درخت حوزه‌های تخصصی

هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل و نقشه راه و نگاشت-نهاد آموزش عالی با رویکرد بین المللی شدن در نظام علم و فناوری ایران در وضعیت موجود انجام شده است. روش شناسی: پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر چگونگی به دست آوری اطلاعات از نوع مطالعه موردی است. مشارکت کنندگان شامل 15 نفر از صاحب نظران و استادان و پژوهشگران حوزه آموزش عالی می باشند که به روش هدفمند نمونه گیری و سپس به صورت نیمه ساختاریافته مصاحبه شده اند. داده ها به کمک نرم افزار MAXQDA v2020 کدگذاری شده است. یافته ها: یافته ها نشان داد که مهم ترین نهادهای تأثیرگذار بر بین المللی سازی آموزش عالی 5 دسته یعنی نهادهای سیاست گذار کلان ، نهادهای واسطه پیاده سازی سیاست ها، نهادهای اجرایی ، نهادهای سیاست گذار اجرایی  و نهادهای سیاست گذار می باشند. همچنین مهم ترین کارکردهای این نهادها در جهت بین المللی سازی آموزش عالی شامل کارکردهای سیاست گذاری، تنظیم گری، تسهیل گری، ارائه دهنده خدمات می باشد. نتیجه گیری و پیشنهادها:  پژوهش نشان داد که نظام آموزش عالی ایران دارای ظرفیت های بالقوه قابل توجهی برای بین المللی شدن است؛ اما این ظرفیت ها به دلیل پراکندگی وظایف، نبود هماهنگی نهادی، ضعف در تنظیم گری و کم توجهی به نقش کلیدی دانشگاه ها و ساختارهای علمی بین المللی به فعلیت نرسیده اند. همچنین مشخص شد که اقدامات صورت گرفته عمدتاً نمادین، محدود به امضای تفاهم نامه و برگزاری کنفرانس بوده و با الزامات یک دانشگاه بین المللی فاصله دارد. طراحی نگاشت نهادی می تواند به عنوان ابزاری استراتژیک برای شناخت بازیگران، تعیین نقش آن ها، رفع موازی کاری و ایجاد هماهنگی نهادی عمل کند و مسیر سیاست گذاری هدفمند و اثربخش را هموار سازد. نوآوری و اصالت:  این مقاله با رویکردی نو تلاش دارد مهمترین نهادهای تاثیرگذار بر بین المللی سازی آموزش عالی  ایران در وضعیت موجود را شناسایی و آنها را دسته بندی نماید.

هدف پژوهش حاضر بررسی ویژگی های روانسنجی پرسشنامه ی انگیزه های استفاده از هوش مصنوعی در دانشجویان بود. روش پژوهش حاضر توصیفی و از نوع مطالعات روانسنجی بود. جامعه ی آماری پژوهش را تمامی دانشجویان دانشگاه محقق اردبیلی در سال تحصیلی 1403-1402 تشکیل می دادند که از میان آنها با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس 318 نفر (187 پسر و 131 دختر) به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه ی انگیزه های استفاده از هوش مصنوعی یورت و کاسارجی (2024) و نگرش کلّی نسبت به هوش مصنوعی شپمن و رودوی (2020) استفاده شد. برای بررسی روایی پرسشنامه از روایی ملاکی (همزمان) با مقیاس نگرش کلّی نسبت به هوش مصنوعی و تحلیل عاملی تأییدی و برای بررسی پایایی پرسشنامه از روش همسانی درونی استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی نشان داد که این پرسشنامه برازش مناسب داشته و در نتیجه از روایی مطلوبی برخوردار است (97/0=CFI، 95/0=NFI، 96/0=NNFI و 059/0=RMSEA). نتایج حاصل از ضریب همسانی درونی (ضریب آلفای کرونباخ) نشانگر پایایی خوب پرسشنامه بود. به طوری که ضریب آلفای کرونباخ برای عامل انتظار 87/0، برای عامل دستیابی 86/0، برای عامل سودمندی 89/0، برای عامل ارزش ذاتی/بهره 82/0 و برای عامل هزینه 72/0 به دست آمد. بنابراین، می توان گفت که پرسشنامه ی انگیزههای استفاده از هوش مصنوعی برای سنجش این سازه در نمونه های دانشجویان ایرانی از روایی و پایایی کافی برخوردار است.

