درخت حوزه‌های تخصصی

إنّ إصلاح الأسالیب التعلیمیه وتحسین مستوى التعلیم والتعلّم، من القضایا التی طالما شغلت حیزّاً کبیراً لدى المهتمّین والمنظّرین فی مجال التعلیم؛ بحیث نشهد العدید من الدراسات الواسعه النطاق والبعیده المدى الّتی تمّ القیام بها على مدى المائه عام الماضیه، إلى جانب ما نلحظه من الاختبارات التجریبیه الّتی أدّت إلى ظهور نظریات مختلفه. وبصوره عامّه، قد عکف علماء التربیه والعلوم التربویه على تصمیم واقتراح استراتیجیات وحلول متعدده للحدّ من النقص الذی یعتری الأسالیب التقلیدیه فی التدریس؛ منها تبنّی أسلوب التعلیم الاستکشافی؛ من هذا المنطلق، تطمح هذه الدراسه إلى دراسه تأثیر الأسلوب الاستکشافی فی خلق الرغبه والاهتمام لدى طلاب فرع اللغه العربیه فی جامعه تأهیل المعلّمین (فرهنکیان)، مجمّع شهید بهشتی الجامعی، بندر عباس (دفعه عام 1400ش) فی تعلّمهم لماده "الصرف"، ویسعى البحث فی نهایه المطاف أن یقدّم حلولاً تطبیقیه لتعزیز رغبه الطلاب واندافعهم نحو التعلّم. ونظراً لملاحظه عدم اهتمام الطلاب بالنسبه إلى ماده "الصرف"، فقد تم اختیار البحث العملی کأسلوب لحل هذه المشکله. وقد اشتمل المجتمع الإحصائی فی الدراسه على کافّه طلاب دفعه عام 1400ش. أمّا أدوات جمع البیانات فقد اشتملت على الاستبیانات والمقابلات والمشاهدات المباشره. فی بادئ ذی بدء ومن خلال استخدام تقنیات المشاهده المباشره والمقابله، تم تحدید "اللامبالاه" کمشکله شائعه بین الطلاب فی هذا المجّمع الجامعی. ولذلک، وبعد ملاحظه قلّه اهتمام الطلاب وتفاعلهم الضیئل مع المحتوى المقرر، تمّ تنفیذ برنامج یتضمن استخدام التعلم الاستکشافی. وأظهرت البیانات التی تم جمعها من خلال استبیانات الرضا ومشاهده الفصول الدراسیه بأنّ توظیف أسلوب التعلّم الاستکشافی أدّى إلى تعزیز من مستوى رغبه الطلاب واهتمامهم بالمشارکه فی ماده النحو، کما زاد نشاطهم العلمی فی الصفّ.

پژوهش حاضر با هدف تعیین میزان مناسب بودن تصاویر کتاب فارسی پایه اوّل دبستان و شناسایی نقاط قوت و ضعف تصویرگری این کتاب انجام شده است. روش پژوهش، کیفی با رویکرد ارزشیابی، و جامعه مورد مطالعه کلیّه معلّمان پایه اوّل ابتدایی کشور و نیز تصویرگران کتاب کودک و متخصصان روا ن شناسی تربیتی بوده است. 720 معلّم اوّل ابتدایی استان های تهران، خوزستان، زنجان، کرمانشاه و یزد به صورت نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. هم چنین از نظرات تصویرگران کتاب کودک و متخصصان روان شناسی تربیتی در ارزشیابی تصاویر استفاده شد. گردآوری داده ها ازطریق پرسشنامه محقق ساخته به تفکیک معلّمان، متخصصان روان شناسی تربیتی و تصویرگران کتاب کودک انجام شد. برای تجزیه و تحلیل داده های کیفی از روش هولستی استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد با این که کتاب فارسی، نوآوری هایی نسبت به کتاب قبل دارد، اما اشکالاتی فنی و آموزشی بر آن وارد است و می توان گفت مسأله دارترین مقوله یا عنصر کتاب، تصاویر آن است.

