناسب با زمان(فصل)و مکان(موقعیت جغرافیایی)همراه با رعایت آداب غذاخوردن است که ضامن سلامت زیستی افراد خانواده و رشد معنوی آنان از جهات متعدد و در نهایت تعالی و رشد اعضای جامعه خواهد بود. نتیجه گیری :علیرغم تأثیرپذیری خانواده از عوامل مختلف، دقت و توجه به تغذیه و آداب آن همواره مورد تأکید دستورات دینی و سیره رضوی بوده است که نشان از اهمیت آن در سلامت زیستی و رشد معنوی خانواده و جامعه است.

یکی از موضوعات کلیدی مورد بحث برای زنان در کشورهای درحال توسعه، توانمندسازی زنان روستایی و چگونگی افزایش توانمندی و نقش آن ها در توسعه مناطق روستایی است. توجه به نقش زنان و بحث های جنسیتی و شناسایی عوامل و محرک های مؤثر بر توانمندسازی زنان در بسترهای توسعه روستایی می تواند تأثیر بسزایی در فرایندهای توسعه و اتخاذ سیاست های مربوط داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر احیای صنایع دستی بر توانمندسازی زنان روستایی در روستاهای منطقه الموت استان قزوین انجام شد. این پژوهش به لحاظ پارادایم کمی، از نظر هدف کاربردی و از لحاظ روش علی-ارتباطی است. جامعه آماری پژوهش تمامی زنان روستایی فعال در حوزه صنایع دستی است و حجم نمونه به روش نمونه گیری تصادفی ۱۰۰ نفر برآورد شد. برای بررسی داده های پژوهش، بعد از تحلیل توصیفی با استفاده از نرم افزار SPSS-22 و PLS-3 و با کمک معادلات ساختاری به بررسی فرضیات پرداخته شد. نتایج رویکرد مدلسازی معادله های ساختاری گویای آن است که احیای صنایع دستی در ابعاد روانی (812/0=β)، اجتماعی (682/0=β) و اقتصادی (321/0=β)، تأثیر مثبت و معناداری بر توانمندی زنان روستایی منطقه مورد مطالعه دارد؛ بنابراین برای افزایش توانمندی زنان روستایی در منطقه مورد مطالعه و سایر مناطق روستایی کشور، لازم است به این عوامل نیز توجه کافی صورت گیرد.

آموزه های قرآن به همراه احادیث اهل بیت ((ع))، دو رکن اساسی و مهم دین اسلام را تشکیل می دهند. قرآن، کلام پروردگار و مصون از هرگونه تحریف است، اما روایات بر اثر عوامل مختلف، دستخوش تغییراتی شده اند که این امر، ضرورت ارزیابی و پالایش آنها را دوچندان می نماید. مسئله اصلی پژوهش حاضر، بررسی حدیث «عُقُولُ النِّسَاءِ فِی جَمَالِهِنَّ وَ جَمَالُ الرِّجَالِ فِی عُقُولِهِمْ» به عنوان سخنی منقول از امام علی(ع) در جوامع روایی است که خِرد زن را وابسته به زیبایی وی و زیبایی مرد را در گرو خِرد او معرفی نموده است. تبیین چرایی و علت این تقابل و نیز پیامد برداشت های ناصحیحی که ممکن است از روایت فوق صورت پذیرد، بر اهمیت بررسی و اعتبارسنجی آن می افزاید. نوشتار پیش رو به روش توصیفی- تحلیلی و با هدف پرده برداری از مراد اصلی گوینده کلام نگارش یافته است. یافته های پژوهش نشان می دهد سند این روایت، به دلیل حضور راوی مجهول، ضعیف و همچنین به دلیل وجود طریقی واحد در نقل آن (تفرّد) غیرقابل اعتماد است. محتوای روایت نیز می تواند اشاره به طرز فکری از نگاه عموم مردم؛ یا تفاوت های طبیعی در خلقت زن و مرد و تمایلات هر کدام؛ و یا غلبه خارجی در صدر اسلام به دلیل کم توجهی به امر تعلیم وتربیت زنان داشته باشد. همچنین باید گفت تفاوت ادراکی زن و مرد در عقل «نظری» است (نه عقل «عملی») که تاثیری بر سعادت یا کمالات انسانی نخواهد داشت؛ و واژه جمال نیز به طور مطلق بر هرگونه زیبایی ظاهری و باطنی (نه فقط «زیبارویی») دلالت دارد. نتیجه آنکه، سخن امام(ع) در مقام ارزش گذاری یکی بر دیگری نیست؛ بلکه درصدد گزارش از یک واقعیت تکوینی در کیفیت خلقت زن و مرد بوده و ناظر به حالات طبیعیِ انسانی بیان شده است. 