یافتن معنا در زندگی از مهمترین نیازهایی است که برای همه انسان ها و در هر سطحی می تواند مطرح باشد. اما، ظهور و بروز آن در مرحله نوجوانی، اهمیت آن را در این دوره دو چندان می کند. نسل جوان سرمایه های عظیم هر کشوری محسوب می شوند و زمانی می توانند نقش خویش را در توسعه و پیشرفت کشور بهتر ایفا کنند که در رویارویی با بحران های زندگی و واقعیت های جامعه آمادگی لازم را دارا باشند. لذا، آگاهی از نگرش های آنان به منظور اتخاذ تصمیمات و راهکارهای مناسب و هم تجهیز آنان به مهارت های لازم در مواجهه با بحران های جهان معاصر از جمله بحران معنا امری ضروری است. هدف این پژوهش بررسی دیدگاه دانش آموزان نوجوان از معنای زندگی می باشد. با توجه به این هدف، با مصاحبه با نوجوانان، دیدگاه آنها در ارتباط با مؤلفه های معنای زندگی مورد واکاوی قرار گرفت. این پژوهش در پارادایم کیفی انجام گرفته است. بدین صورت که ابتدا با 35 نفر از دانش آموزان سال یازدهم و دوازدهم دوره متوسطه، مصاحبه نیمه ساختار یافته انجام شد و داده ها، با روش پدیدارشناسی ون منن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. با استخراج درون مایه ها و مقایسه آنها، 22 مقوله فرعی و 10 مقوله اصلی استخراج شد که در نهایت در زیر 4 تم اصلی تحت عنوان «معنای زندگی در ارتباط باخود» معنای زندگی در ارتباط با دیگران «معنای زندگی در ارتباط با خدا» و «معنای زندگی در ارتباط با طبیعت» قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داد از میان این چهار حیطه، نوجوانان معنای زندگی را بیشتر در «ارتباط با خود» سپس «ارتباط با دیگران» تفسیر می کنند و «ارتباط با خدا و طبیعت» نسبت به دو حیطه دیگر برای آنها اهمیت کمتری دارد.

تحقیق حاضر با هدف شناخت اهداف و محتوای برنامه درسی تربیت اخلاقی برای دانش آموزان مقطع متوسطه دوره دوم براساس اندیشه های امام خواجه نصیرالدین طوسی انجام شد. تحقیق به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ روش انجام کار کیفی از نوع تحلیل محتوا است. جامعه آماری تحقیق کتاب های ترجمه شده خواجه نصیرالدین طوسی و مقالات که در این زمینه دربازه زمانی 1395-1402 به چاپ رسیده است بود. حجم نمونه تا اشباع مفهومی ادامه داشت و روایی داده ها از طریق سه سویه سازی داده ها و پایائی از ضریب توافق 74/0 به دست آمد و ابزار تحقیق فیش برداری بود. یافته های تحقیق نشان داد اهداف تأدیبی، اهداف تفهیمی، اهداف آموزشی (تعلیمی) مهم ترین اهداف تعلیم و تربیت اخلاقی از نظرخواجه نصیرالدین طوسی است. محتوای درسی مبتنی بر نظر خواجه نصیرالدین طوسی شامل شناخت و آموزش فضائل (مکارم اخلاق)، شناسایی عیوب (از بین بردن رذائل) و تدبیر اولاد است. درنتیجه می توان گفت استفاده از این برنامه درسی در بهبود محیط های آموزشی و ارتقای ارزش های اخلاقی دانش آموزان نقش دارد.

اعتیاد به مواد مخدر، امروزه یکی از معضلات اساسی زندگی بشری به شمار می رود و می تواند هر گوشه از زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد بنابراین هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر برنامه آموزشی پیشگیری از سوءمصرف مواد مخدر بر گرایش و نگرش دانش آموزان متوسطه دوم بود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون–پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری دانش آموزان متوسطه دوم شهرستان ایذه بود که ۴۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب و به دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۲۰ نفر) تقسیم شدند. ابزارهای گردآوری داده ها پرسشنامه نگرش به مواد مخدر کریمی و همکاران(1391) و پرسشنامه گرایش به مواد مخدر زرگر و همکاران(1387) بود. گروه آزمایش در معرض برنامه آموزشی پیشگیری از اعتیاد قرار گرفت که شامل ۱۲ جلسه بود قرار گرفتند و گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکرد. طول مدت اجرای برنامه حدود ۳ ماه بود. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس تجزیه وتحلیل شد. نتایج تحلیل کوواریانس تک متغیره نشان داد که برنامه آموزشی تأثیر معناداری بر کاهش گرایش به مصرف مواد داشت و حدود ۹۰ درصد تغییرات پس آزمون گرایش به برنامه مرتبط بود. همچنین تأثیر معناداری بر بهبود نگرش نسبت به اعتیاد داشت و حدود ۶۹ درصد تغییرات پس آزمون نگرش به برنامه آموزشی مرتبط بود. باتوجه به نتایج اهمیت طراحی برنامه های مهارت محور و مشارکتی در مدارس، بهره گیری از روش های فعال آموزشی را برای پیشگیری از مصرف مواد در سنین نوجوانی و جوانی برجسته می سازد.