هدف: این پژوهش با بهره گیری از رویکردی نوین در تحلیل محتوای کتاب های درسی، با هدف شناسایی عناصر تفکر خلاق در کتاب «مطالعات اجتماعی» پایه سوم ابتدایی انجام شد. بدین منظور، ابتدا بر اساس ادبیات نظری، مؤلفه ها و عناصر تفکر خلاق تبیین گردید و سپس محتوای کتاب یادشده بر اساس این مؤلفه ها تحلیل شد. روش پژوهش : روش تحقیق، ترکیبی از تحلیل محتوای کیفی و کمی است. در ابتدا برای شناسایی و استخراج مولفه های تفکر خلاق ، تحلیل محتوای استقرایی به کار گرفته شد. برای جمع آوری منابع معتبر از مرور نظام مند استفاده شد. معیار های ورود و خروج و چگونگی ارزیابی و انتخاب منابع معتبر تعیین و از 36 منبع جمع آوری شده 14 منبع انتخاب شد، که کلیه منابع انگلیسی و سال انتشار مقالات از 2020 تا 2024 است. بعد از کدگذاری و تبیین مقوله های اولیه و ثانویه، شش مولفه به عنوان معیارهای تفکر خلاق در کتاب درسی مشخص شدند. سپس از چک لیست محقق ساخته که ضریب توافق کاپا و الفای کرونباخ آن تعیین شد، ابزاری برای تحلیل محتوای کمی کتاب مطالعات اجتماعی پایه سوم ایتدایی مبتنی بر مولفه های تفکر خلاق تدوین شد. داده های کمی با استفاده ازآمار توصیفی، آزمون خی دو و آزمون مونتکارلو R کد در نرم افزار 18-Stata تحلیل شد. یافته ها : نتایج پژوهش تحلیل محتوای کتاب مطالعات اجتماعی سوم ابتدایی نشان می دهد هرچند شش مؤلفه تفکر خلاق (ذهن باز، حل مسئله خلاق، محتوای مبتنی بر استیم، کار تیمی، فناوری های تعاملی و هوش موفق) در طراحی کتاب حضور دارند، اما توزیع آنها نامتوازن است. بررسی آماری تفاوت معناداری (05/0p> ) در پراکندگی مؤلفه ها بین بخش های کتاب نشان نداد، اما تحلیل کیفی، بیانگر غلبه هوش تحلیلی و محتواهای استیم در مقایسه با مؤلفه های ذهن باز و فناوری های تعاملی است که در تصاویر و پرسش ها کمرنگ ترهستند. فعالیت های گروهی و پروژه محور نیز کمتر به چالش های واقعی و چندمرحله ای می پردازند. این ناهماهنگی ممکن است مانع پرورش هوش موفق (ترکیب توانمندی های تحلیلی، عملی و خلاق) شود. پیشنهاد می شود در بازنگری کتاب، با افزودن تصاویر پرسش برانگیز، مسائل بازپاسخ و سناریوهای فناورانه، زمینه تقویت خلاقیت و کاربرد عملی مفاهیم فراهم شود. نتیجه گیری : مولفه های تفکر خلاق مانند پرورش ذهن باز، حل مساله خلاق، محتوای کتاب مبتنی بر استیم، تشویق کار تیمی و ارایه فعالیت های پروژه محور ، کاربرد تکنولوژی های تعاملی و هوشمند، تقویت هوش تحلیلی و موفق، لازم است به صورت متوازن در بخش های مختلف کتاب درسی از جمله نوشتار، تصاویر، فعالیت ها و پرسش ها لحاظ شوند.

پیشینه و اهداف: مقاله حاضر با هدف بررسی طیف رویکردهای ارتباطی معلمان و دانش آموزان با آسیب شنوایی انجام شد. روش ها : به این منظور، مقاله های منتشرشده به زبان انگلیسی و فارسی در پایگاه های اطلاعاتی Scholar Google، Science Direct، Elsevier، EBSCO و Springer برای مقاله های انگلیسی و در پایگاه های اطلاعاتی ISC ، SIDو IranDoc برای مقاله های فارسی به کار گرفته شدند و به روش پدیدار شناسی انجام گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که رویکردهای ارتباطی مبتنی بر تقویت مهارت های زبانی و اجتماعی، با تأثیر مثبت بر کیفیت یادگیری و تعاملات اجتماعی دانش آموزان با آسیب شنوایی همراه است. علاوه بر این، رویکردهای تخصصی مانند استفاده از زبان اشاره و تکنولوژی های نوین، نقش مهمی در بهبود تعاملات روزمره این دانش آموزان دارند. همچنین، این رویکردها به تقویت اعتماد به نفس و خودکارآمدی دانش آموزان در فرآیند یادگیری و توسعه مهارت های ارتباطی آن ها کمک می کنند. به طور کلی، این پژوهش نشان داد که انتخاب رویکرد مناسب باید بر اساس نیازهای خاص دانش آموزان و ویژگی های فردی آن ها انجام گیرد. پیشنهاد می شود که متخصصان آموزش و پرورش با در نظر گرفتن ویژگی های جمعیت شناختی و نیازهای آموزشی هر دانش آموز، از ترکیب مناسبی از این رویکرد ها بهره برداری کنند. این مداخلات به ویژه برای دانش آموزانی که نیاز به حمایت ویژه در مهارت های ارتباطی و زبانی دارند، ضروری است. نتیجه گیری: این پژوهش می تواند به عنوان مبنای علمی برای طراحی و توسعه برنامه های آموزشی و درمانی برای دانش آموزان با آسیب شنوایی و همچنین بهبود تعاملات اجتماعی و ارتباطی آنان با اطرافیان مورد استفاده قرار گیرد.