هدف از این پژوهش، واکاوی الگوی رهبری توجهی در مدیران زن آموزش وپرورش استان کرمانشاه بود. نوع پژوهش ازنظر هدف کاربردی – توسعه ای و ازنظر ماهیت داده ها، کیفی – کمی می باشد. در مرحله کیفی پژوهش بر اساس نظریه داده بنیاد با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته به روش غیر تصادفی هدفمند در بین 15 نفر از مدیران زن و خبرگان مدیریت آموزش وپرورش و با معیار اشباع داده ها، ابعاد الگوی رهبری توجهی شناسایی شد. نتایج حاصل از بخش کیفی نشان داد الگوی پیشنهادی نهایی شامل شش بُعد اصلی است که شامل شرایط علی (بهره وری مدارس و ارزیابی خلاقانه)، پدیده محوری (رهبری همدلانه و تغییر و نوآوری)، شرایط زمینه ای (فرهنگ سازمانی و ساختار سازمانی)، شرایط مداخله گر (الزامات محیطی و کمبود مهارت های نرم)، راهبردها (همسوسازی آموزش پایدار و توسعه فردی) و پیامدها (تحلیل پیشگویانه و تصمیم سازی چابک) می باشند. در بخش کمی پژوهش با بررسی نمونه 200 نفرِ از مدیران زن مدارس به روش طبقه ای- تصادفی نتایج بخش کیفی با استفاده از پرسش نامه محقق ساخته بررسی شد. روایی و پایایی پرسشنامه تائید و درنهایت داده ها با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار pls3 تجزیه وتحلیل شد. نتایج حاصل از بخش کمی پژوهش نشان می دهد الگوی طراحی شده برازش مناسبی دارد. الگوی رهبری توجهی به مدیران زن آموزش وپرورش کمک می کند تا با بهره گیری از مؤلفه های رهبری توجهی و تمرکز بر پدیده محوری مانند رهبری همدلانه و تغییر و نوآوری، محیطی یادگیری محور و کارآمدتر ایجاد کنند که به بهبود کیفیت آموزش وپرورش می انجامد.

زنانی که استیگمای نامادری را با خود حمل می کنند، علاوه برتجربه ی رنج و نادیده انگاشتگی در محیط زندگی، پیوسته از منظری بیرونی مورد قضاوت قرار می گیرند. در پژوهش حاضر، با روش پدیدارشناسی و با تکیه بر تجارب زیسته ی نمونه ای از زنان نامادر سنندجی، سعی شد تا بستر های تجربه نامادری، پنداشت ها، شیوه های مواجهه و دلالت های نامادری در زندگی شناسایی گردد. در این راستا، با نمونه ای 14 نفره از نامادران مصاحبه عمیق به عمل آمد. نتایج حاصله در قالب شش مضمون اصلی«بی پناهی»،«فریب»، «دلبستگی»،«مظلومیت و تعارض چندگانه»،«تعامل مخدوش و دگردیسی واکنشی»، و «طرد اجتماعی» دسته بندی شد و نهایتاً ذات تجربه ی شخصی آن ها در مضمون هسته ی «استیگمای نامادری و شکاف میان هویت بالقوه و هویت بالفعل» تجمیع گشت که بر انفصال زنان مورد مطالعه از فعلیتی قابل توقع دلالت دارد که قرارگرفتن در نقش نامادری موجب واماندن شان از آن شده است؛ امری که هویت بالفعل نامادران را به برساختی مجعول و تحمیل شده بدل ساخته است. مشارکت کنندگان خود را قربانی انگ های پیشینی عامه پنداشته اند، که در نتیجه ی آن متحمل رنج های متعدد و همچنین بازماندن از فرصت های زندگی اجتماعی شده اند. وضعیت مذکور به رغم تلاش آن ها برای تحقق قابلیت های بالقوه ی شان در جهت تشکیل خانواده ای یکپارچه که در آن کرامت همه ی اعضا به درستی بازشناخته شود، می باشد.

این پژوهش به مطالعه وضعیت زنان شاغلی که به صورت غیررسمی مشغول به فعالیت هستند پرداخته است. پرسش پژوهش این است که چرا زنان به این عرصه از اقتصاد وارد می شوند و چه چیز هایی را تجربه می کنند. این پدیده از منظر خود زنان مطالعه شده و نگاهی از درون به پدیده اشتغال غیررسمی زنان است که به روش کیفی تحلیل تماتیک انجام شده است و سعی نموده نتایج مصاحبه هایی را که با 30 نفر از زنان انجام شده را تحلیل نماید. نتایج مطالعه نشان می دهند که زنان به دو دلیل عمده «میل به حضور در اجتماع» و «نیازهای مالی» وارد بازار کار غیررسمی می شوند. در این عرصه «رابطه نابرابر»، «حس استثمارشدگی» و «حس ناتوانی در حق ستانی» را تجربه می کنند. این مطالعه نتیجه می گیرد که روابط حاکم بر فضای کسب و کار زنان، به ویژه در حالت غیررسمی آن، وضعیتی اسفبار و مملو از پایمال شدن حقوق شغلی و اجتماعی است.