مقدمه: آموزش به بیمار با هدف تاثیر بر رفتارهای سلامتی بیمار انجام می شود، لذا سنجش اثربخشی آموزش ها یک ضرورت است. هدف از انجام این پژوهش، مقایسه میزان اثربخشی آموزش بیمار توسط پرستاران از دیدگاه بیماران بستری بود. روش ها: مطالعه حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی است که 422 بیمار بستری در بیمارستان علی ابن ابیطالب (ع) شهر زاهدان در سال 1402، در پژوهش شرکت نمودند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه اطلاعات جمعیت شناختی و پرسشنامه استاندارد ارزیابی اثربخشی آموزش پرستار به بیمار بود که نسبت روایی محتوا 99/0 و شاخص روایی محتوا 80/0 محاسبه شد. . پایایی ابزار از طریق ضریب آلفای کرونباخ 91/0 گزارش گردید. داده ها جمع آوری شده و در نرم افزار افزار آماری SPSS26 تحلیل شدند و از آزمون های آماری کای اسکوئر و آنالیزواریانس استفاده شد. یافته ها: میانگین نمره کلی اثربخشی آموزش پرستار به بیمار 85/4 ±44/13بود که باتوجه به آزمون آماری تحلیل واریانس یک طرفه میانگین نمره اثربخشی کلی در بخش های مختلف بایکدیگر تفاوت معناداری داشت(P=0.001) . یشترین نمره میانگین به بخش سوختگی ( 98/4 ± 61/15) و کمترین نمره میانگین به بخش داخلی (34/5 ± 33/12) تعلق داشت (P=0.000 ). نتیجه گیری: نتایج نشان داد کمترین میانگین نمره اثربخشی آموزش ها در بخش داخلی و بیشترین میانگین نمره اثربخشی در بخش سوختگی بوده است.در نهایت عملکرد پرستاران در ارائه آموزش اثر بخش به بیماران مطلوب است، اما نیاز به ارتقاء سطح معلومات حرفه ای خصوصا در حیطه داروها می باشد چرا که بیشترین نیاز بیماران به چگونگی استفاده از داروها در زمان ترخیص می باشد.

مقدمه: با گسترش آموزش های مجازی و چالش های پیش روی آموزش زبان انگلیسی در دوره اول متوسطه، از جمله کاهش انگیزه و تعامل دانش آموزان، این پژوهش با هدف طراحی الگویی برای تلفیق گیمیفیکیشن در آموزش مجازی زبان انگلیسی انجام شد. روش ها: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی-توسعه ای و از نظر گردآوری داده ها، کیفی بود که در چارچوب رویکرد نظریه داده بنیاد با الگوی نظام مند اشتراوس و کوربین (1998) انجام گرفت. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق با 15 نفر از صاحب نظران حوزه های آموزش زبان انگلیسی، فناوری آموزشی و معلمان مجرب گردآوری شد. مشارکت کنندگان به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و فرآیند جمع آوری داده ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA و از طریق کدگذاری سه مرحله ای (باز، محوری و انتخابی) مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها: از تحلیل مصاحبه ها، 577 کد اولیه استخراج شد که در قالب 137 کد باز و 26 زیرمقوله سازماندهی گردید. الگوی نهایی پژوهش در شش بُعد اصلی طراحی شد: شرایط علّی: پاسخگویی به نیاز نسل جدید، سیاست های کلان آموزشی، وضعیت انگیزشی دانش آموزان و ویژگی های خاص مقطع اول متوسطه. پدیده محوری: یادگیری تعاملی و انگیزشی زبان انگلیسی در محیط مجازی گیمیفیه شده. راهبردها: طراحی آموزشی هدفمند، توانمندسازی معلمان، سیستم پاداش دهی هوشمند، بازخورد مؤثر و پشتیبانی فنی. زمینه: زیرساخت فنی، فرهنگ آموزشی و حمایت نهادی، عوامل مداخله گر: موانع فرهنگی، محدودیت های فنی و چالش های آموزشی و پیامدها: دستاوردهای شناختی، عاطفی، زبانی، اجتماعی و سیستمی. نتیجه گیری: الگوی طراحی شده چارچوبی جامع و بومی برای اجرای اثربخش گیمیفیکیشن در آموزش مجازی زبان انگلیسی ارائه می دهد. این الگو می تواند با ایجاد محیطی جذاب و تعاملی، به بهبود انگیزه، مشارکت و مهارت های زبانی دانش آموزان دوره اول متوسطه منجر شود. اجرای موفق این الگو مستلزم توجه همزمان به جنبه های فنی، آموزشی و فرهنگی است.