زمینه و هدف: امروزه نقش و اهمیت هوش معنوی و تربیت اخلاقی در زندگی افراد و جوامع بیش از پیش به دست آمده است بر همین اساس پژوهش حاضر با هدف تبیین تاثیر هوش معنوی و تربیت اخلاقی بر عملکرد مدیران خانم مدارس ابتدایی انجام شد. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، و بر مبنای روش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش تمامی مدیران خانم مدارس ابتدایی شهرستان دلفان استان لرستان است که تعداد آنها 48 نفر گزارش شد. به علت کم بودن جامعه پژوهش از روش تمام شماری(سرشماری) همه جامعه به عنوان نمونه انتخاب شدند.ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه هوش معنوی حامید و سیدیکیو(2021)، پرسشنامه تربیت اخلاقی عسکریان بیگدلی و همکاران (۱۳۹۷) و پرسشنامه عملکرد مدیران مصلحی(1391) بود. در پژوهش حاضر روایی صوری پرسشنامه ها توسط استاد راهنما و مشاور و تعدادی از متخصصان تایید شد، همچنین به دلیل استاندارد بودن پرسشنامه ها، به روایی محتوایی آن اعتماد شد. به منظور بررسی پایایی ابزار از ضریب آلفای کرونباخ استفاده و پایایی پرسشنامه های مذبور به ترتیب895/0، 842/0 و 811/0 محاسبه و تایید شد. در روش استنباطی از روش مدل معادلات ساختاری، به منظور بررسی روابط علی بین متغیرهای پژوهش از مدل معادلات ساختاری و تحلیل رگرسیون استفاده شد. یافته ها: بر اساس بر اساس نتایج مشخص شد هوش معنوی بر عملکرد مدیران خانم مدارس ابتدایی تاثیر مثبت و معناداری دارد(β=0.78,p=0.0001)، همچنین تربیت اخلاقی بر عملکرد مدیران خانم مدارس ابتدایی تاثیر مثبت و معناداری دارد(β=0.81,p=0.0001) است. بر اساس نتایج رگرسیون مشخص شد هوش معنوی 27 درصد قابلیت پیش بینی عملکرد مدیران و تربیت اخلاقی 79 درصد قابلیت پیش بینی عملکرد مدیران را دارد. نتیجه گیری: هوش معنوی و تربیت اخلاقی بر عملکرد مدیران خانم مدارس ابتدایی تأثیر دارد.

هدف پژوهش حاضر مطالعه تأثیر کیفیت معلم ،کیفیت مدرسه با نقش میانجی نگرش به خواندن در عملکرد سواد خواندن دانش آموزان ایرانی در آزمون پرلز ۲۰۲۱ بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان پایه چهارم (1341065نفر)، مدیران و معلمان آن ها بود. با بهره گیری از روش نمونه گیری سه مرحله ای خوشه ای طبقه ای تعداد 5962 دانش آموز در 218 کلاس درس، همراه یا 218 معلم و 218 مدیرمدرسه انتخاب شد. داده های مربوط به ایران، از میان داده های موجود در پایگاه انجمن بین المللی ارزشیابی پیشرفت تحصیلی در آزمون پرلز2021 براساس روش تحلیل ثانویه مورد استفاده قرارگرفت. داده ها از پرسشنامه های مربوط به عملکرد خواندن دانش آموزان، کیفیت معلم، کیفیت مدرسه و نگرش به خواندن، استخراج و با کمک آزمون های مدل سازی معادلات ساختاری مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها پژوهش بیانگر تأثیرمستقیم، مثبت و معنی دار کیفیت معلم، کیفیت مدرسه بر نگرش خواندن و عملکرد سواد خواندن دانش آموزان و تأثیر غیر مستقیم، مثبت و معنی دار متغیرهای کیفیت معلم و کیفیت مدرسه از طریق نگرش خواندن بر عملکرد خواندن بود. براساس یافته های پژوهش، پیشنهادهای لازم ارائه شد.

خلاقیت یکی از عوامل مهم در توسعه دانش ریاضی دانش آموزان و مهارت های حل مسئله آنان است. پرورش خلاقیت به ویژه در دوره ابتدایی که پایه ای برای مقاطع تحصیلی بالاتر است اهمیت دارد. یکی از عوامل تسهیل کننده در پرورش خلاقیت دانش آموزان دوره ابتدایی، کتاب های درسی ریاضی هستند. پژوهش حاضر به روش تحلیل محتوا انجام گرفته است و هدف آن بررسی و تحلیل مسائل موجود در تمرین ها، کار در کلاس ها و فعالیت های کتاب های ریاضی پایه های چهارم، پنجم و ششم ابتدایی با توجه به شاخص های خلاقیت گیلفورد است. بررسی مسائل موجود در تمرین ها، کار در کلاس ها و فعالیت ها نشان داد که بیشترین مسائل مطرح شده در این قسمت ها در هرکدام از کتاب ها در حیطه تفکر همگرا بودند و پس از آن حیطه تفکر شناختی قرار داشت. همچنین در همه این کتاب ها کمترین مسائل طرح شده در حیطه تفکر ارزشیاب بود و به حیطه تفکر واگرا هم توجه اندکی صورت گرفته بود. بنابراین کتاب های ریاضی چهارم، پنجم و ششم ابتدایی نمی توانند نقش چندانی در پرورش خلاقیت ایفا کند. پیشنهاد می شود در این کتاب ها به مسائلی که باعث تقویت خلاقیت دانش آموزان می شود توجه بیشتری مبذول گردد.

پژوهش حاضر باهدف مدل حمایت اجتماعی ادراک شده و بهزیستی روان شناختی بر اعتیاد به اینترنت و در آموزش(موردمطالعه: دانش آموزان دوره دوم مقطع متوسطه شهرستان ساوه)انجام شده است،. روش پژوهش توصیفی همبستگی با هدف دستیابی به مدل از طریق مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه نوجوانان 15-19 ساله شهر ساوه بود که در نیمسال تحصیلی 1400-1401مشغول به تحصیل بودند. بدین منظور تعداد 290 نفر آزمودنی به شیوه نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها مقیاس بهزیستی روان شناختی ریف فرم کوتاه(2002)، مقیاس استرس کرونا سلیمی و همکاران (1399)، پرسش نامه اعتیاد به اینترنت یانگ (1998)، پرسش نامه نوموفوبیا یلدریم کوریا (2015)، مقیاس حمایت اجتماعی ادراک شده چند بعدی زیمت و همکاران (1988) استفاده شد. یافته ها نشان داد که الگوی نهایی پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار است و تمامی متغیرهای برون زا و میانجی موجود در مدل (استرس کرونا، اعتیاد به اینترنت، نوموفوبیا، حمایت اجتماعی ادارک شده، پیش بینی نمایند. هم چنین اثر مستقیم استرس کرونا، اعتیاد به اینترنت و نوموفوبیا معنادار بود. بر اساس مدل به دست آمده اثر غیرمستقیم استرس کرونا، اعتیاد به اینترنت و نوموفوبیا به واسطه حمایت اجتماعی ادراک شده، سرسختی روان شناختی و انعطاف پذیری شناختی بر روی بهزیستی روان شناختی معنادار بود.

هدف: هدف پژوهش حاضر با بررسی گسست میان معرفت، اخلاق و سیاستگذاری و پیامدهای آن در راستای تمدن سازی اسلامی؛ ارائه چارچوب مفهومی برای نهادینه سازی «سرمایه معرفتی- اخلاقی» در نظام حکمرانی جمهوری اسلامی ایران بود. روش: پژوهش حاضر به صورت کیفی و بنیادی- نظری انجام شد. داده های پژوهش از طریق مطالعات کتابخانه ای و تحلیل اسناد معتبر، گردآوری و به کمک رویکرد تحلیل گفتمان مفهومی- انتقادی، واکاوی شد. یافته ها: یافته های تحقیق به ارائه یک مدل مفهومی سه سطحی(سیاست، نهاد، جامعه) منتهی شد و در آن، شاخصهای «عدالت توزیعی»، «الزام اخلاقی» و «معناداری راهبردی»، به عنوان ارکان سیاستگذاری اخلاق محور معرفی شدند. در این چارچوب، «عقلانیت الهی» به عنوان جایگزینی برای عقلانیت ابزاری معرفی شده است که به پیوند میان معرفت دینی، اخلاق توحیدی و سیاستگذاری معنادار کمک می کند. نتیجه گیری: چارچوب نهایی ارائه شده با فراهم آوردن زیرساختی مفهومی- اجرایی، بستری مناسب برای کاهش شکاف میان گفتمان ارزشی و عملکرد نهادی فراهم می آورد و زمینه ساز تحقق الگوی حکمرانی اخلاق محور در مسیر تمدن سازی اسلامی خواهد بود.