زمینه و هدف: بریل به عنوان مهمترین نظام ارتباط نوشتاری کارآمد برای افراد با آسیب بینایی با موانعی در آموزش و یادگیری همراه است که شناسایی و وا کاوی آن ها برنامه ریزان، معلمان و والدین را در رفع این مشکلات کمک می کند. پژوهش حاضر با هدف وا کاوی موانع و تبیین راهکارهایی برای آموزش خط بریل به دانش آموزان با آسیب بینایی انجام شد. روش: روش پژوهش تفسیری با رویکرد کیفی و جامعه آماری مشتمل بر تمامی معلمان مشغول به کار مقطع ابتدایی مدارس استثنایی گروه نابینا استان چهارمحال و بختیاری در سال تحصیلی 1403 - 1402 بود. نمونه پژوهش با روش هدفمند زنجیره ای انتخاب و مصاحبه عمیق نیمه ساختار یافته حضوری با 19 نفر از معلمان تا اشباع نظری داده ها ادامه یافت. به منظور تأیید صحت و اعتماد پذیری داده های پژوهش، داده ها حین جمع آوری، تحلیل و مورد بازنگری و تکمیل قرار گر فت. به م نظور تحل یل داده ها از راه برد داده بن یاد و روش کد گذاری محتوای آشکار و پن هان ا ستفاده شد. یافته ها: حاصل تحلیل داده ها، استخراج 5 مانع علّّی مشتمل بر: ویژگی های جسمی دانش آموزان، ویژگی های روانی و ذهنی دانش آموزان، برنامه ریزی آموزشی و درسی، دسترسی به امکانات و نگرش خانواده؛ 4 عامل زمینه ای شامل نقص در حمایت های اقتصادی سازمان های دولتی و مردم نهاد، نقص در تصمیم گیری ها و برنامه ریزی های درون و برون سازمانی، خلاءهای موجود در تهیه و ارائه ابزارهای فناوری و دشواری آموزش و توانمندسازی فناوری برای افراد باآسیب بینایی، وجود خلاءهای فرهنگی و نگرشی در سطح جامعه؛ و 7 عامل مداخله گر اقتصادی، زیرساختی و سازمانی، تجربه و بینش معلم، امکانات و تجهیزات، وضعیت فرهنگی-اجتما عی خا نواده و مدر سه؛ تعی ین اقدا مات، پیامد ها و مدل پارادایمی بود. نتایج: نتایج بیانگر آن بود که به منظور رفع موانع فرا گیری خط بریل باید اقدامات چندگانه ای در حوزه آموزش فرد، خانواده و اجتماع، تقویت ارتباط مداوم و نزدیک بین مدرسه و خانواده، حمایت مادی و مالی خانواده ها و مدارس، اصلاح روش ها و برنامه های آموزشی به کمک ابزارهای فناوری نوین صورت گیرد تا پیامدهای مطلوب حاصل شود.

هدف پژوهش حاضر، طراحی و اعتباریابی الگویی برای آموزش کارآفرینی مبتنی بر فناوری برای مربیان رشته علوم تربیتی بوده است. روش پژوهش، آمیخته اکتشافی است. در ابتدا پژوهش کیفی با روش تحلیل محتوای کیفی و مصاحبه نیمه ساختاریافته اجرا شده است. در این بخش، الگوی آموزش کارآفرینی مبتنی بر فناوری طراحی شده است، سپس، در بخش کمّی، اعتبار محتوایی الگو بررسی و در ادامه برای اعتباریابی بیرونی طراحی بسته آموزشی برگرفته از الگو، روش پژوهش کمّی نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل مورد استفاده قرار گرفته است. نمونه پژوهش در بخش کیفی، 11 متخصص در حوزه کارآفرینی آموزشی و طراحی آموزشی بود که به طور هدفمند و مبتنی بر قاعده اشباع نظری انتخاب شده اند. پس از پیاده سازی داده ها، با استفاده از نرم افزار MAXQDA 11 مؤلفه های الگوی آموزشی مشخص شده است. در بخش کمی، با محاسبه روایی محتوایی CVI و همچنین شاخص مناسبت کلی روایی محتوایی S-CVI، الگوی استخراج شده از نظر اعتبار محتوایی مورد تأیید قرار گرفته است. در بخش کمّی 30 دانشجوی رشته علوم تربیتی به صورت تصادفی در گروههای آزمایش و کنترل قرار گرفتند. روش تحلیل شامل فراوانی، میانگین و تحلیل کوواریانس بود که بر این اساس بسته آموزشی برگرفته از الگو، دارای اعتبار بیرونی است.

زمینه و هدف: در عصر دیجیتال، آموزش برنامه نویسی و هوش مصنوعی به کودکان و نوجوانان به یکی از نیازهای اساسی برای توسعه مهارت های شناختی، حل مسئله و تفکر محاسباتی تبدیل شده است. این پژوهش با هدف بررسی چالش ها و فرصت های آموزش این مهارت ها در سیستم های آموزشی انجام شده است. روش پژوهش: این پژوهش توصیفی-تحلیلی و به روش پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری شامل ۳۰۰ دانش آموز، معلم، والدین و مدیر آموزشی بوده که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه استاندارد بود که روایی آن با تأیید متخصصان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (۰.۸۴) بررسی شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و Python تحلیل گردید. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که چالش های اصلی در آموزش برنامه نویسی و هوش مصنوعی شامل کمبود منابع استاندارد، نبود معلمان متخصص، روش های تدریس سنتی و عدم آگاهی والدین است. در مقابل، روش های نوین آموزشی نظیر گیمیفیکیشن، یادگیری مبتنی بر پروژه و استفاده از فناوری های تعاملی، نقش مؤثری در افزایش انگیزه و درک بهتر دانش آموزان از مفاهیم پیچیده دارند. همچنین، استفاده از هوش مصنوعی در ارائه بازخوردهای شخصی سازی شده به بهبود کیفیت یادگیری کمک کرده است. نتیجه گیری: این پژوهش بر اهمیت به کارگیری روش های نوین آموزشی، تربیت معلمان متخصص، توسعه منابع آموزشی مناسب و ادغام فناوری های تعاملی در محیط های آموزشی تأکید دارد. یافته های مطالعه می تواند به سیاست گذاران آموزشی، معلمان و والدین در بهبود روش های تدریس کمک کند. پیشنهاد می شود که مدارس از فناوری های نوین همچون واقعیت مجازی و هوش مصنوعی برای ارتقای سطح یادگیری دانش آموزان استفاده کنند.

هدف این مطالعه شناخت تجارب زیسته دانش آموزان از درک مفهوم شادی در برنامه درسی با روش پدیدارشناسی است.مشارکت کنندگان شامل 10 نفر از دانش آموزان دختر متوسطه دوم شهرتهران هستند که از طریق نمونه گیری هدفمند و روش موارد عادی انتخاب شده اند. تعداد مصاحبه ها بر اساس اشباع اطلاعاتی پژوهشگران مشخص شده است. داده ها به وسیله مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع آوری و با تحلیل تماتیک تفسیر گردید. یافته ها نشان می دهداز دیدگاه دانش-آموزان، ماهیت شادی شامل: شادی به عنوان یک احساس خوب و لذت بخش، احساس آرامش و دوری از استرس، انرژی سازنده و مثبت و خوش بینی نسبت به خود و زندگی است. ابعاد شادی شامل: معلم، ابزارهای یادگیری معنادار ، بعد فردی یادگیرنده، امکانات و تجهیزات مدرسه، خانواده وکارکنان مدرسه است. عواملی چون تدوین برنامه های درسی مبتنی بر علائق دانش آموزان، توجه به فعالیت های فوق برنامه، برگزاری مسابقات، تحول در شیوه های آموزش، جلب مشارکت دانش آموزان، برقراری ارتباط دوستانه با دانش آموزان ، توجه به خلاقیت و پیش بینی فرصت هایی برای فعالیت های اجتماعی موجب افزایش شادی دانش آموزان از طریق برنامه های درسی می شود.