مطالعه حاضر به بررسی تاثیر تحلیل گفتمان آثار ادبی همراه با نمایش در یادگیری الگوهای اجتماعی-شناختی و فرا شناختی موجود در آثار ادبی بر پیشرفت تحصیلی زبان آموزان در کلاس های ادبیات زبان انگلیسی پرداخته است. سوال پژوهش در مورد تاثیر این الگوها در تحلیل گفتمان نمایش های هاملت ماشین اثر هاینر مولر و خنده در لحظه اثر نیول کووارد است که شامل لزوم بیان تفاوت های فردی، مقابله با امر نمادین، تشخیص موضع قدرت در گفتار، و استفاده از زبان هنجارشکن در گفتمان است. شرکت کنندگان دانشجویان دختر و پسررشته مترجمی زبان انگلیسی بودند که با روش تصادفی منظم به دو گروه مساوی کنترل و آزمایش تقسیم شدند. ابزار پژوهش پیش آزمون درک مطلب از این دو نمایش بود و طی 15 جلسه تدریس، گروه آزمایش تحلیل گفتمان و درک مطلب همرا فیلم را فرا گرفتند ولی گروه کنترل به صورت معمول با روش خواندن و درک مطلب آموزش دیدند. پس از جلسات تدریس دو گروه کنترل و آزمایش به وسیله آمار توصیفی و استنباطی از نظرتحلیل گفتمان مقایسه شدند. نتایج نشان داد که گروه آزمایش پیشرفت معناداری نسبت به گروه کنترل داشتند. بنابراین، تحلیل گفتمان نمایش در کلاس موجب می گردد زبان آموزان با لایه های زیرین زبان و فرهنگ مقصد بیشتر آشنا شوند.

مقدمه و هدف: هدف تحقیق حاضر، بررسی تأثیر ادراک از محیط کلاس و حمایت اجتماعی بر خودتنظیمی تحصیلی با نقش میانجی گری مسئولیت پذیری اجتماعی در بین دانش آموزان دختر دوره متوسطه اول تحصیلی شهر دهدشت بود. روش شناسی پژوهش: تحقیق ازنظر هدف، کاربردی، ازنظر روش اجرا، توصیفی از نوع همبستگی بر مبنای مدل معادلات ساختاری و ازنظر زمانی، مقطعی بود. جامعه آماری تحقیق کلیه دانش آموزان متوسطه اول شهر دهدشت به تعداد 3320 دانش آموز و حجم نمونه تعداد 384 دانش آموز به روش تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. داده ها با پرسش نامه های خودتنظیمی تحصیلی سواری و عرب زاده (1392)، ادراک از محیط کلاس به وسیله فراسر، فیشر و مک روبی (1996)، مسئولیت پذیری کردلو (1389)، و حمایت اجتماعی مالکی و الیوت (1999) بودند.. و تحلیل یافته ها از آزمون ضریب مسیر و مدل معادلات ساختاری استفاده شد (05/0 ≥P). یافته ها: ضریب مسیر مستقیم بین (ادراک از محیط کلاس و حمایت اجتماعی 77/0) (حمایت اجتماعی و خودتنظیمی تحصیلی 24/0)، (ادراک از محیط کلاس و مسئولیت پذیری 6/0)، با (حمایت اجتماعی و مسئولیت پذیری 88/0)، (مسئولیت پذیری و خودتنظیمی تحصیلی 40/0)، با (حمایت اجتماعی و خودتنظیمی تحصیلی با نقش میانجی گری مسئولیت پذیری 35/0) و (ادراک از محیط کلاس و خودتنظیمی تحصیلی با نقش میانجی گری مسئولیت پذیری 03/0) در سطح خطای 05/0 به دست آمد. بحث و نتیجه گیری: مدل از برازش مطلوب برخوردار بود. ادراک از محیط کلاس و حمایت اجتماعی بر خودتنظیمی تحصیلی با نقش میانجی گری مسئولیت پذیری اجتماعی در بین دانش آموزان دختر دوره متوسطه اول تحصیلی شهر دهدشت، تأثیر معنادار دارد.