پیشینه و هدف: برنامه کارآموزی در آموزش معلمان از اهمیت زیادی برخوردار است؛ زیرا آمادگی حرفه ای معلمان آینده را تضمین می کند. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباربخشی الگوی مفهومی برنامه کارورزی برای توسعه حرفه ای دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان انجام شد. روش: روش پژوهش، کیفی و از نوع فراترکیب است. جامعه پژوهش در مرحله فراترکیب شامل اسناد مرتبط با موضوع پژوهش طی سال های 2010 تا 2024 به تعداد 2852 سند بود که بر اساس سنتز نهایی 43 سند به روش تحلیل تم بررسی شد. جهت اعتبارسنجی الگوی طراحی شده با 17 نفر از استادان و خبرگان دانشگاهی مصاحبه های نیمه ساختاریافته انجام شد. یافته ها: بر اساس یافته های پژوهش مهم ترین مؤلفه ها و زیرمؤلفه های برنامه کارورزی برای توسعه حرفه ای دانشجو معلمان دانشگاه فرهنگیان عبارتند از: مهارت های رهبری/مدیریتی (مهارت رهبری کلاس درس، مهارت مدیریت دانایی محور و مهارت مدیریت نظارت و ارزشیابی )، مهارت های دانشگری (مهارت مدیریت دانش، مهارت پداگوژی و کارآفرینی علمی)، مهارت های پژوهشگری (مهارت اقدام پژوهی، مهارت درس پژوهی، مهارت روایت پژوهی و آینده پژوهی)، مهارت های نرم ( مهارت اخلاق حرفه ای، مهارت ارتباطی و مهارت تاب آوری) و مهارت های فردی (مهارت خودتوسعه ای، مهارت استقلال حرفه ای، مهارت سواد دیجیتالی و مهارت شبکه سازی). نتیجه گیری: پنج مؤلفه اصلی و هفده زیرمؤلفه حاصل از این پژوهش می تواند الگویی اثربخش برای طراحی برنامه کارورزی توسعه حرفه ای دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان باشد و باعث آمادگی بیشتر آن ها برای حرفه معلمی شود.

پیشینه و اهداف تجربه غرقگی، که با غوطه ور شدن عمیق و درگیری کامل در یک کار مشخص می شود، به دلیل تأثیرات روانی مثبت آن بسیار شناخته شده است. هدف پژوهش حاضر، شناخت رابطه بین تجربه غرقگی باهوش معنوی و سبک شناختی با نقش میانجی کنترل شناختی و جهت گیری هدف بود. روش ها : روش پژوهش توصیفی - همبستگی به روش مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش، شامل کلیه دانشجویان کارشناسی دانشگاه فرهنگیان گیلان در سال تحصیلی 1402-1401 بودند. تعداد 450 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه تجربه غرقگی جکسون و مارشال (1996)، پرسشنامه کنترل شناختی گبریز (2018)، پرسشنامه جهت گیری هدف الیوت و مک گریگور (2001)، پرسشنامه هوش معنوی خدایاری فرد (1397) و پرسشنامه سبک یادگیری کلب (1985) بود. برای تحلیل داده ها از تحلیل معادلات ساختاری استفاده شد. یافته ها: یافته ها بیانگر برازش مطلوب مدل پژوهش بود. تجزیه و تحلیل داد ها نشان داد که هوش معنوی و سبک شناختی اثر مستقیم بر غرقگی دارند (01/0>P). هوش معنوی و سبک شناختی به واسطه کنترل شناختی و جهت گیری هدف اثر غیرمستقیم بر غرقگی دارند (01/0>P).. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که کنترل شناختی و جهت گیری هدف باتوجه به نقش هوش معنوی و سبک شناختی می توانند تبیین کننده تجربه غرقگی باشند.

پژوهش حاضر با هدف عوامل موثر بر شایستگی های مربیان کودکان کم توان ذهنی بر اساس رویکرد ساختاری تفسیری انجام شد. این پژوهش به صورت توصیفی - پیمایشی صورت گرفته است که در بخش اول با احصای ابعاد و مؤلفه های مرتبط با شایستگی های مربیان کودکان کم توان ذهنی و در بخش دوم، ارزیابی و سطح بندی این مؤلفه ها انجام گرفت. در بخش شناسایی عوامل موثر بر شایستگی های مربیان کودکان کم توان ذهنی، جامعه پژوهش شامل منابع علمی شامل کتاب ها و مقاله های علمی بود. در بخش سطح بندی نیز جامعه آماری را کلیه خبرگان حوزه مطالعاتی مرتبط با کودکان کم توان ذهنی تشکیل دادند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند تعداد 10 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده در بخش تحلیل محتوا، کاربرگ های تحلیل محتوای منابع در راستای اهداف پژوهش و دسته بندی آن ها بود و در بخش سطح بندی و به منظور مشخص نمودن تأثیر علت و معلولی عوامل مستخرج و سطح بندی آن ها، از پرسشنامه ی محقق ساخته ای که بر اساس مدل ISM طراحی شده بود، استفاده گردید و به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از رویکرد مدل سازی ساختاری تفسیری و ارائه مدل عوامل موثر بر شایستگی های مربیان کودکان کم توان ذهنی استفاده شد. نتایج بدست آمده نشان داد در سطح اول عامل فن آوری قرار گرفته و بیشترین میزان وابستگی را داشته است. در سطح دوم خلاقیت آموزشی، همکاری و کار گروهی و مهارت های ادراکی-حرکتی قرار گرفت. سطح سوم حل مسأله، خودآگاهی و کنترل خشم قرار گرفت؛ اعتماد به نفس، مهارت های خودمراقبتی و مهارت های اجتماعی در سطح چهارم و عزت نفس نیز در سطح پنجم قرار گرفت.

این مطالعه در چارچوب سیاست گذاری عمومی در مدیریت منابع انسانی و با هدف ارائه چارچوب کمّی مبتنی بر تحلیل تعاملی متغیرهای «ساعات آموزش» و «کیفیت محتوا» در دوره های ضمن خدمت معلمان متوسطه انجام شد. جامعه آماری شامل ۵۰۰ معلم متوسطه در خرم آباد بود که ۲۰۰ نفر به طور تصادفی پرسش نامه ای حاوی این دو متغیر را تکمیل کردند. داده ها با استفاده از طرح مرکب مرکزی و روش سطح پاسخ و مدل سازی رگرسیون درجه دوم تحلیل شدند. نتایج بیانگر آن بود که کیفیت محتوا تأثیری مثبت و معنادار بر رضایت شغلی دارد و ساعات آموزش رابطه ای غیرخطی با رضایت شغلی نشان می دهد؛ به طوری که عبور از حدود ۱۲۲ ساعت سالانه موجب کاهش رضایت می شود. مدل نهایی با ضریب تبیین 986/0 از قدرت پیش بینی بالایی برخوردار است. یافته ها چارچوب کمّی مبتنی بر تحلیل تعاملی اثرات متقابل کمّی و کیفی را برای تدوین سیاست های آموزش ضمن خدمت ارائه می کند و پیشنهاد می شود نهادهای خط مشی گذار، به ویژه وزارت آموزش وپرورش و سازمان اداری و استخدامی کشور، با بهره گیری از نتایج تحلیل غیرخطی، آستانه های بهینه ساعات و کیفیت محتوا را در بخشنامه های خود لحاظ نماین

مقدمه: این پژوهش باهدف تبیین رابطه میان رهبری تحول گرا و مسئولیت جمعی معلمان شهرستان خرم آباد با نقش میانجی تحریک فکری انجام شد. در بافت چالش های نظام آموزشی ایران (تمرکزگرایی، مقاومت در برابر نوآوری)، رهبری تحول گرا به عنوان پارادایمی کلیدی برای تقویت سرمایه اجتماعی و مسئولیت پذیری جمعی شناسایی شده است. پژوهش حاضر شکاف نظری در درک مکانیسم های اثرگذاری رهبری تحول گرا در نظام های سلسله مراتبی و نیاز به ارائه راهبردهای بومی را موردتوجه قرار می دهد. روش شناسی پژوهش: مطالعه از نوع کاربردی با رویکرد توصیفی-همبستگی و مبتنی بر معادلات ساختاری (PLS-SEM) بود. جامعه آماری شامل ۱۶۱۹ معلم مقطع ابتدایی خرم آباد در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، ۳۱۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. داده ها با پرسشنامه های استانداردشده رهبری تحول گرا (یی و همکاران، ۲۰۱۹)، مسئولیت جمعی (لوگرفو و گادارد، ۲۰۰۸) و تحریک فکری (بوتاکی و همکاران، ۲۰۲۴) جمع آوری شد. پایایی ابزارها با آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تأیید شد. روایی همگرا و واگرا (با روش فورنل-لارکر) مطلوب بود. یافته ها: یافته های این پژوهش نشان می دهد که رهبری تحول گرا اثر مستقیم مثبت و معنادار بر مسئولیت جمعی معلمان دارد (141/0= β). رهبری تحول گرا اثر مستقیم مثبت بر تحریک فکری دارد (381/0= β). تحریک فکری اثر مستقیم مثبت بر مسئولیت جمعی دارد (470/0= β). تحریک فکری به عنوان متغیر میانجی، اثر غیرمستقیم رهبری تحول گرا بر مسئولیت جمعی را تسهیل می کند (185/0= β). شاخص برازش کلی مدل (323/0= GOF)مطلوب بود. بحث و نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد رهبران تحول گرا از طریق تحریک فکری (تشویق به بازاندیشی انتقادی، نوآوری و حل مسئله جمعی)، باور مشترک معلمان به تأثیرگذاری جمعی را تقویت و مسئولیت پذیری را از سطح فردی به تعهد گروهی ارتقا می دهند. این مکانیسم حتی در بافت سلسله مراتبی ایران با غلبه بر موانعی مانند تمرکزگرایی عمل می کند. به مدیران آموزشی توصیه می شود با طراحی کارگاه های حل مسئله، گفتگوهای حرفه ای و بازطراحی نظام ارزیابی (تأکید بر معیارهای گروهی)، تحریک فکری و مسئولیت جمعی را نهادینه کنند. محدودیت اصلی پژوهش، عدم تعمیم پذیری به سایر مقاطع تحصیلی و مناطق با بافت فرهنگی متفاوت است.