مقدمه و هدف: ارزشیابی تحصیلی نقشی محوری در فرایند یاددهی-یادگیری دارد. در نظام های سنتی، تمرکز بر آزمون و نمره دهی موجب استرس و رقابت ناسالم شده است. به همین جهت در آموزش ابتدایی ایران از رویکرد ارزشیابی کیفی-توصیفی استفاده شده که بر ارائه بازخورد سازنده تأکید دارد. هدف از انجام این تحقیق، بررسی تأثیر ارزشیابی توصیفی بر عملکرد تحصیلی و اعتماد به نفس دانش آموزان ابتدایی از منظر پژوهشی می باشد. روش شناسی پژوهش: این پژوهش از نوع تحقیقات بنیادی نظری و مروری بوده و روش اجرای آن به صورت مطالعات کتابخانه ای و تحلیلی و توصیفی است و با توجه به رویکرد کیفی، یافته های پژوهش ها تحلیل شد. یافته ها: یافته های این تحقیق نشان می دهد که اجرای ارزشیابی توصیفی با ارتقای یادگیری و عملکرد تحصیلی دانش آموزان همراه است. همچنین این روش در افزایش انگیزه درونی و مشارکت فعال دانش آموزان مؤثر است. به علاوه، دانش آموزانی که بازخوردهای توصیفی دریافت میکنند اضطراب کمتری تجربه و اعتماد به نفس بالاتری کسب میکنند. پژوهش ها نشان میدهد بازخورد سازنده باعث تقویت احساس ارزشمندی و توانایی در دانش آموز میشود و به تدریج اعتماد به نفس تحصیلی و اجتماعی او را بالا میبرد. نتیجه گیری: یافته ها حاکی از آن است که ارزشیابی توصیفی به عنوان روش جایگزین و انسان گرایانه، فضای آموزشی را از جو رقابتی به سوی همکاری سوق میدهد و میتواند به بهبود عملکرد تحصیلی و اعتماد به نفس کودکان ابتدایی کمک کند. با این حال، اجرای موفق آن نیازمند آموزش معلمان در فن بازخورددهی و فراهم سازی امکانات لازم است. در نتیجه، پیشنهاد میشود نظام آموزشی با اولویت بخشی به توانمندسازی معلمان و ارتقای زیرساخت ها، ارزشیابی توصیفی را به طور گسترده تری در مدارس ابتدایی به کار گیرد.

مقدمه: جهت حرکت به سوی آموزش و پرورش تفکر محور، استفاده از روشهای یادگیری مبتنی بر کندوکاو ضروری است. این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی یادگیری مبتنی بر حلقه کندوکاو فلسفی بر هوش اخلاقی و شادکامی دانش آموزان دوره ابتدایی انجام گردید. روش کار: مطالعه حاضر از نوع نیمه آزمایشی که در آن از طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل با اندازه گیریهای مکرر در یک هفته و شش هفته پس از مداخله انجام گرفت. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل دانش آموزان مدارس متوسطه دوم منطقه شش شهر تهران می باشد در این مطالعه، روش نمونه گیری به صورت تصادفی-خوشه ای چند مرحله ای بود. کلیه شرکت کنندگان پرسشنامه جمعیت شناختی، پرسشنامه های هوش اخلاقی لنیک و کیل (2005) وپرسش نامه شادکامی آکسفورد آرگیل و لو (1990) را تکمیل کردند. فرضیه های مربوط به اثربخشی مداخله پژوهش با استفاده از روش اندازه گیریهای مکرر و تحلیل کوواریانس با استفاده از نرم افزار 24SPSS تحلیل شدند . نتایج: یافته های نشان داد که تفاوت میانگین پیش آزمون با پس آزمون هوش اخلاقی و شادکامی دانش آموزان دوره ابتدایی در گروه آزمایش قبل و بعد از مداخله در فواصل زمانی یک و شش هفته در سطح 001/0 معنی دار می باشد. بنابراین می توان گفت که یادگیری مبتنی بر حلقه کندوکاو فلسفی بر هوش اخلاقی و شادکامی دانش آموزان دوره ابتدایی تأثیرگذار است. نتیجه گیری: با توجه به اثربخش بودن یادگیری مبتنی بر حلقه کندوکاو فلسفی، این روش در آموزش و یادگیری در اولویت قرار داده شود.