هدف: هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی جامع و ساختاری اثربخشی دوره معرفتی و تربیتی «طرح ولایت» دانشجویی بر اساس مدل چهارسطحی کرک پاتریک(واکنش، یادگیری، تغییر رفتار و پیامد نهایی) و شناسایی اولویتهای راهبردی برای ارتقای آن بود. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش، توصیفی-پیمایشی با رویکرد کمّی است. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموختگان دوره تابستان ۱۴۰۳ بود و داده ها یک سال پس از دوره، از طریق پرسشنامه ای استاندارد با ۳۸۰ نمونه معتبر جمع آوری شد. تحلیل داده ها با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزیی و نرم افزار اسمارت پی.ال.اس نسخه 4 صورت گرفت و از تحلیلهای تکمیلی شامل تحلیل چندگروهی برای بررسی نقش تعدیلگر جنسیت و تحلیل نقشه اهمیت- عملکرد، برای ارائه پیشنهادهای راهبردی استفاده شد. یافته ها: اثربخشی دوره «طرح ولایت» از طریق یک زنجیره علّی معنادار و قوی قابل تبیین است. واکنش مثبت شرکت کنندگان به دوره، به یادگیری عمیق و این یادگیری نیز به تغییر رفتار کاربردی منجر می شود. در نهایت، این زنجیره به شکل قدرتمندی پیامدهای نهایی دوره را پیش بینی می کند(تبیین 84 درصد از واریانس). در حالی که الگوی کلی برای هر دو جنسیت یکسان بود، تحلیل چندگروهی تفاوتهای ظریفی را در برخی مسیرها نشان داد. در نهایت، تحلیل اهمیت- عملکرد، اولویتهای راهبردی برای ارتقای دوره را شناسایی کرد. نتیجه گیری: دوره طرح ولایت دارای اثربخشی ساختاری و چندلایه ای است. برای ارتقای مستمر پیامدهای نهایی این دوره، سیاستگذاران باید با استفاده از چارچوب ارزیابی مبتنی بر شواهد این پژوهش، بر تقویت حلقه های زنجیره اثربخشی، به ویژه تسهیل انتقال «یادگیری» به «تغییر رفتار» تمرکز کنند.

پژوهش حاضر با هدف واکاوی عمیق تجارب زیسته دانشجومعلمان از برنامه درسی مبتنی بر هوش مصنوعی و با تأکید ویژه بر مفهوم عاملیت یادگیرنده انجام شد. با توجه به ماهیت تفسیری، زمینه مند و تجربه محور موضوع، این مطالعه در چارچوب رویکرد کیفی و با بهره گیری از روش پدیدارشناسی طراحی گردید تا نحوه ادراک، معنا بخشی و کنش دانشجومعلمان در تعامل با برنامه های درسی هوشمند مورد فهم قرار گیرد. جامعه پژوهش را دانشجومعلمان مقطع کارشناسی دانشگاه فرهنگیان تشکیل دادند که تجربه استفاده از ابزارها و محیط های مبتنی بر هوش مصنوعی در فرایند یادگیری را داشتند. نمونه گیری به صورت هدفمند و مبتنی بر ملاک انجام شد و داده ها از طریق ۱۴ مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق گردآوری گردید. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل مضمون کیفی و به کارگیری نرم افزار MAXQDA صورت گرفت. یافته های پژوهش منجر به شناسایی ۸ مضمون فراگیر شد که شامل عاملیت و خودتنظیمی یادگیرنده، کیفیت و الگوی تعامل با ابزارهای هوش مصنوعی، بازاندیشی در طراحی و ارزیابی برنامه درسی، تحول در هویت حرفه ای دانشجومعلمان، توسعه مهارت های شناختی و فناورانه، ملاحظات عدالت آموزشی و دسترسی، و نقش سیاست ها و پشتیبانی نهادی است. این مضامین نشان می دهد که برنامه درسی مبتنی بر هوش مصنوعی، در کنار ایجاد فرصت های نوین برای شخصی سازی یادگیری و تقویت عاملیت، چالش هایی جدی در سطوح آموزشی، اخلاقی و نهادی نیز به همراه دارد و مستلزم بازنگری آگاهانه در سیاست گذاری و طراحی برنامه های تربیت معلم است.