درک صحیح از ماهیت علم، به عنوان یکی از مؤلفه های اساسی سواد علمی، بیش از یکصد سال است که مورد توجه آموزشگران علوم قرار دارد. ایجاد چنین درکی از ماهیت علم در دانش آموزان مستلزم آماده سازی و توسعه حرفه ای معلمان و دانشجو -معلمان در تمامی سطوح (ابتدایی و متوسطه) است. در چنین شرایطی، شناسایی مهم ترین راهبردهای آموزش مؤثر ماهیت علم به معلمان (شامل رویکردها، ابزارها و بافتارهای آموزشی) به منزله یک ضرورت مطرح می شود. در پژوهش حاضر، به منظور شناسایی این راهبردها، از روش کیفی فراترکیب مقالات منتشر شده در مجلات معتبر آموزش علوم استفاده شده و 58 مقاله، در زمینه آموزش ماهیت علم به معلمان و دانشجو -معلمان، مورد تحلیل محتوا قرار گرفته است. نتایج این پژوهش نشان دادند که در اغلب مقاله ها، از مهم ترین ابزارهای آموزش ماهیت علم (شامل کاوشگری، تاریخ علم، مباحثه و مسائل بحث برانگیز علمی-اجتماعی) با رویکرد صریح تأملی در بافتار علوم به منزله راهبردهای مؤثر آموزش ماهیت علم به معلمان بهره گیری شده است. جزئیات و ملاحظات بهره گیری از این راهبردهای مؤثر آموزشی نیز مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. از یافته های این پژوهش می توان برای توسعه حرفه ای معلمان و دانشجو -معلمان بهره گیری کرد.

رویکرد سنتی «شکاف میان هوشبهر و پیشرفت تحصیلی» در شناسایی مشکلات یادگیری، به دلیل پیامدهای منفی روان شناختی، با انتقادهای فراوانی روبه رو شده است. در واکنش به این چالش، بسیاری از نظامهای آموزشی به بهره گیری از الگوی «پاسخ به مداخله» روی آورده اند که بر مداخله زودهنگام، تشخیص پیش دستانه و طراحی برنامه های آموزشی هدفمند تأکید دارد. این رویکرد با استفاده از داده های شناختی دوران پیش دبستان، امکان پیش بینی مشکلات یادگیری را فراهم می سازد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه های شناختی پیش بینی کننده مشکلات یادگیری در دوره پیش دبستان انجام شده است. روش این پژوهش سنتزپژوهی یا فراترکیب کیفی بود که در سه مرحله تعیین سؤال پژوهش، شناسایی و نقد نظام مند مطالعات و تحلیل عمیق یافته ها انجام شده است. پس از جستجوی گسترده در پایگاههای علمی و غربالگری 48 پژوهش منتشرشده بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۲، تعداد ۱۳ مطالعه مرتبط انتخاب و با روش تحلیل مضمون بررسی شدند. نتایج تحلیلها به استخراج شش مؤلفه کلیدی شامل پردازش دیداری، پردازش شنیداری، آگاهی واج شناختی، حافظه فعال دیداری-فضایی، کارکردهای اجرایی و مهارتهای حرکتی ظریف منجر شد که در پیش بینی و پیشگیری از مشکلات یادگیری نقشی اساسی دارند. بهره گیری از این مؤلفه ها در طراحی برنامه های غربالگری، آموزشی و توان بخشی در دوره پیش از دبستان می تواند از بروز یا تشدید اختلالات یادگیری در دوران دبستان جلوگیری کند. این یافته ها بر اهمیت شناسایی زودهنگام، مداخله هدفمند و اصلاح رویکردهای تشخیصی موجود در حوزه اختلال یادگیری تأکید دارند و می توانند مبنایی برای تدوین سیاستهای آموزشی و حمایتی پیشگیرانه و مؤثر در دوره پیش دبستان باشند.

در دنیای امروز، توسعه سلامت اجتماعی و مهارت های اجتماعی با تاکید بر کاربرد آموزش فعالیت بدنی در مدارس به عنوان مهمترین مولفه های اجتماعی، نقش اساسی در کیفیت تعاملات، رشد شخصیتی و موفقیت دانش آموزان ایفا می کند. هدف از مطالعه حاضر مدل سازی تاثیر آموزش فعالیت بدنی بر مهارت های اجتماعی با نقش میانجی سلامت اجتماعی دانش آموزان ورزشکار شهر زاهدان بود. روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی همبستگی بود و جامعه آماری تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه دوم در سال تحصیلی 1404-1403 شهر زاهدان بود. با توجه به جدول مورگان و همچنین از روش نمونه گیری تصادفی ساده 256 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه سلامت اجتماعی کییز (2004)، پرسشنامه آموزش فعالیت بدنی محقق ساخته و پرسشنامه مهارت های اجتماعی کوانگ (2023) بود. برای بررسی روایی پرسشنامه ها از روایی صوری و محتوایی استفاده شد. داده ها از طریق روش مدل سازی معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار لیزرل تحلیل شد.تحلیل-های مدل سازی معادلات ساختاری، برازندگی الگوی پیشنهادی را تایید کرد. نتایج نشان داد که آموزش فعالیت بدنی بر سلامت اجتماعی و مهارت های اجتماعی اثر مثبت و معنی دار و مستقیم دارد، سلامت اجتماعی بر مهارت های اجتماعی اثر مثبت و معنی دار و مستقیم دارد، همچنین اثر غیرمستقیم، مثبت و معنی دار آموزش فعالیت بدنی از طریق سلامت اجتماعی بر مهارت های اجتماعی دانش آموزان نشان داده شد. بنابراین آموزش ورزش و فعالیت بدنی زمانی که در محیطی سالم و هدفمند انجام شود، می تواند به عنوان یک ابزار قدرتمند برای ارتقای سلامت اجتماعی و مهارت های اجتماعی دانش آموزان عمل کند. به همین دلیل، برنامه ریزان و مسئولین آموزشی باید با اتخاذ سیاست های مناسب، این پتانسیل را به حداکثر برسانند تا نسل آینده ای با مهارت های اجتماعی قوی تر و سلامت اجتماعی بالاتر پرورش یابند.

این پژوهش با روش تحلیلی-استنتاجی، مفهوم عاملیت انتقادی-استعلایی روی باسکار را در چارچوب رئالیسم انتقادی بررسی کرده و دلالت های تربیتی آن را استخراج می کند. باسکار عاملیت انسانی را قصدمند، واقعی و مبتنی بر کنش در تعامل با ساختارهای اجتماعی می داند که عاملان از طریق آن، این ساختارها را بازتولید یا دگرگون می کنند. منظومه فکری او، با تکیه بر هستی شناسی لایه مند، انسان را در چهار سطح وجودی (طبیعت مادی، ساختار اجتماعی، مردم، و شخصیت تجسم یافته) تحلیل می کند و با رویکرد دیالکتیکی (شامل نااین همانی، غیاب، کلیت رابطه ای، عاملیت، و آگاهی بازتابی)، شرایط امکان رهایی و خود-تحقق بخشی را تبیین می کند. برخلاف دیدگاه های مدرنیته که انسان را به سوژه ای منفعل یا عقلانیت ابزاری تقلیل می دهند، باسکار بر ظرفیت انسان برای نقد سلطه و دستیابی به جامعه سعادتمند تأکید دارد. در مقایسه با نظریه های عاملیت-ساختار، مانند ساخت یابی گیدنز، هابیتوس بوردیو، و مرفوژنز آرچر، نظریه باسکار با افزودن ابعاد هستی شناختی و اخلاقی، چارچوبی عمیق تر برای فهم عاملیت ارائه می دهد. دلالت های تربیتی این نظریه شامل اهداف (روشنگری و خود-تحقق بخشی جهانی)، اصول (برانگیختن عاملیت قصدمندانه، پرورش عاملیت انتقادی، شناخت چندلایه ای، عدالت و رهایی بخشی، و شهود خلاق)، و روش ها (شهود خلاقانه و نقد تبیینی) است. آموزش در این دیدگاه، فرایندی دیالکتیکی برای توانمندسازی دانش آموزان به عنوان کنش گرانی خلاق و آگاه است که در بازسازی ساختارهای اجتماعی مشارکت می کنند. با این حال، چالش هایی نظیر تبیین اخلاق فرافرهنگی و توازن میان عاملیت فردی و انسجام اجتماعی، نیازمند توسعه نظریه است. این مطالعه، با تحلیل منظومه فکری باسکار، زمینه ای برای بازاندیشی در فلسفه تربیت فراهم می آورد.